ԵԴ1/1220/01/25



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ
ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ
ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«05» փետրվարի 2026 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
Ա․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Դ․ՀԱԽՆԱԶԱՐՅԱՆԻ
հանրային մեղադրողներ՝ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
պաշտպաններ՝ Ա․ԾԵՐՈՒՆՅԱՆԻ
Հ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Տ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
հիմնական դատալսումների ընթացում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ՝ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի՝ (ծնված` ***, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ ***, փաստացի բնակվում է ***, բարձրագույն կրթությամբ, աշխատում է ***, հանդիսանում է նաև ***, խնամքին *** (ըստ իր հայտարարության), մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը) նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58210324) քրեական գործով վարույթը կարճելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց.

1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳ վարչության կազմակերպական վարչության օպերատիվ գործունեության վերահսկման բաժնի պետ Կ․Մելքոնյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳ վարչության պետի պարտականությունները կատարող Գ․Մկրտչյանին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳ վարչության կողմից համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում պարզվել է, որ «civic.am» կայք էջում 2024 թվականի մայիսի 13-ին հրապարակվել է հոդված «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն. Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստանյանին» վերնագրով: Նշված հոդվածում կատարվել է հետևյալ գրառումը. «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթևիկ Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Տա Աստված լինի իշխանափոխություն, ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! ես դա անելու եմ մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!!»: (…)»:
2024 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳ վարչության պետի պարտականությունները կատարող Գ․Մկրտչյանը ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Վ․Մեսրոպյանին է ներկայացրել է առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդում, համաձայն որի՝ «(…)ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳ վարչության կողմից համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում պարզվել է, որ «civic.am» կայք էջում 2024 թվականի մայիսի 13-ին հրապարակվել է հոդված «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն. Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստանյանին» վերնագրով։ Նշված հոդվածում կատարվել է հետևյալ գրառումը. «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթևիկ Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Տա Աստված լինի իշխանափոխություն, ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! ես դա անելու եմ մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!!»: (…)»:
Հաղորդման հիման վրա՝ 2024 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մաս 3-րդ կետի հատկանիշներով, նախաձեռնվել է թիվ 58210324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 23-ին, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ա․Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 58210324 քրեական վարույթով, Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2024 թվականի մայիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչության քննիչ Լ․Տեր-Գևորգյանն որոշում է կայացրել՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու հիմքով, Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի ձերբակալելու վերաբերյալ։

2024 թվականի մայիսի 24-ին ժամը՝ 16։50-ին, Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանը՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու հիմքով՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ՀԱՄԱԴՊՎ ահաբեկչության և ծայրահեղության դեմ պայքարի բաժնի ՀԿԳ ավագ օպերլիազոր Մ․Մարգարյանի կողմից, ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
2024 թվականի մայիսի 24-ին, ժամը՝ 19։25-ին Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանը ազատ է արձակվել՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2024 թվականի մայիսի 24-ին Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին հսկող դատախազ Ա․Դանիելյանը որոշում է կայացրել թիվ 58210324 քրեական վարույթով Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին հսկող դատախազ Ա․Դանիելյանն որոշում է կայացրել թիվ 58210324 քրեական վարույթով Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 3-ին հսկող դատախազ Ա․Դանիելյանն որոշում է կայացրել թիվ 58210324 քրեական վարույթով Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին հսկող դատախազ Ա․Դանիելյանը որոշում է կայացրել թիվ 58210324 քրեական վարույթով Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2025 թվականի մարտի 10-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետ Ա․Փանոսյանը որոշում է կայացրել հսկող դատախազ Ա․Դանիելյանի միջնորդությունը բավարարելու և թիվ 58210324 քրեական վարույթով Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 1 (մեկ) ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2025 թվականի մարտի 31-ին հսկող դատախազ Ա․Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 58210324 քրեական վարույթով, Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2025 թվականի ապրիլի 7-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58210324) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 8-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի ապրիլի 11-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1220/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի ապրիլի 23-ին:
Դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ։
Դատարանի՝ նույն թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ՝ նույն օրը, նշանակվել են հիմնական դատալսումներ։

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը․
Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, ունենալով հակաիշխանական հայացքներ և համաձայն չլինելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից վարած քաղաքականության հետ, ՀՀ իշխանության ներկայացուցիչների նկատմամբ քաղաքական հայացքներով պայմանավորված, տեղեկատվական ու հաղորդակցական տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ՝ 2024 թվականի մայիսի 13-ին «Meta Platforms» սոցիալական ցանցում «Tatev Muradian» անվամբ գրանցված իր էջի բաց հարթակում կատարել է անձանց խմբի նկատմամբ քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելություն, անհանդուրժողականություն, թշնամանք հրահրելուն և քարոզելու վերաբերյալ հայտարարություններ.
Մասնավորապես «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!» բովանդակությամբ հրապարակում։
(…)
Այսպիսով, թիվ 58210324 քրեական վարույթով նախաքննության ընթացքում ստացվել են Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը վկայող փաստեր։ (…)»։

3․Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները և ուսումնասիրված դատավարական փաստաթղթերը.
Մեղադրյալ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի ցուցմունքը, համաձայն որի՝ օգտվելով իր լռելու դատավարական իրավունքից, վերջինս դատարանում հրաժարվել է պատասխանել հանրային մեղադրողի և նախագահողի հարցերին՝ հայտնելով, որ իր համար բավականին անորոշ է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, քանի որ դրանից պարզ չէ ի վերջո իր կողմից ներկայացված հրապարակումը պայմանավորված է եղել քաղաքական, կամ այլ հայացքներով, թե անձնական կամ սոցիալական բնույթի հանգամանքներով, ավելին՝ ներկայացված մեղադրանքից պարզ չէ այն դիտարկվում է որպե՞ս ատելության խոսք, թե՞ անհանդուրժողականություն, թե՞ թշնամանք հրահրել։
Հայտնել է, որ իր կողմից կատարված գրառումը որևէ նպատակ չի հետապնդել, դրանով որևէ անձի կամ անձանց խմբի ի նկատի չի ունեցել, կլինի դա կրոնական, քաղաքական, թե այլ հայացքներով պայմանավորված, ինչպես նաև բռնություն գործադրելու կամ նման գործողությունների դրդելու որևէ նպատակ չի ունեցել։ Իր կողմից կատարված գրառումը կրել է վերացական բնույթ՝ կոնկրետ անձի և անձանց խմբին ուղղված չլինելով։
Հավելել է նաև, որ նման տեսքով գրառում կատարելով արտահայտել է իր զայրույթը, որպես մասնագետ՝ ազգագրագետ-մշակութաբան, քանի որ իր համար որևէ պարագայում անընդունելի է եղել Հայ առաքելական եկեղեցու կամ հոգևորականների վերաբերյալ վիրավորական խոսքերը և այդ գրառմամբ՝ որևէ կերպ նպատակ չի ունեցել ատելություն, անհանդուրժողականություն, թշնամանք տարածելու, հրահրելու կամ քարոզելու տեսանկյունից։
Հայտնել է նաև, որ ինքը դեմ է ատելության խոսքին, խտրականությանը, բռնություն տարածելուն։ Ինքը ծնվել, դաստիարակվել է ավանդապաշտ ընտանիքում և գիտագործնական ու մասնագիտական կյանքում երբևէ չի առաջնորդվել նման արժեքներով և ցանկանում է նաև կրկնել նախաքննության ընթացքում իր կողմից տրված ցուցմունքը՝ ՀՀ-ում առկա իրավիճակը հնարավոր է և պետք է փոխել համերաշխության մթնոլորտում՝ առանց ատելության խոսքի և բռնություն գործադրելու։
Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշել է, որ․ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ծեծվի դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն։ Ես դա անելու եմ։ Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա» գրառումը կատարվել է իր կողմից, իսկ հետագայում, օգտվելով լռելու իրավունքից, հրաժարվել է պատասխանել հանրային մեղադրողի մյուս հարցերին։
Նախագահող դատավորի հարցին ի պատասխան՝ հայտնել է, որ․
- տվյալ տեքստի ամբողջ բովանդակությունը և որոշակի բառերն օգտագործվել են վերացական ձևով և, ըստ էության, տեքստում առկա բառերը՝ որոշակի բառեր ենթադրում են հանրային պարսավանք և ոչ այլ նպատակ, որևէ այլ կոչ և այլ գործողությունների ուղղորդելու նպատակ չեն ունեցել, դրանք ընդամենը ենթադրում են որպես հանրային պարսավանք, ոչ ավելին։
- Ստացվում է առկա է վերացական գրառում, պարսավանք, որը չունի հստակ հասցեատեր։

