Գործ թիվ ԵԴ1/1303/01/25




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր՝ Մ.Հարությունյան,
դատավորներ՝ Ա․Ղուկասյան,
Ա.Բեկթաշյան,

քարտուղարությամբ՝ Ա․Կարապետյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Վ․Ղազարյանի,
պաշտպան՝ Հ․Հարությունյանի,
մեղադրյալ՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ռայանի,

2026 թվականի հունվարի 22-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Վ․Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Ժ․Չիչոյան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի թիվ ԵԴ1/1303/01/25 դատավճիռը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին կազմվել է Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով կազմվել է թիվ 84106524 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչությունում որոշում է կայացվել՝ ձերբակալված Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի օգոստոսի 21-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Վ.Ղազարյանի որոշմամբ՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի օգոստոսի 21-ին մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 08-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Վ.Ղազարյանի որոշմամբ՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի ապրիլի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչությունում որոշում է կայացվել՝ թիվ 84106524 քրեական վարույթից մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 84110225 համարը շնորհելու մասին։
2025 թվական ապրիլի 10-ին հաստատվել է թիվ 84106524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և վարույթն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննելու:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/1303/01/25 քրեական գործով վարույթը և նշանակվել է նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել գրավը: Գրավի չափ է սահմանվել՝ 1․000․000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ: Որոշվել է մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի սահմանահատման վերաբերյալ սահմանված արգելքը վերացնել և այդ մասին հայտնել սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմնին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1303/01/25 դատավճռով՝ ճանաչվել և հռչակվել է մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, վճռվել է Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրան արդարացնել՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Վճռվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետ համար 1» կնիքներով կնիքված փաթեթում առկա ընդհանուր 6,934 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությանը՝ թիվ 84110225 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, իսկ «ՀՀ քննչական կոմիտե 651» համարի կնիքով կնիքված՝ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում թմրամիջոցներին փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ US-4952881V9 համարի միջազգային փոստային առաքանու արկղը՝ ոչնչացնել։ Արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության կողմից 31.07.2024թ. կազմված և քրեական վարույթի նյութերում առկա Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտը, Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձնագարությունները, «Գլոբալ շիփինգ» ՍՊ ընկերությունից ստացված գրությունը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Վճռվել է դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավը, վերադարձնել գրավատու՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին:
2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Վ․Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի վերը նշված դատավճռի դեմ: Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 14-ին, մակագրվել դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր Մ.Հարությունյան, կազմի դատավորներ Ա․Ղուկասյան, Ա․Բեկթաշյան), նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ին:
2025 թվականի նոյեմբերի 24-ի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի «Վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը դատաքննության նշանակելու մասին» որոշմամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Վ․Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ: Մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը պահպանվել է։

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Նախաքննության մարմինը Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նրան մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ. «(…) [Նա] ապօրինի, իրացնելու նպատակով փորձել է ձեռք բերել խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև օժանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը:
Այսպես.
ՀՀ-ում բնակվող, ՀՀ և ԱՄՆ քաղաքացի Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, միջոցներ տրամադրելով օժանդակել է ԱՄՆ-ում բնակվող, դեռևս ինքնությունը անձին մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 6,934 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 8 ծխամորճերը ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն, ինչպես նաև՝ փորձել է առանց իրացնելու նպատակի ձեռք բերել թմրամիջոց:
Այսպես, Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը ԱՄՆ-ում գտնվող, ինքնությունը դեռևս չպարզված անձի կողմից ՀՀ-ում ապօրինի, մաքսանենգությամբ «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց առաքելուն և ՀՀ-ում այն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու դիտավորությամբ վերջինիս է տրամադրել իր անձնական տվյալները և համաձայնել ստանալ ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակների պարունակությամբ ծանրոցը, որոնցից մեկի մեջ առկա է խոշոր չափերով 6,934 գրամ «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց:
ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից սկսված՝ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում ոմն «Ֆոքս Բրաուն» տվյալներով անձի կողմից ԱՄՆ-ից ՀՀ Մարգարետ Ռայանի անվամբ ներմուծված «US-452881V9» նույնականացման համարով միջազգային փոստային առաքանում հայտնաբերված թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակները, փոխարինվել են արտաքինով նման այլ զանգվածներով:
«Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակների պարունակությամբ «US-452881V9» նույնականացման համարով միջազգային փոստային առաքանին մոտեցվել է ք. Երևան, Ամիրյան 18/3 շենքի բակ և փոխանցվել Մարգարետ Ռայանի կողմից ուղարկված Կարինե Սարգսյանին, սակայն Մարգարետ Ռայանի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության ծառայողների կողմից նախ ձերբակալվել է Կարինե Սարգսյանը, այնուհետև՝ Մարգարետ Ռայանը, ովքեր տեղափոխվել են ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղ էլ Կարինե Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է վերը նշված առաքանին և դրանում առկա թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակները, որոնց մեջ հայտնաբերվել է խոշոր չափերով 6,934 գրամ «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի փոխարինած այլ նմանատիպ զանգվածները:
(…)»:
3. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի թիվ ԵԴ1/1303/01/25 դատավճռի «Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները» վերտառությամբ բաժնում մասնավորապես նշել է.
«(…) Մեղադրանքի կողմի ապացույցները.
Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինս ձերբակալվել է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» ՕՀՄ-ի շրջանակներում «Տետրահիդրոկաննաբինոլ ՏՀԿ» տեսակի թմրամիջոցներին նմանվող զանգվածներով փոխարինված փաթեթը ստանալուց հետո, բացի այդ ձերբակալման արձանագրությամբ վերջինս ըստ էության հայտարարել է, որ բնակվում է Ամիրյան փողոցի 18/3 շենքի 12 բնակարանում ամուսնու և երեխայի հետ միասին: Ունի Գլոբինգ ընկերության հավելված, որով պարբերաբար պատվիրում է առաքանիներ: Ինչ վերաբերում է նշված առաքանիներին ապա դրանք պատվիրել է UPS ընկերության միջոցով և գլոբբինգով պետք է գար իր հասցե, որից հետո Հայաստան, սակայն անծանոթ է կոնկրետ այն առաքանին, որից հայտնաբերվել է թմրամիջոց, չի ճանաչում առաքանու ուղարկող անձին, մինչ օրս երևի թե եղել է մեկ դեպք, որ առաքանին սխալ եկած լիներ իր հասցեով սակայն Գլոբբինգից եկել և տարել են դա: Ինչ վերաբերում է այդ առաքանուն, ապա հավելվածի միջոցով ստացել է ծանուցում, որ առաքանիները ՀՀ-ում են և հղի լինելու պատճառով չէր կարող մոտենալ կետ, ուստի խնդրել է առաքել:
Պարբերաբար քայլում է ման և առաքիչի զանգահարալու ժամանակ ևս եղել է դրսում ու դրա համար դայակ Կարինե Սարգսյանին է խնդրել, որ իջնի ու ստանա առաքանին՝ ուղարկելով ստացման կոդը: Դրանից հետո որոշ ժամանակ անց իրեն զանգահարել են հետաքննության մարմնի աշխատակիցները ու հրավիրել Իսակով փողոցի 10 շենք, որտեղ և բացատրեցին տեղի ունեցածը: Թե ինքը և թե ամուսինը՝ Արմեն Օհան Ռոստամյանը, թմրանյութ չեն օգտագործում, առավել ևս իր հղիության վերջին փուլում: Գլոբբինգի անհատական տվյալները ոչ ոքի չի տվել և ոչ ոք չի ուզել իր տվյալները որ բան ուղարկի:
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 10-15, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության կողմից կազմված մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտի և մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձանագությունների՝ զննության արձանագրությունը, համաձայն որոնց՝ «մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտը» բաղկացած է 4 թերթից, այն կազմվել ՀՀ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին:
Մաքսային զննումը սկսվել է 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 15:00-ին և ավարտվել է նույն օրը՝ ժամը 15:30-ին: Հիշյալ ակտի 3-րդ էջում արձանագրված է, որ 2024թ օգոստոսի 19-ին «ԱՄՕ» ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում, մաքսային զննման է ենթարկվել «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված US-452881V9 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված էր՝ Margaret Ryan. C25 05822.11 SOUTHGATE BLVD, իսկ որպես ուղարկող FOX BROWN, (626) 487-2725, THE UPS STORE #4359,1443 EAST WASHINGTON BLVD, PASADENA CA 91104-2650: Զննման արդյունքում առաքանում անձնական օգտագործման իրերից բացի հայտնաբերվեց նաև լատինատար «RAW GARDEN» գրառմամբ թվով 8 հատ էլեկտրական ծխամորճի գլխիկներ,որոնք լցված էին հաշիշի յուղին նմանվող զանգվածով։
Հայտնաբերվածը աշխատակիցների կողմից վերցվել է, փաթեթավորվել և կնքվել RA747111 համարի կնիքով, իսկ US-452881V9 համարի դատարկ առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով։
«մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձանագրությունը», որը բաղկացած է 2 թերթից, որը կազմված էր ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 15:50-ին: Արձանագրության 1-ին և 2-րդ էջերում արձանագրվել է մաքսանենգության դեպքի հակիրճ բովանդակությունը, այն մասին, որ 2024թ օգոստոսի 19-ին «ԱՄՕ» ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում, մաքսային զննման է ենթարկվել «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված US-452881V9 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված էր՝ Margaret Ryan. C25 05822.11 SOUTHGATE BLVD, իսկ որպես ուղարկող FOX BROWN, (626) 487-2725, THE UPS STORE #4359,1443 EAST WASHINGTON BLVD, PASADENA CA 91104-2650: Զննման արդյունքում առաքանում անձնական օգտագործման իրերից բացի հայտնաբերվեց նաև լատինատար «RAW GARDEN» գրառմամբ թվով 8 հատ էլեկտրական ծխամորճի գլխիկներ,որոնք լցված էին հաշիշի յուղին նմանվող զանգվածով։ Հայտնաբերվածը աշխատակիցների կողմից վերցվել է, փաթեթավորվել և կնքվել RA747111 համարի կնիքով, իսկ US-452881V9 համարի դատարկ առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 17-20, 21-23, 152-153, դատական նիստի արձանագրություն)
«ՀՀ ՔԿ փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված թիվ 1268 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված թվով 8 մունշտուկում հայտնաբերվել է ընդհանուր 6,934 գրամ հաստատուն չոր քաշով Հաշիշի յուղ տեսակի թմրամիջոց։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 138-140, դատական նիստի արձանագրություն)
«777877» համարի կապարակնիքներով կնիքված փաթեթում առկա՝ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում թմրամիջոցներին փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ ՀՀ առաքված «US-4952881V9» համարի առաքանիների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թիվ 777877 համարի կնիքով կնիքված, թափանցիկ պոլիէթիլենային փաթեթը գտնվում է ամբողջությունը չխախտված, անվնաս վիճակում, որի արտաքին զննությամբ տեսանելի ներսում փաթեթավորված ստվարաթղթե փաթեթը, ներսում ի թիվս այլ առաքանիների առկա էր US-4952881V9 համարի փաթեթում առկա էր մուգ սև գույնի երկու հատ սփռոցի նման առակա, մեկ տուփ 240 հատ գրիչ, Champions գրությամբ L չափի կարճաթև մայկա, shell/ exterior գրությամբ XL չափի կապույտ գույնի սպորտային տաբատ և թվով 8 դեղին գույնի առարկաներ, որոնք համաձայն հետաքննության մարմնի կողմից հայտնած տվյալների հանդիսանում են ՕՀՄ-ի շրջանակներում հայտնաբերցված հաշիշի յուղի փոխարինված զանգվածները: Փաթեթի զննությունից հետո այն կնիքվեց 651 համարի կլոր կնիքի դրոշմով:
Ստացված տեղեկությունները համադրվեցին US-4952881V9 համարի առաքանիի վերաբերյալ «Գլոբբալ Շիփփինգ» ՍՊ ընկերությունից ստացված գրությամբ նշված տեղեկությունների հետ, որի արդյունքում պարզվեց, որ նշված բոլոր առաքանիները պատվիրվել են նույն անձի՝ Մարգարետ Ռայանի տվյալներով։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 174-175, դատական նիստի արձանագրություն)
«Գլոբբալ շիփփինգ» ՍՊ ընկերությունից ստացված և արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված գրության՝ զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գլոբալ Շիփինգ ՍՊԸ-ից ստացված գրության Մարգարետ Ռայան 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին Idram ինտերնետային վճարային համակարգի միջոցով կատարել է ընդհանուր 172.800 ՀՀ դրամ վճարում հետևյալ առաքանիների համար:
1. US-452881V9-1ZR2095V0244656671-15600 ՀՀ դրամ,
2. TBA315043774642-US-452858V9 -12000 ՀՀ դրամ,
3. IZR2095V0244656671-US-452881V9-15600 ՀՀ դրամ,
4. TBA315093549616-US-925804V9– 7800 ՀՀ դրամ,
5. IZA8304J0301208149-US-42699479-134400 ՀՀ դրամ,
6. TBA315094988896-US-69332579-3000 ՀՀ դրամ:
Զննությամբ պարզ է դառնում, որ մեղադրյալ Մարգարետ Ռայան US-452881V9 առաքանու համար կատարել է վճարում, որի մեջից զննության արդյունքում բացի անձնական գործածման իրերից հայտնաբերվել է նաև լատինատառ «RAW GARDEN» գրառմամբ թվով 8 հատ էլեկտրոնային ծխամորճի սրվակներ, որոնք լցված են եղել «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոց։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 169-170, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության կողմից 31.07.2024թ. կազմված և քրեական վարույթի նյութերում առկա «Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտը, Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձանագարությունները։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 171-173, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետ համար 1» կնիքներով կնիքված փաթեթում առկա ընդհանուր 6,934 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցը։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 150-151, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «ՀՀ քննչական կոմիտե 651» համարի կնիքով կնիքված՝ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում թմրամիջոցներին փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ US-4952881V9 համարի միջազգային փոստային առաքանու արկղը։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 171-173, դատական նիստի արձանագրություն)
Պաշտպանության կողմի ապացույցները.
Մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանը հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր Գլոբբինգի հասցեն ոչ մի անծանոթ մարդ չունի, ունեն միայն իր ընկերներն ու բարեկամները, ովքեր երեխաների համար ինչ-որ նվերներ են ուղարկում։ Ինքը նույնպես շատ ապրաքներ է պատվիրում հիմնականում երեխաների համար և երբ պատվերները հասնում են ցանկացած կոդով իրեն հասանելի է դառնում հավելվածում։ Ինքը զանգել էր Գլոբբինգ հարցնելու արդյոք կարող է վճարել իր պատվերի մի մասը, քանի որ ամբողջը կազմել էր 120․000 ՀՀ դրամ, սակայն իրեն պատասխանել էին, որ ոչ չի կարող, այդ իսկ պատճառով ինքը վճարել է ամբողջը։
Հարցերին ի պատասխան հայտնեց, որ այդ առարկան, որը որ եկել է ինքը անձամբ չի պատվիրել, դա եկել է ուրիշ մարդու կողմից՝ իր Գլոբբինգի հասցեին։ Հավելվածում չի երևում թե ինչ պետք է ստանա, այնտեղ միայն երևում է կոդը, կիլոգրամները և թե երբ է հասնելու ապրանքը։ Եղել է նաև, որ Գլոբբինգի պատվերը սխալմամբ է իրեն հասել, ինքը բացել տեսել է, որ իրենը չի և հետ է ուղարկել, լինում է նաև, որ ինքը պատվիրած չի լինում այլ իր բարեկամներն են ուղարկում երեխաների համար նվերներ։
Պատվերներն ինքը հիմնականում կատարում է ամերիկայից, եվրոպայից և ասիայից, ինքը հանդիսանում է Գլոբբինգի պրեմիում հաճախորդներից քանի որ շատ է պատվերներ կատարում։ ԱՄՆ-ում ունի շատ բարեկամներ, ովքեր նվերներ են ուղարկում իրենց ու հաճախ չեն տեղեկացնում, որպեսզի անակնկալ լինի իր համար։ Ինքը շատ պատվերներ է արած եղել և իրեն ասել են, որ դրանից մեկը հասել է և ինքը որոշել է վերցնել այդ մեկը։
Առաքանու համար ինքը Գլոբբինգին չի զանգել, քանի որ ապրանքները նրանք չեն ուղարկում և դա իմաստ չէր ունենա, «յուպիեսը» թույլ տալիս է առանց անձնագրի ծանրոցներ ուղարկել։ Դեպքի օրը ինքը իր դայակին է խնդրել, որպեսզի իջնի և վերցնի փաթեթները, քանի որ ինքը հղի է եղել և տանը չի եղել, ինքը դայակին ուղարկել է այդ բեռնակրման համարը և երբ վերջինս ստացել է փաթեթները ոստիկանության աշխատակիցները տարել են նրան։ Դեպքից հետո ինքը խոսել է իր բարեկամների հետ և նրանք ասել են, որ այդ ընթացքում ոչինչ չեն ուղարկել իրեն։ Գլոբբինգում բավականին հեշտ է ծանրոցներ ուղարկել միայն մեկ հասցեով, և քանի որ ինքը նոր էր երեխա ունեցել և սթրեսի մեջ է եղել չի կարողացել բոլորին հարցնել և իմանալ ով է իրեն այդ ծանրոցը ուղարկել։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)
Պաշտպանը՝ դատական նիստի ժամանակ, միջնորդել է նաև հրապարակել քրեական գործում առկա հետևյալ ապացույցները․
2024 թվականի օգոստոսի 20-ին Կարինե Մաղաքի Սարգսյանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ժամը 14:00-ի սահմաններում իրեն զանգահարել է Մեգի Ռայանը, ում տանը աշխատում է որպես դայակ և ասել, որ առաքանիներ ունի ստանալու Գլոբբինգից, սակայն դուրս է եկել ման գալու ու խնդրել է, որպեսզի իջնի Ամրիյան փողոց, որտեղից առաքիչից ստանա այդ առաքանիները: Իջել է բակ և շենքի կողային հատվածում գտնվող դալանում հանդիպել առաքիչին, ում ցույց է տվեցի Մեգգի կողմից իր բջջային հեռախոսին ուղարկված կոդը, նա սկանավորել է այն, ինչից հետո հանդձնել թվով և առաքանի, որը ինքը վերցրել է և սկսել շարժվել դեպի շենքի մուտք և երբ քայլում որ մոտեել են ներկայացել և ասել եղելությունը:
Հայտնել է, որ ինքը թմրանյութ չի օգտագործում, տեղյակ չի թե ինչ էր առաքանու մեջ, սակայն կարող է ասել, որ Մեգ Ռայանը, երբևէ չի օգտագործել և նրանց տանը թմրանյութ երբևէ չի տեսել։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 2-5, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի՝ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 18/3, 12-րդ հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության արդյունքում վարույթի համար նշանակություն ունեցող իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 100-103, դատական նիստի արձանագրություն)
Փորձագետի թիվ 601 և 602 եզրակացությունները, համաձայն որոնց՝ փորձաքննությանը ներկայացված Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանից և Արմեն Օհանի Ռոստամյանից ստացված փորձանմուշներում թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 142-145, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի մարտի 26-ի թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ թվային խուզարկության ենթարկված՝ «Iphone 12», «Iphone 8» և «Motorola» մոդելի բջջային հեռախոսներում քրեական վարույթի համար հետաքրքրություն ներկայացնող տեղեկություններ չեն հայտնաբերվել։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 154, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի մարտի 31-ին «Գլոբբալ Շիփփինգ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Շուշանիկ Հարությունյանի կողմից ստացված գրության պատճենը, համաձայն որի՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի անվամբ առաքանու վրա առկա է եղել օգտատիրոջ նույնականացման համարը՝ հասցե 2-րդը, որով էլ առաքանին նույնականացվել է ԱՄՆ պահեստում և ուղարկվել Հայաստանի Հանրապետություն։ Մուտքագրումը օգտատիրոջ կողմից չի կատարվել։
(տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 156-157, դատական նիստի արձանագրություն):
(…)»։
4․ Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի թիվ ԵԴ1/1303/01/25 դատավճռի «Դատարանի իրավական և փաստական վերլուծությունները» վերտառությամբ բաժնում մասնավորապես նշել է. «(…)Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(…)
Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել Մարգարետ Ռայանի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու մասին նրան ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ:
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը:
Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք Դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ, ավելին՝ հանրային մեղադրողը, կրելով մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը, դատական քննության ժամանակ չի հերքել Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ռայանի կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները, իսկ Դատարանին ներկայացված ապացույցներով այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը խիստ կասկած է հարուցում: Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ռայանի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու վերաբերյալ, որը պետք է մեկնաբանվի հօգուտ նրա:
Դատարանի վերոգրյալ հետևությունները պայմանավորված են ներքոհիշյալ պատճառաբանություններով.
