Գործ ԵԴ1/1327/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ս.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Մ.ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ` Գ.ԲԱԲԱՅԱՆԻ

2025 թվականի հունիսի 10-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գոռ Գարիկի Բաբայանի` ծնված 20.09.2002թ-ին (ըստ իր հայտարարության՝ 2001թ-ին), Սյունիքի մարզում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է «Աժդանակ» ՍՊԸ-ում, որպես բանվոր, հաշվառված է՝ Սյունիքի մարզ, Կապան բնակավայրի Բաղաբերդ թաղամաս, 19 շենք, բն. 2 հասցեում, բնակվող՝ Սյունիքի մարզ, Կապան բնակավայրի Բաղաբերդ թաղամաս, 6 շենք, բն. 61 հասցեում: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 08-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Մելքոնյանը կազմել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 12198724 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12198724 քրեական վարույթով Մելինե Աշոտի Ալավերդյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 31-ին տուժող Մելինե Աշոտի Ալավերդյանը դիմում է հասցեագրել ՀԿԳ քննիչ Ա.Մելքոնյանին այն մասին, որ Գոռ Բաբայանն ամբողջությամբ վերականգնել է իրեն հասցված գույքային վնասը և կից ներկայացրել է գումարի փոխանցման կտրոնը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Մելքոնյանը որոշում է կայացրել Արմինե Աշոտի Ալավերդյանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացրած ձայնագրությունների լազերային սկավառակը թիվ 12198724 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2025 թվականի մարտի 19-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս.Մնացականյանը որոշում է կայացրել Գոռ Գարիկի Բաբայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն արարքը կատարելու համար, որ նա, գողություն՝ գաղտնի հավիտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի նոյեմբերի 07-ից մինչև նոյեմբերի 08-ին՝ ժամը 12:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով մորաքրոջ աղջկա՝ Մելինե Ալավերդյանի բնակության հասցեում՝ Երևան քաղաքի Բելինսկի փողոցի 91-րդ տանը և օգտվելով տանը մարդ չլինելու հանգամանքից Մելինե Ալավերդյանի ննջասենյակի պահարանից հափշտակել է մանր չափի՝ 316.000 ՀՀ դրամ գումար, որի արդյունքում տուժող Մելինե Ալավերդյանին պատճառել է նույն չափի գույքային վնաս:
2025 թվականի մարտի 24-ին ՀԿԳ քննիչ Ա.Մելքոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 12198724 քրեական վարույթով Գոռ Գարիկի Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 08-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս.Մնացականյանը որոշում է կայացրել Գոռ Գարիկի Բաբայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 09-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս.Մնացականյանը որոշում է կայացրել Գոռ Գարիկի Բաբայանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 14-ին թիվ 12198724 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/1327/01/25 դատական համարը:

Արագացված վարույթ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գոռ Գարիկի Բաբայանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու բնույթը և հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Ս.Մնացականյանը ներկայացրեց մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալը հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները, միաժամանակ պաշտպանը խնդրեց թույլ տալ նշանակվելիք տուգանքը վճարել 12 ամիսների ընթացքում:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գողությունը՝ գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)»:
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, ազատության սահմանափակման, այնպես էլ՝ ազատազրկման ձևով:
Ուսումնասիրելով մեղադրյալ Գոռ Գարիկի Բաբայանի անձը` նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, այն որ վերջինս դատվածություն չունի, իրեն մեղավոր է ճանաչել և կամավոր հատուցել է տուժողին պատճառած նյութական վնասը:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Գոռ Գարիկի Բաբայանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը` Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Գարիկի Բաբայանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»:
Նկատի ունենալով, որ թեպետ մեղադրյալ Գոռ Գարիկի Բաբայանն աշխատում է, սակայն նրա ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել արարքը կատարելու պահի նվազագույն աշխատավարձի չափով, ինչպես նաև Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն՝ հնգապատիկի չափով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով պաշտպանի հայտարարությունը, որ մեղադրյալը տուգանքը միանվագ վճարելու հնարավորություն չունի, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գոռ Գարիկի Բաբայանին պետք է թույլատրել նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով մեղադրյալ Գոռ Գարիկի Բաբայանի նկատմամբ «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով արտավարույթային փաստաթուղթ՝ Արմինե Աշոտի Ալավերդյանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացրած ձայնագրությունների լազերային սկավառակի պահպանման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464.4-րդ, 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գոռ Գարիկի Բաբայանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թույլատրել Գոռ Գարիկի Բաբայանին դատավճռով նշանակված 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը վճարել մաս առ մաս` 12 տասներկու) ամսվա ընթացքում, յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 31.250 երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով:
Գոռ Գարիկի Բաբայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց «Բացակայելու արգելքը» թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