Փորձագետ Անի Վարդանյանի ցուցմունքը։
Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան՝ փորձագետը հայտնել է, որ․
- Ըստ էության՝ եզրակացության մեջ արդեն իսկ անդրադարձ կատարվել է, թե Տաթևիկ Մուրադյանի հրապարակումն ո՞ւմ է ուղղված եղել, և տեքստում առկա տվյալների հիման վրա պետք է գնահատական տրվեր, որի համար, հոգեբան-փորձագետի հատուկ մասնագիտացված գիտելիքներ անհրաժեշտ չեն: Իրենց մասնագիտական ուղղվածությունը առավելապես միտված է այն հոգեբանական գործողությունների դուրսբերմանը, որն ըստ էության կարող է կանխորոշել և ուրվագծել հոգեբանական ներազդեցության գործոնները, իսկ ո՞ւմ ուղղված լինելու հանգամանքը տեքստի բովանդակությունից յուրաքանչյուրը՝ որպես հայալեզու տեքստ հասկացող անձ, պետք է դիտարկի ըստ բովանդակության, որի պատճառով եզրակացության մեջ նշված է, որ քանի որ, ըստ էության, կոնկրետ անուններ չեն նշվում, որևէ մեկին ուղղորդված չէ, սակայն քանի որ իշխանափոխության գաղափարախոսության տիրույթում է ներկայացված եղել տեքստը, բնականաբար խոսքը գործող իշխանություններին միտված խոսքի ամբողջությունն է: Հետևաբար, բուն ուղղվածությունն անուղղակի կարգով վերլուծության ենթակա հանգամանք է դառնում:
- Քանի որ տեքստում «Իշխանություն» տերմինն է կիրառված «Իշխանափոխության», «Ներկայիս իշխանության», այսինքն՝ ինչ-որ բովանդակություն է հուշում, և դրան լեզվաբան-փորձագետն է անդրադարձ կատարել, բնականաբար, միակ գործիքը, որով կարող է ուղղվածության հանգամանքը տվյալ պարագայում գնահատել, դա այդ արտահայտությունների ամբողջությունն է:
- Եզրակացության հոգեբանական մասում մանրամասն անդրադարձ է կատարվել, ի թիվս այնի, նաև տեքստի հոգեբանական ազդեցությանը, նշվել է հոգեբանական ներազդեցության այն գործիքները, որոնք տվյալ տեքստը արտահայտում են, ավելին՝ ներազդեցության հատվածները անգամ նշվել են թավով, որպեսզի ավելի հասկանալի լինի ոչ մասնագիտական հանրույթի համար։
- Եզրակացությամբ նկարագրված են տեքստում նշված ազդեցության բոլոր ուղղվածությունները, մասնավորապես՝ թշնամանք առաջացնող և բռնի գործողությունների կատարմանը նպաստող արտահայտություններ, որոնք ներկայացված են, թե որոնք են դրանք, եզրակացության մեջ բավականին երկար և մանրամասն նկարագրվել են, ուժգնացման գործոնի հետ կապված է ավելի մգեցված հատվածներն են նշվել, անխուսափելիությունը կանխատեսող արտահայտությունների կիրառումը, որոնց ազդեցությունը գործողությունների մղող արտահայտությունների կիրառումն է, այսինքն՝ ոչ միայն դրա գաղափարն ընկալելու, այլև գործողությունները կիրառելու, ընթերցողի ուշադրությունը սևեռող արտահայտչամիջոցներ, քանի որ, երբ օգտագործվում է պատկերներ (վիզուալներ), դրանք տեքստից ավելի արագ են ընկալվում, և, ըստ էության, ընթերցողի մոտ տեսողական-արտաքին ընկալման ունակությունը և ներշնչվողականությունը ավելի բարձր է, քան տեքստերի նկատմամբ, հետևաբար, ցանկացած տեքստ, երբ առկա է որոշակի պատկեր, բոլոր հարթակներում, այդ թվում նաև ոչ սոցիալական կայքերում՝ ուշադրությունը սևեռվում է վիզուալ ազդակին, հետո նոր՝ տեքստի բովանդակությանը և մեկնաբանություններին, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված, դրա ավելի մասնագիտական մեկնաբանության կարիք ունի, որը մանրամասնեցված չէ: Եզրակացությամբ ազդեցությունների գործոնները ներկայացվել են նաև այն բոլոր առանձնահատկությունների համախմբի տեսքով՝ դրա ուժգնության գործոնը, որը օգտագործում է ինչ-որ անձի առումով տվյալներ․ հստակ նշված է կոնկրետ անձը, որ, եթե մարդիկ, ովքեր համախոհ են տվյալ անձին, պետք է ավելի վստահություն ունենան նրա գաղափարների հանդեպ և տվյալ տեքստը, բովանդակային առումով, համարեն ավելի հիմնավոր։ Եզրակացությամբ նշվել է նաև տեքստում սեփական գործողությունների առումով պատրաստակամության առանձնահատկությունը, որը վստահություն է ներշնչում ընթերցողների մոտ այն առումով, որ տվյալ անձը, ինքնին, պատրաստակամ է, այդ առանձնահատկությանը՝ գործողության հնարավորությանը: Դրանք հոգեբանական գործոններ են, որոնք նշանակալի են հատկապես սոցիալական կայքերում որոշակի խոսքի ընկալման տիրույթում: Մարդը ավելի իրական է ընկալվում, երբ անձը, ինքնին, պատրաստակամ է և որոշակի արտահայտչամիջոցներով գաղափար չի ներկայացնում, այլ անձը իր գործողությունների պատրաստակամությամբ՝ այդ գաղափարի կրողը լինելու, այդ գաղափարի շրջանակներում գործողություններ կատարելու պատրաստակամություն է ներկայացնում, որն ընկալվում է առավել իրական, առավել գործնական և կրկին որպես ներազդեցության գործոն կարող է լինել։
Պաշտպանական կողմի հարցերին ի պատասխան՝ հայտնել է, որ․
- Տվյալ տեքստի բովանդակությունը, ինքնին, փաստացման մակարդակով պարունակում է այնպիսի առանձնահատկություններ, որոնց շրջանակում պետք չեն հատուկ մասնագիտացված գիտելիքներ, բայց քանի որ պետք են, որպեսզի նախադրյալային առումով գործածվեն առկա տվյալները և արդեն ուղղվեն մասնագիտական դաշտ, և մասնագիտական ոլորտային քննարկումներ ու վերլուծություններ իրականացվեն, բնականաբար, կիրառվում են առաջին հերթին տվյալ լեզվում առկա իրողությունները, այդ իսկ պատճառով էլ եզրակացությունը համալիր է, և որպես լեզվաբան-փորձագետ՝ իր գիտությանը համահունչ, վերլուծություն է կատարել, իսկ իր հետևությունները հիմնված են նաև լեզվաբանի հետևությունների վրա։
- Տեքստը կոնկրետ անձի ուղղվածություն չունի, օգտագործվել է այն բառային իրողությունը, որը ընդհանրական միտք է արտահայտում։
- Իր կողմից կատարված տեքստի վերլուծությունը կատարվել է բացառապես առկա մտքերի հիման վրա, և թեև այն կոնկրետ անձի ուղղված չէ։
- Եթե ամբողջն ուղղված է իշխանությունների գործողություններին և գտնվում է իշխանությունների գործողությունների տիրույթում և «Իշխանափոխության» տերմինով պայմանավորված է, այդ իսկ պատճառով էլ նշվել է անուղղակիորեն ուղղված է հենց այդ ուղղությամբ։
- Եզրակացության մեջ, բոլոր արտահայտությունները, իրենց կոնտեքստում վերլուծության ենթարկված են․ առկա է ամբողջական տեքստ, ամբողջական արտահայտած միտք դրանցից որևէ մեկը առանձին որևէ տեղ զետեղված չէ։ Միտքը եղել է ամբողջականության մեջ, տվյալներ են, որոնք ունեն ներազդեցություն, ինչով էլ պայմանավորված դիտարկվել է ամեն ինչ այդ տեսանկյունից։ Մասնավորապես՝ ուղղվածության կոմպոնենտը նշված է անուղղակի, ինչի համար ևս կատարվել են համապատասխան հիմնավորումեր։
- Եթե տեքստում օրինակ «Ալավերդի» տերմինը լիներ, ինքը կնկարագրեր, որ դա ունի որոշակի ուղղվածություն, այդ իսկ պատճառով կոնկրետ ուղղվածություն չի տվել եզրակացությամբ, այլ տվել է իշխանության հետ փոխկապակցվածությամբ պայմանավորված անուղղակի կապվածություն՝ իշխանության իր հովանավորյալության շրջանակներում։ Եթե անձը խնդիրը տեսնում է այդ իշխանության տիրույթում, ապա խոսքը վերաբերում է իշխանությանը և նրա ստեղծած այն միջավայրին, որտեղ ձևավորվում են նաև հովանավորյալները։ Դրա հիմնական խնդիրը իշխանության թողտվությունն է։
- Իր կողմից այն եզրահանգումը, որ տեքստն ուղված է գործող իշխանություններին, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ տեքստի մեջբերումներն այդ հատկության մեջբերումներն են։
-Փորձագետը եզրակացությունից մեջբերեց հետևյալ հատվածը․ «Ըստ սույն փորձաքննության շրջանակներում իրականացված լեզվաբանական հետազոտության արդյունքների՝ հետազոտելի հրապարակման «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն» խոսույթն ուղղված է երկրի իշխանությանը կամ իշխանավորներին, իշխողներին (տես լեզվաբանական մաս), ինչի պայմաններում հատկանշական է, որ վերոնշյալ արտահայտություններն անուղղակիորեն ուղղված են ՀՀ իշխանության ներկայացուցիչներին: Հրապարակման սկզբնամասում «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն» արտահայտությունը ձևավորում է բովանդակության հիմնական գաղափարը, որը ներկայացվում է որպես ցանկալի կամ նույնիսկ անհրաժեշտ իրադարձություն, ինչը կարող է ընթերցողի մոտ ձևավորել իշխանափոխությանն աջակցելու մտայնություն, իսկ նկարագրվող բացասական բովանդակություն ունեցող գրառումները (օրինակ՝ «որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում») հանդես են գալիս որպես իշխանափոխությունից հետո ակնկալվող հետևանքի մասին դատողություններ։ Հրապարակումից հետո փորձագետը հայտնել է, որ մասնագիտական տեքստը զուրկ է բոլոր տեսակի հուզական, որոշակի գնահատական պարունակող, որոշակի ուղղվածություն ենթադրող հնարավոր արտահայտչամիջոցներից։ Տեքստն արտահայտում է այն, որ կա հետևյալ բովանդակությունը, և լեզվաբան-փորձագետը տվել է այսպիսի վերլուծություն։
Այսպիսով, այդ տեքստն ուղղված է իշխանական ներկայացուցիչներին, այսինքն՝ մարդիկ, ովքեր տվյալ իշխանության օրոք գործող սուբյեկտներ են հանդիսանում, սակայն, թե ովքեր են այդ մարդիկ, դա իրենց (նկատի ունի՝ փորձագետ-հոգեբանի) գնահատման խնդիրը չէ։
- «Ներկայացուցիչ» տերմինը, ինքնին, բավականին լայն է կիրառության առումով, որը կարող է լինել գործող սուբյեկտ կամ որպես հովանավորյալ, ինչը, ըստ էության, որոշակի տեղ և դեր ունենալու խնդիրն է։ «Իշխանության ներկայացուցիչ և հովանավորյալ» տերմինը վերաբերում է ընդհանուր մարդկանց, ովքեր փոխկապակցված են իշխանության հետ և որևէ առնչություն ունեն նրանց հետ։ «Ներկայացուցչություն»-ը այն է, երբ անձը դիտարկվում է փոխկապակցվածության տիրույթում։
- Ինքն իրականացրել է գրավոր տեքստի և գրավոր խոսքի հոգեբանական փորձաքննություն, որը հոգեբանական բնույթի այլ փորձաքննության տեսակն է, որը սահմանված է ՀՀ կառավարության որոշմամբ (ինչպես նաև առկա են անձի հոգեբանական, հետմահու և այլ տեսակի փորձաքննություններ), որի մեջ, ի թիվս այլնի, ներառված է նաև տեքստի լեզվաբանական և հոգեբանական փորձաքննության ենթատեսակը։
- Փորձագետին առաջադրված հարցերին պատասխանելու շրջանակներում օգտագործված են լեզվաբանական փորձագետի կողմից կատարված վերլուծությունները, որ փորձագետ-լեզվաբանի կողմից ուղղակի կարգով նշվել է, և ելնելով ներազդեցության մի շարք գործոններից և անվան բացակայության պահանջից, ինքը անուղղակիության տիրույթում նշվել է, թե ում է ուղղված խոսքը, որովհետև դա ներազդեցության մաս է կազմում։ Ուղղվածության խնդիրը ներազդեցության խնդիր է կազմում այնքանով, որքանով որ այդ ուղղվածության տեսանկյունից որպես այդպիսին պետք է նաև ներազդեցության գործոնները վերլուծվեն։ Այլ կերպ, ինքը՝ իր հետևությունները կառուցելիս, հիմք է ընդունել լեզվաբանի եզրահանգումները։
- Ուղղվածության առումով, ինքը հիմնվել է փորձագետ-լեզվաբանի կողմից տրված եզրահանգումների վրա, քանի որ բառի վերլուծությունը տալիս է փորձագետ-լեզվաբանը, ով վերլուծում է ամեն բառ ինչ է նշանակում, ինչ բովանդակություն է արտահայտում, իսկ ինքը միայն նկարագրել է ներազդեցության գործոնները, հավելել է նաև, որ բոլոր հնարավոր տեղերում, որտեղ անհրաժեշտություն է եղել մեջբերել փորձագետ-լեզվաբանի հետազոտության արդյունքները, այն կատարվել է, իսկ այս բնույթի փորձաքննությունը երբեք առանձին չեն կատարվում, այն միշտ իրականացվում է համալիր ձևաչափով, իսկ չլինելու դեպքում էլ, ներգրավվում է համապատասխան ոլորտի մասնագետներ։
- Փորձաքննության եզրակացության մի մասում նշված՝ բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչի վերաբերյալ հարցադրումը փորձագետի իրավասության շրջանակներում չի գտնվելու վերաբերյալ և մյուս մասում նշված՝ որ այն ուղղված է իշխանություններին հակասության վերաբերյալ, պարզաբանել է, որ հարցի պատասխանելու հիմք պաշտպանական կողմից դիտարկվել է առաջին հատվածում զետեղված արտահայտությունները, որտեղ նշված է. «Անձանց խմբին նկատմամբ քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական և այլ սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչի...», ինքը չի պատասխանել այն պատճառով, որ «Կոչ»-ը հոգեբան-փորձագետի իրավասության սահմաններից դուրս է, այսինքն՝ ինքը չի կարող ասել դա կոչ է, թե հորդոր է, թե այլ տեսակի խոսքի մաս, որպես այդպիսին, «Կոչ»-ի վերաբերյալ դիտարկումը ինքը չի կարող ասել։ Քաղաքականացվածության տիրույթում այն, ինչը հնարավոր է եղել մասնագիտական գնահատման շրջանակ բերել՝ զուտ քաղաքական առումով, «Իշխանափոխություն» տերմինի կիրառմամբ, արդեն նշվել է, բայց դա քաղաքական հայացքի խնդիր է, սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքի խնդիր է, և արդյո՞ք դա խոսքի կոչ է հանդիսանում, թե ոչ, հնարավոր չէր նշել, քանի որ հակառակ պարագայում դրանք կլինեին իր սեփական դատողությունները։ Իր շրջանակը կանխորոշվում է հոգեբանական գիտության այն ուղղություններով և մեկնաբանություններով, որոնք վերաբերում են բովանդակային կողմին, իսկ նախադրյալային առումով լեզվաբանական մասով ինչ ունեն, դա էլ օգտագործում են։
Եթե փորձագետ-լեզվաբանը «Կոչ»-ին անդրադառնար, ոչ թե դրա բնութագրական-հոգեբանական բնույթի առանձնահատկություններին, ապա վերջինս նկարագրությունը այլ կերպ կտար, բայց հստակ նշել, որ տեքստը կոչ է, թե ոչ, ինքն իրավասու չէ։
- Լեզվաբանական եզրակացության 7-րդ էջի նախավերջին պարբերությունում նշված է. «Հետազոտելի հրապարակման «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն» խոսույթը ուղղված է երկրի իշխանությանը կամ իշխանավորներին, կամ իշխողներին», որից պարզ է դառնում, որ խոսույթն ինքնին ուղղվածության առումով նշված է, թե ում է ուղղված։
- Իր կողմից փորձաքննություն իրականացնելիս հիմք է ընդունվել լեզվանական փորձաքննության բոլոր հետևությունները, այլ կերպ՝ հետազոտություն կատարելիս հիմք են ընդունվել լեզվաբան-փորձագետի բոլոր եզրահանգումները, այլ ոչ թե միայն փորձաքննության եզրակացության «Հետևություններ» բաժինը։
- Քննարկվող տեքստի կոնտեքստը վերաբերում է ոչ թե հայտնի (կոնկրետ), այլ անորոշ թվով անձանց, և դրանով պայմանավորված, եթե կոչին վերաբերելի որևէ հատվածում որևէ հետազոտական կողմ լիներ, դրա տվյալները կփոխկապակցվեին հոգեբանական մասով հարցի պատասխանին, բայց քանի որ չի եղել, հետևաբար այդպես չի արվել։
- Փորձագետներից ոչ մեկ մյուսին մասնագիտական տիրույթում խորհուրդներ տալու իրավունք չունի, և որևէ մեկը մյուսին հորդորներ չի կատարում։
-Եզրակացությամբ նշված՝ փորձագետ-լեզվաբանի մեկնաբանությունը՝ որպես լեզվական իրողություն և այն նկարագրությունը, որը տրված է, իրեն բավարար է եղել տեքստի հոգեբանական ներազդեցության խիստ ընդհանրական ուղղվածությունը կանխորոշելու համար։
- Փորձաքննության եզրակացության «Հետևություններ» բաժնի եզրահանգումները ինքը բաց չի թողել, սակայն այս տեքստում կոնկրետ անձանց տվյալներ, անվանումներ, կառույցների անվանումներ նշված չեն։
- Հոգեբանական ներազդեցության գործոնը, ինքնին, այնքան նուրբ հոգեբանական ֆենոմեն է, և գործածողները հաճախ հենց այն բովանդակությամբ են գործածում, որպեսզի այդ իրավական տեսանկյունից բռնվելու, նկարագրելու, վկայակոչելու առիթ չլինի, հենց դրա համար էլ հոգեբանական տեսանկյունից մեկնաբանության անհրաժեշտություն է առաջանում։ Բնականաբար, այս առումով հոգեբանությունը շատ ավելի լայն հնարավորություններ ունի, քանի որ դրա մեկնաբանությամբ փոխկապակցվածության, ընկալման առանձնահատկությունների խնդիրը վերաբերում է հոգեբան-փորձագետի իրավասության սահմաններին։ Տեքստը՝ բառային ձևակերպումով, կարող է ունենալ նույնիսկ բացառապես բովանդակության հետ աղերս չունեցող բառային տվյալներ, կան այդպիսի միջազգային բազմաթիվ հետազոտություններ, բացահայտված կոռուպցիոն հանցագործություններ, որտեղ գրագրությունների մեջ, ոչ մի ուղղակի կերպով նշում առկա չէ։ Փորձագետների (լեզվաբանների և հոգեբանների կողմից համալիր կարգով) աշխատանքի շնորհիվ բացահայտված է, թե այդ արտահայտությունների կիրառելով ինչպիսի նշանակալի ընթացքներ է ստանում այն։
- Դատահոգեբանական և դատալինգվիստական փորձաքննությունն իրականացնելիս դոմինանտ կարող է լինել լեզվաբան փորձագետի հետևությունները՝ բառային ձևակերպումների շրջանակում, իսկ հոգեբանական ներազդեցության ընկալման խնդիրը հոգեբան-փորձագետի ուսումնասիրման տիրույթում է գտնվում։
Դատարանի հարցերին ի պատասխան, հայտնել է, որ․
- Տեքստի ազդեցությունը՝ բոլոր առանձնահատկությունների տեսանկյունից, առավել ընդգրկուն է եզրակացության «Հետազոտական» հատվածը, որտեղ նշված են բոլոր այն առանձնահատկությունները, որոնք, ըստ էության, ուշադրություն սևեռելու, իրավիճակի փոփոխության՝ այդ շրջանակներում որոշակի բռնության գործադրելու և այլնի տիրույթում պարունակում է գաղափարների ամբողջությունը, որը, ըստ էության, ներազդեցություն է այնքանով, որքանով որ դա սոցիալական կայքում է տեղայնացվում։ Եզրակացության մեջ, ի թիվս այլնի, իր կողմից նշվել է նաև, որ ի սկզբանե, ըստ կարգավորումների, հստակ նշվել է, որ դա «Ընկերների համար» տիրույթում է, որը կրկին ներազդեցության գործոն է և թե ինչքան մարդ կարող է ընդհանուր տեսնել, պարզապես եզրակացության մեջ առկա է էկրանակադր, որը ցույց է տալիս, որ տեքստն ավելի լայն տարածում է ստացել, հետևաբար այն տիրույթը, որի շրջանակներում ի սկզբանե կանխորոշվել էր, արդեն չի պահպանել իր ընդհանուր սահմանները։ Այս ամենը բոլորը ազդեցության շրջանակներ են, որոնք արդեն ուրվագծում են և՛ տարածականությունը, և՛ մարդկանց ընկալման վրա որոշակի շեշտադրումներով գաղափարական փոփոխությունների միտվածությունը։
- Տեքստում ավելի շատ բացասական բովանդակության արտահայտություններ են, որը տարբեր առանձնահատկությունների շրջանակներում մեկնաբանվել է նաև լեզվաբանի կողմից, և, ըստ էության, դրանց համախմբի մեջ, ինքնին, գործողությունը ավելի բացասական գործողությունների ուղղվածություն է ստանում։ Տեքստում ամբողջ գաղափարի ուղերձը (առանցքը) դա իշխանափոխության խնդիրն է, որի շրջանակներում դիտարկվում են այդ երևույթները, և իր նախապատվությունները։
- Իր խնդիրն է նկարագրել, թե տեքստը բովանդակային առումով ի՞նչ ակունքի վրա է կառուցված, և ի՞նչ հնարավոր ուղղվածություններ են նշված։ Խոսքով ի սկզբանե բովանդակությունը կառուցված է դրա վրա, հետո կողքի զարգացումը տանում է տարբեր զարգացումների ուղղությամբ, այդ թվում՝ դրանից հետո կատարվող գործողություններին, իսկ թե խնդիրը ո՞րն է, դա կարող է միայն տվյալ անձը (հեղինակը) ներկայացնել, թե որն է եղել իր խնդիրը։
- Տեքստն ուղղված է իր լսարանի, իսկ թե ովքե՞ր պետք է անեն նկարագրված գործողությունները, դա անորոշ է, սակայն հնարավոր չէ ասել, որ բոլորը կգնան այդ քայլին։ Կատարման գործունեությունը պետք է փաստ լինի, որպեսզի դառնա ուսումնասիրման նյութ։
- Սա հոգեբանական մեթոդների կիրառության այն հարթակն է, որը ենթադրում է հոգեբանական ներազդեցությունը՝ հենց պատրաստակամության, գործողության գնալու, և ցանկացած մեկ խմբի հետ աշխատելու թիվ մեկ կարևոր քայլը, ովքեր հոգեբանորեն պատրաստված են՝ դա գիտեն։ Անձինք, ովքեր ցիտում են այլ անձանց խոսքերը, հետևաբար նրանք դառնում է այդ ամենի նախաձեռնողը և գաղափարական կրողը, հետևաբար այդ գործողության պատրաստակամությունը նման հարթակում ներկայացնելու և այդ գաղափարները ներկայացնելու խնդիրը, ինքնին, խոսում է դրա մասին, այլապես այդ ամենը ներկայացնելու որևէ անհրաժեշտություն չի առաջանում, քանի որ հակառակ պարագայում անձը անում է այն, ինչի ինքն է ցանկանում։ Ուղղել խոսքը՝ գործողությունը մեկնաբանելու, ավելի բարձր որոշակի այլ անձի խոսքերը մեջբերելու, ով հնարավոր է սոցիումում ունենա որոշակի հեղինակություն, սա ևս հոգեբանական ներազդեցության շատ հզոր գործիք է, որն օգտագործվում է նաև քաղաքականության մեջ և բոլոր հնարավոր այլ հարթակներում։ Այս բոլորի տիրույթներում օգտագործելով դա՝ ներկայացվում է որպես նախանշված գործողություն, որի նպատակը հենց դա է, ինչն էլ կարող է լինել հրավերի տեսքով, գաղափար ներկայացնելու տեսքով և այլն։

