Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1199/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
10.7
Պատասխանող
Դավիթ Պողոսյան Տիգրանի
ԴԱՎԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ ՏԻԳՐԱՆԻ
Դավիթ Պողոսյան
Դավիթ Տիգրանի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Ռոբերտ Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Մխիթար Պապոյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 264-րդ Մաս 2-րդ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Ռոբերտ Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Մխիթար Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-02-24 | 11:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-10-21 | 10:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-25 | 16:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-28 | 12:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-14 | 11:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-29 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-10 | 16:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-02 | 09:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-15 | 16:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-22 | 14:00 | 8 | Նիստը կայացել է |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
տուժող Մ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ս․ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի (ծնված՝ 14․05․1998թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Վիլնյուսի 55 շենք, բն․ 9 հասցեում, նախկինում դատված՝ դատվածությունը մարված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով․
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշմամբ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին։
2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական վարույթի հետ պահելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 07-ին։
2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի մարտի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 17187124 քրեական վարույթով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն:
Այսպես.
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, մասնակցությամբ՝ Մարիամ Վարդանյանի, ըստ որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում ք․Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի 45 շենքի բակը, որտեղ կայանված «Նիսսան» մակնիշի ավտոմեքենան հայտնաբերվեց դիմացի մասը ամբողջությամբ այրված վիճակում, ըստ տուժողի հայտարարության՝ ավտոմեքենան այրել են դիտավորյալ, սակայն կոնկրետ անձի չի կասկածում։
Հետազոտվեց նաև քրեական գործի 1-ին հատորի 244-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը՝ դեպքի վայրի զննության տեսագրությունը։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 7-8, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13:50-ին՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը ձերբակալվել է: Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը հայտարարել է․ «Հայտնում եմ, որ Մ․Վարդանյանի ավտոմեքենան այրելու միջոցով ես եմ վնասել»: Արձանագրության ներքևում առկա են արձանագրությունը կազմելու օրը և ժամը, ձերբակալվածի և արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունները։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 21, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Թվային խուզարկություն կատարելու մասին կատարելու մասին արձանագրությունը։ Թվային խուզարկությունը սկսվել է 2025 թվականի փետրվարի 13-ին՝ ժամը 16։13-ին, ավարտվել՝ ժամը 16։34-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ, երրորդ դասի խորհրդական՝ Ռ.Մայիլյանի կողմից, մասնակցությամբ՝ մեղադրյալ Դ. Պողոսյանի, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 210-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 236-րդ հոդվածների պահանջները, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ1/0297/08/25 որոշման հիման վրա կատարվել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Սամսունգ» մոդելի՝ բջջային հեռախոսում։ «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս փաթեթավորված և կնիքված է: Փաթեթից հանվելուց հետո այն միացվեց լիցքավորման լարին: Բջջային հեռախոսի վրա առկա էր գաղտնաբառ, որը մեղադրյալի կողմից հայտնվեց վարույթն իրականացնող մարմնին, այն իրենից ներկայացնում էր գրաֆիկական պատկեր: Գաղտնաբառը հավաքելուց հետո բացվեց բջջային հեռախոսի էկրանի մենյու հատվածը: Գործարկվեցին «WhatsApp», «viber», «instagram», «Telegram», «messenger», «Նկարներ» հավելվածում հայտնաբերվեցին քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող նամակագրության լուսանկարներ, որոնք կարտատպվեն և կկցվեն վարույթի նյութերին: Մյուս հավելվածներում քննությանը հետաքրքրող տվյալներ չհայտնաբերվեցին։
Հանրային մեղադրողի կողմից ընթերցվեցին քրեական գործում առկա հաղորդագրությունները․
«Պրիվետ կյանք, հետո էլ ինձ էիր ձեռ առնում, ասի միհատ կոխեմ աչքդ տենաս», «Բայց թրենդի մեջ, վսյո, դե առ զանգի գամ խմենք», «ընենցա դու պիտի առնես ոչ թե ես», «վայլդբերիսով պատվիրեմ քո համար», «հա որ ճարես կպատվիրես», «մի հատ գրի դրանց, տես ուրդուց են վերցրել, էս տախտակից էլ կպատվիրեմ քո համար», «վայ ապրես կյանքս, ինչ բարեսիրտ ես է», «բա երբ ռաստվենք, կարոտել եմ չյոտը», «արա ախպոր պես մի տուֆտի էլի, գժվում եմ էս օդ օդ խոսակցություններից, որ ըտենց ես ասում ուժե խնդալ լսել ա գալի», «ձեռ էիր առնում փաստորեն, շատ թրենդային ա, չէի կարա չուղարկեի», «թրենդի մեջ սաղ», «ահահահա, բայլուս կյանքս», «արա լավ, քո արև», «էսի դաժը պաստավկեն ա թրենդային վեկալ», «պրիվետ կյանք»։
Նախագահողի հարցին ի պատասխան հանրային մեղադրողը պարզաբանեց, որ նշված հաղորդագրությունները պատկանում են Միհրան Տուլբենջյանի և Դավիթ Պողոսյանի կնոջը։ Նրա խոսքով՝ սույն նամակագրությամբ հաստատվում է վերջիններիս կապի մասին։ Հարցին, թե ինչպես է հայտնաբերվել նշված հաղորդագրությունը մեղադրյալի հեռախոսում՝ նշեց, որ տեղեկություն առկա չէ, սակայն այն գտնվել է մեղադրյալի հեռախոսում։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 112-115, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Դատաապրանքագիտական, դատանյութագիտական, դատահրդեհատեխ-նիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը տրամադրված «NISSAN JUKE 1.6» մակնիշի 01 IV 999 Wh ավտոմեքենայի առջևի հողմապակու ձախակողմյան ստորին հատվածում առկա վնասվածքն առաջացել է կոշտ առարկայի դրսից դեպի ներս ուղղությամբ ներգործության հետևանքով: Ելնելով կատարված հետազոտությունների արդյունքներից, մասնավորապես՝ ավտոմեքենայի վրա առկա հրդեհի հետքերի ընդհանուր տեսքից, դրանց վերլուծությունից և համադրումից, ինչպես նաև ի նկատի ունենալով թիվ 17187124 քրեական վարույթում առկա տվյալները, փորձաքննության ներկայացված «NISSAN JUKE 1.57» մակնիշի «01 IV 999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհն ունեցել է իրարից անկախ երկու օջախ, որոնք գտնվել են աջակողմյան և ձախակողմյան անվադող անվաթև հատվածներում: Հրդեհը բռնկվելով՝ նշված հատվածներում, այրունակ զանգվածի միջոցով տարածվել է՝ ընդգրկելով շարժիչախցիկը ամբողջությամբ: Հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել բաց կրակի աղբյուրը (օրինակ՝ այրվող լուցկի, կրակայրիչ և այլն): Պարզել հրդեհի առաջացման ժամանակահատվածը, ինչ նյութի օգտագործման հետևանքով է առաջացել և այրման տևողությունը հնարավոր չէ՝ տվյալ դեպքում փորձագիտական բավարար չափանիշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված «NISSAN JUKE 1.6T» մակնիշի «01 IV 999» ավտոմեքենայի այրման և ջերմահարման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի ափը, 2024թ.-ի դեկտեմբերի 16-ի դրությամբ, կազմել է շուրջ 3․687․000 /երեք միլիոն վեց հարյուր ութսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 116-136, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Դավիթ Պողոսյանի կողմից շահագործվող 077 79 93 37 բջջային հեռախոսահամարը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:13:21-ից մինչև 02:15:48-ն ընկած շենքի տարածքում, իսկ 02:40:13-ից մինչև 03:31:42-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 15 Վիլնյուս փողոցի, 53/2 հասցեի տարածքում, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:00:13-ից մինչև 01:09:59-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Վիլնյուսի փողոց, 16 ա հասցեի տարածքում
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 172-174, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- «Էֆնեթ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունով, որի համաձայն՝ 1682585790XEV303_archive-1734294620-9000 անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում են թվով երկու կայանված ավտոմեքենաներ, որոնց հետևի մասում առկա է առերևույթ այգենման տարածք, որը ավտոմեքենաների կայանման և հետևի մասում գտնվող ճանապարհից առանձնացված է քարե պատով: Տեսագրությունը սկսվում է 2024-12-16 00:31:45-ին: Տեսագրության 01:45:05-րդ վայրկյանին նշված ավտոմեքենաների հետևի, ասֆալտապատ ճանապարհի ձախ կողմից դեպի աջ կողմ է գնում մի անձ, վերջինիս գլուխը կախ է, գլխին քաշած է հագուստին ամրակցված գլխարկ /կապիշոն/, հագին սև կոշիկներ են, իսկ ձախ ձեռքին առկա է պոլիէթիլենային տոպրակների նմանվող իրեր: Տեսագրության 01:50:12-րդ վայրկյանին լսվում է հետևյալ արտահայտությունը. <<ժողովուրդ էս ում ավտոնա, ժողովուրդ>> ինչից հետո լսվում է առերևույթ ավտոմեքենայի ազդանշանային համակարգի ձայն, այնուհետև լսվում է տարբեր անձանց ձայներ, ովքեր ասում են, որպեսզի պարզեն ումն է ավտոմեքենան և իջնեն ներքև: Տեսագրության 01:53:52-րդ վայրկյանին շենքի ներսից դուրս է գալիս մի անձ, ով այն հարցին, թե <<էս ում ավտոնա>> պատասխանում է, որ <<իր ավտոնա>> և շարժվում է տեսախցիկի դիտակետից դեպի աջ: Տեսագրության 01:57:56-րդ վայրկյանին շենք մուտք ու ելք են կատարում տարբեր անձինք/առերևույթ այդ շենքից/ նրանցից որոշների ձեռքին առկա է տարրաներ, որոնցով ջուր են տեղափոխում դեպի տեսախցիկից աջ կողմ ընկած հատված: Տեսագրության 02:03:27-րդ վայրկյանին երևում է փրկարար ծառայության աշխատակիցը, ով վազում է դեպի աջ կողմ և ջրի միջոցով առերևույթ մարում բռնկված կրակը: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը՝ 03:01:45-րդ վայրկյանին:
Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, ձեռքին առկա իրերը հանդիսանում են պոլիէթիլենային տոպրակներ և նաև պլաստմասե տարրա, ինքը շարժվում է դեպի <<Նիսսան ժուկ>> մակնիշի ավտոմեքենայի ուղղությամբ:
«ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված տեսագրությունները պարունակող թվով 2-րդ լազերային սկավառակի մեջ առկա 1732609430EGF433_archive-1734294603-9000, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, տեսախցիկից դեպի աջ դիմային հատվածում առկա են ավտոտնակներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:01-ին: Տեսագրության 01:46:10-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ, վազում է տեսախցիկից դեպի ձախ կողմում գտնվող, շենքի բակային տարածքը դրանից վերև գտնվող այգու հետ կապող տարածք և հեռանում դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:25-րդ վայրկյանին նշված անձը աջ կողմից շարժվում է դեպի ձախ կողմ, մոտենում աստիճաններից մի փոքր աջ կողմում գտնվող հողային տարածք և նստում այնտեղ: Տեսագրության 01:49:10-րդ վայրկյանին վերը նշված անձը կանգնում է և հեռանում տեսախցիկի դիտակետից դեպի ձախ կողմ, իսկ տեսագրության 01:50:20-րդ վայրկյանին տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից երևում է ծուխ, լսվում է անձանց ձայներ, ովքեր փորձում են ջրով ինչ-որ բան հանգցնել: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:51:01-ին:
Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, նշել, որ 01:46-10-րդ վայրկյանին, երբ շարժվում է դեպի աջ կողմ, գնում է մոտակայքում գտնվող ցայտաղբյուրից ջուր խմելու, այնուհետև հետ է գալիս և նստում այգու տարածքում, մի որոշ ժամանակ նստելուց հետո, կանգնել է և այգու ներսով քայլել դեպի ձախ կողմ, որի ժամանակ և նկատել է, որ Մ.Վարդանյանն իրեն տեսել է:
1732618045EHF586_archive-1734294600-9032, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:00-ին: Տեսագրության 01:43:28-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ՝ գլուխը կախ, գլխին քաշած հագուստին ամրակցված գլխարկ /կապիշոն/, հագին սև կոշիկներ և սև տաբատ, ձախ ձեռքին առկա է պոլիէթիլենային տոպրակների նմանվող իրեր քայլում է տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:55-րդ վայրկյանից լսվում է հետևյալ արտահայտությունը. <<ժողովուրդ, ժողովուրդ>>, նաև ազդանշանային համակարգի ձայն և այլ անձանց ձայներ, այդ թվում՝ <<ժողովուրդ էս ում ավտոնա, ասեք թող գա>>: Տեսագրության 02:02:28-րդ վայրկյանին երևում է փրկարար ծառայության աշխատակիցը, առերևույթ կատարվում են կրակի մարման աշխատանքներ: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:59:47-րդ վայրկյանին:
Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, ձեռքին առկա իրերը հանդիսանում են պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, որոնց միջոցով այրել է <<Նիսսան ժուկ>> մակնիշի ավտոմեքենան:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 178-182, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունով, որի համաձայն՝ VIDEO-2024-12-16-12-10-14.mp4 անվամբ տեսագրությունը միացնելուց համակարգչի էկրանին հայտնվում է բնակելի շենքի պատկեր, որի բակում կայանված դեղին ավտոմեքենան այրվում է: Տեսագրության կատարման սկզբնակետի և այրվող մեքենայի միջև առկա է այգենման տարածք: Տեսագրության ողջ տևողությունը կազմում է 00:05 վայրկյան է:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 189-190, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Հետազոտվեց նաև քրեական գործի 1-ին հատորի 191-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը։
Նախագահողի հարցին, թե չի կարծում, որ կողքի ավտոմեքենաներին ևս կարող էր վնաս հասցնել, մեղադրյալը նշեց, որ այդ պահին չի մտածել։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 191, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, ըստ որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի կողմից օգտագործվող 077799337 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 199-200, 169, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով, որի համաձայն՝ «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները պարունակող թվով երկու լազերային սկավառակները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 201-202, 183, 184, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով, որի համաձայն՝ վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 203-204, 191, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվեց իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի վրա առկա են նշումներ՝ «ԵԴ1/1199/01/25», «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը»։
Հանրային մեղադրողը հետազոտեց բջջային հեռախոսը։ Ծրարը բացվեց, որից դուրս բերվեց «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի հետևի հատվածում առկա է գործարանային համարը՝ «35126828/28/263388/0»։
Տուժողը և պաշտպանական կողմը հայտարարեցին, որ անհրաժեշտություն առկա չէ բջջային հեռախոսը հետազոտելու։
Բջջային հեռախոսը համարվեց հետազոտված։ Հեռախոսը տեղադրվեց ծրարում և փակվեց նախագահողի կողմից։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Տուժող Մարիամ Վարդանյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ ճանաչում է մեղադրյալին, վերջինիս հետ ծանոթացել է 5-6 տարի առաջ, երբ ծանոթացել է իր ամուսնու հետ, նրանք եղել են ընկերներ։
Նշեց, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին գտնվել է իրենց տանը, պատուհանից լսել է ձայներ, աղմուկ, լսել է «ժողովուրդ ով կա արթնացեք» խոսքերը, պատուհանից դուրս է նայել և տեսել է, որ մեքենան այրվում է, այդ պահին հարևանները փորձել են օգնել, ջուր բերել, սակայն հրդեհը մեծ ծավալ էր ստացել, ուստի սպասել են հրշեջ ծառայությանը։
Տանից դուրս գալուց հետո մեքենայի կողքին եղել են հարևանները, սակայն մի փոքր հեռու քայլելուց տեսել է, որ ինչ-որ մեկը ծառի հետևում թաքնված էր, գլխին կար գլխարկ, փորձել է մոտենալ, սակայն այդ անձը հեռացել է։ Հետագայում վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ուղարկված տեսանյութով տեսել է, որ առկա է անձի ստվեր՝ ծառի մոտ, ուստի դա իր երևակայությունը չի եղել, այդ իսկ պատճառով էլ կասկած է առաջացել, որ առկա է եղել դիտավորություն՝ իր մեքենան այրելու։ Նշեց, որ դեպքից հետո միտք չի ունեցել, թե ով կարող էր կատարել արարքը, քանի որ տարաձայնություն չի ունեցել որևէ անձի հետ, սակայն առաջ է քաշել նաև այլ վարկած, որ տեղի է ունեցել ինքնաբռնկում։ Տուժողի խոսքով՝ կարծել է, որ կատարվածն ուղղված է հենց իր դեմ, քանի որ անձամբ իր մեքենան է այրվել։ Նշեց, որ այնուհետև ներկայացել է ոստիկանության բաժին և տեսել է մեղադրյալին։ Իրեն հայտնվել է, որ մեղադրյալը մեքենան այրել է կոնկրետ պատճառով, որ ինքը մտածել է, որ իր ամուսինը և նրա կինը գտնվել են սիրային հարաբերությունների մեջ, սակայն նշեց, որ այդ մասին ինքն իմացել է 3-4 ամիս առաջ։ Տուժողը նշեց, որ «կարոտել եմ» հաղորդագրությունը ուղղված է եղել այլ անձի, իսկ իր ամուսինը իրեն ցույց է տվել ամբողջ նամակագրությունը, որը ջնջվել է Դավիթի կնոջ կողմից, որտեղ երևում է, որ առաջինը գրում է Դավիթի կինը, այդ ամենը ինքը ցույց է տվել Դավիթի ընտանիքին։ Նշեց, որ Դավիթի կինը իր հետ այլ կերպ է շփվում, ավելի բարեկիրթ, առանց որևէ բառերի, իսկ այնտեղ պարզ երևում է, որ առկա են սմայլիկներ, տգեղ խոսվածքային բառեր, այս ամենը իր մեջ առաջացրել է դիտավորության կասկածանք, որ Դավիթի կինը գրել է «գրգռող» նամակներ։ Հետագայում Դավիթի հետ տեղի ունեցածի կապակցությամբ որևէ խոսակցություն չի ունեցել։ Ոստիկանության բաժանմունքում է տեղեկացել, որ Դավիթի կողմից է կատարվել մեքենայի այրումը։
Պաշտպանի հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը դեպքից հետո կապ հաստատել է տուժողի հետ՝ գումարային փոխհատուցում տալու նպատակով, նշեց, որ անմիջապես հետո ոչ, սակայն 7-8 ամիս հետո զանգահարել է Դավիթի մայրը, սակայն չի ցանկանում հրապարակել ամբողջ խոսակցությունը։ Դավիթի մայրը նշել է, որ իրենք ցանկանում են փոխհատուցել, սակայն չունեն հնարավորություն, չնայած այն հանգամանքին, որ 9 ամիս է անցել դեպքից, սակայն 9000 դրամ նույնիսկ չեն փոխանցել իրեն։ Նշեց, որ ներկայումս կյանքը բացահայտ է և Դավիթը իր սոցիալական կայքերում հրապարակում է իր կյանքից նկարներ՝ ակումբներում։ Նշեց, որ նախորդ դատական նիստից հետո իր հետ կապ չեն հաստատել և չեն փորձել հարթել վնասը։ Նշեց, որ ինքը լրիվ համաձայն է եղել, որ իրեն գումարային փոխհատուցում տան, թե ինչու է այս ամենը իր համար կարևոր, նշեց, որ ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։
Նախագահողի հարցին, թե ինչ կրթություն ունի տուժողը, նշեց որ ունի բարձրագույն զինվորական կրթություն, աշխատում է որպես անձնագրային բյուրոյի պետ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Միհրան Տուլբենջյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին իր կինն է զանգահարել և ասել, որ իր մեքենան այրվում է, երբ հասել է դեպքի վայր այն դեռ այրվում էր, չի պատկերացրել թե ով կարող էր կատարել։ Երբ կանչել են բաժին, այդ ժամանակ տեղեկացել է, որ Պողոսյան Դավիթն է կատարել արարքը, հետագայում կատարվածի մասին Դավիթ հետ խոսակցություն չի ունեցել։ Գույքի վերականգման հետ կապված ևս չի ունեցել խոսակցություն, Դավիթի մայրը զանգահարել է իր կնոջը և քննարկել գույքի վերականգման հետ կապված հարցեր։ Նշեց, որ Դավիթը եղել է իր մանկության ընկերը։
Պաշտպանի հարցին ի պատասխան նշեց, որ դեպքից առաջ խոսակցություն ունեցել է Դավիթի հետ՝ կապված նրա կնոջը գրված հաղորդագրությունների և հնարավոր հետին մտքի հետ, նշեց, որ իր ընկալմամբ՝ խոսակցությունը փակվել է, այդ խոսակցությունից հետո շփում չի ունեցել մեղադրյալի հետ։
Նախագահողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ որևէ անձի չի կասկածել կատարվածի հետ կապված։ Դավիթի հետ ունեցել է տարաձայնություններ դեպքից մի քանի ամիս առաջ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-վկա Էլմիրա Չուգուրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ տեղյակ չի եղել կատարված մասին, հետագայում շրջապատից է իմացել, որ Մարիամի մեքենան վառվել է։ Նշեց, որ երբ Դավիթին բռնել են որպես մեղադրյալ այդ ժամանակ իմացել է, որ դեպքի պատճառը եղել է Մարիամի ամուսնու կողմից իրեն ուղղված նամակագրությունը։ Դավիթը խանդից ելնելով նման քայլի է դիմել, Դավիթը այդ մասին տեղեկացել է իր հեռախոսից։ Դեպքի մասին որևէ մեկից չի հետաքրքրվել, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական ծանր վիճակում, քանի որ նոր էր ամուսնալուծվել, այնուհետև Դավիթի մայրիկից է տեղեկացել կատարվածի մասին։ Առ այսօր Դավիթի հետ չի շփվում, կապ է պահպանում հիմնականում Դավիթի մայրիկի հետ՝ երեխաներին տանել-բերելու հետ կապված։ Նշեց, որ դեպքի վերաբերյալ տեղեկացել է այլ անձանցից՝ բակի խոսակցություններից, որևէ մեկը կոնկրետ իրեն չի ասել, այնուհետև համացանցից է տեսել, որ Մարիամի մեքենան ՝ վառվել, իր մտքով չի էլ անցել, որ Դավիթը կարող է կապ ունենալ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Լուիզա Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին լսել է աղմուկ, մոտեցել է պատուհանին, տեսել, որ ավտոմեքենա է այրվում, միանգամից ճանաչել է, որ մեքենան Մարիամի դեղին ավտոմեքենան է, իր սովորության համաձայն տեսագրություններ է արել։ Նշեց, որ Մարիամի և Միհրանի ընտանեկան հավաքույթների ժամանակ է ծանոթացել նրանց հետ, Միհրանը և Մարիամը իրենց հարսանիքի քավորն ու քավորկինն են։ Այդ օրը անմիջապես իջել է ներքև, դեպքի հստակ պահին չի իմացել, թե ով է կատարել կամ ինչու է կատարել հրդեհը, հետագայում առավել մանրամասն իմացել է Մարիամից, ով իրեն ասել է, որ Դավիթն է այրել ավտոմեքենան, պատճառը Միհրանի և Էլմիրայի միջև տեղի ունեցած նամակագրությունն էր, որը Դավիթը կապում էր որպես սիրային կապ։ Ենթադրել են, որ խանդի շարժառիթից ելնելով այրել է ավտոմեքենան։ Նշեց, որ կատարվածի առնչությամբ խոսել է միայն Մարիամի հետ։
Նշեց, որ Մարիամն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան այրել է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված ցուցմունք չտալը, նշեց, որ պնդում է նախորդիվ տրված ցուցմունքը։ Նշեց, որ կպատասխանի հարցերին։
Մեղադրյալը նշեց, որ Մեղադրյալը նշեց, որ տեսնելով Միհրան Պողոսյանը և կնոջ նամակագրությունը, ընդունել է այն որպես սիրային, դրանից հետո չկարողանալով ամբիցիաները զսպել, մարդկային վնասներ չտալու համար գնացել է այդ քայլին, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական վատ վիճակում։ Զղջում է իր կատարածի համար, պատասխանատու է իր արածի համար։ Նախկինում չի ունեցել որևէ խնդիր Միհրան Տուլբենջյանի հետ, ունեցել է ջերմ հարաբերություններ։ Նշեց, որ սկսել է փոխհատուցել պատճառված վնասը, մնացած մասով ևս պատրաստակամ է փոխհատուցել։ Նշեց, որ իր խնամքին առկա են երկու երեխաները։ Երեխաներից մեկը ունի առողջական խնդիրներ։
Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ քայլել է դեպի մեքենան, իր ձեռքին եղած գտնվող տոպրակներով աջ հատվածից և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է, այնուհետև բարձրացել է վերևի այգին, կանգնել է մոտ 15-20 րոպե, այնուհետև հեռացել է դեպքի վայրից, քանի որ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է։ Հարցին, թե ինչու էր կանգնած սպասում՝ նշեց, որ պարզապես նայում էր այրմանը։
