ԵԴ1/1332/01/25






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«25» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյանի

դատական նիստերի քարտուղար Դ․Գրիգորյանի
Մ․Խաչատրյանի

հանրային մեղադրող Ա․Մեժլումյանի

մեղադրյալ Փ ․Սարգսյանի

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի՝ (ծնված 1997 թվականի փետրվարի 21-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, դատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, գյուղ Ակունք, 19 փողոց, 10 տուն հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հասմիկ Կիրակոսյանը կազմել է թիվ 60147025 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2025 թվականի մարտի 14-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Կոստանյանի որոշմամբ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի մարտի 17-ին Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի ապրիլի 08-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Ժամակոչյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի ապրիլի 14-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1332/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին կայացվել է որոշում թիվ ԵԴ1/1332/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին:
1.1 Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը մեղադրվում է «քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն արարքի կատարման համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես.
Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, գտնվելով 0,125մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ ոչ սթափ վիճակում Երևան քաղաքի Հ. Աճառյան փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 37 DE 435 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8259012246 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով»:
2.Նախնական դատալսումներ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի կողմից միջնորդություններ չներկայացվեցին:
3. Հիմնական դատալսումներ.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին և գնահատվեցին հետևյալ ապացույցները.
3.1 Զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 22:10-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Անդրանիկ Հարոյանի /կրծքանշան թիվ 05042/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012246 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը (ծնված՝ 21.12.1997թ.) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ժամը՝ 22:00-ին Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում՝ ոչ սթափ վիճակում վարել է «Վազ» մակնիշի 37 DE 435 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն:
Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավուքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի գանության համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101012 զննման համարը՝ 03066, զննման ամսաթիվը՝ 15.01.2025թ., զննման ժամը՝ 22:06:37, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվը՝ 23.05.2024թ., դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.125մգ/լ, վարորդի անունն է՝ Փայլակ, ազգանունը՝ Սարգսյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 DE 435, ՀԾՀ՝ 3102970011, Պ/Ծ ազգանունը՝ Հարոյան, կրծքանշանի համարը՝ 05042, ստորաբաժանում՝ 1-ին գումարտակ, 1-ին վաշտ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազագային մարմին» ՓԲԸ-ից կողմից տրված թիվ 121942 ստուգոչափման վկայականի զննության համաձայն՝ վկայականը ուժի մեջ է 2024 թվականի մայիսի 23-ից մինչև 2025 թվականի մայիսի 23-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101012, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.00+2.000մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ +10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008 МП 242-1353 -2012, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրույթուն և նշված է Վ. Բաբաջանյան, իսկ բաժնի /լաբորատորիայի վարիչ/ անվան դիմաց առկա է ստորագրույթյուն և նշված է Գ. Մարտիրոսյան:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության զննության համաձայն՝ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի /սոցիալական քարտ՝ 3102970011/ անվամբ վայորդական վկայական առկա չէ:
(հատոր 1-ին գ.թ. 4-7, 13-14)
3.2 Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ զննության ենթարկված Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012246 արձանագրության, ալկոհոլի պայունակության ստուգման թիվ 03066 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 121942 վկայականի, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները ճանաչվել են արտավարութային փաստաթուղթ։
(հատոր 1-ին գ.թ. 15-16)
4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
Հրապարակվեց ՀՀ ՆԳՆ ինֆորմացոն կենտրոնից ստացված Ձև 8 տեղեկանքը համաձայն որի Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմի պետ Արման Շահինյանի գրությունը․
«Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 26.03.2023թ-ի թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը /ծնված 21.02.1997թ-ին բնակվող Կոտայքի մարզ Ակունք համայնք 19-րդ փողոց, 10-րդ տուն/ մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, դատավճռով նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանվել է 1 /մեկ/ տարի ժամկետ, մաս առ մաս՝ ըստ Փայլակ Սարգսյանի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից համատեղ սահմանված վճարման ժամանակացույցի: Թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 19.10.2023թ-ին, իսկ 08.11.2023թ-ին ստացվել և ընդունվել է ի կատար ածման ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում: 28.11.2023թ-ին Փ. Սարգսյանը վերցվել է հաշվառման Կոտայքի մարզային մարմնում համատեղ կազմվել է վճարման ժամանակացույց, որի համաձայն Փ. Սարգսյանը մինչև 26.01.2024թ-ը պետք է վճարեր 62.500 /վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամ և միչև 18.10.2024թ-ը յուրաքանչյուր երկու ամիսը մեկ անգամ պետք է վճարի 62.500-ական ՀՀ դրամի չափով գումար, մինչև թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով նշանակված տուգանքի գումարի ամբողջական մարումը: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի միջնորդությունը՝ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանից թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամ տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձման վերաբերյալ բավարարվել է:
ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.05.2024թ-ին տրված թիվ ԿԴ/0021/13/24 կատարողական թերթի հա-աձայն Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության կողմից 03.05.2024թ-ին կայացվել է որոշում կատարողական վարույթ հարուցելու, գույքի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու և արգելանք դնելու մասին, 17.05.2024թ-ին որոշում է կայացվել պարտոպանի և նրա գույքի հետախուզում հայտարարելու մասին: Ctri Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության Կոտայքի մարզային բաժնի Աբովյանի տարածաշրջանի բաժանմունքում հարուցված թիվ 12138367 կատարողական գործողությունների ընթացքում անհնարին է եղել պարզել Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի գույքի գտնվելու վայրը: 04.02.2025թ-ի որոշմամբ կատարողական վարույթը ավարտվել է «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 28-րդ, 28.1 և 41-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2.1 կետով: Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության կողմից կատարողական վարույթը ավարտելու մասին 04.02.2025թ-ի կայացված որոշումը՝ 20.02.2025թ-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում: 21.02.2025թ-ին միջնորդություն է ներկայացվել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի նկատմամբ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 26.07.2023թ-ի թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով նշանակված 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը փոխարինել ազատազրկմամբ: 23.04.2025թ-ին դատական նիստի ընթացքում Փ. Սարգսյանը ներկայացրել է 250.000 ՀՀ դրամի վճարման անդորրագիր և դատական նիստը հետաձգվել է այլ հերթի:»
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը և իրավաչափությունը․
Վերլուծելով սույն դատավճռի (այսուհետ՝ Դատավճիռ) 3.1-3․2.-րդ կետերում ներկայացված ապացույցները Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում, Դատարանը՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա գտնում է, որ մեղադրյալ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին պետք է մեղավոր ճանաչել Դատավճռի 1․1 կետում շարադրված մեղադրանքով նկարագրված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Այսպես․
5․1․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը)։
Մասնավորապես՝ Դատարանը արձանագրում է, որ Դատավաճռի 3.1-3․2.-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների բավարար համակցությամբ ապացուցվել և հիմնավորվել է, որ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, գտնվելով 0,125մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ ոչ սթափ վիճակում Երևան քաղաքի Հ. Աճառյան փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 37 DE 435 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
5․2․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու համար:
Հաշվի առնելով, որ նախորդ կետում հաստատվել է մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները՝ դատարանը գտնում է, որ դրանք համապատասխանում են վերը նշված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին, հետևաբար ապացուցված է, արարքի հակաիրավականությունը։
5․3․ Դատարանը գտնում է, որ Դատավաճռի 3.1-3․2.-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների գնահատման արդյունքում ապացուցված է այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը.
5․4․ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը գիտակցել է իր արարքի հակաիրավականությունը, ուստի ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հաստատված է համարում Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը, գտնում է, որ նրան պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Ելնելով վերոգրյալից Դատարանը կայացրեց մեղադրական վերդիկտ՝ հաստատված համարելով, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը կատարել է իրեն վերագրվող արարքը, ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, ապացուցված է արարքի քրեական հակաիրավական լինելու փաստը, ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ հետևաբար ապացուցված արարքի նկատմամբ ենթակա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
6․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(...):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է «(...) [Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) [Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ:
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
6․1 Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել կատարված արարքները ընդունելը և զղջալը։
6․2 Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի պետք է դիտել վերջինիս դատվածություն ունենալը։
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողության վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը՝ գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի տեսքով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անձը կատարում է այնպիսի հանցագործություն, որի համար նախատեսված է նաև ցմահ ազատազրկում:
4. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից:
5. Դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելիս լրացուցիչ պատիժների միացումը կատարվում է սույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 10-րդ մասով սահմանված կանոններով:
6. Ցմահ ազատազրկում կրող դատապարտյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու դեպքում նոր նշանակված պատիժը կլանվում է ցմահ ազատազրկմամբ:»
Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանը ներկայումս դեռևս չի կրել իր նկատմամբ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով նշանակված պատիժը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոնների սույն դատավճռով նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամին պետք է լրիվ գումարել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով նշանակված պատժի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չկրած՝ 125․000 (հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամը և Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 500․000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
7. Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի վճարման ժամկետ սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետը:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձաանագրում է, մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ, որից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսերը բացակայում են:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը


ՎՃՌԵՑ
1. Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի` 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժին լրիվ գումարել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԿԴ/0254/01/23 դատավճռով նշանակված պատժի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չկրած՝ 125․000 (հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամը և Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
3. Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանին թույլատրել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տուգանքը՝ 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, վճարել պետական բյուջե 1 (մեկ) տարվա ընթացքում։
4. Փայլակ Հաբեթի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