Փորձագետ Հասմիկ Ղուկասյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝
Պաշտպանական կողմից մեջբերվեց հետևյալ տեքստը՝ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետք ա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!»։
Պաշտպանության կողմի հարցերին ի պատասխան՝ փորձագետը հայտնել է, որ․
- «Տաթև Մուրադյան» անուն ազգանունով օգտատերը, գրառում է կատարել «Facebook» սոցիալական հարթակում և հենց հրապարակման նախադասության առաջին հատվածը սկսվում է «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն․․․» ձևակերպմամբ, որի սկիզբը՝ «Տա Աստված» բառակապակցությունն է, ինչը նշանակում է, որ անձն ունի սրտագին ցանկություն, բաղձանք, իղձ, որպեսզի իր ցանկությունը կատարվի, որպիսի հանգամանքով պայմանավորած էլ, իր միտքը սկսում է «Տա Աստված» կապակցությամբ։
Այդ արտահայտությունը ժողովրդախոսակցական բառաշերտին է պատկանում։ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն», այսինքն՝ օգտատերը ցանկություն ունի, որ իշխանափոխություն լինի, հետևաբար այստեղից արդեն իսկ կարելի է եզրակացնել, որ գրառումը ուղղված է ՀՀ իշխանություններին։
- Փորձագետ-լեզվաբանը բռնության վերաբերյալ հարցերին իրավասու չէ պատասխանել, վերջինս տալիս է բառերի մեկնաբանություններ, բացատրություններ, ամրագրում է բացասական իմաստակիր միավորներ, դրանց ոճական կիրառությունը, սակայն, այդ բառերը ատելություն են հրահրում, թե թշնամանք, դա փորձագետ-լեզվաբանի իրավասության սահմաններից դուրս է։ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն» նշանակում է, որ իշխանությունը փոխվի, իշխանափոխություն լինի, կոնկրետ որևէ այլ բառ գրված չէ, որպիսի հանգամանքը արտահայտվել է նաև եզրակացության մեջ՝ հետևյալ ձևակերպմամբ․ «Տվյալ խոսույթում հեղինակը արտահայտում է իր ցանկությունը կամ բաղձանքը, որ երկրում լինի իշխանափոխություն՝ իշխանության փոփոխություն կամ իշխանավորների, իշխողների փոփոխություն»։
- Սոցիալական հարթակները, բացի նրանից, որ տեղեկություն և լուր հաղորդելու միջոցներ են, դրանք այսօր նաև մարդկանց տալիս են հնարավորությունն ինքնաարտահայտվելու, ինքնադրսևորվելու և կարծիք հայտնելու։ Սոցիալական հարթակներում արված հրապարակումները ուղղված են հասարակության մի հատվածի, որի մեջ մտնում են այն անձինք, ովքեր կարող են լինել ընթերցողները (գաղափարակիցները, ընտանիքի անդամները, ընկերները, նաև շատ պատահական մարդիկ, ովքեր չեն ճանաչում օգտատիրոջը)։ Եթե դա բաց հարթակում է արված, նրանք բացում և կարդում են՝ առանց օգտատիրոջը ճանաչելու, կամ համամիտ են լինում կամ ոչ, այսինքն՝ խոսքը ուղղված է հասարակության այն հատվածին, նրանց ովքեր կընթերցեն դա։
- Թե ընթերցողները հրապարակումը կարդալիս ի՞նչ կմտածեն, այդ հարցին փորձագետը չի կարող պատասխանել, քանի որ այն դուրս է իր գործառույթների սահմաններից։ Ինքը իրավասու է միայն ամրագրել բացասական իմաստակիր միավորները, մասնավորապես, թե դրանք ի՞նչ են նշանակում։
- Գրառումը ուղղված է հասարակության մի հատվածի։ Սոցիալական հարթակում գրառում կատարելու նպատակը կայանում է նրանում, որպեսզի այն հասու դառնա ընթերցողին, իսկ ընթերցողը հասարակության մի հատվածն է, սակայն այստեղ ամրագրված այդ բացասական գնահատականները, այդ ամրագրումները, ըստ հրապարակակրի՝ ուղղված են «Մի աշխարհ մարդկանց», «Որոշների», որոնք տարբեր բաներ են իրենցից ներկայացնում։ Արված հրապարակումը ուղղված է հասարակության ինչ-որ մի հատվածի, որպեսզի ընթերցեն, սակայն բացասական իմաստակիր միավորները՝ «Մի աշխարհ մարդկանց» և «Որոշների»։
- «Մի աշխարհ մարդկանց» մեջ, թե ովքեր են մտնում, փորձագետը չի կարող պատասխանել, իսկ ենթադրություններ կատարելը, իրավաչափ չէ։ Եթե առանձնաբար վերլուծվի այդ «Իշխանափոխության դեպքում Հայաստանում մի աշխարհ մարդ․․․» արտահայտությունը չափազանցության մի տեսակ է՝ որպես ոճավորման հնար, այսինքն՝ մարդկանց բազմություն, մեծաքանակություն։
- «Մի աշխարհ մարդ պետք է ծեծվի դալաններում, ստորացվի, որոշները (ոմանք) («Որոշներ» բառ հայերենում չկա, հավանաբար հրապարակակիրը նկատի է ունեցել ոմանք, որը նույնպես անորոշ դերանուն է) պետք է վտարվեն, զրկվեն ՀՀ անձնագրից» և այլն, բացասական իմաստակիր միավորները ուղղված են այդ «Որոշներ»-ին, այսինքն՝ «Մի աշխարհ մարդկանց», որոնք ամեն դեպքում անորոշ են (անորոշ դերանուններ են), և հստակ չեն։ Հետաքրքիր է, որ ոչ միայն այդ բացասական գործողություններ կատարողներն են անորոշ, ովքեր պետք է ծեծվեն, վտարվեն, զրկվեն ՀՀ անձնագրից, այդ թվում նաև անորոշ են այդ գործողությունն իրեն վրա կրողները։
- Բացասական իմաստակիր միավորներին ուղղված են «Մի աշխարհ մարդկանց» և «Որոշներ»-ին, ինքը ոչ մի ենթադրություն չի կատարել։
- Լեզվաբանական տեսակետից տեքստն անորոշ է, թե ում է ուղղված, քանի որ հստակ անուն կամ ազգանուն չի տրվում, և ինքը կարող է ասել, որ տվյալ հրապարակման մեջ, երբ հեղինակն արտահայտում է իր ցանկությունը՝ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն» ձևակերպումը ինքը տվել է որպես բացատրություն առ այն, որ դա ուղղված է իշխանավորների դեմ, իսկ կոնկրետ անուն կամ ազգանուն իր կողմից նշված չէ։
- Եզրակացությունը իրենք՝ փորձագետ-հոգեբանն ու փորձագետ-լեզվաբանը կազմել են առանձին․ սկզբում աշխատանքը կատարում է լեզվաբանը, որից հետո տեքստի վրա շարունակում է աշխատել հոգեբանը։
- Փորձագետ-լեզվաբանը հենվում է փաստացի տվյալների վրա՝ այն, ինչը տեսնում և կարդում է, վերջինս չի կարող կատարել ենթադրություններ։
- Ինքը չի կարող ասել փորձագետ-հոգեբանը իր եզրահանգումները կատարելիս հենվում է «Հետազոտական» մասի, թե «Հետևություններ» բաժնի դատողությունների վրա, քանի որ այդ հանդիսանում է հոգեբանի աշխատանքային առանձնահատկությունը։
- «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն» նախադասությունը ցանկություն է, որպեսզի լինի իշխանափոխություն, որն ուղղված է իշխանությանը և իշխանավորներին, քանի որ վերաբերում է երկրում տիրող իշխանության փոփոխությանը, բնականաբար, այն վերաբերում է իշխանությանը, իշխանավորների փոփոխությանը, որը նույնական է (նշանակում է) «Իշխանափոխությանը»:
- «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն»-ը ինքնին կատարվող գործողություն է, սակայն չի կարող ասել, թե այդ ձևակերպումը կոնկրետ ի՞նչ կհրահրի, ի՞նչ տպավորություն կթողնի դիմացինի վրա։
- «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն» ձևակերպումը կոնկրետ անձին ասելու դեպքում, հասցեատերը հենց տվյալ անձն է (զրուցակիցը, խոսակիցը)։
- Եզրակացության մեջ ինքն օգտագործել է «Խոսույթ» և «Գրույթ» բառերը, իսկ տվյալ իրավիճակում՝ մեղադրյալ Տաթևիկ Մուրադյանի խոսքը գրվել է «Facebook» հարթակում, ապա այդ խոսքն ուղղված է հասարակության այդ հատվածին, ով որ պետք է կարդա։ Իր ամբողջական խոսքը ուղղված է հասարակության այն հատվածին, ով պետք է այն ընթերցի, բայց եթե անձինք միասին խոսում են, ապա դա պետք է հետազոտվի, որպեսզի պարզվի, թե ում է ուղղված։
- Մեղադրյալ Տաթևիկ Մուրադյանի ամբողջական խոսքն է ուղղված ընթերցողներին, սակայն «Իշխանափոխություն» բառը վերաբերվում է տեղի ներկա իշխանավորներին։
- Մեղադրյալ Տաթևիկ Մուրադյանը լսարանի հետ զրույցի մեջ է, խոսքն ուղղված է լսարանին, բայց «Իշխանափոխություն» բառը վերաբերվում է իշխանավորներին։
- «Վերաբերելիության» և «Ուղղվածության» տարբերությունը կայանում է հետևյալում․ խոսքը ուղղված է լսարանին, որպեսզի լսարանը լսի և կարդա (թե ի՞նչ կմտածի, դա լսարանի գործն է), իսկ վերաբերելի բառը նշանակում է ինչ-որ մի բանի մասին լինել։
- «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն․․․» հատվածը չի առանձնացվել, այլ յուրաքանչյուր պարբերությանը բավական մանրամասն փորձագետն անդրադարձել է, ընդամենը որպես մեկ առանձին պարբերություն հետազոտության առարկա է դարձվել նաև դա։
- Տեքստում արձանագրվել են անորոշ դերանուններ, որևէ հստակ անուն և ազգանուն չի տրվում, այդ իսկ պատճառով ինքը շատ պարզ գրել է, որ գրավոր խոսքը չի պարունակում կոնկրետ որևէ անձի կամ անձանց նկատմամբ հրապարակային խոսքի կոչ և հայտարարություն՝ որպես լեզվաբանական հասկացություն։
- Տեքստում առկա գործողությունները (ծեծվել, սատկել և այլն) վերաբերվում է մի աշխարհ մարդկանց՝ որոշներին, ովքեր պետք է իրենց վրա կրեն այդ գործողությունները։
- Առկա չէ հասցեատեր (անորոշ է), թե ովքեր պետք է կատարեն այդ գործողությունները, որպիսի հանգամանքը իր կողմից արձանագրվել է նաև փորձաքննության եզրակացության մեջ։
Պաշտպանական կողմի այն հարցին, որ իր հարցաքննության սկզբնական հատվածում, ինքը (փորձագետ-լեզվաբան) նշել է, որ «Ուղղված է» բառը պետք է հասկանալ որպես «Վերաբերվում է», այսինքն՝ վերաբերվում է ՀՀ իշխանություններին, և իր կողմից հստակ արձանագրվել է, որ պետք է հասկանալ «Վերաբերյալ» իմաստով, մինչդեռ Դատարանի հարցերին պատասխանելիս, իր կողմից տրվել են այլ մեկնաբանություն, հետևաբար ինչո՞վ է պայմանավորված պաշտպանական կողմից հարցին այլ կերպ, իսկ Դատարանի և հանրային մեղադրողի հարցին՝ այլ կերպ պատասխանելը, որի վերաբերյալ փորձագետը պարզաբանել է, որ դրա պատճառը լեզվաբանական հոմանիշների փնտրտուքն է եղել, ինքը պնդել է, որ սոցիալական հարթակում արված հրապարակումը ուղղված է որոշակի լսարանին, իսկ հրապարակման առաջին տողի խոսույթը՝ «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն»-ը, ուղղված է երկրի իշխանությանը, իշխանավորներին։ Հավելել է նաև, որ ինքը չի կարող ասել, թե ընթերցողը ով կլինի։ Հավելել է նաև, որ խոսքը, որպես լեզվաբանական հասկացություն, ուղղված է իշխանավորներին, իսկ մյուս մասը ուղղված է հանրությանը, ով կկարդա այդ գրառումը։ Պարզաբանել է, որ գրառման առաջին հատվածում առկա «Իշխանափոխություն» բառը՝ որպես իմաստակիր միավոր, բացատրվում է դրանով․ «Իշխանափոխություն» բառի մեջ առկա է բացատրություն, որը նշանակում է լինի իշխանության փոփոխություն։
- Ամբողջ գրառումն ուղղված է հասարակությանը (լսարանին), բայց կոնկրետ առաջին նախադասությունը՝ «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն» ուղղված է իշխանավորներին։ Հավելել է, որ բառի գործածությունն է կարևոր, կոնկրետ՝ «Իշխանափոխություն» բառը իր իմաստային բացատրությամբ ենթադրում է, որ այդ նախադասությունը ուղղված է իշխանավորներին։
- Հեղինակի վերջնական հասցեատերը նա է, ով որ կկարդա իր կողմից կատարված գրույթը։
Հանրային մեղադրողը կողմից մեջբերվեց հետևյալ տեքստը՝ «(…) [Դ]րանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետք ա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!», որի կապակցությամբ Փորձագետը հայտնել է, որ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն» ձևակերպումից հետո նշված մյուս հանգամանքները նշանակում է, որ իշխանափոխությունից հետո մի աշխարհ մարդ (մեծաքանակ մարդ) պետք է ծեծվի դալաններում, ստորացվի, որոշները պետք է վտարվեն և զրկվեն ՀՀ անձնագրից, այսինքն՝ մտքի առաջին և երկրորդ հատվածները կապված են միմյանց հետ, որից կարել է եզրակացնել, որ երկրորդը առաջինի մասի տրամաբանական շարունակությունը հաջորդրող միտք է. պետք է նախ լինի իշխանափոխություն («Տա Աստված լինի իշխանափոխություն…»), նախ սա մեկ նախադասություն է, այսինքն՝ միտքը տարանջատված չէ, և այդ իշխանափոխությունից նոր Հայաստանում պետք է որոշակի գործողություններ լինեն։ Այստեղ «եթե» շաղկապը առկա չէ, որպեսզի այն համարվի պայմանական նախադասություն, մինչդեռ քննարկվող տեքստում «ու» շաղկապով մտքերը միմյանց հետ փոխկապակցված են։
Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան՝ Փորձագետ հայտնել է, որ․
- «Մի աշխարհ մարդը» դա անձանց խումբ է՝ մեծաքանակ բազմություն (մարդկանց մեծ բազմություն, մեծաքանակություն, շատ մարդ), որը չափազանցության մի տեսակ է (խոսքը ոճավորելու և ազդեցիկ խոսք ասելու համար):
- «Մի աշխարհ մարդը» մարդկանց խումբ է, բայց թե ովքեր են մտնում այդ խմբավորման մեջ (տասը մարդ թե՞ հարյուր մարդ), դա հնարավոր չէ ասել, այն անորոշություն ունի իր մեջ, ինչպես որ «Ոմանք» և «Որոշները» բառերը։
- Բացասական իմաստակիր միավորների մասին բավականին ծավալուն անդրադարձ է արվել եզրակացության մեջ մանրամասն նշվել են բացատրությունները, դրանց փոխաբերական և ուղիղ իմաստները, մասնավորապես՝ «Որոշները սատկեն բանտում» ձևակերպման մեջ օգտագործված՝ «Սատկել» բառը դա կենդանիներին են ասում, բնականաբար, մարդկանց մասին խոսելիս այդ բառը կիրառելի է, բայց այն ավելի կոպիտ է հնչում։ «Սատկել» արտահայտությունը մարդու կամ անձանց վերաբերյալ խոսույթում ընկալելի է, եթե ավելի կոպիտ է անձն արտահայտվում։ Գրականության մեջ էլ, երբ անձը ցանկանում է ավելի կոպտությամբ նկարագրել ոչ ցանկալի մարդու մահը, ապա օգտագործվում է «Սատկել» բառը (այդ բառի բացատրությունը առկա է դատահոգեբանական և դատալինգվիստական փորձաքննության եզրակացության 6-րդ էջում)։
- «Ես դա անելու եմ․․․» նախադասությունը գրված է այն հիմնական թվարկումներից հետո, իսկ փորձագետի ասվածը վերաբերում է այս բացասական գործողությունների թվարկումներին, որ «Մի աշխարհ մարդ պետք է ստորացվի, վտարվի, զրկվի» և այլն։ Այդ բացասական իմաստակիր բառերից հետո հեղինակը նոր գրել է, որ ինքը դա անելու է, որը փորձագետի կողմից դիտարկվել է որպես պատմողական նախադասություն, քանի որ նոր պարբերություն է և դիտարկվում է անկախ մյուս պարբերություններից։ Հավելել է, որ քանի որ նոր պարբերություն է, որոշ չափով, սաստկությունը մեղմանում է, և չի կարող ինքը այլ ենթադրություններ անել։ Հավելել է նաև, որ քանի որ բացասական բառերը թվարկվել են, և հեղինակը հատուկ պարբերությամբ նշել է «Ես դա անելու եմ» միտքը, ուստի կարելի է ենթադրել, որ գործողություններից որևէ մեկը ինքն անելու է։
- Ուղղված է նշանակում է, որ խոսքն ուղղված է լսարանին, մարդուն, որպեսզի լսեն, կարդան, իսկ վերաբերվելը՝ ինչ-որ մի բանի մասին է (խոսքը վերաբերվում է Հայաստանի Հանրապետությանը, այսինքն՝ խոսքը Հայաստանի Հանրապետության մասին է)։
- Խոսքը լսելի կլինի, թե ոչ, դա այլ հարց է, բայց որ խոսքը ուղղված է՝ նպատակն այն է, որպեսզի կարդան։
- «Ուղղված» բառը չի նշանակում «Կոչ», դրանք տարբեր բաներ են։ Հնարավոր է մի իրավիճակ, որ կարելի է պատմել օրվա անցուդարձը, որի նպատակը ընթերցողին լսելի դարձնելն է, սակայն այդ ամենը պատմելով պարտադիր չէ կոչ անել։ Կարող է լինել իրավիճակ, որ այդ միտքը պատմողական խոսք է, որն ուղղված է հանրությանը, որպեսզի վերջիններս այն կարդան։
-Տեքստում՝ «Դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետք է (...)» միտքը ո՛չ վերաբերելի է, ո՛չ էլ ուղղված. դա ուղղակի խոսք է, թե ինչ պիտի կատարվի ՀՀ-ում իշխանափոխությունից հետո։ Հավելել է, որ նախադասությունը սկսվում է «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն». այստեղ խոսքը վերաբերում է իշխանափոխությանը, իսկ դրանից հետո գալիս է շարադրանք, իսկ թե Հայաստանում այդ «Մի աշխարհ» մարդը ովքեր պետք է ծեծվեն, սատկեն, ուղղված է «Մի աշխարհ» մարդկանց («Որոշներ»-ին), ովքեր պետք է իրենց վրա կրեն այդ գործողությունները, սակայն, թե ում է ուղղված, հասցեատերը անորոշ է։
- Խոսքը ծեծվողների մասին է, բայց վերջիններս, ինչպես նաև ծեծողները հայտնի չեն։
- Չի կարող ասել, թե իշխանության երեք թևերից՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմիններից, կոնկրետ որ իշխանությանն է ուղղված կատարված գրառումը, քանի որ «Իշխանափոխություն» տերմինը ընդհանրական է և հստակ ամրագրված չէ ոչ մի բան, ուստի ինքը զրկված է նշելուց, թե խոսքը կոնկրետ ում է եղել ուղղված։
- Ամբողջ հրապարակումը ուղղված է ընթերցողին, իսկ «Տա Աստված երկրում լինի իշխանափոծություն (…)» նախադասությունը՝ իշխանությանը, իշխողներին։ Այստեղ խոսքը ուղղված է հանրությանը։
- «Ուղղված լինել» (ուղղված լինել հանրությանը) և «Վերաբերվել» (ինչ-որ մի բանի մասին լինել) տերմինների միջև առկա է հստակ տարբերություն։
- Սոցիալական հարթակներում արված հրապարակումները ուղղված են հասարակության ինչ-որ հատվածին, սակայն, թե դա ով կկարդա և ովքեր են մտնում այդ հատվածի մեջ (իշխանավորներ, հարևաններ, գաղափարակիցներ), դա այլ հարց է։ Հետազոտվելի հատվածի մեջ՝ «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն» խոսույթը, ուղղված է երկրի իշխանությանը կամ իշխանավորներին, իշխողներին․ սա իր վերջնական պատասխանն է։
Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ․
- Ինքը իր խոսքում կիրառել է «Մասին» բառը, որը վերաբերություն է, այսինքն՝ գրառումը երկրի իշխանության, իշխանավորների, իշխողների մասին է․ այս ամենը ընդամենը բառախաղ է։ Հայտնել է, որ հրապարակման մեջ առկա՝ «Տա Աստված, լինի իշխանափոխություն․․․» խոսույթը ուղղված է երկրի իշխանությանը, կամ իշխանավորներին և իշխողներին։ Այստեղ խոսքը ուղղված է իշխանությանը, իշխանավորներին, որպեսզի նրանք իմանան այս խոսույթը։
- Իրեն առաջադրվել է հարց, թե ո՞ւմ է ուղղված եղել տեքստում նշված խոսքը, ինքը պատասխանել է, որ խոսույթն ուղղված է երկրի իշխանությանը։ «Իշխանափոխություն» տերմինը ուղղված է երկրի իշխանությանը, իշխանավորներին։
-«Կոչ»-ը հետազոտվել է որպես լեզվաբանական կառույց։ Նշված հրապարակումը կոնկրետ որևէ անձի կամ անձանց վերաբերյալ «Կոչ» չի պարունակում (գրառման մեջ առկա են միայն անորոշ դերանուններ, որևէ մարդկանց անուն չի նշվել, որևէ մարդկանց չի ուղղորդվել ինչ-որ գործողություններ կատարել և այլն)։
- Փորձաքննության «Հետազոտություններ» բաժնում նշված այն միտքը, որ գրույթը վերաբերվում է իշխանությանը, իշխանավորին, իսկ վերջում «Հետևություններ» բաժնում արձանագրված՝ որևիցե անձի կամ անձանց խմբի գրույթն ուղղված չլինելու հանգամանքը իր կողմից մատնանշվելով, նկատի է ունեցել «Կոչ»-ի հատվածը, այսինքն այն, որ գրույթը կոչ պարունակում է, թե ոչ, որի վերաբերյալ արդեն իսկ դիրքորոշում է հայտնվել, որ տեքստը կոնկրետ անձի վերաբերյալ կոչ չի պարունակում, բայց ևս մեկ անգամ հստակեցրել է, որ խոսքն ուղղված է իշխանավորներին։