Տուժողի հարցին, թե ինչու էր մեղադրյալը իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց երեք ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կամ դրդել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը, գտնվելով վատ հոգեբանական վիճակում՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, բացի այդ Միհրանի մեքենան այդտեղ կայանված չի եղել, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան։
Հարցին, թե արդյոք եղել է այլ անձ, որ աջակցել է իրեն հանցանքի կատարման ժամանակ, նշեց, որ ոչ։
Նշեց, որ որդին տառապում է երևանյան հիվանդությամբ, ծնողները 50-55 տարեկան են, հաշմանդամության կարգ չունեն, բայց ունեն առողջական խնդիրներ, հայրը ունի ճնշման հետ կապված խնդիր, իսկ մայրը՝ ողնաշարի։ Հատուցել է 100․000 ՀՀ դրամ, մոտ երկու երեք օր առաջ, երեխաները բնակվում են իր հետ։ Նախորդիվ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարել ավարտել է։ Դեպքի օրը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, օգտագործել է 3 բաժակից ավելի, եթե օգտագործած չլիներ հնարավոր է չաներ նման արարք։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը՝
(...)
2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(․․․)16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ,
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբան-վածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»:
(տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և
պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
(․․․)Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը) (...)»:
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում, որն ուղղված է սեփականության դեմ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի օբյեկտ են հանդիսանում սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Օբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել վերջինիս։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է դիտավորությամբ։
Հանցակազմը ծանրացնող հանգամանքները նախատեսված են նույն հոդվածի 2-րդ մասում, որոնց թվում առկա է նաև հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը։
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը։
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանն, իր հետ նախապես վերցրել է պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, բակում տեսել է կայանված վիճակում գտնվող Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ Այնուհետև գնացել է մոտակա այգի և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը, որից հետո տեսնելով, որ տուժող Մարիամ Վարդանյանը իջել է բակ՝ հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, թվային խուզարկություն կատարելու մասին կատարելու մասին արձանագրությամբ, դատաապրանքագիտական, դատանյութագիտական, դատահրդեհատեխնիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ, ըստ որի՝ «Փորձաքննությանը ներկայացված «NISSAN JUKE 1.6T» մակնիշի «01 IV 999» ավտոմեքենայի այրման և ջերմահարման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի ափը, 2024թ.-ի դեկտեմբերի 16-ի դրությամբ, կազմել է շուրջ 3․687․000 /երեք միլիոն վեց հարյուր ութսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամ», զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Դավիթ Պողոսյանի կողմից շահագործվող 077-79-93 -37 բջջային հեռախոսահամարը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:13:21-ից մինչև 02:15:48-ն ընկած շենքի տարածքում, իսկ 02:40:13-ից մինչև 03:31:42-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 15 Վիլնյուս փողոցի, 53/2 հասցեի տարածքում, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:00:13-ից մինչև 01:09:59-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Վիլնյուսի փողոց, 16 ա հասցեի տարածքում», վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, «Էֆնեթ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ ««ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված տեսագրությունները պարունակող թվով 2-րդ լազերային սկավառակի մեջ առկա 1732609430EGF433_archive-1734294603-9000, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, տեսախցիկից դեպի աջ դիմային հատվածում առկա են ավտոտնակներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:01-ին: Տեսագրության 01:46:10-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ, վազում է տեսախցիկից դեպի ձախ կողմում գտնվող, շենքի բակային տարածքը դրանից վերև գտնվող այգու հետ կապող տարածք և հեռանում դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:25-րդ վայրկյանին նշված անձը աջ կողմից շարժվում է դեպի ձախ կողմ, մոտենում աստիճաններից մի փոքր աջ կողմում գտնվող հողային տարածք և նստում այնտեղ: Տեսագրության 01:49:10-րդ վայրկյանին վերը նշված անձը կանգնում է և հեռանում տեսախցիկի դիտակետից դեպի ձախ կողմ, իսկ տեսագրության 01:50:20-րդ վայրկյանին տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից երևում է ծուխ, լսվում է անձանց ձայներ, ովքեր փորձում են ջրով ինչ-որ բան հանգցնել: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:51:01-ին», մեղադրյալի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով։
Անդրադառնալով հանցանքի կատարման շարժառիթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների արդյունքում պարզ է դարձել, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը հանցանքը կատարել է վրեժի շարժառիթով, քանի որ դեպքից ամիսներ առաջ տեղեկացել է իր կնոջ՝ Էլմիրա Չուգուրյանի և իր մանկության ընկերոջ՝ Միհրան Տուլբենջյանի միջև տեղի ունեցած նամակագրության մասին, որն ընդունել է իբրև սիրային և այդ հանգամանքը ցավագին ընդունելով՝ որոշել է վրեժ լուծել Միհրան Տուլբենջյանից՝ հանրավտանգ եղանակով հրկիզելով վերջինիս կնոջ՝ Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան։ Մեղադրյալն իր ցուցմունքով ևս հաստատել է նշված հանգամանքը, հայտնելով, որ «իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց մի քանի ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։
Այսպիսով՝ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով) և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0987/01/22 (13117522) գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով դատվածություն ունենալու պայմաններում սույն հանցանքի կատարումը։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցությամբ կատարելը (հիշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով),
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում կատարած արարքի համար զղջալը և իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը։ Բացի այդ, մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Լիլի Դավիթի Պողոսյանի (ծնված՝ 05․07․2022թ․), Տիգրան Պողոսյանի (ծնված՝ 21․09․2020թ․) ծննդյան վկայականները (երկու երեխաների՝ իր խնամքին լինելու հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով)։
Ներկայացվել է նաև մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթուղթ, ըստ որի՝ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել են երկու մուտացիաներ՝ պարբերական հիվանդության ախտորոշումը հաստատվել է։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 99398 զ/մ-ի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի զինվորական գրքույկի պատճենը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը(հանցանքը համարելով ավարտված 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով), Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ծանր հանցանք՝ ուղղված անձի սեփականության դեմ։ Վերջինիս մեղսագրվում է հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքներից՝ գույքը վնասելը հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով։ Նշված հանգամանքն էական նշանակություն ունի անձի կողմից կատարված հանցանքի բարձր հանրային վտանգավորություն արձանագրելու համար, քանի որ մեղադրյալը, անտեսելով երեկոյան ժամի առկայությունը՝ 01։00-ի սահմաններում, հրկիզման եղանակով վնասել է Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան, այդ կերպ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձի հանրային վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև վերջինս զղջացել է կատարած հանցանքի համար, ունի երկու անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկն ունի պարբերական հիվանդություն, սակայն վերջինս հանցանքը կատարել է հանրավտանգ եղանակով, ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ վրեժի շարժառիթից ելնելով։ Վերջինիս կողմից նման վարքագիծը վկայում է ըմբոստ վարքի, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունք ունենալու մասին։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը տուժող Մարիամ Վարդանյանի հարցին ի պատասխան դատաքննության ընթացքում նշել է, որ «կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Բացի այդ, համաձայն իր կողմից տրված ցուցմունքի՝ մեղադրյալը հանցանքի կատարումից հետո գնացել է մոտակա այգին և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը։ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս չի ցուցաբերել հետհանցավոր դրական վարքագիծ և չի փորձել հանգցնել կրակը։
Հատկանշական է, որ «Տուժող» հասկացությունը` որպես իրավաբանական կատեգորիա, բնութագրվում է ինչպես իրավական, այնպես էլ դատավարական հատկանիշներով։ Որպես իրավական հասկացություն` այն արտացոլում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին անմիջականորեն հանցագործությամբ վնաս պատճառելու օբյեկտիվ փաստը։ Թեպետ տուժող Մ․Վարդանյանը հայտնել է, որ չի բողոքում, խնդրել է հատուցել իրեն պատճառված վնասը,Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ վերջինիս ցուցմունքի ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։
Վերջինիս 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչ օրս 3․687․000 ՀՀ դրամից հատուցվել է ընդամենը 200․000 ՀՀ դրամ գումար։
Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, որպիսի պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի անձի և իր կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը բարձր է և պատժի նպատակների իրագործումը անհնար է առանց պատիժը փաստացի կրելու։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։
Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։
Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել մասնակի՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից կատարվել է 200․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է 2025 թվականի հունվարի 08-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի տիրապետմանը, իսկ 2025 թվականի մարտի 26-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին։
Արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով:
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը բավարարել։ Գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Պատժի սկիզբը համարել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Արտավարութային ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
տուժող Մ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ս․ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի (ծնված՝ 14․05․1998թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Վիլնյուսի 55 շենք, բն․ 9 հասցեում, նախկինում դատված՝ դատվածությունը մարված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով․
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշմամբ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին։
2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական վարույթի հետ պահելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 07-ին։
2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի մարտի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 17187124 քրեական վարույթով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն:
Այսպես.
