ԵԴ1/1202/01/25

Ո Ր Ո Շ Ո Ի Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)
նախագահող դատավոր Ա.Ասատրյան
դատական նիստի քարտուղար Ս.Սիմոնյան
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանի
պաշտպաններ Լ.Հարությունյանի, Հ.Թորոսյանի
մեղադրյալ Ա.Մաթևոսյանի


2025 թվականի նոյեմբերի 4-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով պաշտպան Հ.Թորոսյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի (ծնված՝ 1974 թվականի մարտի 22-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված է Երևան քաղաքի, Կենտրոն բնակավայրի, Ռոստոմի փողոցի, 109-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի ապրիլի 4-ին թիվ 69125924 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1202/01/25 համարը:
Նույն օրը թիվ ԵԴ1/1202/01/25 քրեական գործը համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, մակագրվել է դատավոր Արամայիս Ասատրյանին:
2025 թվականի ապրիլի 7-ին որոշում է կայացվել Արամ Մաթևոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1202/01/25 քրեական գործով՝ վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը.
2. Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա «կատարել է ուրիշի խոշոր չափերով գույքի գաղտնի հափշտակություն:
Այսպես.
Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանը, 2018 թվականի ապրիլի 2-ին՝ ժամը 03:50-ին, գտնվելով Սոչի քաղաքի Ադլերի շրջանի Բեստուժևի փողոց 21/1 հասցեում գտնվող Bestuzhev Bar» ժամանցի վայրում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով Դարյա Պարիգինայի Արինա Վասյոտայի բացակայությունից, բարի կանգնակի վրա առանց հսկողության թողնված սև գույնի պայուսակի միջից գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր խոշոր չափի Դարյա Պարիգինային պատկանող «iPhone 7» մոդելի, 32 Gb հիշողության ծավալով, IMEI:356556086714517 նույնականացման համարի, 40.000 ՌԴ ռուբլուն համարժեք 332.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ և Արինա Վասյուրային պատկանող «iPhone 7» մոդելի, 128 Gb հիշողության ծավալով, IMEI:359161070511529 նույնականացման համարի, 75.000 ՌԴ ռուբլուն համարժեք 662.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ բջջային հեռախոսները և հեռացել»։
Դատական նիստում արտահայտված դիրքորոշումները.
3. Պաշտպան Հ.Թորոսյանը միջնորդեց մեղադրյալ Ա.Մաթևոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Մեղադրյալ Ա.Մաթևոսյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, միևնույն ժամանակ նշեց, որ գիտակցում է վերոհիշյալ հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման բնույթը և հետևանքը:
Հանրային մեղադրող Ա.Հեբոյանը չառարկեց քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով Ա.Մաթևոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կապակցությամբ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից. անցել են վաղեմության ժամկետները.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
3) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին»:
5. Արամ Մաթևոսյանին մեղսագրվող արարքը կատարելու ժամանակ գործող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
3. Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը:
(...)»:
Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
(…)
2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: (...):
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: (…)»:
6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Գողությունը, որը կատարվել է՝
(…)
4) խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով»:
7. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Արամ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով մեղսագրվող արարքն ավարտվել է 2018 թվականի ապրիլի 2-ին (տես սույն որոշման 2-րդ կետը), իսկ վաղեմության հնգամյա ժամկետի ընթացքը որևէ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով հաստատված արարքով չի ընդհատվել (հիմք՝ Դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 և ձև 9 հարցման լուսապատճեները): Դրա հետ մեկտեղ, Դատարանն արձանագրում և գտնում է, որ վաղեմության հնգամյա ժամկետն առնվազն սկսած՝ 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ից (ՀՀ քաղաքացի Արամ Մաթևոսյանի հայտնաբերման մասին հետախուզում նախաձեռնողը տեղեկացավել է, տես հ.1 վ.թ. 98) 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի իմաստով՝ կասեցված չի եղել: Հետևաբար՝ Արամ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու` 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված վաղեմության հնգամյա ժամկետը 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի դրությամբ անցել է:
Հիմք ընդունելով վերը շարադրված վերլուծությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Մաթևոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված iPhone 7 բջջային հեռախոսի տուփը, iPhone 7 բջջային հեռախոսները պետք է թողնել դրանց սեփականատերերի տնօրինմանը:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1202/01/25 (նախաքննական համար՝ 69125924) քրեական վարույթը ենթակա է կարճման՝ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվելու և վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառվելու հիմքով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածով` Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Հ.Թորոսյանի միջնորդությունը բավարարել:
Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Արամ Հովհաննեսի Մաթևոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույցները տնօրինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կանոնների պահպանմամբ` որոշման պատճառաբանական մասում նշված կարգով:
Թիվ ԵԴ1/1202/01/25 (նախաքննական համար՝ 69125924) քրեական գործի վարույթը կարճել՝ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվելու և վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառվելու հիմքով։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐԱՄԱՅԻՍ ԱՍԱՏՐՅԱՆ