Համաձայն մեղադրական եզրակացության՝ մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ռայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված ուղղակի ապացույցները՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության կողմից կազմված մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտի և մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձանագությունների՝ զննության և «Գլոբբալ շիփփինգ» ՍՊ ընկերությունից գրության՝ զննության արձանագրություններն են:
Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ ապացույցները չեն կարող դրվել մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ռայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում, քանի որ դրանցով չեն հաստատվում մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքները։ Մասնավորապես՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության կողմից կազմված մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտի և մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձանագությունների 2024թ․ օգոստոսի 19-ին «ԱՄՕ» ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում, մաքսային զննման է ենթարկվել «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված US-452881V9 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված է եղել՝ Margaret Ryan. C25 05822.11 SOUTHGATE BLVD, իսկ որպես ուղարկող FOX BROWN, (626) 487-2725, THE UPS STORE #4359,1443 EAST WASHINGTON BLVD, PASADENA CA 91104-2650, իսկ «Գլոբբալ շիփփինգ» ՍՊ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն՝ Մարգարետ Ռայանը US-452881V9 առաքանու համար կատարել է վճարում, որի մեջից զննության արդյունքում բացի անձնական գործածման իրերից հայտնաբերվել է նաև լատինատառ «RAW GARDEN» գրառմամբ թվով 8 հատ էլեկտրոնային ծխամորճի սրվակներ, որոնք լցված են եղել «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոց, մինչդեռ պաշտպանի կողմից ներկայացված միջնորդության համաձայն դատարանում հրապարակվել է նաև 2025 թվականի մարտի 31-ին «Գլոբբալ Շիփփինգ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Շուշանիկ Հարությունյանի կողմից ստացված գրության պատճենը, համաձայն որի՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի անվամբ առաքանու վրա առկա է եղել օգտատիրոջ նույնականացման համարը՝ հասցե 2-րդը, որով էլ առաքանին նույնականացվել է ԱՄՆ պահեստում և ուղարկվել Հայաստանի Հանրապետություն և մուտքագրումը օգտատիրոջ կողմից չի կատարվել, ինչպես նաև հրապարակվել են՝ 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին Կարինե Մաղաքի Սարգսյանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի՝ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, փորձագետի թիվ 601 և 602 եզրակացությունները, 2025 թվականի մարտի 26-ի թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, որոնցով պարզ է դարձել այն, որ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանը երբևէ թմրամիջոց չի օգտագործել, իր և իր ամուսնուց ստացված փորձանմուշներում ինչպես նաև վերջիններիս բնակարնում թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել, քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող տվյալներ չեն հայտնաբերվել նաև Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի բնակության հասցեից հայտնաբերված բջջային հեռախոսներում կատարված թվային խուզարկության արդյունքում։ Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ոմն FOX BROWN մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ռայանի անվմաբ ՀՀ է ուղարկել առաքանի, որի մեջ հայտնաբերվել է «հաշիշ յուղ» տեսակի թմրամիջոց պարունակող ծխամորճի սրվակներ, սակայն քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը չներկայացրեց որևէ ողջամիտ և վերաբերելի ապացույց, որի գնահատման արդյունքում հնարավոր կլիներ հանգել հիմնավոր հետևության այն մասին, որ մեղադրյալ՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանը տեղյակ լինելով ոմն FOX BROWN կողմից իրեն ուղարկված ծանրոցի և դրա պարունակության մասին որևէ եղանակով օժանդակել է վերջինիս ՀՀ մաքսանենգ եղանակով ապօրինի թմրամիջոց ներմուծելուն և հիշյալ թմրամիջոցը ՀՀ-ում ապօրինի իրացնելու գործում։ Այլ խոսքով Դատարանն արձանագրում է, որ միայն մեղադրյալի անվամբ ՀՀ առաքված առաքանում մեջ թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստը՝ այլ վերաբերելի ապացույցների բացակայության պայմաններում, չի կարող ինքնին բավարար լինել մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը հաղթահարելու և առաջադրված մեղադրանքներում վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ օբյեկտիվ եզրանագման գալու համար։
Դատարանը գտնում է, որ բացի վերոնշյալը Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի՝ ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձը և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելը հերքվում է նաև վերջինիս կողմից տրված ցուցմունքով, համաձայն որի՝ փաթեթը ինքը անձամբ չէր պատվիրել, այն եկել էր ուրիշ մարդու կողմից՝ իր Գլոբբինգի հասցեին։ Հավելվածում չի երևում թե ինչ պետք է ստանա, այնտեղ միայն երևում է կոդը, կիլոգրամները և թե երբ է հասնելու ապրանքը։ Եղել է նաև դեպքեր, երբ Գլոբբինգի պատվերը սխալմամբ է իրեն հասել, ինքը բացել տեսել է, որ իրենը չի և հետ է ուղարկել։
Հարկ է նշել, որ մեղադրանքի կողմի ներկայացրած մյուս ապացույցներում, մասնավորապես՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունում, «ՀՀ ՔԿ փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված թիվ 1268 Ք-24 եզրակացությունում, «777877» համարի կապարակնիքներով կնիքված փաթեթում առկա՝ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում թմրամիջոցներին փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ ՀՀ առաքված «US-4952881V9» համարի առաքանիների զննության արձանագրությունում, արտավարույթային ապացույց ճանաչված փաստաթղթերում և իրեղեն ապացույցներում, առկա չէ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանիի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու հանգամանքը հավաստող որևէ օբյեկտիվ տվյալ:
Մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հերքել է ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու հանգամանքը:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի կողմից՝ ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու հանգամանքը, չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի կողմից ապօրինի, իրացնելու նպատակով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելու վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ (…)ի:
(…)
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և այդ մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ միջնորդություններ չեն ներկայացվել, արգելադրված և բռնագրավման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով վարութային ծախսեր չկան:
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետ համար 1» կնիքներով կնիքված փաթեթում առկա ընդհանուր 6,934 գրամ «Հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությանը՝ թիվ 84110225 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, իսկ «ՀՀ քննչական կոմիտե 651» համարի կնիքով կնիքված՝ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում թմրամիջոցներին փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ US-4952881V9 համարի միջազգային փոստային առաքանու արկղը՝ պետք է ոչնչացնել։
Քննության առնելով քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության կողմից 31.07.2024թ. կազմված և քրեական վարույթի նյութերում առկա Մաքսային զննման (մաքսային տեսազննման) թիվ Հ/115-2024 ակտի, Մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ ՄԿԽԴ-345 արձանագրությունների, «Գլոբալ շիփինգ» ՍՊ ընկերությունից ստացված գրության տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավը պետք է վերադարձնել գրավատու՝ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին կամ վերջինիս կողմից լիազորված անձին: (…)»։

Վերաքննիչ բողոքի և վերաքննիչ բողոքի պատասխանի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները.
5. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Իր վերաքննիչ բողոքում ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Վ․Ղազարյանը մասնավորապես նշել է.
«(…) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, նյութական և դատավարական օրենքի խախտումներ, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանություններով.