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, մասնակցությամբ՝ Մարիամ Վարդանյանի, ըստ որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում ք․Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի 45 շենքի բակը, որտեղ կայանված «Նիսսան» մակնիշի ավտոմեքենան հայտնաբերվեց դիմացի մասը ամբողջությամբ այրված վիճակում, ըստ տուժողի հայտարարության՝ ավտոմեքենան այրել են դիտավորյալ, սակայն կոնկրետ անձի չի կասկածում։
Հետազոտվեց նաև քրեական գործի 1-ին հատորի 244-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը՝ դեպքի վայրի զննության տեսագրությունը։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 7-8, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13:50-ին՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը ձերբակալվել է: Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը հայտարարել է․ «Հայտնում եմ, որ Մ․Վարդանյանի ավտոմեքենան այրելու միջոցով ես եմ վնասել»: Արձանագրության ներքևում առկա են արձանագրությունը կազմելու օրը և ժամը, ձերբակալվածի և արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունները։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 21, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Թվային խուզարկություն կատարելու մասին կատարելու մասին արձանագրությունը։ Թվային խուզարկությունը սկսվել է 2025 թվականի փետրվարի 13-ին՝ ժամը 16։13-ին, ավարտվել՝ ժամը 16։34-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ, երրորդ դասի խորհրդական՝ Ռ.Մայիլյանի կողմից, մասնակցությամբ՝ մեղադրյալ Դ. Պողոսյանի, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 210-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 236-րդ հոդվածների պահանջները, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ1/0297/08/25 որոշման հիման վրա կատարվել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Սամսունգ» մոդելի՝ բջջային հեռախոսում։ «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս փաթեթավորված և կնիքված է: Փաթեթից հանվելուց հետո այն միացվեց լիցքավորման լարին: Բջջային հեռախոսի վրա առկա էր գաղտնաբառ, որը մեղադրյալի կողմից հայտնվեց վարույթն իրականացնող մարմնին, այն իրենից ներկայացնում էր գրաֆիկական պատկեր: Գաղտնաբառը հավաքելուց հետո բացվեց բջջային հեռախոսի էկրանի մենյու հատվածը: Գործարկվեցին «WhatsApp», «viber», «instagram», «Telegram», «messenger», «Նկարներ» հավելվածում հայտնաբերվեցին քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող նամակագրության լուսանկարներ, որոնք կարտատպվեն և կկցվեն վարույթի նյութերին: Մյուս հավելվածներում քննությանը հետաքրքրող տվյալներ չհայտնաբերվեցին։
Հանրային մեղադրողի կողմից ընթերցվեցին քրեական գործում առկա հաղորդագրությունները․
«Պրիվետ կյանք, հետո էլ ինձ էիր ձեռ առնում, ասի միհատ կոխեմ աչքդ տենաս», «Բայց թրենդի մեջ, վսյո, դե առ զանգի գամ խմենք», «ընենցա դու պիտի առնես ոչ թե ես», «վայլդբերիսով պատվիրեմ քո համար», «հա որ ճարես կպատվիրես», «մի հատ գրի դրանց, տես ուրդուց են վերցրել, էս տախտակից էլ կպատվիրեմ քո համար», «վայ ապրես կյանքս, ինչ բարեսիրտ ես է», «բա երբ ռաստվենք, կարոտել եմ չյոտը», «արա ախպոր պես մի տուֆտի էլի, գժվում եմ էս օդ օդ խոսակցություններից, որ ըտենց ես ասում ուժե խնդալ լսել ա գալի», «ձեռ էիր առնում փաստորեն, շատ թրենդային ա, չէի կարա չուղարկեի», «թրենդի մեջ սաղ», «ահահահա, բայլուս կյանքս», «արա լավ, քո արև», «էսի դաժը պաստավկեն ա թրենդային վեկալ», «պրիվետ կյանք»։
Նախագահողի հարցին ի պատասխան հանրային մեղադրողը պարզաբանեց, որ նշված հաղորդագրությունները պատկանում են Միհրան Տուլբենջյանի և Դավիթ Պողոսյանի կնոջը։ Նրա խոսքով՝ սույն նամակագրությամբ հաստատվում է վերջիններիս կապի մասին։ Հարցին, թե ինչպես է հայտնաբերվել նշված հաղորդագրությունը մեղադրյալի հեռախոսում՝ նշեց, որ տեղեկություն առկա չէ, սակայն այն գտնվել է մեղադրյալի հեռախոսում։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 112-115, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Դատաապրանքագիտական, դատանյութագիտական, դատահրդեհատեխ-նիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը տրամադրված «NISSAN JUKE 1.6» մակնիշի 01 IV 999 Wh ավտոմեքենայի առջևի հողմապակու ձախակողմյան ստորին հատվածում առկա վնասվածքն առաջացել է կոշտ առարկայի դրսից դեպի ներս ուղղությամբ ներգործության հետևանքով: Ելնելով կատարված հետազոտությունների արդյունքներից, մասնավորապես՝ ավտոմեքենայի վրա առկա հրդեհի հետքերի ընդհանուր տեսքից, դրանց վերլուծությունից և համադրումից, ինչպես նաև ի նկատի ունենալով թիվ 17187124 քրեական վարույթում առկա տվյալները, փորձաքննության ներկայացված «NISSAN JUKE 1.57» մակնիշի «01 IV 999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհն ունեցել է իրարից անկախ երկու օջախ, որոնք գտնվել են աջակողմյան և ձախակողմյան անվադող անվաթև հատվածներում: Հրդեհը բռնկվելով՝ նշված հատվածներում, այրունակ զանգվածի միջոցով տարածվել է՝ ընդգրկելով շարժիչախցիկը ամբողջությամբ: Հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել բաց կրակի աղբյուրը (օրինակ՝ այրվող լուցկի, կրակայրիչ և այլն): Պարզել հրդեհի առաջացման ժամանակահատվածը, ինչ նյութի օգտագործման հետևանքով է առաջացել և այրման տևողությունը հնարավոր չէ՝ տվյալ դեպքում փորձագիտական բավարար չափանիշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված «NISSAN JUKE 1.6T» մակնիշի «01 IV 999» ավտոմեքենայի այրման և ջերմահարման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի ափը, 2024թ.-ի դեկտեմբերի 16-ի դրությամբ, կազմել է շուրջ 3․687․000 /երեք միլիոն վեց հարյուր ութսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 116-136, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Դավիթ Պողոսյանի կողմից շահագործվող 077 79 93 37 բջջային հեռախոսահամարը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:13:21-ից մինչև 02:15:48-ն ընկած շենքի տարածքում, իսկ 02:40:13-ից մինչև 03:31:42-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 15 Վիլնյուս փողոցի, 53/2 հասցեի տարածքում, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:00:13-ից մինչև 01:09:59-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Վիլնյուսի փողոց, 16 ա հասցեի տարածքում
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 172-174, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- «Էֆնեթ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունով, որի համաձայն՝ 1682585790XEV303_archive-1734294620-9000 անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում են թվով երկու կայանված ավտոմեքենաներ, որոնց հետևի մասում առկա է առերևույթ այգենման տարածք, որը ավտոմեքենաների կայանման և հետևի մասում գտնվող ճանապարհից առանձնացված է քարե պատով: Տեսագրությունը սկսվում է 2024-12-16 00:31:45-ին: Տեսագրության 01:45:05-րդ վայրկյանին նշված ավտոմեքենաների հետևի, ասֆալտապատ ճանապարհի ձախ կողմից դեպի աջ կողմ է գնում մի անձ, վերջինիս գլուխը կախ է, գլխին քաշած է հագուստին ամրակցված գլխարկ /կապիշոն/, հագին սև կոշիկներ են, իսկ ձախ ձեռքին առկա է պոլիէթիլենային տոպրակների նմանվող իրեր: Տեսագրության 01:50:12-րդ վայրկյանին լսվում է հետևյալ արտահայտությունը. <<ժողովուրդ էս ում ավտոնա, ժողովուրդ>> ինչից հետո լսվում է առերևույթ ավտոմեքենայի ազդանշանային համակարգի ձայն, այնուհետև լսվում է տարբեր անձանց ձայներ, ովքեր ասում են, որպեսզի պարզեն ումն է ավտոմեքենան և իջնեն ներքև: Տեսագրության 01:53:52-րդ վայրկյանին շենքի ներսից դուրս է գալիս մի անձ, ով այն հարցին, թե <<էս ում ավտոնա>> պատասխանում է, որ <<իր ավտոնա>> և շարժվում է տեսախցիկի դիտակետից դեպի աջ: Տեսագրության 01:57:56-րդ վայրկյանին շենք մուտք ու ելք են կատարում տարբեր անձինք/առերևույթ այդ շենքից/ նրանցից որոշների ձեռքին առկա է տարրաներ, որոնցով ջուր են տեղափոխում դեպի տեսախցիկից աջ կողմ ընկած հատված: Տեսագրության 02:03:27-րդ վայրկյանին երևում է փրկարար ծառայության աշխատակիցը, ով վազում է դեպի աջ կողմ և ջրի միջոցով առերևույթ մարում բռնկված կրակը: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը՝ 03:01:45-րդ վայրկյանին:
Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, ձեռքին առկա իրերը հանդիսանում են պոլիէթիլենային տոպրակներ և նաև պլաստմասե տարրա, ինքը շարժվում է դեպի <<Նիսսան ժուկ>> մակնիշի ավտոմեքենայի ուղղությամբ:
«ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված տեսագրությունները պարունակող թվով 2-րդ լազերային սկավառակի մեջ առկա 1732609430EGF433_archive-1734294603-9000, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, տեսախցիկից դեպի աջ դիմային հատվածում առկա են ավտոտնակներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:01-ին: Տեսագրության 01:46:10-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ, վազում է տեսախցիկից դեպի ձախ կողմում գտնվող, շենքի բակային տարածքը դրանից վերև գտնվող այգու հետ կապող տարածք և հեռանում դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:25-րդ վայրկյանին նշված անձը աջ կողմից շարժվում է դեպի ձախ կողմ, մոտենում աստիճաններից մի փոքր աջ կողմում գտնվող հողային տարածք և նստում այնտեղ: Տեսագրության 01:49:10-րդ վայրկյանին վերը նշված անձը կանգնում է և հեռանում տեսախցիկի դիտակետից դեպի ձախ կողմ, իսկ տեսագրության 01:50:20-րդ վայրկյանին տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից երևում է ծուխ, լսվում է անձանց ձայներ, ովքեր փորձում են ջրով ինչ-որ բան հանգցնել: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:51:01-ին:
Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, նշել, որ 01:46-10-րդ վայրկյանին, երբ շարժվում է դեպի աջ կողմ, գնում է մոտակայքում գտնվող ցայտաղբյուրից ջուր խմելու, այնուհետև հետ է գալիս և նստում այգու տարածքում, մի որոշ ժամանակ նստելուց հետո, կանգնել է և այգու ներսով քայլել դեպի ձախ կողմ, որի ժամանակ և նկատել է, որ Մ.Վարդանյանն իրեն տեսել է:
1732618045EHF586_archive-1734294600-9032, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:00-ին: Տեսագրության 01:43:28-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ՝ գլուխը կախ, գլխին քաշած հագուստին ամրակցված գլխարկ /կապիշոն/, հագին սև կոշիկներ և սև տաբատ, ձախ ձեռքին առկա է պոլիէթիլենային տոպրակների նմանվող իրեր քայլում է տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:55-րդ վայրկյանից լսվում է հետևյալ արտահայտությունը. <<ժողովուրդ, ժողովուրդ>>, նաև ազդանշանային համակարգի ձայն և այլ անձանց ձայներ, այդ թվում՝ <<ժողովուրդ էս ում ավտոնա, ասեք թող գա>>: Տեսագրության 02:02:28-րդ վայրկյանին երևում է փրկարար ծառայության աշխատակիցը, առերևույթ կատարվում են կրակի մարման աշխատանքներ: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:59:47-րդ վայրկյանին:
Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, ձեռքին առկա իրերը հանդիսանում են պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, որոնց միջոցով այրել է <<Նիսսան ժուկ>> մակնիշի ավտոմեքենան:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 178-182, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունով, որի համաձայն՝ VIDEO-2024-12-16-12-10-14.mp4 անվամբ տեսագրությունը միացնելուց համակարգչի էկրանին հայտնվում է բնակելի շենքի պատկեր, որի բակում կայանված դեղին ավտոմեքենան այրվում է: Տեսագրության կատարման սկզբնակետի և այրվող մեքենայի միջև առկա է այգենման տարածք: Տեսագրության ողջ տևողությունը կազմում է 00:05 վայրկյան է:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 189-190, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Հետազոտվեց նաև քրեական գործի 1-ին հատորի 191-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը։