2024 թվականի մայիսի 22-ին կատարված զննության արձանագրությունը , որի համաձայն` «Meta Platforms» (ֆեյսբուք) սոցիալական ցանցում «Tatev Muradian» անվամբ օգտատիրոջ վերաբերյալ տվյալներ պարզելու նպատակով, մուտք է գործվել վարույթն իրականացնող մարմնին հասանելի՝ «Maltego» հատուկ ծրագիր, որտեղ առկա համապատասխան հարթակում մուտքագրվել է նշված օգտատիրոջ վերաբերյալ տվյալները, ինչի արդյունքում պարզվել է, որ «Tatev Muradian» անվամբ ֆեյսբուքյան օգտատերը հանդիսանում է *** թվականին ծնված Տաթևիկ Մուրադյանը, որպես հեռախոսահամար նշված է +374***: «Maltego» հատուկ ծրագրում առկա՝ նշված տվյալները պարունակող քաղվածքը կցվել է արձանագրությանը:
Ստացված տվյալների հիման վրա վարույթն իրականացնող մարմնին հասանելի՝ անձնագրային և վիզաների վարչության էլեկտրոնային շտեմարանում փնտրվել է «Տաթևիկ Մուրադյան, ***» տվյալները, որի արդյունքում համակարգում ցուցադրվել են միայն մեկ անձի՝ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի (ծնված՝ *** թվականին, ***, հաշվառված՝ ***, անձնագրի սերիա-համարը՝ BA ***) տվյալները։ ՀՀ ՆԳՆ ԱՎՎ տեղեկատվական շտեմարանում հայտնաբերված Տաթևիկ Մուրադյանի տվյալները պարունակող լուսանկարի առկայությամբ քաղվածքը նույնպես կցվել է համանուն արձանագրությանը:
Այնուհետև, «Google» որոնողական հանրամատչելի կայքում «Տաթև Մուրադյան» տվյալներով կատարվել է «փնտրում» գործողությունը, որի արդյունքում համակարգում ցուցադրվել են https://www.youtube.com/watch?v=Fc1L5v1g2tY, https://www.youtube.com/watch?v=ooEdf4L3i48, https://www.youtube.com/watch?v=5hwNxHASRew և https://www.1tv.am/hy/video/Croquis-Tatev/129809 հղումների ներքո առկա՝ ազգագրագետ և դիզայներ Տաթևիկ Մուրադյանի հարցազրույցների վերաբերյալ տեսաձայնագրություններ։