(…) Հարկ է արձանագրել, որ հիշյալ ապացույցների առկայության պայմաններում ընդհանուր իրավասության դատարանը գտել է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հաստատվում մեղադրյալի գործողություններում մեղսագրված հանցակազմերի հատկանիշները:
Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի՝ քրեական վարույթով հավաքված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, հակառակի ողջամիտ հավանականությունը բացառելու սկզբունքով ապացուցված լինելու հանգամանքը փաստվում է նրանով, որ առաջին ատյանի դատարանը ապացույցները միմյանց հետ փոխկապակցված գնահատելու արդյունքում կգար հակառակ եզրահանգման:
Այսպես. Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության արձանագրել է, որ սույն դեպքում ներկայացված մեղադրանքում բացակայել է Մարգարետ Ռայանի մեղքը՝ սուբյեկտիվ կողմը, քանի որ վերջինս տեղեկացված չի եղել իր հասցեով ուղարկված ծանրոցում թմրամիջոցի առկայության մասին: Որպես հիմնավորում դիտվել է նաև «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ից ստացված գրությունն առ այն, որ ծանրոցի վրա եղել է Մ.Ռայանի հասցե 2-ը, իսկ մուտքագրումը հաճախորդի կողմից չի կատարվել:
Սակայն հարկ է նշել, որ սույն դեպքում մեղադրյալին չի մեղսագրվում մաքսանենգության կատարում և ըստ մեղադրանքի՝ Մարագրետ Ռայանը չի հանդիսանում մաքսանենություն կատարող անձ:
Մեղադրանքի կողմը դիտել է, որ ինքնությունը չպարզված անձն է մեղադրյալին ուղարկել թմրամիջոցը, այսինքն՝ կատարել է մաքսանենգություն, իսկ մեղադրյալը փորձել է ստանալ մաքսանենգությամբ ՀՀ ուղարկված առարկաները: Այսինքն, տվյալ պարագայում «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ից ստացված գրությամբ տրամադրված տեղեկատվությունը ոչ թե հաստատում է մեղադրյալի գործողություններում մեղքի բացակայությունը, այլ հակառակը՝ հաստատում է մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների կատարումը:
Բացի այդ, դատարանը սխալ է գնահատել նաև այն փաստական տվյալը, որ ի թիվս խնդրո առարկա հանիսացող առաքանում, Մարգարետ Ռայանին միևնույն ժամանակ փոխանցվել են նաև այլ ծանրոցներ, որոնց համար վերջինս կատարել է վճարում: Ընդ որում, ծանրոցներում առկա մյուս բոլոր առարկաների կապացությամբ մեղադրյալը հաստատել է, որ դրանք իրենն են: Մինչդեռ թմրամիջոցի պարունակությամբ սրվակների կապակցությամբ նշել է, որ դրանց վերաբերյալ տեղեկություն չունի, իսկ դատարանը համաձայնել է այդ մեկնաբանության հետ: Ստացվում է, որ պայմանական 10 առարկայից 9-ի պատկանելությունը հաստատելուն զուգահեռ 10-րդ առարկայից տեղեկություն չունենալու փաստարկն աներկբա վկայում է մեղադրյալի գործողություններում հանցակազմի բացակայության մասին: Ընդ որում, բոլոր առաքանիների համար վճարումը կատարվել է հենց մեղադրյալի կողմից և փաստորեն ստացվում է, որ մեղադրյալը վճարում է կատարել այնպիսի առաքանու համար, որն ինքը ոչ պատվիրել է և ոչ էլ ուղարկվել է նրա համար:
Այս կապակցությամբ մեղադրյալը նշել է, որ համապատասխան հավելվածի տվյալները որևէ մեկին չի տրամադրել, իսկ իր հասցե 2-ը գիտեն իր մտերիմները և հարազատները: Միաժամանակ հայտարարել է, որ առաքանին ուղարկած ոմն Ֆոքս Բրաուն տվյալներով անձի չի ճանաչում: Այսինքն, անծանոթ անձը Մարգարետ Ռայանին ուղարկել է նվերներ, ինքը դրա մասին տեղեկություն չի ունեցել, որպիսի հանգամանքը հակասում է մեղադրյալի հայտարարությանը:
Անդրադառնալով դատարանի այն դիտարկմանը, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալից վերցված նմուշներում չեն հայտնաբերվել թմրամիջոցի օգտագործման հետքեր, որպիսի հանգամանքը դատարանը դիտել է արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքում, ապա պետք է նշել, որ թմրամիջոցը ստացողի նմուշներում թմրամիջոցի օգտագործման մասին վկայող տվյալների ստուգումն ուղղված է իրացման նպատակի առկայությունը ստուգելուն, իսկ սույն դեպքում մեղադրյալին մեղսագրված է իրացման նպատակով թմրամիջոցի առերևույթ ապօրինի շրջանառության կատարում:
Այսինքն, դատարանը գտել է, որ ՀՀ ուղարկված առաքանիում հայտնաբերվել են թմրամիջոցի պարունակությամբ սրվակներ, հիշյալ առաքանիներից մեկի մեջ առկա թմրամիջոցն ուղարկող հանդիսացել է ոմն Ֆոքս Բրաուն անձը, որպես այդ առաքանին ստացող հանդիսացել է Մարգարետ Ռայանը, վերջինս 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին վճարում է կատարել թվով 6 առաքանիների համար, իր օգտահաշվի տվյալներ որևէ անձի չի տրամարել, այդ առաքանիները տեղափոխվել են մեղադրյալի նշած վայր, առաքանիները փոխանցվել են մեղադրյալի հանձնարարությամբ գործող անձին, սակայն Մարգարետ Ռայանը, ըստ դատարանի գնահատման, որևէ առնչություն չունի թմրամիջոցների պարունակությամբ առաքանու հետ:
Դատարանն ընդունելի է համարել մեղադրյալի հայտարարություններն առ այն, որ ինքը չի պատվիրել առաքանի, չի սպասել թմրամիջոցի, իսկ ուղարկող անձին չի ճանաչում և առհասարակ տեղյակ չէ, թե ով է ուղարկել հիշյալ առաքանին: Մինչդեռ մեջբերված փաստական տվյալների համակցության մեջ գնահատելու պարագայում դատարանն այլ եզրահանգման կգար:
Վերը շարադրվածից ակնհայտ է դառնում, որ առաջին ատյանի դատարանը ապացուցման առարկա կազմող հանգամանքների պարզման և դրանց հաստատված համարելու վերաբերյալ հետևություններ է կատարել գործի նյութերից բխող փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար և մակերեսային հետազոտման ենթարկելով, առանձին ապացույցներ դիտարկել է ոչ վերաբերելի կամ թույլատրելի, ինչի հետևանքով Սարգիս Խաչատրյանի մեղադրանքը հիմնավորող և թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցության պայմաններում անհիմն եզրահանգում է կատարել վերջինիս մեղադրանքը ներկայացված ծավալով և իրավական գնահատականով հիմնավորված չլինելու մասին։ Մինչդեռ դատարանը պարտավոր էր նշված տվյալներն իրենց համակցության մեջ պատշաճ գնահատման ենթարկել, որի դեպքում միայն կկարողանար փաստարկված դատողությունների հանգել:
Այսպիսով, վերլուծելով քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները, ապացույցները միմյանց հետ համադրելու, այդ ապացույցները թույլատրելիության, քրեական գործի լուծման համար անհրաժեշտ և բավարար լինելու, մեղսագրվող արարքների հանցակազմերի յուրաքանչյուր տարրի առկայությունը գնահատելու, ապացույցները փոխկապակցված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու, ինչպես նաև ապացույցների վերաբերելիության, թույլատրելիության և բավարարության վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համատեքստում վերլուծելու արդյունքում հարկ է նշել, որ այդ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ բավարար են Մարգարետ Ռայանի մեղավորությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու և հակառակի ողջամիտ հավանականության բացակայությունն արձանագրելու համար:
(…)
Հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով օրենսդրական լույսի ներքո, պետք է փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Մարգարետ Ռայանին մեղսագրվող արարքների կատարման մեջ արդարացնելով՝ թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, թույլ է տվել դատավարական օրենքի էական խախտումներ, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա: (…)»:
Ելնելով վերոգրյալից դատախազը խնդրել է՝ թիվ ԵԴ1/1303/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 2-ի դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել: Մարգարետ Ռայանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նրա նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ, կամ քրեական գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության: Մարգարետ Ռայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելքը:
5․1․ Մեղադրյալ Մարգարետ Ռայանի պաշտպան Հարություն Հարությունյանը դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի պատասխանում մասնավորապես նշել է․
«Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավոր է և պատճառաբանված, իսկ դրա դեմ ներկայացված բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման, ինչը հիմնավորելու նպատակով պաշտպանության կողմն ըստ հերթականության կանդրադառնա մեղադրանքի կողմի փաստարկներին և կներկայացնի սեփական հակափաստարկները, այսպես.
Ա. Դատախազն իր բողոքում նշել է հետևյալը.
«Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության արձանագրել է, որ սույն դեպքում ներկայացված մեղադրանքում բացակայել է Մարգարետ Ռայանի մեղքը՝ սյուբեկտիվ կողմը, քանի որ վերջինս տեղեկացված չի եղել իր հասցեով ուղարկված ծանրոցում թմրամիջոցի առկայության մասին։ Որպես հիմնավորում դիտվել է նաև«Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ից ստացված գրությունն առ այն, որ ծանրոցի վրա եղել է ՄՌայանի հասցե 2-ը, իսկ մուտքագրումը հաճախորդի կողմից չի կատարվել։
Սակայն սույն դեպքում մեղադրյալին չի մեղսագրվում մաքսանենգության կատարում և ըստ մեղադրանքի՝ Մարգարետ Ռայանը չի հանդիսանում մաքսանենգություն կատարող անձ։
Մեղադրանքի կողմը դիտել է, որ ինքնությունը չպարզված անձն է մեղադրյալն ուղարկել թմրամիջոցը, այսինքն՝ կատարել է մաքսանենգություն, իսկ մեղադրյալը փորձել է ստանալ մաքսանենգությամբ ՀՀ ուղարկված առարկաները։ Այսինքն, տվյալ պարագայում «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ց ստացված գրությամբ տրամադրված տեղեկատվությունը ոչ թե հաստատում է մեղադրյալի գործողություններում մեղքի բացակայությունը, այլ հակառակը՝ հաստատում է մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների կատարումը»:
Մեզ համար անհասկանալիորեն սույն բողոքում հանրային մեղադրողը նշել է, որ մեղադրյալին չի մեղսագրվում մաքսանենգության կատարում և ըստ մեղադրանքի՝ Մարգարետ Ռայանը չի հանդիսանում մաքսանենգություն կատարող անձ։
Ըստ հանրային քրեական հետապնդման որոշման՝ Մարգարետ Ռայանը, միջոցներ տրամադրելով օժանդակել է ԱՄՆ-ում բնակվող, դեռևս ինքնությունը չպարզված անձին մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 6,934 գրամ քաշով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 8 ծխամորճները ապօրինի ՀՀ տեղափոխելուն, ինչպես նաև՝ փորձել է իրացնելու նպատակով ձեռք բերել թմրամիջոց։
Դատարանի եզրահանգումը, որ Մ․Ռայանի արարքում բացակայում է հիշյալ հանցակազմի սյուբեկտիվ կողմը լիովին հիմնավոր է, քանի որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գեթ մեկ ապացույց ձեռք չի բերվել Մ․Ռայանի կողմից ոմն Ֆոքս Բրաուն անձին ճանաչելու, վերջինս հետ որևէ ձևով կապ ունենալու, վերջինիս որևէ ձևով օժանդակելու մտադրության կամ տվյալ փաթեթում առկա թմրանյութի առկայության մասին։
Ինչ վերաբերվում է «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ց ստացված գրությանը, ապա պետք է փաստել, որ երբ Մ.Ռայանի անհատականացնող տվյալներով որևէ իր են ուղարկում, դա գլոբբինգի կողմից ավտոմատ ներառվում է Մ․Ռայանի ինտերնետային հավելվածում՝ ցույց տալով միայն ապրանքի քաշը, որի համար վերջինս պարտավոր է վճարել, սակայն որևէ կերպ չի երևում ինչ ապրանք է գալիս, ով է ուղարկել և այլ անհատականցնող հանգամանքներ։ «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊ ընկերությունը հստակ նշել է, որ ՍՏ-4952881\/9 համարի առաքանին Մ․Ռայանի կողմից չի պատվիրվել, այլ ուղարկվել է ոմն Ֆոքս Բրաունի կողմից, և տվյալ առաքանու հետ Մ․Ռայանի որևէ կապ չունենալու հանգամանքը, և այդ տվյալնն ըստ մեղադրողի ինչպես պետք է հաստատի մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների կատարումը, մեզ համար անհասկանալի է։
Բ.Դատախազի հաջորդ փաստարկը կայանում է հետևյալում՝ «Դատարանը սխալ է գնահատել նաև այն փաստական տվյալը, որ ի թիվս խնդրո առարկա հանդիսացող առաքանում, Մարգարետ Ռայանին միևնույն ժամանակ փոխանցվել են նաև այլ ծանրոցներ, որոնց համար վերջինս կատարել է վճարում։ Ընդ որում, ծանրոցներում առկա մյուս բոլոր առարկաների կապակցությամբ մեղադրյալը հաստատել է, որ դրանք իրենն են։
Մինչդեռ թմրամիջոցի պարունակությամբ սրվակների կապակցությամբ նշել է, որ դրանց վերաբերյալ տեղեկատվություն չունի, իսկ դատարանը համաձայնել է այդ մեկնաբանության հետ։ Ստացվում է, որ պայմանական 10 առարկայից 9-ի պատկանելությունը հաստատելուն զուգահեռ 10-րդ առարկայից տեղեկություն չունենալու փաստարկն աներկբա վկայում է մեղադրյալի գործողություններում հանցակազմի բացակայության մասին։ Ընդ որում, բոլոր առաքանիների համար վճարումն կատարվել է հենց մեղադրյալի կողմից և փաստորեն ստացվում է, որ մեղադրյալը վճարում է կատարել այնպիսի առաքանու համար, որը ինքը ոչ պատվիրել է, և ոչ ուղարկվել է նրա համար»։
Այս մասով պետք է նշեմ, որ դատաքննության ընթացքում մանրամասն քննարկվեց բոլոր հանգամանքները, որը կրկին կներկայացնեմ այստեղ.
Մարգարետ Ռայանը մի շարք առաքանիներ է պատվիրել Գլոբալ Շիփինգ ՍՊ ընկերության միջոցով, որոնք ժամանել էին ՀՀ, և վերջինս նշել է, որ դրանք պատվիրվել է իր կողմից ՍPՏ ընկերության միջոցով և ավելացրել է, որ իրեն անծանոթ է ՍՏ-452881\/9 համարի առաքանին, դա իր կողմից չի պատվիրվել, և դրա վերաբերյալ որևէ տեղեկատվություն չունի։
Երբ Մ.Ռայանի անհատականացնող տվյալներով որևէ իր են ուղարկում, դա գլոբինգի կողմից ավտոմատ ներառվում է Մ.Ռայանի ինտերնետային հավելվածում՝ ցույց տալով միայն ապրանքի քաշը, որի համար վերջինս պարտավոր է վճարել, սակայն որևէ կերպ չի երևում ինչ ապրանք է գալիս, ով է ուղարկել և այլ անհատականցնող հանգամանքներ։
Ինքը հնարավորություն չունի տեսնելու, թե ինչ ապրանքներ են եկել, քանի որ, երբ ապրանք ես պատվիրում, դու չգիտես, թե նա ինչ շտրիխ կոդով է գալիս ՍԲՏ ընկերության կողմից, և այդ կոդը հիմնականում փոփոխվում է։ Երբ ինքը վճարել է տվյալ գումարները, ինքը կարծել է, որ իր ապրանքներն են հասել և վճարել է դրանց համար։ Ինչ վերաբերվում է ՍՏ-452881\/9 համարի առաքանուն, ապա դա իր կողմից չի պատվիրվել, այն ուղարկվել է իրեն անծանոթ անձի կողմից իր գլոբինգի հասցեին։ Երբ իրեն այլ անձի կողմից առաքանի է գալիս, երևում է ինչ-որ շտիխ կոդ, դրա կշիռը և թե այն երբ է հասնելու, իր կողմից որևէ կերպ չի կարող վերահսկվել, թե դա ում կողմից է ուղարկվում, ինչ է պարունակում առաքանին և իրավունք չունի դա մերժել։
Կրկին նշեմ, որ մյուս ապրանքատեսակները, որոնք եկել են ԱՌայանի անվամբ, դա անձամբ պատվիրվել է վերջինիս կողմից, վճարել է այդ ապրարնքների համար, ինչպես նաև դրանց տեղափոխման համար, իսկ ՍՏ-452881 \/9 համարի առաքանին չի պատվիրվել Մ.Ռայանի կողմից, այլ անհայտ անձի կողմից է դա ուղարկվել, այդ ապրանքի գնման համար Մ․Ռայանը չի վճարել, երբ Մ.Ռայանի գլոբինգի հավելվածում երևացել է ՍՏ-452881\/9 համարի առաքանին, նա հնարավորություն չի ունեցել պարզելու դա ում կողմից է ուղարկվել, ինչ ապրանք է, ինչ պարունակությամբ, միայն վճարել է դրա կշռի գումարը։ Մեղադրողի այն եզրահանգումը, որ մեղադրյալը վճարում է կատարել այնպիսի առաքանու համար, որը ինքը ոչ պատվիրել է, և ոչ ուղարկվել է նրա համար, կրկնեմ, որ այդ առաքանին մեղադրյալի կողմից չի գնվել՝ վճարում չի կատարվել։
Ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ մեկ փաթեթում մի քանի ապրանքատեսակ է եղել, ապա նշեմ, որ երբ նույն անձի անվամբ առկա ապրանքատեսակները հասնում են «Գլոբբինգի» արտերկրում գտնվող պահեստ, այդ դեպքում «Գլոբինգը» ինքն է որոշում ըստ իր հարմարության տվյալ ապրանքները մեկ թե մի քանի փաթեթով ուղարկի։
Գ․ Հանրային մեղադրողի հաջորդ փաստարկը հետևյալն է.