Նախագահողի հարցին, թե չի կարծում, որ կողքի ավտոմեքենաներին ևս կարող էր վնաս հասցնել, մեղադրյալը նշեց, որ այդ պահին չի մտածել։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 191, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, ըստ որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի կողմից օգտագործվող 077799337 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 199-200, 169, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով, որի համաձայն՝ «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները պարունակող թվով երկու լազերային սկավառակները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 201-202, 183, 184, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով, որի համաձայն՝ վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 203-204, 191, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվեց իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի վրա առկա են նշումներ՝ «ԵԴ1/1199/01/25», «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը»։
Հանրային մեղադրողը հետազոտեց բջջային հեռախոսը։ Ծրարը բացվեց, որից դուրս բերվեց «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի հետևի հատվածում առկա է գործարանային համարը՝ «35126828/28/263388/0»։
Տուժողը և պաշտպանական կողմը հայտարարեցին, որ անհրաժեշտություն առկա չէ բջջային հեռախոսը հետազոտելու։
Բջջային հեռախոսը համարվեց հետազոտված։ Հեռախոսը տեղադրվեց ծրարում և փակվեց նախագահողի կողմից։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Տուժող Մարիամ Վարդանյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ ճանաչում է մեղադրյալին, վերջինիս հետ ծանոթացել է 5-6 տարի առաջ, երբ ծանոթացել է իր ամուսնու հետ, նրանք եղել են ընկերներ։
Նշեց, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին գտնվել է իրենց տանը, պատուհանից լսել է ձայներ, աղմուկ, լսել է «ժողովուրդ ով կա արթնացեք» խոսքերը, պատուհանից դուրս է նայել և տեսել է, որ մեքենան այրվում է, այդ պահին հարևանները փորձել են օգնել, ջուր բերել, սակայն հրդեհը մեծ ծավալ էր ստացել, ուստի սպասել են հրշեջ ծառայությանը։
Տանից դուրս գալուց հետո մեքենայի կողքին եղել են հարևանները, սակայն մի փոքր հեռու քայլելուց տեսել է, որ ինչ-որ մեկը ծառի հետևում թաքնված էր, գլխին կար գլխարկ, փորձել է մոտենալ, սակայն այդ անձը հեռացել է։ Հետագայում վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ուղարկված տեսանյութով տեսել է, որ առկա է անձի ստվեր՝ ծառի մոտ, ուստի դա իր երևակայությունը չի եղել, այդ իսկ պատճառով էլ կասկած է առաջացել, որ առկա է եղել դիտավորություն՝ իր մեքենան այրելու։ Նշեց, որ դեպքից հետո միտք չի ունեցել, թե ով կարող էր կատարել արարքը, քանի որ տարաձայնություն չի ունեցել որևէ անձի հետ, սակայն առաջ է քաշել նաև այլ վարկած, որ տեղի է ունեցել ինքնաբռնկում։ Տուժողի խոսքով՝ կարծել է, որ կատարվածն ուղղված է հենց իր դեմ, քանի որ անձամբ իր մեքենան է այրվել։ Նշեց, որ այնուհետև ներկայացել է ոստիկանության բաժին և տեսել է մեղադրյալին։ Իրեն հայտնվել է, որ մեղադրյալը մեքենան այրել է կոնկրետ պատճառով, որ ինքը մտածել է, որ իր ամուսինը և նրա կինը գտնվել են սիրային հարաբերությունների մեջ, սակայն նշեց, որ այդ մասին ինքն իմացել է 3-4 ամիս առաջ։ Տուժողը նշեց, որ «կարոտել եմ» հաղորդագրությունը ուղղված է եղել այլ անձի, իսկ իր ամուսինը իրեն ցույց է տվել ամբողջ նամակագրությունը, որը ջնջվել է Դավիթի կնոջ կողմից, որտեղ երևում է, որ առաջինը գրում է Դավիթի կինը, այդ ամենը ինքը ցույց է տվել Դավիթի ընտանիքին։ Նշեց, որ Դավիթի կինը իր հետ այլ կերպ է շփվում, ավելի բարեկիրթ, առանց որևէ բառերի, իսկ այնտեղ պարզ երևում է, որ առկա են սմայլիկներ, տգեղ խոսվածքային բառեր, այս ամենը իր մեջ առաջացրել է դիտավորության կասկածանք, որ Դավիթի կինը գրել է «գրգռող» նամակներ։ Հետագայում Դավիթի հետ տեղի ունեցածի կապակցությամբ որևէ խոսակցություն չի ունեցել։ Ոստիկանության բաժանմունքում է տեղեկացել, որ Դավիթի կողմից է կատարվել մեքենայի այրումը։
Պաշտպանի հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը դեպքից հետո կապ հաստատել է տուժողի հետ՝ գումարային փոխհատուցում տալու նպատակով, նշեց, որ անմիջապես հետո ոչ, սակայն 7-8 ամիս հետո զանգահարել է Դավիթի մայրը, սակայն չի ցանկանում հրապարակել ամբողջ խոսակցությունը։ Դավիթի մայրը նշել է, որ իրենք ցանկանում են փոխհատուցել, սակայն չունեն հնարավորություն, չնայած այն հանգամանքին, որ 9 ամիս է անցել դեպքից, սակայն 9000 դրամ նույնիսկ չեն փոխանցել իրեն։ Նշեց, որ ներկայումս կյանքը բացահայտ է և Դավիթը իր սոցիալական կայքերում հրապարակում է իր կյանքից նկարներ՝ ակումբներում։ Նշեց, որ նախորդ դատական նիստից հետո իր հետ կապ չեն հաստատել և չեն փորձել հարթել վնասը։ Նշեց, որ ինքը լրիվ համաձայն է եղել, որ իրեն գումարային փոխհատուցում տան, թե ինչու է այս ամենը իր համար կարևոր, նշեց, որ ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։
Նախագահողի հարցին, թե ինչ կրթություն ունի տուժողը, նշեց որ ունի բարձրագույն զինվորական կրթություն, աշխատում է որպես անձնագրային բյուրոյի պետ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Միհրան Տուլբենջյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին իր կինն է զանգահարել և ասել, որ իր մեքենան այրվում է, երբ հասել է դեպքի վայր այն դեռ այրվում էր, չի պատկերացրել թե ով կարող էր կատարել։ Երբ կանչել են բաժին, այդ ժամանակ տեղեկացել է, որ Պողոսյան Դավիթն է կատարել արարքը, հետագայում կատարվածի մասին Դավիթ հետ խոսակցություն չի ունեցել։ Գույքի վերականգման հետ կապված ևս չի ունեցել խոսակցություն, Դավիթի մայրը զանգահարել է իր կնոջը և քննարկել գույքի վերականգման հետ կապված հարցեր։ Նշեց, որ Դավիթը եղել է իր մանկության ընկերը։
Պաշտպանի հարցին ի պատասխան նշեց, որ դեպքից առաջ խոսակցություն ունեցել է Դավիթի հետ՝ կապված նրա կնոջը գրված հաղորդագրությունների և հնարավոր հետին մտքի հետ, նշեց, որ իր ընկալմամբ՝ խոսակցությունը փակվել է, այդ խոսակցությունից հետո շփում չի ունեցել մեղադրյալի հետ։
Նախագահողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ որևէ անձի չի կասկածել կատարվածի հետ կապված։ Դավիթի հետ ունեցել է տարաձայնություններ դեպքից մի քանի ամիս առաջ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-վկա Էլմիրա Չուգուրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ տեղյակ չի եղել կատարված մասին, հետագայում շրջապատից է իմացել, որ Մարիամի մեքենան վառվել է։ Նշեց, որ երբ Դավիթին բռնել են որպես մեղադրյալ այդ ժամանակ իմացել է, որ դեպքի պատճառը եղել է Մարիամի ամուսնու կողմից իրեն ուղղված նամակագրությունը։ Դավիթը խանդից ելնելով նման քայլի է դիմել, Դավիթը այդ մասին տեղեկացել է իր հեռախոսից։ Դեպքի մասին որևէ մեկից չի հետաքրքրվել, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական ծանր վիճակում, քանի որ նոր էր ամուսնալուծվել, այնուհետև Դավիթի մայրիկից է տեղեկացել կատարվածի մասին։ Առ այսօր Դավիթի հետ չի շփվում, կապ է պահպանում հիմնականում Դավիթի մայրիկի հետ՝ երեխաներին տանել-բերելու հետ կապված։ Նշեց, որ դեպքի վերաբերյալ տեղեկացել է այլ անձանցից՝ բակի խոսակցություններից, որևէ մեկը կոնկրետ իրեն չի ասել, այնուհետև համացանցից է տեսել, որ Մարիամի մեքենան ՝ վառվել, իր մտքով չի էլ անցել, որ Դավիթը կարող է կապ ունենալ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Լուիզա Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին լսել է աղմուկ, մոտեցել է պատուհանին, տեսել, որ ավտոմեքենա է այրվում, միանգամից ճանաչել է, որ մեքենան Մարիամի դեղին ավտոմեքենան է, իր սովորության համաձայն տեսագրություններ է արել։ Նշեց, որ Մարիամի և Միհրանի ընտանեկան հավաքույթների ժամանակ է ծանոթացել նրանց հետ, Միհրանը և Մարիամը իրենց հարսանիքի քավորն ու քավորկինն են։ Այդ օրը անմիջապես իջել է ներքև, դեպքի հստակ պահին չի իմացել, թե ով է կատարել կամ ինչու է կատարել հրդեհը, հետագայում առավել մանրամասն իմացել է Մարիամից, ով իրեն ասել է, որ Դավիթն է այրել ավտոմեքենան, պատճառը Միհրանի և Էլմիրայի միջև տեղի ունեցած նամակագրությունն էր, որը Դավիթը կապում էր որպես սիրային կապ։ Ենթադրել են, որ խանդի շարժառիթից ելնելով այրել է ավտոմեքենան։ Նշեց, որ կատարվածի առնչությամբ խոսել է միայն Մարիամի հետ։
Նշեց, որ Մարիամն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան այրել է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
-Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված ցուցմունք չտալը, նշեց, որ պնդում է նախորդիվ տրված ցուցմունքը։ Նշեց, որ կպատասխանի հարցերին։
Մեղադրյալը նշեց, որ Մեղադրյալը նշեց, որ տեսնելով Միհրան Պողոսյանը և կնոջ նամակագրությունը, ընդունել է այն որպես սիրային, դրանից հետո չկարողանալով ամբիցիաները զսպել, մարդկային վնասներ չտալու համար գնացել է այդ քայլին, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական վատ վիճակում։ Զղջում է իր կատարածի համար, պատասխանատու է իր արածի համար։ Նախկինում չի ունեցել որևէ խնդիր Միհրան Տուլբենջյանի հետ, ունեցել է ջերմ հարաբերություններ։ Նշեց, որ սկսել է փոխհատուցել պատճառված վնասը, մնացած մասով ևս պատրաստակամ է փոխհատուցել։ Նշեց, որ իր խնամքին առկա են երկու երեխաները։ Երեխաներից մեկը ունի առողջական խնդիրներ։
Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ քայլել է դեպի մեքենան, իր ձեռքին եղած գտնվող տոպրակներով աջ հատվածից և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է, այնուհետև բարձրացել է վերևի այգին, կանգնել է մոտ 15-20 րոպե, այնուհետև հեռացել է դեպքի վայրից, քանի որ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է։ Հարցին, թե ինչու էր կանգնած սպասում՝ նշեց, որ պարզապես նայում էր այրմանը։
Տուժողի հարցին, թե ինչու էր մեղադրյալը իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց երեք ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կամ դրդել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը, գտնվելով վատ հոգեբանական վիճակում՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, բացի այդ Միհրանի մեքենան այդտեղ կայանված չի եղել, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան։
Հարցին, թե արդյոք եղել է այլ անձ, որ աջակցել է իրեն հանցանքի կատարման ժամանակ, նշեց, որ ոչ։
Նշեց, որ որդին տառապում է երևանյան հիվանդությամբ, ծնողները 50-55 տարեկան են, հաշմանդամության կարգ չունեն, բայց ունեն առողջական խնդիրներ, հայրը ունի ճնշման հետ կապված խնդիր, իսկ մայրը՝ ողնաշարի։ Հատուցել է 100․000 ՀՀ դրամ, մոտ երկու երեք օր առաջ, երեխաները բնակվում են իր հետ։ Նախորդիվ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարել ավարտել է։ Դեպքի օրը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, օգտագործել է 3 բաժակից ավելի, եթե օգտագործած չլիներ հնարավոր է չաներ նման արարք։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը՝
(...)