2024 թվականի մայիսի 22-ին կատարված զննության արձանագրությունը , որի համաձայն` քրեական վարույթի նյութերում առկա՝ «Civic.am» հանրամատչելի կայքում 2024 թվականի մայիսի 13-ին տեղադրված՝ «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն, Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստյանին» հրապարակումը զննելու նպատակով, զննում քննչական գործողության շրջանակներում մուտք է գործվել «Civic.am» կայք, որտեղ որոնման արդյունքում հայտնաբերվել է հիշյալ վերտառությամբ հրապարակումը, որի զննությամբ պարզվել է, որ նշված վերնագրի ներքո կատարվել են հետևյալ գրառումները․
«Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթև Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է․ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!»»։
Նշված հրապարակման զննության ընթացքում հայտնաբերվել է նաև նույն օրը տեղադրված, գրեթե նույնաբովանդակ մեկ այլ հրապարակում՝ հետևյալ բովանդակությամբ․
«ԶՈՒ նախկին զինկոմի դուստրը իշխանափոխություն է ուզում, որ մարդիկ «ծեծվեն ու ստորացվեն»։ «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթև Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է․ «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!»։
«Ատելության խոսք տարածող տիկինը փաստորեն ոչ այլ ով է, քան ՀՀ ԶՈՒ նախկին զինկոմ, գեներալ Հենրիկ Մուրադյանի դուստրը»։
Զննությամբ պարզվել է նաև, որ հիշյալ երկու հրապարակումներում տեղադրված են ազգագրագետ և դիզայներ Տաթևիկ Մուրադյանի, ՀՀ նախկին զինվորական կոմիսար Հենդրիկ Մուրադյանի և Բագրատ Գալստյանի լուսանկարները։

2024 թվականի մայիսի 24-ին մեղադրյալ Տաթևիկ Մուրադյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը , որի համաձայն` խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է նրան պատկանող և նրա կողմից օգտագործվող «Այֆոն 13 Պրո Մաքս» մոդելի, 351999626084550 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը, որում պարունակվող՝ քրեական վարույթի նախաքննության համար ապացուցողական նշանակություն ունեցող փաստական տվյալը տե'ս ստորև նշված էլեկտրոնային կրիչում թվային խուզարկություն և զննում կատարելու մասին արձանագրությունում։

Մեղադրյալ Տաթևիկ Մուրադյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Այֆոն 13 Պրո Մաքս» մոդելի, 351999626084550 գործարանային համարով բջջային հեռախոսում 2024 թվականի հուլիսի 15-ին թվային խուզարկություն և զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ և համանուն քննչական գործողությունների տեսաձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը , որի համաձայն` նշված քննչական գործողությունների արդյունքում արձանագրվել է, որ բջջային հեռախոսում տեղադրված է և գործել է 077 19-10-77 հեռախոսահամարի հեռախոսաքարտը։