«Մեղադրյալը նշել է, որ համապատասխան հավելվածի տվյալները որևէ մեկին չի տրամադրել, իսկ իր հասցե 2-ը գիտեն իր մտերիմները և հարազատները։ Միաժամանակ հայտարարել է, որ որ առաքանին ուղարկած ոմն Ֆոքս Բրաուն տվյալներով անձի չի ճանաչում։ Այսինքն, անծանոթ անձը Մ․Ռայանին ուղարկել է նվերներ, ինքը դրա մասին տեղեկություն չի ունեցել, որպիսի հանգամանքը հակասում է մեղադրյալի հայտարարությանը»։
Ինչ վերաբերվում է, որ Գլոբբինգի անհատական տվյալները ոչ ոքի չի տվել և ոչ ոք չի ուզել իր տվյալները որ բան ուղարկի, ապա նա պարզաբանել է, որ վերաբերվում է անծանոթ անձանց, քանի որ իր, ամուսնու, ամուսնու ծնողների ընկերները, բարեկամները և այլ անձինք իրենց բազմիցս ուղարկել են տարբեր տեսակի իրեր, այդ թվում նվերներ, որի մասին իրենք նույնիսկ չեն տեղեկացել, քանի որ ուղարկել են որպես անակնկալ։ Պետք է փաստել, որ եթե տվյալ փաթեթը Մ․Ռայանի համար լիներ շատ կարևոր, ապա անձամբ կվերցներ այդ փաթեթը, այլ ոչ թե կխնդրեր իր դայակին, որ վերցներ։
Այստեղ ցանկանում եմ մեջբերել Մ․Ռայանի ցուցմունքը, որը վերջինս հայտնել է դատարանում. Մարգարետ Ռայանը իր ցուցմունքով հայտնել է հետևյալը, «նախկինում իր կողմից հայտնած այն տվյալը, որ իր գլոբինգի հասցեն ոչ ոք չունի, ի նկատի է ունեցել, որ որևէ անծանոթ անձի չի փոխանցել։ Իր և ամուսնու ընտանիքի անդամները, իրենց ընկերները միշտ ունեցել են տվյալ հասցեն։ Ինքն իր երեխաների և ընտանիքի անդամների համար միշտ պատվիրել է շատ իրեր։ Երբ պատվիրվում է ապրանքներ, իր հավելվածում երևում է, որ մաքսատուն է հասել հիշյալ ապրանքները, և դրանք ստանալու համար պետք է վճարվի քաշի գումար։ Ինչ վերաբերվում է քրեական գործում առկա ձայնագրությանը, որ ինքը զանգում և հարցնում է, թե որտեղ են այդ ապրանքները, և ինչքան գումար պետք է վճարի, իրեն պատասխանում են, որ գումարը կազմում է 178.000 ՀՀ դրամ, որին ի պատասխան ինքը հայտնել է, թե արդյոք կարող է վճարել միայն այն ապրանքների համար, որոնք արդեն իսկ զննվել են, քանի որ երեխան շուտով պետք է ծնվեր, իսկ այն ապրանքները, որոնք դեռ զննման փուլում են, դրանց համար հետո վճարի և վերցնի, սակայն իրեն պատասխանել են, որ ոչ, հնարավոր չէ, պետք է ողջ գումարը վճարի, այդ թվում այն ապրանքների համար, որոնք դեռևս զննման փուլում են, և այս պահին չեն կարող տրամադրվել։ Ինքը հնարավորություն չունի տեսնելու, թե ինչ ապրանքներ են եկել, քանի որ, երբ ապրանք ես պատվիրում, դու չգիտես, թե նա ինչ շտրիխ կոդով է գալիս ՍԲՏ ընկերության կողմից, և այդ կոդը հիմնականում փոփոխվում է։ Երբ ինքը վճարել է տվյալ գումարները, ինքը կարծել է, որ իր ապրանքներն են հասել և վճարել է դրանց համար։ Ինչ վերաբերվում է ՍՏ-452881 \/9 համարի առաքանուն, ապա դա իր կողմից չի պատվիրվել, այն ուղարկվել է իրեն անծանոթ անձի կողմից իր գլոբինգի հասցեին։ Երբ իրեն այլ անձի կողմից առաքանի է գալիս, երևում է ինչ-որ շտրիխ կոդ, դրա կշիռը և թե այն երբ է հասնելու, իր կողմից որևէ կերպ չի կարող վերահսկվել, թե դա ում կողմից է ուղարկվում, ինչ է պարունակում առաքանին և իրավունք չունի դա մերժել։ Շատ են պատահում, որ հատկապես երեխաների համար իրենց ընկերները, ծանոթները, բարեկամները, նվերներ են ուղարկում, և իրենց չեն էլ տեղեկացնում, և միայն ստանալուց հետո է պարզվում տվյալ առաքանու պարունակությունը։ Ինքը մեծ քանակությամբ ապրանքներ է պատվիրում աշխարհի տարբեր երկրներից և հանդիսանում է գլոբինգի պրեմում հաճախորդներից։
ԱՄՆ-ում ունեն շատ բարեկամներ, որոնց հետ ունեն ջերմ շփումներ, ովքեր իրենց հաճախ նվերներ են ուղարկում անակնկալ եղանակով՝ չտեղեկացնելով անակնկալի մասին։ Երբ ապրանքը հասնում է գլոբինգի արտերկրի հասցե, այնտեղ վերջիններս վերափաթեթավորւմ են անում, և կարող են մի քանի ապրանք դնել մեկ փաթեթում, և դա մեկ շտրիխ կոդով ցույց տա իր հավելվածում։ Ինչ վերաբերվում է ՍԲՏ ընկերությանը, ապա այն թույլատրում է, որ առանց անձնագրի կարողանաս առաքանիներ ուղարկես։ Ինչ վերաբերվում է գլոբինգի հասցեներին, ապա դա մեծ խնդիր է, քանի որ անձանց հասցեները բաց են, և շատերը կարող են հասանելիություն ունենան տվյալ հասցեներին։
ԱՄՆ-ում իր ծանոթ, ընկեր, բարեկամներից ոչ ոք իրեն չի հայտնել, թե տվյալ փաթեթը ինքն է ուղարկել, թե ոչ։ Ինքը հնարավորություն չի ունեցել տվյալ փաթեթը տեսնել, քանի որ այն իր կողմից չի վերցվել, այլ իր դայակի։ Ինչ վերաբերվում է անհայտ անձ «Ֆոքս Բրաունին», ապա կարծում է դա կեղծանուն է, և ով է հանդիսանում այդ անձը ինքը չգիտի։ ԱՄՆ ներսում ապրանքներ տեղափոխելիս անձնագրի առկայությունը պարտադիր չէ։ Տվյալ ձերբակալումից 3 օր անց ինքը երեխա է ունեցել, և այդ ձերբակալման պրոցեսն իր համար ստրեսային է եղել, և իր անհատականցնող տվյալները ինչպես է հայտնվել այդ անձի ձեռքում ինքը չգիտի, իրենց արտերկրում բնակվող ծանոթ, բարեկամ, ընկեր ով կարող է դա լինել, դա նույնպես ինքը չգիտի։ Իր գլոբինգի հավելվածից, բացի իրենց օգտվել են նաև ամուսնու ծնողները, ընտանիքի ընկերները, վերջիններս բոլորը իր գլոբինգի հասցեն ունեն, և իրենք կարող են իրենց համակարգչով ցանկացած ապրանք պատվիրեն, իր տվյալները գրեն, որից հետո իր անվամբ տվյալ ապրանքը գալիս է։ Քանի որ ԱՄՆ-ում տվյալ թմրանյութն օրինական և ազատ վաճառք է, չի բացառվում, որ ԱՄՆ-ում բնակվող իր ընտանիքի ընկերները, բարեկամները, որպես նվեր դա ուղարկած լինեն, և չասեն դրա մասին, և չի բացառվում, որ երբ իրենք հայտնվեցին նման ծանր դրության մեջ, այն ուղարկած անձը պարզապես ամաչել կամ վախեցել է բարձրաձայնել, որ ինքն է ուղարկել։
Սույն ցուցմունքից հետո պարզ է դառնում, որ մեղադրողի այն եզրահանգումը, որ որոշակի հանգամանքը հակասում է մեղադրյալի հայտարարությանը, անհիմն է։
Դ. Հանրային մեղադրողի հաջորդ փաստարկը հետևյալն է՝ «Անդրադառնալով դատարանի այն դիտարկմանը, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալից վերցված նմուշներում չեն հայտնաբերվել թմրամիջոցի օգտագործման հետքեր, որպիսի հանգամանքը դատարանը դիտել է արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքում, ապա պետք է նշել, որ թմրամիջոցի օգտագործման մասին վկայող տվյալների ստուգումն ուղղված է եղել իրացման նպատակի առկայությունը ստուգելուն, իսկ սույն դեպքում մեղադրյալին մեղսագրված է իրացման նպատակով թմրամիջոցի առերևույթ ապօրինի շրջանառության կատարում»:
Դատախազի հիշյալ դիրքորոշումը, որ «թմրամիջոցի օգտագործման մասին վկայող տվյալների ստուգումն ուղղված է եղել իրացման նպատակի առկայությունը ստուգելուն», և այն որ այդ իրացման նպատակի առկայության ստուգման ընթացքում պարզվել է, որ Մ․Ռայանը և նրա ընտանիքի անդամները թմրանյութեր շեն օգտագործում, այն որ թվային խուզարկության են ենթարկվել Մ․Ռայանի բնակարանից առգրավված «Այֆոն 12», «Այֆոն 8» և «Մոտոռոլա» տեսակի բջջայի հեռախոսները, և քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալներ չեն հայտնաբերվել, և մի շարք այլ ապացույցներ վկայում են իրացման նպատակի բացակայության մասին, և Դատարանին անհասկանալիորեն «Մեղադրել» այդ ապացույցները արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքում դիտարկելու համար, մեզ համար անհասկանալի է։ Ավելին՝ այդ ապացույցները հիմնավորում են, որ Մարգարետ Ռայանի և նրա ընտանիքի կողմից օգտագործվող բջջային հեռախոսներում թմրանյութի իրացման կամ մաքսանենգությամբ թմրամիջոց ՀՀ առաքած անհայտ անձի հետ որևէ գրագրություն առկա չէ, և որևէ կապ չունի այդ հանցակազմի օժանդակության հետ։
Ե․Հանրային մեղադրողի հաջորդ փաստարկը հետևյալն է՝ «Դատարանը գտել է, որ ՀՀ ուղարկված առաքանիում հայտնաբերվել են թմրամիջոցի պարունակությամբ սրվակներ, հիշյալ առաքանիներից մեկի մեջ առկա թմրամիջոցն ուղարկող հանդիսացել է ոմն Ֆոքս Բրաուն անձը, որպես այդ առաքաևին ստացող հանդիսացել է Մարգարետ Ռայանը, վերջինս 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին վճարում է կատարել թվով 6 առաքանիների համար, իր օգտահաշիվի տվյալները որևէ անձի չի տրամադրել, այդ առաքանիները տեղափոխվել են մեղադրյալի նշած վայր, առաքանիները փոխանցվել են մեղադրյալի հանձնարարությամբ գործող անձին, սակայն մարգարետ Ռայանը, ըստ դատարանի գնահատման, որևէ առնչություն չունի թմրամիջոցների պարունակությամբ առաքանու հետ։