2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(․․․)16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ,
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբան-վածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»:
(տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և
պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
(․․․)Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը) (...)»:
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում, որն ուղղված է սեփականության դեմ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի օբյեկտ են հանդիսանում սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Օբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել վերջինիս։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է դիտավորությամբ։
Հանցակազմը ծանրացնող հանգամանքները նախատեսված են նույն հոդվածի 2-րդ մասում, որոնց թվում առկա է նաև հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը։
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը։
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանն, իր հետ նախապես վերցրել է պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, բակում տեսել է կայանված վիճակում գտնվող Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ Այնուհետև գնացել է մոտակա այգի և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը, որից հետո տեսնելով, որ տուժող Մարիամ Վարդանյանը իջել է բակ՝ հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, թվային խուզարկություն կատարելու մասին կատարելու մասին արձանագրությամբ, դատաապրանքագիտական, դատանյութագիտական, դատահրդեհատեխնիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ, ըստ որի՝ «Փորձաքննությանը ներկայացված «NISSAN JUKE 1.6T» մակնիշի «01 IV 999» ավտոմեքենայի այրման և ջերմահարման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի ափը, 2024թ.-ի դեկտեմբերի 16-ի դրությամբ, կազմել է շուրջ 3․687․000 /երեք միլիոն վեց հարյուր ութսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամ», զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Դավիթ Պողոսյանի կողմից շահագործվող 077-79-93 -37 բջջային հեռախոսահամարը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:13:21-ից մինչև 02:15:48-ն ընկած շենքի տարածքում, իսկ 02:40:13-ից մինչև 03:31:42-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 15 Վիլնյուս փողոցի, 53/2 հասցեի տարածքում, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:00:13-ից մինչև 01:09:59-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Վիլնյուսի փողոց, 16 ա հասցեի տարածքում», վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, «Էֆնեթ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ ««ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված տեսագրությունները պարունակող թվով 2-րդ լազերային սկավառակի մեջ առկա 1732609430EGF433_archive-1734294603-9000, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, տեսախցիկից դեպի աջ դիմային հատվածում առկա են ավտոտնակներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:01-ին: Տեսագրության 01:46:10-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ, վազում է տեսախցիկից դեպի ձախ կողմում գտնվող, շենքի բակային տարածքը դրանից վերև գտնվող այգու հետ կապող տարածք և հեռանում դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:25-րդ վայրկյանին նշված անձը աջ կողմից շարժվում է դեպի ձախ կողմ, մոտենում աստիճաններից մի փոքր աջ կողմում գտնվող հողային տարածք և նստում այնտեղ: Տեսագրության 01:49:10-րդ վայրկյանին վերը նշված անձը կանգնում է և հեռանում տեսախցիկի դիտակետից դեպի ձախ կողմ, իսկ տեսագրության 01:50:20-րդ վայրկյանին տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից երևում է ծուխ, լսվում է անձանց ձայներ, ովքեր փորձում են ջրով ինչ-որ բան հանգցնել: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:51:01-ին», մեղադրյալի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով։
Անդրադառնալով հանցանքի կատարման շարժառիթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների արդյունքում պարզ է դարձել, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը հանցանքը կատարել է վրեժի շարժառիթով, քանի որ դեպքից ամիսներ առաջ տեղեկացել է իր կնոջ՝ Էլմիրա Չուգուրյանի և իր մանկության ընկերոջ՝ Միհրան Տուլբենջյանի միջև տեղի ունեցած նամակագրության մասին, որն ընդունել է իբրև սիրային և այդ հանգամանքը ցավագին ընդունելով՝ որոշել է վրեժ լուծել Միհրան Տուլբենջյանից՝ հանրավտանգ եղանակով հրկիզելով վերջինիս կնոջ՝ Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան։ Մեղադրյալն իր ցուցմունքով ևս հաստատել է նշված հանգամանքը, հայտնելով, որ «իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց մի քանի ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։
Այսպիսով՝ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով) և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0987/01/22 (13117522) գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով դատվածություն ունենալու պայմաններում սույն հանցանքի կատարումը։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցությամբ կատարելը (հիշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով),
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում կատարած արարքի համար զղջալը և իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը։ Բացի այդ, մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Լիլի Դավիթի Պողոսյանի (ծնված՝ 05․07․2022թ․), Տիգրան Պողոսյանի (ծնված՝ 21․09․2020թ․) ծննդյան վկայականները (երկու երեխաների՝ իր խնամքին լինելու հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով)։
Ներկայացվել է նաև մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթուղթ, ըստ որի՝ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել են երկու մուտացիաներ՝ պարբերական հիվանդության ախտորոշումը հաստատվել է։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 99398 զ/մ-ի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի զինվորական գրքույկի պատճենը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը(հանցանքը համարելով ավարտված 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով), Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ծանր հանցանք՝ ուղղված անձի սեփականության դեմ։ Վերջինիս մեղսագրվում է հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքներից՝ գույքը վնասելը հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով։ Նշված հանգամանքն էական նշանակություն ունի անձի կողմից կատարված հանցանքի բարձր հանրային վտանգավորություն արձանագրելու համար, քանի որ մեղադրյալը, անտեսելով երեկոյան ժամի առկայությունը՝ 01։00-ի սահմաններում, հրկիզման եղանակով վնասել է Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան, այդ կերպ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձի հանրային վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև վերջինս զղջացել է կատարած հանցանքի համար, ունի երկու անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկն ունի պարբերական հիվանդություն, սակայն վերջինս հանցանքը կատարել է հանրավտանգ եղանակով, ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ վրեժի շարժառիթից ելնելով։ Վերջինիս կողմից նման վարքագիծը վկայում է ըմբոստ վարքի, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունք ունենալու մասին։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը տուժող Մարիամ Վարդանյանի հարցին ի պատասխան դատաքննության ընթացքում նշել է, որ «կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Բացի այդ, համաձայն իր կողմից տրված ցուցմունքի՝ մեղադրյալը հանցանքի կատարումից հետո գնացել է մոտակա այգին և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը։ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս չի ցուցաբերել հետհանցավոր դրական վարքագիծ և չի փորձել հանգցնել կրակը։
Հատկանշական է, որ «Տուժող» հասկացությունը` որպես իրավաբանական կատեգորիա, բնութագրվում է ինչպես իրավական, այնպես էլ դատավարական հատկանիշներով։ Որպես իրավական հասկացություն` այն արտացոլում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին անմիջականորեն հանցագործությամբ վնաս պատճառելու օբյեկտիվ փաստը։ Թեպետ տուժող Մ․Վարդանյանը հայտնել է, որ չի բողոքում, խնդրել է հատուցել իրեն պատճառված վնասը,Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ վերջինիս ցուցմունքի ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։
Վերջինիս 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչ օրս 3․687․000 ՀՀ դրամից հատուցվել է ընդամենը 200․000 ՀՀ դրամ գումար։
Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, որպիսի պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի անձի և իր կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը բարձր է և պատժի նպատակների իրագործումը անհնար է առանց պատիժը փաստացի կրելու։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։
Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։
Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել մասնակի՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից կատարվել է 200․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է 2025 թվականի հունվարի 08-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի տիրապետմանը, իսկ 2025 թվականի մարտի 26-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին։
Արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով:
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը բավարարել։ Գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Պատժի սկիզբը համարել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Արտավարութային ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/1199/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«24» փետրվարի, 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահող դատավոր՝ Ռ․Պապոյան,
դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան,
Լ.Աբգարյան,
քարտուղարությամբ՝ Լ․Կարապետյանի,
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Դ․Պողոսյանի,
պաշտպան՝ Ա.Հայրապետյանի,
տուժող՝ Մ․Վարդանյան
դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Ա․Հայրապետյանի(այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով նույն գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Սաթենիկ Անդրեասյան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը՝
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը(այսուհետ՝ նաև քրեական վարույթ)։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Պողոսյանը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
1․3․ Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2025 թվականի ապրիլի 4-ին ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում, որտեղ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ ԵԴ1/1199/01/25 համարի ներքո նույն օրը մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին:
2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 22-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:
1․2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով կայացրել է դատավճիռ(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ), որի եզրափակիչ մասն ունի հետևյալ բովանդակությունը(մեջբերվում է)․
«Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) ամիս 27(քսանյոթ) օր ժամկետով:
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
(…)»։
2․ 2025 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը։
2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով, մակագրվել է դատավորներ Ռոբերտ Պապոյանին, Լուսինե Աբգարյանին և Մխիթար Պապոյանին, նախագահող դատավորին (Ռ.Պապոյան) է հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 5-ին։
Կազմի դատավոր Մխիթար Պապոյանի արձակուրդում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված նախագահող դատավոր Ռոբերտ Պապոյանի զեկուցագրի հիման վրա քրեական գործի քննությունը հանձնարարվել է դատավոր Լուսինե Հովհաննիսյանին։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ՝ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա (մեջբերվում է մեղադրական եզրակացությունից) «2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն:
Այսպես.