2024 թվականին հուլիսի 16-ին կայացված որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը , որի համաձայն` քրեական վարույթին նյութերում առկա՝ որոշման ներածական-նկարագրական մասերում նշված փաստական տվյալները պարունակող նյութերը, այդ թվում՝ «Maltego» հատուկ ծրագրում առկա քաղվածքը, ՀՀ ՆԳՆ ԱՎՎ տեղեկատվական շտեմարանում հայտնաբերված՝ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի տվյալները պարունակող լուսանկարի առկայությամբ քաղվածքը, «Civic.am» հանրամատչելի կայքում 2024 թվականի մայիսի 13-ին տեղադրված հրապարակումները ճանաչվել են արտավարութային փաստաթղթեր։

2025 թվականի փետրվարի 28-ին կազմված դատահոգեբանական և դատալինգվիստական համալիր փարձաքննության թիվ 28732423 եզրակացությունը , որի համաձայն` «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցում «Tatev Muradian» անվամբ օգտատիրոջ էջի բաց հարթակում կատարված վերոհիշյալ. «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!» բովանդակությամբ հրապարակման մեջ առկա են բացասական գնահատականներ պարունակող լեզվական իրողություններ՝ բառեր, արտահայտություն, կապակցություն։ Լեզվաբանական այդ փաստված ամրագրումներն ուղղված են՝ ըստ հրապարակագրի՝ «մի աշխարհ մարդկանց», «որոշների»։ Հիշյալ հրապարակային խոսքը հասցեագրված է հասարակության ինչ-որ մի հատվածի, քանի որ սոցիալական մեդիա-հարթակները համարվում են համացանցի միջոցով զանգվածային հաղորդակցության մի տարբերակ, հնարավորություն։
Հիշյալ հրապարակումն ընթերցողների մոտ կարող է ունենալ թշնամանք հրահրելուն նպաստող հոգեբանական ազդեցություն, նպաստել որոշ անձանց նկատմամբ ագրեսիվ և թշնամական գործողությունների կատարմանը, անուղղակի կերպով վերաբերում է ՀՀ իշխանություններին և որպես վերոնշյալ բռնի գործողությունների կատարման նախապայման ներկայացվում է իշխանափոխությունը։

2024 թվականին հուլիսի 16-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Տաթևիկ Մուրադյանին պատկանող «Այֆոն 13 Պրո Մաքս» մոդելի, 351999626084550 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը :

2024 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության պետի պարտականությունները կատարող Գ․Մկրտչյանի կողմից ներկայացված առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդումը , որի համաձայն՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳ վարչության կողմից համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում պարզվել է, որ «civic.am» կայք էջում 13.05.2024թ. հրապարակվել է հոդված «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն. Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստանյանին» վերնագրով։ Նշված հոդվածում կատարվել է հետևյալ գրառումը. «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթևիկ Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Տա Աստված լինի իշխանափոխություն, ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն ես դա անելու եմ մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!!»:
Նկատի ունենալով, որ Տաթևիկ Մուրադյան օգտատիրոջ գործողություններին կարող է ողջամտորեն տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածով նախատեսված առերևույթ հանցանքին համապատասխան նախնական իրավական գնահատական, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ և 177-րդ հոդվածներով, անհրաժեշտ է քրեական վարույթ նախաձեռնելու հարցը քննարկելու համար անհապաղ, սակայն ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում հաղորդումն ու կից փաստաթղթերն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտե։ (…)»։

2024 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը , որի համաձայն՝ «(…)
Քրեական վարույթ նախաձեռնելու առիթը.
2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն է ստացվել պետական մարմնի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության պետի պարտականությունները կատարող պաշտոնատար անձի կողմից ներկայացրած առերևույթ հանցանքի մասին պատշաճ հաղորդումը ֆեյսբուքյան օգտահաշվի կողմից բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչեր կա տարելու առերևույթ դեպքի վերաբերյալ:
Առերևույթ հանցանքի փաստական նկարագրությունը.
Հաղորդմամբ ներկայացվել է առերևույթ հանցանքի հետևյալ փաստական նկարագրությունը. «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցում (այսուհետ՝ «Meta Platforms» սոցիալական ցանց) «Tatev Muradyan» անվամբ օգտատերը սոցիալական ցանցում բացված իր էջի բաց հարթակում կա տարել է բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչեր պարունակող հրապարակում. «Տա Աստված լինի իշխանափոխություն ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! Ես դա անելու եմ! Մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!» բովանդակությամբ:
Հիշյալ հրապարակումը 2024 թվականի մայիսի 13-ին տեղադրվել է «civic.am» հանրամատչելի կայքում։
Քրեական օրենսգրքի հոդվածը և դրա մասը և կետը, որի հատկանիշներով սկսվում է վարույթը.
Հաղորդմամբ փաստվում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչեր կա տարելու, բռնությունը հրապարակայնորեն արդարացնելու և քարոզելու առերևույթ դեպք, որին ողջամտորեն կարող է տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված նախնական իրավական գնահատական (…)»։
Վերոհիշյալ հաղորդման հիման վրա նախաձեռնվել է Թիվ 58210324 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։

2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին, Դատարանը գրություն է հասցեագրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչություն , որի համաձայն՝ «(…) Հայտնում եմ Ձեզ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Գ․Աբելյանի վարույթում է քննվում թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախնական քննության վարույթի համարը` 58210324) քրեական գործը` ըստ մեղադրանքի մեղադրյալ՝ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2025 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության պետի պարտականությունները կատարող Գ․Մկրտչյանը ներկայացրել է առերևույթ հանցանքի մասին հետևյալ հաղորդումը․ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳ վարչության կողմից համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում պարզվել է, որ «civic.am» կայք էջում 2024 թվականի մայիսի 13-ին հրապարակվել է հոդված «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն. Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստանյանին» վերնագրով: Նշված հոդվածում կատարվել է հետևյալ գրառումը. «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթևիկ Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Տա Աստված լինի իշխանափոխություն, ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! ես դա անելու եմ! մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!!»:
Նկատի ունենալով, որ Տաթևիկ Մուրադյան օգտատիրոջ գործողություններին կարող է ողջամտորեն տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածով նախատեսված առերևույթ հանցանքին համապատասխան նախնական իրավական գնահատական, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ և 177-րդ հոդվածներով, անհրաժեշտ է քրեական վարույթ նախաձեռնելու հարցը քննարկելու համար անհապաղ, սակայն ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում հաղորդումն ու կից փաստաթղթերն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտե: (…)»
Հիմքում ունենալով վերոգրյալը՝ խնդրում եմ հայտնել, թե իրավասու անձն նշված հաղորդումը ներկայացնելիս ո՞ր նորմատիվ իրավական ակտ(եր)ով է ղեկավարվել։ (…)»։

2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին Դատարանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչություն կատարված հարցմանը ի պատասխան՝ ստացվել է հետևյալ գրությունը ՝
«(…) Ի պատասխան Ձեր 28.11.2025թ. թիվ ԴԴԱ-8.1-Ե-139575 գրության՝ տեղեկացվում է, որ «Ոստիկանության մասին» օրենքի կարգավորումների համաձայն՝ ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է պաշտպանել մարդու կյանքը, առողջությունը, պատիվը, արժանապատվությունը, իրավունքները, ազատություններն ու օրինական շահերը հանցավոր և այլ ոտնձգություններից: Ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է կանխել և խափանել հանցագործություններն ու այլ իրավախախտումները, հանցանք կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում կատարել ձերբակալում և դրան ուղեկցող անձնական խուզարկություն, մինչև ոստիկանության վարչական շենք բերելն անհապաղ ազատ արձակել իր նախաձեռնությամբ ձերբակալված անձին, այդ անձին արգելանքի տակ պահելու եթե վերացել է անհրաժեշտությունը, ներկայացնել հանցանք կամ բերել վարույթ պահանջող այլ իրավախախտում կատարած անձանց, պարզել հանցագործություններ և այլ իրավախախտումներ ծնող պատճառներն ու դրանց նպաստող պայմանները, ձեռնարկել համապատասխան միջոցներ դրանք վերացնելու ուղղությամբ, ձեռնարկել օրենքով նախատեսված միջոցներ հանցագործությունները հայտնաբերելու և բացահայտելու նպատակով, իր լիազորություններն իրականացնելու կապակցությամբ առերևույթ հանցագործության հատկանիշներ հայտնաբերելու դեպքում վարույթ նախաձեռնելու հարցը լուծելու նպատակով այդ մասին հաղորդում ներկայացնել քննիչին կամ դատախազին:
«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» օրենքի կարգավորումների համաձայն՝ օպերատիվ-հետախուզական գործունեությունը մարդու և քաղաքացու իրավունքներն ու ազատությունները, պետական և հասարակական անվտանգությունը հակաիրավական ոտնձգություններից պաշտպանելու նպատակով օրենքով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինների կողմից գաղտնի և բացահայտ մեթոդների ու միջոցների կիրառմամբ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների նախապատրաստումը, իրականացումը և արդյունքների ամրագրումն ու իրացումն է:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունը, որպես օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմին, ամբողջ ծավալով իրականացնում է օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ՝ իրեն վերապահված հիմնական խնդիրների իրականացման շրջանակներում:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից մշտապես տարվում են աշխատանքներ, և ոստիկանության ծառայողները իրենց վերապահված գործառույթների շրջանակներում իրականացնում են մշտադիտարկում համացանցի տիրույթում, որոնք նպատակաուղղված են հանցագործությունների կանխարգելմանը: (…)»։

4. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները․
Սույն գործով Դատարանի առջև բարձրացված հարցը հետևյալն է․ արդյո՞ք թիվ 58210324 վարույթը նախաձեռնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա, թե ոչ։
Մինչ բարձրացված հարցի վերաբերյալ եզրահանգում կատարելը՝ Դատարանը նախ՝ հարկ է համարում անդրադարձ կատարել քրեական վարույթ նախաձեռնելու օրենսդրական կառուցակարգին, այդ թվում քննության առարկա դարձնել վարույթ նախաձեռնելու առիթներին բնորոշ օրենսդրական պահանջների առանձնահատկու-թյունները։
Այսպես՝
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նաև Օրենսգիրք) 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով տրված է «քրեական վարույթ» հասկացության օրենսդրական բնորոշումը, որի համաձայն՝ «առերևույթ հանցանքի մասին պատշաճ ձևով տեղեկանալու պահից սույն օրենսգրքով սահմանված պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց իրավասության սահմաններում իրականացվող ընթացակարգ, որը դրսևորվում է վարութային գործողությունների կատարմամբ և դատավարական ակտերի ընդունմամբ»։
Քրեական վարույթի օրենսդրական բնորոշումից հստակ է, որ քրեական վարույթը՝ որպես ընթացակարգ, սկսվում է հանցանքի մասին պատշաճ ձևով տեղեկանալու պահից: Ընդ որում՝ հանցանքի մասին պատշաճ տեղեկանալու պահը հենց առերևույթ հանցանքի մասին պատշաճ հաղորդում ստանալու պահն է (Օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 1-ին մաս): Այսինքն՝ քրեական վարույթը մեկնարկվում է (ծագում է) եթե՝
1) առերևույթ հանցանքի մասին տեղեկացել է պատշաճ սուբյեկտը,
2) պատշաճ սուբյեկտներն առերևույթ հանցանքի մասին տեղեկացել են ի պաշտոնե, այսինքն՝ իրենց լիազորություններն իրականացնելիս (մասնավոր հարաբերություններում առերևույթ հանցանքի մասին տեղեկություններ ստանալը չի կարող համարվել հանցանքի մասին պատշաճ տեղեկացում),
3) առերևույթ հանցագործության մասին տեղեկություններն արտացոլված են պատշաճ հաղորդման մեջ:
Քրեական վարույթն մեկնարկող վերոնշյալ պարտադիր պայմաններն ունեն ոչ թե ընթացակարգային և ձևական (excessive formalism) բնույթ, այլ հանդիսանում են վարույթի ելակետն ու ուղենիշը, ուրվագծելով վարույթով համակողմանի քննություն իրականացնելու սահմանները, որից դուրս այլ հանգամանքներ պարզելու կապակցությամբ քննություն իրականացնելուն, վարութային գործողություններ կատարելուն ուղղված ցանկացած գործողություն իրավաչափ չի կարող համարվել։
Դատարանի գնահատմամբ՝ նշվածը հիմք է հանդիսացել այն կանոնի սահմանման, որ քրեական վարույթից դուրս վարութային գործողություններ չեն կարող կատարվել, իսկ վարույթի շրջանակներում կատարվողները պետք է վերաբերելի լինեն in personam (արարք կատարած անձի կազմով) և in rem (փաստական հանգամանքներով) վարույթի սահմաններին (շրջանակներին)։ Այս տեսանկյունից օրենսդիրը միայն sui generis (բացառիկ, ինքնատիպ) իրավիճակում է թույլատրել, մինչև քրեական վարույթ սկսելը (եթե քրեական վարույթի սկիզբը համարենք միայն հաղորդում ստանալու ձևով առերևույթ հանցանքի մասին տեղեկանալը) կատարել առանձին վարութային գործողություններ: Օրինակ՝ հետաքննիչը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում կատարում է ձերբակալում և դրան ուղեկցող անձնական խուզարկություն՝ այդ մասին անհապաղ հայտնելով իրավասու դատախազին (Օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետ):
Այսպիսով՝ նշվածից պետք է հետևություն անել այն մասին, որ քրեական վարույթը ծագում է իրավասու սուբյեկտի կողմից առերևույթ հանցանքի մասին պատշաճ հաղորդում ստանալու պահից։
Անդրադառնալով քրեական «վարույթ նախաձեռնելու առիթ (աղբյուր)» եզրույթին, հարկ է արձանագրել, որ այն, հանդիսանալով լայն հասկացություն և օրենսդրորեն ամրագրված լինելով Օրենսգրքի 173-րդ հոդվածով, իր մեջ ներառում է՝
-հանցանքի մասին հաղորդումները,
- զանգվածային լրատվության միջոցներում առերևույթ հանցանքի մասին հրապարակված տեղեկությունները,
-անձին հանձնելու խնդրանքը, միջազգային քրեական իրավունքին համապատասխան մերժելը։
Խնդրո առարկա հարցի տեսանկյունից, Դատարանը հարկ է համարում քննարկման ենթարկել հանցագործության առիթ հանդիսացող հանցանքի մասին հաղորդումների համակարգը։ Մասնավորապես Օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից պարզ է դառնում, որ քննիչն իր իրավասության սահմաններում պարտավոր է քրեական վարույթ նախաձեռնել, եթե առերևույթ հանցանքի մասին պատշաճ հաղորդումը ստացվել է`
- ֆիզիկական անձից,
-իրավաբանական անձից,
-պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնից կամ դրա պաշտոնատար անձից` նրա գործունեության իրականացման կապակցությամբ,
-օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնից, քննիչից, դատախազից կամ դատավորից` իրենց լիազորություններն իրականացնելու կապակցությամբ:
Ինչպես երևում է նշվածից՝ հանցանքի մասին հաղորդումների համակարգում առանձնակի արժևորում ունի հաղորդման օրինական (legal) լինելը, մասնավորապես Օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 178-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների բովանդակային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ վարույթ նախաձեռնելու պարտականությունը քննիչի մոտ ծագում է ոչ թե վերը նշված աղբյուրներից ենթադրյալ հանցանքի վերաբերյալ ցանկացած տեղեկություն ստանալու, այլ միայն դրանց վերաբերյալ տվյալներ պարունակող պատշաճ հաղորդումը ստանալու պահից։ Ընդ որում՝ հաղորդման պատշաճությունը վերաբերում է ինչպես դրա ձևին, այնպես էլ բովանդակությանը։ Դատարանի գնահատմամբ՝ Օրենսդրի կողմից նման պահանջների սահմանումն ինքնանպատակ չէ, այլ միտված է նշված փուլի խնդիրների արդյունավետ լուծմանը, ինչով էլ պայմանավորված, Օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ ոչ պատշաճ հաղորդում ներկայացվելու դեպքում քննիչի կողմից քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրություն չի կազմվում, իսկ անհրաժեշտության դեպքում այն ենթակա է ստուգման համապատասխան կարգով (Օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 6-րդ մաս)։
Այստեղ Դատարանը նպատակահարմար է համարում հատկապես ընդգծել այն, որ, հաղորդման պատշաճության պահանջի սահմանմամբ պայմանավորված, անձը չի զրկվում իր խախտված իրավունքների վերականգման նպատակով կրկին պատշաճ հաղորդում ներկայացնելու հնարավորությունից։ Այսինքն, եթե պայմանականորեն ներկայացված հաղորդումը չի համապատասխանել օրինակ՝ Օրենսգրքի 175-րդ հոդվածով նախատեսված պահանջներին և քննիչը դրա վերաբերյալ չի կազմել վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրություն, ապա այս փուլում անձը զրկված չէ, առկա թերությունները վերացնելու հաշվառմամբ, կրկին հաղորդում ներկայացնելու հնարավորությունից։ Այլ կերպ, ասած ի տարբերություն նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի , երբ քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշումը հանգեցնում էր իրավական հետևանքների և բացառում նույն դեպքի վերաբերյալ չվերացված որոշման առկայության պայմաններում նոր վարույթ հարուցելու հնարավորությունը, ապա քրեական վարույթ նախաձեռնելու հրաժարվելու հանգամանքը չի զրկում կրկին պատշաճ հաղորդում ներկայացնելու իրավունքից։
Հարկ է փաստել, որ Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածը կանոնակարգել է նաև օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող հաղորդման ձևի և բովանդակության վերաբերյալ հարցերը, մասնավորապես քննարկվող հոդվածով սահմանվել է, որ․
«1. Օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի (...) հաղորդումը պետք է ունենա ձևաթղթի վրա շարադրված և պատշաճ վավերացված պաշտոնական նամակի, էլեկտրոնային նամակի կամ հաղորդումների այլ ընդունված ձև:
2. Հաղորդումը պետք է պարունակի այն ներկայացրած մարմնի լրիվ անվանումը և հասցեն կամ համապատասխան պաշտոնատար անձի անունը, ազգանունը, պաշտոնը, ինչպես նաև բացահայտի համապատասխան մարմնի կամ պաշտոնատար անձի այն լիազորությունը, որի իրականացման ընթացքում նրան հայտնի է դարձել առերևույթ հանցանքի փաստը: Հաղորդմանը կարող են կցվել համապատասխան փաստը հաստատող նյութեր:»։
Ընդ որում՝ այս համատեքստում Դատարանը կարևորում է այն հանգամանքը, որ որպես հաղորդում ներկայացնելու իրավասու սուբյեկտի Օրենսդիրը մատնանշել ոչ թե հետաքննիչին, այլ ՕՀՄ իրականացնող մարմնին, ինչն էլ խոսում այն մասին, որ, եթե ՕՀՄ իրականացնող աշխատակիցն իր լիազորությունների իրականացման ընթացքում հայտնաբերում է առերևույթ հանցանքի վերաբերյալ տեղեկություն, ապա այն զեկուցագրով ներկայացնում է վերադասին, ով էլ իր հերթին Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին համապատասխան ներկայացնում է հաղորդում, այն հասցեագրելով իրավասու քննչական մարմնին։ Նման տրամաբանությունը ամփոփվում է պետական մարմինների ծառայողական ենթակայական հարաբերությունների բովանդակությամբ, որի մասին էլ նշված է «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 3-րդ մասում՝ սահմանելով որ․ «Օպերատիվ ստորաբաժանումների աշխատակիցներն իրենց գործունեությունն իրականացնելիս ղեկավարվում են օրենքով և ենթարկվում իրենց անմիջական ղեկավարին։ (...)»:
Ինչ վերաբերում է օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող հաղորդման բովանդակությանը, ապա ուշադրության է արժանի այն, որ օրենսդրի կողմից, որպես պարտադիր պահանջ է նախատեսված բացահայտելու համապատասխան մարմնի կամ պաշտոնատար անձի այն լիազորությունը, որի իրականացման ընթացքում հայտնի է դարձել առերևույթ հանցանքի փաստը։ Ընդ որում՝ նման պահանջն ինքնանպատակ բնույթ չի կարող կրել, քանզի դա միտված է բացահայտելու ստացված տվյալների աղբյուրը, ինչպես նաև գնահատելու այդ տվյալների ստացման օրինականությունը։ Այլ կերպ, նման մոտեցման հիմքում ընկած է այն առանցքային գաղափարը, որ ինքնին, օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները ոչ միայն պետք է հանգեցնեն դրանց օգտագործման անթույլատրելիությանը կոնկրետ վարույթով (Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի 8-րդ մաս), այլև դրանց կարգի էական խախտման արդյունքում նոր դեպքի վերաբերյալ տվյալների ստացումը ևս չի կարող օգտագործվել, որպես պատշաճ առիթ և հանգեցնել նոր վարույթի նախաձեռնմանը։ Ասվածից պարզ է դառնում, որ օրենսդրի կողմից քննարկվող վարույթ նախաձեռնելու առիթին ներկայացվել են առավել խիստ պահանջներ, քան ի տարբերություն ֆիզիկական անձի կողմից ներկայացվող հաղորդումների պայմաններում, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ նման իրադրությունում վարույթն նախաձեռնելու հարցը լուծելիս առանցքային պետք է լինի ոչ միայն հաղորդման բովանդակությունը, այլև այդ բովանդակության ստացման իրավաչափ եղանակի պահպանված լինելը, քանի որ ինչպես արդեն նշվել է՝ Օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա նախաձեռնված վարույթով քրեական հետապնդում չի կարող հարուցվել, իսկ արդեն հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։ Այլ կերպ, օրենսդրի կողմից նման պահանջի սահմանմամբ ոչ միայն իրացվել է ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված սահմանադրական պահանջն, այլև որպես այդ պահանջից նահանջի հետևանք՝ սահմանվել է հետագա քրեական վարույթի համար բացասական հետևանքներ առաջացնող գործիքակազմ, որպիսին հանդիսանում է ռեաբիլիտացնող հիմքով հարուցված քրեական հետպանդումը դադարեցնելը, երբ ոչ իրավաչափ եղանակով ստացված տեղեկությունների հիման վրա նախաձեռնված վարույթով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, քանի որ այն նախաձեռնելու առիթն եղել է ակնհայտ ոչ իրավաչափ։
Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանը փաստում է, որ Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի հաղորդումը կարող լինել պատշաճ, եթե՝
- եթե պահպանված են օրենսդրությամբ դրա ձևին ներկայացվող պահանջները՝ հաղորդումը պետք է ունենա ձևաթղթի վրա շարադրված և պատշաճ վավերացված պաշտոնական նամակի, էլեկտրոնային նամակի կամ հաղորդումների այլ ընդունված ձև,
- ներկայացված լինի օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի կողմից,
- հաղորդմամբ նշված ենթադրյալ հանցանքի վերաբերյալ տեղեկությունները պետք է հայտնի դառնան օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնին՝ «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ՕՀՄ-ներն անցկացնելու արդյունքում,
- նախորդ կետում նշված ՕՀՄ-ները պետք է իրականացված լինեն օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ ,
- հաղորդումն իր մեջ պետք է ունենա պատշաճ բովանդակություն, մասնավորապես այն պետք է պարունակի այն ներկայացրած մարմնի լրիվ անվանումը և հասցեն կամ համապատասխան պաշտոնատար անձի անունը, ազգանունը, պաշտոնը, ինչպես նաև բացահայտի համապատասխան մարմնի կամ պաշտոնատար անձի այն լիազորությունը, որի իրականացման ընթացքում նրան հայտնի է դարձել առերևույթ հանցանքի փաստը:
Վերոնշյալի ներքո՝ անդրադառնալով սույն քրեական գործի հանգամանքներին, Դատարանը փաստում է, որ․
- 2024 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳ վարչության պետի պարտականությունները կատարող Գ․Մկրտչյան ներկայացրել է առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդում, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳ վարչության կողմից համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում պարզվել է, որ «civic.am» կայք էջում 2024 թվականի մայիսի 13-ին հրապարակվել է հոդված «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն. Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստանյանին» վերնագրով։ Նշված հոդվածում կատարվել է հետևյալ գրառումը. «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթևիկ Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Տա Աստված լինի իշխանափոխություն, ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! ես դա անելու եմ մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!!»: (…)»,