Դատարանն ընդունելի է համարել մեղադրյալի հայտարարություններն առ այն, որ ինքը չի պատվիրել առաքանի, չի սպասել թմրամիջոցի, իսկ ուղարկող անձին չի ճանաչում և առհասարակ տեղյակ չէ, թե ով է ուղարկել հիշայլ առաքածին։ Մինչդեռ մեջբերված փաստական տվյալների համակցության մեջ գնահատելու պարագայում դատարանն այլ եզրահանգման կգար»։
Այս մասով պետք է նշել, որ դատարանը հետազոտել և վերլուծել է տվյալ բոլոր ապացույցները, և եկել է այն եզրահանգման, որ մեղսագրվող արարքները Մարգարետ Ռայանի կողմից շեն կատարվել։
Զ․ Հանրային մեղադրողը նշել է նաև. հետևյալն է՝ «.... դատարանը Սարգիս Խաչատրյանի մեղադրանքը հիմնավորող և թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցության պայմաններում անհիմն եզրահանգում է կատարել․․․»:
Այս մասով պետք է նշեմ, որ Սարգիս Խաչատրյան տվյալներով անձը ով է, և ինչ կապ ունի Մարգարետ Ռայանի հետ մեզ համար անհասկանալի է։
Ինչ վերաբերվում է հանրային մեղադրողի այն միջնորդությանը, որ Մ․Ռայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրաւփ վերացնելու, և բացակայելու արգելք խափանման միջոց կիրառելուն, ապա այդ մասով պետք է փաստել, որ մեղադրողի կողմի որևէ փաստարկ շի ներկայացվել, թե ինշու պետք է առավել խիստ խափանման միջողը փոխարինվի առավել մեղմ խափանման միջոցով։
Կրկին վերհիշենք, թե Մ.Ռայանը ինչում է մեղադրվում՝
1 - «օժանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը։
Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը ԱՄՆ-ում գտնվող, ինքնությունը դեռևս չպարզված անձի կողմից ՀՀ-ում ապօրինի, մաքսանենգությամբ «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց առաքելուն և ՀՀ-ում այն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու դիտավորությամբ վերջինիս է տրամադրել իր անձնական տվյալները և համաձայնել ստանալ ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակների պարունակությամբ ծանրոցը, որոնցից մեկի մեջ առկա է խոշոր չափերով 6,934 գրամ «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ օժանդակող է համարվում այն անձը, որը հանցագործությանը նպաստել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկություններ կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև. այն անձը, որը նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև. այն անձը, որը նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները։
Սույն դրույթից պարզ է դաոնում, որ օժանդակել հնարավոր է միայն ուդդակի դիտավորությամբ, կատարողին անմիջականորեն ճանաչում է, ով նախապես ճանաչել է հանցավորին, և խոստացել է օժանդակել նրան։
Հետազոտված ապացույցների ամբողջ բազայում մեր կողմից չհայտնաբերվեց գեթ մեկ տվյալ, որ Մարգարետ Ռայանը անհայտ անձին տրամադրել իր անձնական տվյալները Լւ համաձայնել ստանալ ԱՄՆ-ից մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակների պարունակությամբ ծանրոցը։ Ընդհակառակը պարզ դարձավ, որ Մ-Ռայանի Գլոբինգի օգտահաշվից օգտվում են իր ընտանիքի անդամները, ընկերները, գլոբինգի հասցեն ունեն արտերկրում բնակվող բազմաթիվ ընկերներ, բարեկամներ, ովքեր առանց Ռայանին տեղյակ պահելու կարող են վերջինիս ուղարկել իրեր, առարկաներ, որոնց մասին ինքը կարող է չիմանալ։ Ավելին վարույթն իրականացնող մարմինը զննել է Ռայանի և նրա ընտանիքի անդամների բջջային հեռախոսները, իրականացրել է խուզարկություններ, և որևէ տվյալ վերջինիս և «Ֆոքս Բրաուն» տվյալներով անձի կամ ցանկացած այլ անձի հետ թմրանյութերի մասով կապի մասին որևէ տվյալ ձեռք չի բերել, և չիրականացնելով քննչական կամ դատավարական գործողություններ շարժվել է Ավելացնեմ նաև, որ ցանկացածիս գլոբինգի հասցեն դժվար չէ իմանալ, դարն հասանելիություն ունեն և գլոբինգի աշխատակիցները, և տվյալ փաթեթը, որը առաքվում է, իր վրա պարունակում է նշված հասցեն, և մեր բոլոր բարեկամները և ընկերները գիտեն, և ցանկացածիս այդ թվռւմ ինձ, հանրային մեղադրողին կամ այլ անձի կարող են առանց տեղեկացնելու ուղարկել նմանատիպ իրեր և առարկաներ, և շատ հեշտ բոլորս էլ կհայտնվենք նման իրավիճակում։
2 - «ապօրինի, իրացնելու նւղատակով փորձել է ձեռք բերել խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց»։
հրացնելու նպատակի մասով պաշտպանական կողմը անկեղծ ասած հանրային քրեական հետապնդման առաջին իսկ պահից զարմացած էր, թե ինչ տրամաբանությամբ էր շարժվել վարույթն իրականացնող մարմինը, երբ իր կողմից ձեռք բերված և արդեն իսկ հետազոտված ապացույցների ամբողջ բազայում առկա չէ գեթ մեկ տվյալ, որ Մարգարետ Ռայանը իրացնելու նպատակով փորձել է թմրանյութ ձեռք բերել։ Սույն դատկան գործի ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինը կարողացել է մեկ հանգամանք պարզել, որ Մարգարետ Ռայանի գլոբինգի հասցեին անհայտ անձ թմրանյութ է ուղարկել, և դա կարծում եմ համադրելով այն տվյալի հետ, որ Մ.Ռայանը և նրա ամուսինը, ըստ փորձագետի եզրակացության, թմրանյութ չեն օգտագործում, ապա կարծիք են արտահայտել, որ Մ.Ռայանը իրացման նպատակ է ունեցել թմրանյութը, որի մասին չի էլ իմացել։
Վերոգրյալի պայմաններում պաշտպանական կողմը չի կարող անել այլ եզրահանգում, քան այն, որ սույն գործով վարույթն իրականացնող մարմինը որպես կանխավարկած է ընդունել (բխեցրել է, մտահանգում է արել) Մ.Ռայանի կողմից Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միությւսն մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը օժանդակելը և ապօրինի, իրացնելու նպատակով փորձել է ձեռք բերել խոշոր չափերով «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, որի համար հավանաբար հիմք է ընդունել՝ Մ․Ռայանի գլոբինգի հասցեով համապատասխան թմրամիջոցների մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքված լինելու փաստը։ Մինչդեռ, ինչպես Երևում է Օրենսգրքի վերլուծությունից, իրավասու մարմինները պետք է առաջնորդվեն ոչ թե կանխավարկածներով և մի փաստից բխեցնեն մեկ այլ փաստ, այլ պետք է թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցներով և հիմնավոր կասկածից վեր չափանիշով ապացուցեն անձին մեղսագրվող հանցագործության յուրաքանչյուր հանգամանքը և հատկանիշը, քանի որ մեղադրանքը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, իսկ չփարատված կասկածները մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի։
Պաշտպանական կողմը եզրափակիչ ելույթի ընթացքում վերլուծել էր բոլոր ապացույցները, ինչպես նաև մեջբերումներ էր կատարել նմանատիպ գործերով դատարանների կողմից կայացված որոշումներին և դրա վերաբերյալ վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանների կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին, և Վերաքննիչ քրեական դատարանին անհարկի չծանրաբեռնելու նպատակով սույն պատասխանում դրանք կրկին չեն մեջբերվում։ (…)։»։
Ելնելով վերոգրյալից պաշտպանը խնդրել է՝ հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել։

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
6. Հանրային մեղադրող Վ․Ղազարյանը դատական նիստում պնդել է իր կողմից ներկայացած վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է այն բավարարել։
Պաշտպան Հ․Հարությունյանը, ներկայացնելով համապատասխան փաստարկներ, խնդրել է մերժել դատախազի կողմից բերված բողոքը։
Մեղադրյալ Մարգարետ Ռայանը միացել է իր պաշտպանին, և դատական նիստում ներկայացնելով իր բացատրությունները, խնդրել է մերժել դատախազի բողոքը՝ վիճարկվող դատական ակտը թողնելով անփոփոխ։
(Վերը նշված և մյուս հարցերի մասով մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը։)

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
7․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 5-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ մեղադրվող Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ի մասի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
(...)