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:»։
4․ Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ, կամ բողոքարկվող դատական ակտ), բողոքարկվող մասով (Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով) պատճառաբանվել է հետևյալ կերպ, մասնավորապես, (մեջբերվում է). «(...) Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված ցուցմունք չտալը, նշեց, որ պնդում է նախորդիվ տրված ցուցմունքը։ Նշեց, որ կպատասխանի հարցերին։
Մեղադրյալը նշեց, որ տեսնելով Միհրան Պողոսյանը և կնոջ նամակագրությունը, ընդունել է այն որպես սիրային, դրանից հետո չկարողանալով ամբիցիաները զսպել, մարդկային վնասներ չտալու համար գնացել է այդ քայլին, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական վատ վիճակում։ Զղջում է իր կատարածի համար, պատասխանատու է իր արածի համար։ Նախկինում չի ունեցել որևէ խնդիր Միհրան Տուլբենջյանի հետ, ունեցել է ջերմ հարաբերություններ։ Նշեց, որ սկսել է փոխհատուցել պատճառված վնասը, մնացած մասով ևս պատրաստակամ է փոխհատուցել։ Նշեց, որ իր խնամքին առկա են երկու երեխաները։ Երեխաներից մեկը ունի առողջական խնդիրներ։
Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ քայլել է դեպի մեքենան, իր ձեռքին եղած գտնվող տոպրակներով աջ հատվածից և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է, այնուհետև բարձրացել է վերևի այգին, կանգնել է մոտ 15-20 րոպե, այնուհետև հեռացել է դեպքի վայրից, քանի որ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է։ Հարցին, թե ինչու էր կանգնած սպասում՝ նշեց, որ պարզապես նայում էր այրմանը։
Տուժողի հարցին, թե ինչու էր մեղադրյալը իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց երեք ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կամ դրդել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը, գտնվելով վատ հոգեբանական վիճակում՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, բացի այդ Միհրանի մեքենան այդտեղ կայանված չի եղել, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան։
Հարցին, թե արդյոք եղել է այլ անձ, որ աջակցել է իրեն հանցանքի կատարման ժամանակ, նշեց, որ ոչ։
Նշեց, որ որդին տառապում է երևանյան հիվանդությամբ, ծնողները 50-55 տարեկան են, հաշմանդամության կարգ չունեն, բայց ունեն առողջական խնդիրներ, հայրը ունի ճնշման հետ կապված խնդիր, իսկ մայրը՝ ողնաշարի։ Հատուցել է 100․000 ՀՀ դրամ, մոտ երկու երեք օր առաջ, երեխաները բնակվում են իր հետ։ Նախորդիվ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարել ավարտել է։ Դեպքի օրը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, օգտագործել է 3 բաժակից ավելի, եթե օգտագործած չլիներ հնարավոր է չաներ նման արարք։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
(…)
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով) և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0987/01/22 (13117522) գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով դատվածություն ունենալու պայմաններում սույն հանցանքի կատարումը։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցությամբ կատարելը (հիշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով),
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում կատարած արարքի համար զղջալը և իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը։ Բացի այդ, մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Լիլի Դավիթի Պողոսյանի (ծնված՝ 05․07․2022թ․), Տիգրան Պողոսյանի (ծնված՝ 21․09․2020թ․) ծննդյան վկայականները (երկու երեխաների՝ իր խնամքին լինելու հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով)։
Ներկայացվել է նաև մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթուղթ, ըստ որի՝ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել են երկու մուտացիաներ՝ պարբերական հիվանդության ախտորոշումը հաստատվել է։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 99398 զ/մ-ի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի զինվորական գրքույկի պատճենը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը(հանցանքը համարելով ավարտված 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով), Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ծանր հանցանք՝ ուղղված անձի սեփականության դեմ։ Վերջինիս մեղսագրվում է հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքներից՝ գույքը վնասելը հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով։ Նշված հանգամանքն էական նշանակություն ունի անձի կողմից կատարված հանցանքի բարձր հանրային վտանգավորություն արձանագրելու համար, քանի որ մեղադրյալը, անտեսելով երեկոյան ժամի առկայությունը՝ 01։00-ի սահմաններում, հրկիզման եղանակով վնասել է Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան, այդ կերպ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձի հանրային վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև վերջինս զղջացել է կատարած հանցանքի համար, ունի երկու անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկն ունի պարբերական հիվանդություն, սակայն վերջինս հանցանքը կատարել է հանրավտանգ եղանակով, ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ վրեժի շարժառիթից ելնելով։ Վերջինիս կողմից նման վարքագիծը վկայում է ըմբոստ վարքի, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունք ունենալու մասին։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը տուժող Մարիամ Վարդանյանի հարցին ի պատասխան դատաքննության ընթացքում նշել է, որ «կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Բացի այդ, համաձայն իր կողմից տրված ցուցմունքի՝ մեղադրյալը հանցանքի կատարումից հետո գնացել է մոտակա այգին և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը։ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս չի ցուցաբերել հետհանցավոր դրական վարքագիծ և չի փորձել հանգցնել կրակը։
Հատկանշական է, որ «Տուժող» հասկացությունը` որպես իրավաբանական կատեգորիա, բնութագրվում է ինչպես իրավական, այնպես էլ դատավարական հատկանիշներով։ Որպես իրավական հասկացություն` այն արտացոլում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին անմիջականորեն հանցագործությամբ վնաս պատճառելու օբյեկտիվ փաստը։ Թեպետ տուժող Մ․Վարդանյանը հայտնել է, որ չի բողոքում, խնդրել է հատուցել իրեն պատճառված վնասը,Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ վերջինիս ցուցմունքի ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։
Վերջինիս 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչ օրս 3․687․000 ՀՀ դրամից հատուցվել է ընդամենը 200․000 ՀՀ դրամ գումար։
Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, որպիսի պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի անձի և իր կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը բարձր է և պատժի նպատակների իրագործումը անհնար է առանց պատիժը փաստացի կրելու։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։
Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։
Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել մասնակի՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից կատարվել է 200․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
(…)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
5․ Պաշտպանը, վերաքննիչ բողոք ներկա¬յացնելով, արձանագրել է (մեջբերվում է)․ «(...) Դատարանի վկայակոչած պատճառաբանություններն առհասարակ ընդունելի չեն պաշտպանության կողմի համար, քանի որ Դավիթ Պողոսյանի վերագրվող մեղմացնող հանգամանքներն իրեն համակցության մեջ ամբողջությամբ բավարար էին ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Դաատարանի արձանագրած ծանրացնող հանգամանքներն ըստ էության այնչափ նվազ նշանակություն ունեին, որոնք Դատարանը կարող էր հաշվի չառներ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս, ավելին՝ Դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել մեղսագրվող արարքի բնույթը, եղանակը և վտանգավության աստիճանը, պաշտպանության կողմի գնահատմամբ Դատարանը սխալ է կիրառել ծանրացնող հանգամանքները:
(...) դատարանը բացառապես առաջնորդվել է մեղադրանքի ծավալով, տուժողի քրտինքով ձեռք բերված գույքով, հրկիզման եղանակը, վրեժի շարժառիթը կարծես թե դիտարկել է առանձին ծանրացնող հանգամանքը:
Անդրադառնալով ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանություններին, ապա նախ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ չնայած նախկինում հանցանք է կատարել, սակայն վերագրվող հանցանքը նույնաբնույթ հանցանք չէ, ավելին՝ ֆինանսական խնդիրների պատճառով այդ ժամանակ հնարավորություն չի ունեցել տուգանքը վճարելու, իսկ այնուհետև, երբ դատարանով տուգանքը ցանկացել են փոխել հանրային աշխատանքների, ժամանակ է խնդրել այն վճարելու, սակայն հնարավորություն չի տրվել, սակայն երբ տուգանքը փոխարինվել է հանրային աշխատանքների, դրանից հետո այն կատարել է և դատավճռի կայացման պահից համարվել է դատվածություն չունեցող:
Բացի այդ (...) եթե դատարանի հաշվի է առել, որ նախկինում հանցանք կատարել և տուգանքի ձևով պատիժը նշանակվել է 2022թ. դեկտեմբերի ամսին, սակայն դրանից հետո անցել է 1 տարի 9 ամիս, որից հետո բացահայտվել մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը:
Առաջին ատյանի դատարանը չի գնահատել նախքան հիշյալ դեպքը տեղի ունենալը ձևավորված շարժառիթը, այն է՝ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի կնոջ և մանկության ընկերոջ սիրային կապը, մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի հոգեբանական և սթրեսային ծանր վիճակում գտնվել:
(...)