- Հիշյալ հաղորդման հիման վրա՝ 2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մաս 3-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58210324 քրեական վարույթը,
- 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին, Դատարանի կողմից գրություն է հասցեագրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչություն՝ հետևյալ բովանդակությամբ «(…) Հայտնում եմ Ձեզ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Գ․Աբելյանի վարույթում է քննվում թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախնական քննության վարույթի համարը` 58210324) քրեական գործը` ըստ մեղադրանքի մեղադրյալ՝ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2025 թվականի մայիսի 14-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության պետի պարտականությունները կատարող Գ․Մկրտչյանը ներկայացրել է առերևույթ հանցանքի մասին հետևյալ հաղորդումը․ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳ վարչության կողմից համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում պարզվել է, որ «civic.am» կայք էջում 2024 թվականի մայիսի 13-ին հրապարակվել է հոդված «Պիտի իշխանափոխություն լինի, որ դալաններում մարդիկ ծեծվեն ու ստորացվեն. Մուրադյան բրենդի հիմնադիրը աջակցում է Վազգեն Գալստանյանին» վերնագրով: Նշված հոդվածում կատարվել է հետևյալ գրառումը. «Մուրադյան բրենդի հիմնադիր Տաթևիկ Մուրադյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. Տա Աստված լինի իշխանափոխություն, ու դրանից հետո Հայաստանում մի աշխարհ մարդ պետքա լուսահոգի Վահան Հովհաննիսյանի ասած լեգենդար խոսքի համաձայն՝ ԾԵԾՎԻ դալաններում, ստորացվի, որոշները պետքա վտարվեն ու զրկվեն ՀՀ անձնագրից, որոշները սատկեն բանտում ու որոշները պարզապես ամեն Աստծո օր ամեն տեղ ստորացվեն ու թուք ու մուր ուտեն! ես դա անելու եմ! մենակ էտ դեպքում էս սրբազան հողը կմաքրվի էս տեսակ շան ծնունդներից, ուրիշ ձև չկա!!!!»:
Նկատի ունենալով, որ Տաթևիկ Մուրադյան օգտատիրոջ գործողություններին կարող է ողջամտորեն տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածով նախատեսված առերևույթ հանցանքին համապատասխան նախնական իրավական գնահատական, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ և 177-րդ հոդվածներով, անհրաժեշտ է քրեական վարույթ նախաձեռնելու հարցը քննարկելու համար անհապաղ, սակայն ոչ ուշ, քան 24 ժամվա ընթացքում հաղորդումն ու կից փաստաթղթերն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտե: (…)»
Հիմքում ունենալով վերոգրյալը՝ խնդրում եմ հայտնել, թե իրավասու անձն նշված հաղորդումը ներկայացնելիս ո՞ր նորմատիվ իրավական ակտ(եր)ով է ղեկավարվել։ (…)»։
- 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին Դատարանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչություն կատարված հարցմանը ի պատասխան ստացվել է հետևյալ գրությունը․ «(…) Ի պատասխան Ձեր 28.11.2025թ. թիվ ԴԴԱ-8.1-Ե-139575 գրության՝ տեղեկացվում է, որ «Ոստիկանության մասին» օրենքի կարգավորումների համաձայն՝ ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է պաշտպանել մարդու կյանքը, առողջությունը, պատիվը, արժանապատվությունը, իրավունքները, ազատություններն ու օրինական շահերը հանցավոր և այլ ոտնձգություններից: Ոստիկանությունը օրենքով սահմանված կարգով և դեպքերում պարտավոր է կանխել և խափանել հանցագործություններն ու այլ իրավախախտումները, հանցանք կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում կատարել ձերբակալում և դրան ուղեկցող անձնական խուզարկություն, մինչև ոստիկանության վարչական շենք բերելն անհապաղ ազատ արձակել իր նախաձեռնությամբ ձերբակալված անձին, այդ անձին արգելանքի տակ պահելու եթե վերացել է անհրաժեշտությունը, ներկայացնել հանցանք կամ բերել վարույթ պահանջող այլ իրավախախտում կատարած անձանց, պարզել հանցագործություններ և այլ իրավախախտումներ ծնող պատճառներն ու դրանց նպաստող պայմանները, ձեռնարկել համապատասխան միջոցներ դրանք վերացնելու ուղղությամբ, ձեռնարկել օրենքով նախատեսված միջոցներ հանցագործությունները հայտնաբերելու և բացահայտելու նպատակով, իր լիազորություններն իրականացնելու կապակցությամբ առերևույթ հանցագործության հատկանիշներ հայտնաբերելու դեպքում վարույթ նախաձեռնելու հարցը լուծելու նպատակով այդ մասին հաղորդում ներկայացնել քննիչին կամ դատախազին:
«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» օրենքի կարգավորումների համաձայն՝ օպերատիվ-հետախուզական գործունեությունը մարդու և քաղաքացու իրավունքներն ու ազատությունները, պետական և հասարակական անվտանգությունը հակաիրավական ոտնձգություններից պաշտպանելու նպատակով օրենքով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինների կողմից գաղտնի և բացահայտ մեթոդների ու միջոցների կիրառմամբ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների նախապատրաստումը, իրականացումը և արդյունքների ամրագրումն ու իրացումն է:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունը, որպես օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմին, ամբողջ ծավալով իրականացնում է օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ՝ իրեն վերապահված հիմնական խնդիրների իրականացման շրջանակներում:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից մշտապես տարվում են աշխատանքներ, և ոստիկանության ծառայողները իրենց վերապահված գործառույթների շրջանակներում իրականացնում են մշտադիտարկում համացանցի տիրույթում, որոնք նպատակաուղղված են հանցագործությունների կանխարգելմանը: (…)»։
Հիմքում ունենալով վերոնշյալ իրավական վերլուծությունները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ․
-թիվ 58210324 քրեական վարույթը նախաձեռնվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչությունից ստացված հաղորդման հիման վրա,
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչությունը «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով հանդիսանում է օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմին,
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչությունից ստացված հաղորդումը ներկայացվել է վերադասության կարգով՝ 2024 թվականի մայիսի 14-ին ներկայացված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ԿՎՕԳՎ բաժնի պետ Կ․Մելքոնյանի զեկուցագրի հիման վրա,
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչությունից ստացված՝ 2024 թվականի մայիսի 14-ի հաղորդումը համապատասխանում է Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված չափանիշներին (հաղորդման պատշաճ ձև),
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչությունից ստացված 2024 թվականի մայիսի 14-ի հաղորդումը չի պարունակում բացահայտում համապատասխան մարմնի կամ պաշտոնատար անձի այն լիազորությունը (կոնկրետ ՕՀՄ-ն), որի իրականացման ընթացքում նրան հայտնի է դարձել առերևույթ հանցանքի փաստը, այլ դրանում միայն նշվել է, որ տեղեկությունները ստացվել են համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում։
Նախորդ կետերում նշված տվյալների հաշվառմամբ՝ Դատարանը փաստում է, որ, թեև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչությունը հանդիսանում է ՕՀՄ-ներ իրականացնող մարմին, այնուամենայնիվ, թե՛ սույն քրեական գործի նյութերի և, թե՛ Դատարանի հարցման ի պատասխան՝ ստացված տվյալների բովանդակային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ հաղորդման մեջ նշված չեն՝ ստացված փաստական տվյալների ՕՀՄ-ների կատարման արդյունքում պարզված լինելու հանգամանքը, այդ թվում մատնանշված չէ (չեն) կոնկրետ ՕՀՄ-(ներ)ը, որի շրջանակներում պարզվել են նշված փաստական տվյալը։ Ավելին՝ Դատարանը փաստում է, որ հաղորդման ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ նման տեղեկությունները ստացվել են համացանցի մշտադիտարկման արդյունքում, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ համացանցի մշտադիտարկումը, չհանդիսանալով «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ ՕՀՄ-ի բաղկացուցիչ մաս, չէր կարող հիմք հանդիսանալ Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով հաղորդում ներկայացնելու տեսանկյունից։ Բանն այն է, որ Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով հաղորդումը կարող էր ներկայացվել միայն այն պայմաններում, երբ ենթադրյալ հանցանքի կատարման վերաբերյալ տվյալները ստացվում են ՕՀՄ-ների կատարման արդյունքում, մինչդեռ այն դեպքում, երբ այդպիսի տվյալները ստացվում են ՕՀՄ չհանդիսացող գործողությունների կատարման արդյունքում, ապա նշված հիմքով հաղորդում չէր կարող ներկայացվել։
Բացի այդ, Դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն, որ դատարանի կողմից ներկայացված գրության կապակցությամբ (որն ուղված էր պարզելու, թե հաղորդում ներկայացնելիս հետաքննության մարմինը ո՞ր նորմատիվ ակտով է ղեկավարվել) ստացվել է պատասխան առ այն, որ «(...) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից մշտապես տարվում են աշխատանքներ, և ոստիկանության ծառայողները իրենց վերապահված գործառույթների շրջանակներում իրականացնում են մշտադիտարկում համացանցի տիրույթում, որոնք նպատակաուղղված են հանցագործությունների կանխարգելմանը: (...)»։
Այսինքն՝ նշվածից ակնհայտ է այն հանգամանքը, որ սույն դեպքում հաղորդմամբ նշված տվյալների ստացման աղբյուրը հանդիսացել է համացանցի մշտադիտարկմանն ուղղված գործողություն կատարելը, որպիսին, ինչպես արդեն նշվել է չի հանդիսանում որևէ տեսակի ՕՀՄ-ի բաղկացուցիչ մաս՝ հետևապես քննարկվող պայմաններում չի կարող խոսք լինել Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով ներկայացված պատշաճ հաղորդման վերաբերյալ (հարկ է նկատել, որ հաղորդմամբ հղում է կատարվել Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածին ընդգծելով դրա տեսակը), ավելին՝ հաղորդմանը կից ներկայացվել է «civic.am» կայք էջում 2024 թվականի մայիսի 13-ին հրապարակված հոդվածի պատճենը, վերադասության կարգով ներկայացված զեկուցագիրը, որոնց ուսումնասիրությունից ևս հնարավոր չէ հանգել այն հետևության, սույն դեպքում բացի համացանցի մշտադիտարկում իրականացնելուց, իրականացվել են նաև այլ ՕՀՄ-(ներ)ը, ուստի, նկատի ունենալով նշվածը, Դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում նշյալ հաղորդումը, չհամապատասխանելով Օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի պահանջներին, կարող էր առիթ հանդիսանալ ոչ թե վարույթ նախաձեռնելու, այլ նույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կարգով այն ստուգման ենթարկելու հիմք հանդիսանալ։
Ողջ վերոնշյալի ներքո՝ Դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում վարույթը նախաձեռնելու առիթը չի եղել օրինական (պատշաճ) և նման իրավիճակում վարույթի նախաձեռնումը իրավաչափ չի կարող դիտարկվել, ավելին՝ ստեղծված իրավիճակում վարույթ չնախաձեռնելու պարագայում վարույթն իրականացնող քննիչը զրկված չէր լինի նման ոչ պատշաճ հաղորդումը Օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կարգով ստուգելու և համապատասխան դատավարական ընթացակարգի պահպանմամբ պատշաճ հաղորդում ստանալու պարագայում կրկին նույն դեպքի վերաբերյալ վարույթ նախաձեռնելու իրավական հնարավորությունից։
Այսպիսով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58210324) քրեական գործով վարույթը նախաձեռնվել է Օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա։
Օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
8) վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա.
(…):»:
Օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
2․վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 3-րդ կամ 6-րդ մասերով նախատեսված պայմանների խախտմամբ. (…)»:
Սույն դեպքում՝ Դատարանը, փաստելով է, որ թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58210324) քրեական գործով վարույթը նախաձեռնվել է Օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից, գտնում է, որ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետով նախատեսված հիմքով։
Անդրադառնալով գործով վարույթը շարունակելուն՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում առկա է դրա անհնարինությունը, ուստի գործով վարույթը ենթակա է կարճման՝ Օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով։
Դատարանը գտնում է, որ սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ մեղադրյալ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում, իսկ 2024 թվականին հուլիսի 16-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանին պատկանող, նրա պատասխանատու պահպանությանը հանձնված՝ «Այֆոն 13 Պրո Մաքս» մոդելի 351999626084550 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը պետք է թողնել վերջինիս տնօրինությանը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 270-րդ, 352-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց.

1. Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետով նախատեսված հիմքով։
2. Թիվ ԵԴ1/1220/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58210324) քրեական գործով վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ մեղադրյալ Տաթևիկ Հենդրիկի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
4. Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում, իսկ 2024 թվականին հուլիսի 16-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Տաթևիկ Մուրադյանին պատկանող, նրա պատասխանատու պահպանությանը հանձնված՝ «Այֆոն 13 Պրո Մաքս» մոդելի 351999626084550 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը թողնել վերջինիս տնօրինությանը։
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