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. (...)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար։ Ներքին համոզմունքը՝ որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է՝ բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն։ Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Նշված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը՝ պետք է փաստել, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում:
Դատական ակտի պատճառաբանված լինելու հատկանիշի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատական ակտերի պատճառաբանման պահանջը ոչ միայն արդարացիության կարևոր բաղադրատարր է, այլև անձի արդար դատաքննության իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևոր երաշխիք, ինչը դատավարության մասնակիցներին պաշտպանում է կամայականություններից:
Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս, և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար: Քրեական դատավարության ցանկացած փուլում դատարանի կողմից չհիմնավորված, չպատճառաբանված (կամ ոչ պատշաճ պատճառաբանված) որոշումների կայացումն անընդունելի է: Ընդ որում, դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին:
Անդրադառնալով դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին՝ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած մոտեցումներն առ այն, որ. «(…) [Դ]ատարանը պարտավոր է դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ և կհանգեցնեն կամայականության: Դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (…)»: (Տե´ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի` Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գևորգ Խնուսյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Արսեն Մակարյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15, Արամայիս Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14, Մարտուն Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՐԴ1/0005/11/16 որոշումները):
8․1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(․․․)
3) խոշոր չափերով,
(․․․)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով: (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով`
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
3) խոշոր չափերով կամ
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
(…)
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:»։
9․ Սույն որոշման 8-8․1-րդ կետերում նշված իրավակարգավորումների, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն որոշման 1-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալներին, վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, անձին առաջադրված մեղադրանքի փաստական նկարագիրը և փաստական հանգամանքները (տե՛ս նաև սույն որոշման 2-րդ կետը), Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնություն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին և փաստում, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները բխում են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից, վերաբերելի իրավակարգավորումներից և իրավական դիրքորոշումներից (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 4-րդ կետերը):
Մասնավորապես, Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ սույն որոշման 2-րդ կետում նշված ձևակերպումներով:
Տվյալ դեպքում, սույն որոշման 3-րդ կետում նշված փաստական տվյալները սույն որոշման 8-րդ կետում նշված չափանիշներով գնահատելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից և համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերաբերելի իրավակարգավորումները, հանգել է իրավաչափ հետևության (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը)։
Հարկ է նշել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, նրան վերագրված արարքը կատարելու հանգամանքը։
Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ համաձայն վարույթի նյութերում առկա և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների, մասնավորապես՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի՝ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրության (համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 18/3, 12-րդ հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության արդյունքում վարույթի համար նշանակություն ունեցող իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել), փորձագետի թիվ 601 և 602 եզրակացությունների (համաձայն որոնց՝ փորձաքննությանը ներկայացված Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանից և Արմեն Օհանի Ռոստամյանից ստացված փորձանմուշներում թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել) և 2025 թվականի մարտի 26-ի թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության (համաձայն որի՝ թվային խուզարկության ենթարկված՝ «Iphone 12», «Iphone 8» և «Motorola» մոդելի բջջային հեռախոսներում քրեական վարույթի համար հետաքրքրություն ներկայացնող տեղեկություններ չեն հայտնաբերվել), որևէ կերպ չի հիմնավորվել ներկայացված մեղադրանքում Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի կողմից մեղսագրված արարքը կատարելու հանգամանքը։ Մասնավորապես, փաստացի թվային խուզարկության են ենթարկվել մեղադրյալի բնակարանից խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով երեք բջջային հեռախոսները և արդյունքում վարույթի համար հետաքրքրություն ներկայացնող որևէ տեղեկություններ չի հայտնաբերվել։ Այսինքն Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի կողմից նշված թմրանյութերը ստանալու վերաբերյալ տեղեկացված լինելը հաստատող որևէ փաստական տվյալ վարույթի նյութերում բացակայում է։
Այլ կերպ, որևէ փաստ, ապացույց, որ մեղադրյալը նախօրոք՝ մինչև ծանրոցների համար վճարում կատարելը և համապատասխան մարմնի կողմից քրեական վարույթի շրջանակներում նրան տեղեկացնելը, տեղեկացված է եղել այն մասին, որ ոմն «Ֆոքս Բրաուն» տվյալներով անձի կողմից ԱՄՆ-ից ՀՀ Մարգարետ Ռայանի անվամբ թվով 8 էլեկտրոնային ծխախոտի սրվակների պարունակությամբ ծանրոց է ուղարկվել, որոնցից մեկի մեջ առկա է եղել խոշոր չափերով 6,934 գրամ «հաշիշի յուղ» տեսակի թմրամիջոց, բացակայում է։ Այսինքն տվյալ դեպքում այն փաստը, որ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը տեղեկացված է եղել համապատասխան առաքանի ունենալու և համապատասխան առաքանիում թմրանյութերի առկայության մասին, վարույթի նյութերում բացակայում է։ Այսինքն նշված հանգամանքը բավարար է հանցակազմում օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի ապացուցված չլինելու վերաբերյալ համապատասխան հետևության հանգելու համար և այս մասով Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին։
Տվյալ դեպքում վերոգրյալից հետևում է, որ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը չի հանդիսանում տվյալ փաստի վերաբերյալ որպես տեղեկացվածության բացառիկ աղբյուր։
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում բերված այն փաստարկին, որ․ «Բոլոր առաքանիների համար վճարումը կատարվել է հենց մեղադրյալի կողմից և փաստորեն ստացվում է, որ մեղադրյալը վճարում է կատարել այնպիսի առաքանու համար, որն ինքը ոչ պատվիրել է և ոչ էլ ուղարկվել է նրա համար», ապա այս մասով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանը հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը զանգել էր Գլոբբինգ հարցնելու արդյոք կարող է վճարել իր պատվերի մի մասը, քանի որ ամբողջը կազմել էր 120․000 ՀՀ դրամ, սակայն իրեն պատասխանել էին, որ ոչ չի կարող, այդ իսկ պատճառով ինքը վճարել է ամբողջը։ Այս մասով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում առկա է համապատասխան ձայնագրությունը՝ մեղադրյալի և Գլոբբինգի աշխատակցի միջև, որով հաստատվում է մեղադրյալի կողմից տրված ցուցմունքի արժանահավատությունը։
Այսինքն, ամբողջ վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալը նախօրոք տեղյակ չի եղել, ինչպես համապատասխան անձից իր հացեով առաքանի ուղարկելու, այնպես էլ ստացվող առաքանու պարունակության (այսինքն ծանրոցում թմրանյութի առկայության) մասին, հակառակի մասին վկայող որևէ փաստական տվյալ, ապացույց վարույթի նյութերում բացակայում է, իսկ ամբողջի համար վճարել է՝ հաշվի առնելով Գլոբբինգ ընկերության պահանջները (ինչը նաև հաստատվում է վերը նշված ձայնագրությամբ)։ Հետևաբար վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներն ամբողջությամբ անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար։
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը) և արձանագրում է, որ մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական տվյալները դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չեն հաստատվում։ Մասնավորապես, մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկի Ջոնի Ռայանի կողմից մեղադրանքում նշված թմրամիջոցի ապօրինի մաքսանենգության օժանդակություն կատարելը չի հաստատվում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով։ Այսինքն տվյալ դեպքում առկա է չփարատված կասկած, որը պետք է մեկնաբանել հօգուտ մեղադրյալի։ Հետևաբար այս մասով ևս Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին։
Այսինքն, մեղադրյալի կողմից մեղսագրվող արարքը կատարելու վերաբերյալ որևէ տվյալ առկա չէ, և նշված հանգամանքը հավաստող ապացույցների բավարար համակցություն գործում առկա չէ, իսկ դատաքննությամբ հետազոտված փաստական տվյալները բավարար չեն մեղադրանքում նշված հանգամանքը հաստատված համարելու համար։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքում նշված փաստարկները չեն բխում ինչպես վերաբերելի իրավակարգավորումներից, այնպես էլ սույն վարույթի նյութերից և այդ մասով Վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 4-րդ կետերը)։
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությանը, որ «[Ս]ույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և այդ մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:»։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով տրված ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատականին, այնպես էլ հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 4-րդ կետերը):
Ամբողջացնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներն ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բացակայում են վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի համակցություն, որոնք բավարար կլինեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված և սույն որոշման 2-րդ կետում նշված ենթադրյալ դրսևորմամբ հանցանքը կատարելու հանգամանքը: Տվյալ դեպքում, անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ, իսկ հակառակի հավանականությունը ողջամիտ է:
Այսինքն, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ կարելի է հանգել հետևության առ այն, որ առկա է կասկած, որ մեղադրյալն առնչություն ունի վերագրվող արարքին, սակայն այդ կասկածը վերը նշված չափանիշներով չի փարատվում և չփարատված կասկածը պետք է մեկնաբանել հօգուտ մեղադրյալի։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով տրված ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատականին, այնպես էլ հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին տրված գնահատականին, ինչպես նաև արված հետևություններին և դրա արդյունքում արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են, չեն բխում վերաբերելի իրավակարգավորումներից և սույն վարույթի նյութերից և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
10․ Այսպիսով, սույն որոշման նախորդ կետերում նշված հետևությունների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում, իրավաչափ է, իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՛ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
Այսուհանդերձ հարկ է նշել, որ փաստերի իրավական կանխավարկածի կանոններով ապացույցների գնահատման վերաբերյալ բողոքի հիմք և փաստարկ վերաքննիչ բողոքում նշված չէ և այդ չափանիշներով գնահատելը կարող է հանգեցնել վերանայման սահմաններից ոչ իրավաչափ դուրս գալուն։ Սակայն, ուշադրության է արժանի նաև այն, որ սյուն գործով հետազոտված ապացույցները վկայում են, որ մեղադրյալը ոչ միայն չի իմացել, որ առաքանիում թմրանյութ է առկա, այլ նաև չի իմացել, որ անհայտ անձը իր անվամբ առաքանի է ուղարկել։ Եվ առկա փաստական տվյալները, այդ թվում համապատասխան ընկերության հետ հեռախոսազրույցի ձաընագրությունը վկայում են, որ համապատասխան առաքանու առկայության մասին մեղադրյալը կարող էր իմանալ միայն այն ստանալուց հետո։ Ավելին մեղադրյալը չի հասցրել ստանալ առաքանին և համապատասխան ՕՀՄ ավարտին իրավասու մարմնում է տեղեկացել այդ մասին։ Հետևաբար համապատասխան փաստը մեղադրյալին հայտնի չի եղել և չէր էլ կարող հայտնի լիներ և գնահատվեր նրա բացառիկ իրազեկության տիրույթում:
11. Ամփոփելով վերը շարադրվածը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ բողոքարկված դատական ակտով մեղադրյալին համապատասխան հոդվածներով արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են ու բավարար չափով պատճառաբանված, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Ուստի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
12. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Մարգարետ Ֆիցպատրիկ Ջոնի Ռայանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի թվականի հոկտեմբերի 02-ի թիվ ԵԴ1/1303/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա․ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ

Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