Ինչ վերաբերվում է վրեժի շարժառիթին, ապա վրեժի շարժառիթը դատարանը սխալ է գնահատել, կնոջ և մանկության ընկերոջ սիրային կապը չի կարող լինել օրինական վարքագիծ՝ իրավաչափ գործողություն որակվել:
Սխալ է կիրառել ծանրացնող հանրավտանգ եղանակը, այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ կարծես թե դատարանը հրկիզման եղանակով ավտոմեքենան այրելը առանձին ծանրացնող հանգամանք է դիտարկել, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը արդեն իսկ որակյալ հանցակազմ է, սակայն այդ հանգամանքը ինքնին պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արգելք չի հանդիսանում: Ավելին՝ ի տարբերություն պայթեցման և հրավտանգ եղենակի՝ հրկիզման եղանակը հանդիսանում է առավել նվազ վտանգավոր:
Ինչ վերաբերվում է դատարանի այն պատճառաբանությանը, թե հրկիզումը տեղի է ունեցել գիշերվա ժամին, մեղադրյալի ըմբոստ վարքը, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունքը, այդ թվում նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով, ապա այդ պատճառաբանությունն ինքին ազատազրկման ձևով պատիժ պայմանակոնրեն չկիրառելու հիմք չի կարող հանդիսանալ, քանի որ ցանկացած հրկիզման դեպքում այդ պատճառաբանությունները կարող է օգտագործվել, ինչը սխալ եզրահանգում է:
Բացի այդ, թե ինչ ընբոստ վարքի կամ հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարական վերաբերմունքի մասին է խոսքը, առհասարակ անհասականլի և անհիմն ձևակերպում է, քանի որ ավտոմեքենայի այրման հստակ շարժառիթն ապացուցված է և հաստատված մեղադրանքի ձևակերպմամբ:
(…) Դավիթ Պողոսյանը ալկոհոլ օգտագործել է ոչ թե տվյալ հանցանքը՝ ավտոմեքենան նպատակով, այլ՝ ավտոմեանան այրել է մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապի պատճառով առաջացած երեխաների ապրելակերպի, իր ընտանեկան կարգավիճակի և հոգեբանական ծանր վիճակում գտնվելու պատճառով, որպեսզի մարդկային վնաս չպատճառի:
Ավելին՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում ծանրացնող հանգամանքը հայտնի է դարձել քննիչին միայն մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի ցուցմունքով, այսինքն՝ եթե վերջինս այդ մասին չհայտներ, հետևաբար, այդ ծանրացնող հանգամանքը չէր դրվի:
Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ եթե դատարանն իր դատական ակտում հատուկ ձևով նշում է իբրև թե տվյալ ավտոմեքենան ձեռք է բերվել տուժողի քրտինքով, սական պետք է արձանագրել, որ այդ գույքը որոշակի ժամանակ հետո հնարավոր է վերականգնել, սական դատարանը հաշվի չի առել, որ մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը և արդյունքում այդ ընտանիքի քայքայումն առհասարակ վերականգնելի չէ ու այդ արարքով խեղվել է մեղադրյալի, ինչու չէ նաև մանկահաս երեխաների ճակատագիրը:
(…)
Եթե դատարանը հաշվի է առել մեղսագրվող արարքի բնույթ և վտանգավորության աստիճանը, ապա պարտավոր էր նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Դավիթ Պողոսյանն ինչպես հայտնել է իր ցուցմունքում չի ցանկացել մարդկային վնաս պատճառեր, ինչն առհասարակ նվազցնում է մեղադրյալի անձի վտանգավորությունը, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը:
(…) ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելիս փաստորեն ձևական է շարադրել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին մեղմացնող հանգամանքները, որոնք իր էության մեջ ունեն բացառիկ մեղմացնող նշանակություն:
Փաստորեն դատարանը դատական ակտով ձևական է շարադրել մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, բացի այդ Դատարանը հաշվի առնելով հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, պարտավոր էր նաև պատիժ նշանակելիս քննարկման առարկա դարձներ նաև մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի անձը բնութագրող դրական տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքը՝ մակնության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը, պատճառված վնասը վերականգնելու ցանկություն հայտնելը, մեղավոր ճանաչելը, զղջալը, նախաքննությանը աջակցելը, խնամքին գտնվող անձանց առկայությունը՝ վատառողջ ծնողների և երկու մանկահաս երեխաների առկայությունը, որոնցին մեկն ունի առողջական խնդիրներ, Արցախյան 44 օրյա պատերազմի մասնկացությունը, չնայած գույքային հայց է ներկայացվել, սակայն տուժողը բողոք չի ներկայացրել՝ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասով, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, ինչն էլ հիմք են հանդիսանում ազատազկրման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Ավելին` դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել թե ինչու պատիժը պայանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովվել պատժի նպատակների իրականացումը:
(…)
Այսպես՝ հարգելի դատարան հաշվի առնելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները սույն գործում Դավիթ Պողոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն են, որոնք դատարանը պետք է հաշվի առնի.
• Դավիթ Պողոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարած արարքի համար, պատրաստակամություն է հայտնել տուժողին պատճառված գույքային վնասը վերականգնելու, նախաքննության և դատաքննության ընթացքում դրսևորել եմ պատշաճ վարքագիծ, երբև է և որևէ անգամ չեմ խոչընդոտի գործի քննությանը.
• Հանցագործության բացահայտմանը աջակցելը, քանի որ եթե խոստովանական ցուցմունքներ չտար տվյալ հանցանքը չէր բացահայտվի, տուժող կողմն իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ առհասարակ չեն կասկածել Դավիթ Պողոսյանի կողմից կատարված լինելը:
• ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է Արցախյան 44 օրյա պատերազմին, խնամքին են վատառողջ ծնողները, երկու մանկահաս երեխաները և ամուսնալուծվելուց հետո երեխաները մշտապես բնակվում են Դավիթ Պողոսյանի հետ միասին, նա է հանդիսանում ընտանիքի միակ կերակրողը, իսկ երեխաներից մեկն ունի առողջական խնդիրներ և հոր խնամքը
• Իրեն մեղսագրվող արարքը պայմանավորված է միայն և բացառապես մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապով, որի կապակցությամբ չի ցանկացել մարդկային վնաս պատճառել, ինչն ինքնին նվազեցնում է Դավիթ Պողոսյանի մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը:
• Չի հրաժարվել տուժողի գույքային վնասը վերականգնելուց, առ այսօր վերականգնել է 400.000 դրամ գումար, ցանկություն ունի շարունակելու վնասի վերականգնումը, որի կապակցությամբ առաջարկություն է եղել նոտարական կարգով կնքվի համապատասխան պայմանագիր:
Որդին՝ Տիգրան Պողոսյանն ունի այնպիսի առողջական խնդիրներ, որի պայմաններում հոր՝ Դավիթ Պողոսյանին ազատազրկելու դեպքում այն ավելի կվատթարանա, մասնավորապես՝ առողջական վիճակով պայմանավորված ունենում է գլխացավեր, ոտքերի ցավ, պարբերաբար ագրեսիվ է, կամակոր, բռնկվող տրամադրության փոփոխություն, որի կապակցությամբ ախտորոշվել է՝ «Պարբերական հիվանդություն, խառը ձև, հաճախակի ընթացող նոպաներով, լիմֆադենոպաթիայով, առանց երիկամների ֆունկցիայի խանգարման: MEFV-M694V/R761H, SAA-a/b»:
Մայրը՝ Քրիստինե Կիրոկսայնը ունի հետևյալ առողջական խնդիրները՝ «ողնաշարի հիպերտրոֆիկ սպոնդիլոարթրող, օստեոխոնդրոզ: 2, C6 – C7 սեգմենտում մեդիան ճողվածք, առանց նյարդային ազդեցության: 3, Th11-Th12 սեգմենտում մեդիան ճողվածք: 4, L4-L5 սեգմենտում մեդիան, ձախ պարամեդիան, պարաֆորամինալ ճողվածք, ձախից դիսկ-ռադիկուլյար կոնֆլիկտով»:
Վերը նկարագրված հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ինքնին էականորեն նվազեցնում է հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, ինչն էլ հիմք է տալիս դատարանին ազտատազրկամ ձևով պատիժ նշանակելիս այն պայմանականորեն չկիրառել, հաշվի առնելով, որ անձի ազատությունը համարվում է բարձրագույն իրավաբանական արժեք:
(…)
Անվիճելի է այն փաստը, որ Դավիթ Պողոսյանին ազատազրկման ձևով պատիժը ծանր կացության մեջ կդնի նրա ընտանիքին, մասնավորապես՝ երկու մանկահաս երեխաներին, ովքեր ամուսնալուծվելուց հետո 2024թ. սեպտեմբերի ամսից՝ մշտապես բնակվում են Դավիթ Պողոսյանի հետ միասին և գտնվում են նրա խնամքին, արդյունքում առաջնորդվելով երեխաների լավագույն շահով՝ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ չպետք է ազատազրկում կիրառվի:
(…) սույն քրեական գործում առկա են այնպիսի հանգամանքներ, որ նախ նվազեցնում են արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, բացի այդ դրանք մյուս հանգամանքների հետ միասին դատարանին թույլ կտա նշանակելու օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, ինչպես նաև նշակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` հաշվի առնելով նաև, որ այն հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արաքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով (…) , իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի չկիրառման վերաբերյալ դատական ակտում որևէ պատճառաբանություն չի նշվել:
(…) Դավիթ Պողոսյանի մեղսագրվող արարքը կատարել է պահի ազդեցության տակ, որի շարժառիթը հանդիսացել է մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը և որպեսզի մարդկային վնաս չպատճառի, միայն այրել է ավտոմեքենան, իսկ այդ հանգամանքն ինքնին բավարար է, որպեսզի հանգել հետևության, որ ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց հասարակությունից մեկուսացնելու:
(…)»։
5.1. Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է(մեջբերվում է)․ «1. Բեկանել ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով 2025թ. հոկտեմբերի 21-ի դատավճռը, պատժի մասով փոփոխել այն և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, այն է`
2. Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի դրույթները և նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ
3. Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ դրույթները և Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:(…)»։
5.2. Վերաքննիչ բողոքին կից, ի թիվս այլնի, ներկայացվել են նաև հետևյալ փաստաթղթերի պատճենները․ Մեղադրյալի զինվորական գրքույկը, որով փաստվում է վերջինիս կողմից 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը N զորամասի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը, Տուժողին 200․000(երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ վճարելու վերաբերյալ փոխանցման անդորրագրերը, բնակության վայրից՝ «Վիլնյուս 36» համատիրության նախագահի կողմից Մեղադրյալի վերաբերյալ տրված դրական բնութագիրը, Մեղադրյալի հետ համատեղ երկու մանկահասակ երեխաների և ծնուղների բնակվելու հանգամանքը հաստատող՝ «Վիլնյուս 36» համատիրության նախագահի կողմից 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ին տրված 470 թվակիր տեղեկանքը, մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նախկին կնոջ՝ Էլմիրա Չուգուրյանի հայտարարությունը՝ համատեղ կյանքում ունեցած երեխաներն ամուսնալուծվելուց հետո՝ 2024 թվականի սեպտեմբերից Մեղադրյալի հետ բնակվելու և նրա խնամքին գտնվելու բովանդակությամբ, ծննդյան վկայականները և հայրություն ճանաչելու մասին վկայականը, որով փաստվում է մեղադրյալի խնամքին երկու մանկահասակ երեխաների՝ 2022 թվականի հուլիսի 5-ին ծնված Լիլի Դավիթի Պողոսյանի և 2020 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ծնված Տիգրան Դավիթի Պողոսյանի առկայությունը, Մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի մոտ «Պարբերական հիվանդություն, խառը ձև, հաճախակի ընթացող նոպաներով, լիմֆադենոպաթիայով, առանց երիկամների ֆունկցիայի խանգարման: MEFV-M694V/R761H, SAA-a/b» ախտորոշումը հայտնաբերվելու և ստացիոնար բուժում ստանալու վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերը։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
6․ Դատական նիստի ժամանակ Պաշտպանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն։
Մեղադրյալը միացավ Պաշտպանի խնդրանքին, ավելացրեց, որ ժամանակի ընթացքում կվերականգնի Տուժողին պատճառված վնասը։
Տուժող Մարիամ Վարդանյանը չառարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց, որ չի առարկում նաև Մեղադրյալի կողմից ժամանակի ընթացքում վերականգնվի պատճառված վնասը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1․Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում։
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո-քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա-րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը(վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևութ¬¬յունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողո¬քարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
8․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
« (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(…)
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
(…)
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(…)»։
8․1․ Պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ դատարան) վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում և ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է կատարված հանցագործության և կիրառվող պատժի համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Անդրադառնալով պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներից հանցագործությունների հանրային վտանգավորությանը՝ Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է.
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս mutatis mutandis Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված թեև որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն որպես դրա կատարման հիմք օրենսդիրը համարում է դատարանի համոզվածությունը, որ հանցանք կատարած անձի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. «(...)«հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։» (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։
Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)» (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
9․ Վկայակոչված օրենսդրական կարգավորումների և մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով վիճարկվող դատական ակտով Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի(այն է՝ ազատազրկում՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) 27(քսանյոթ) օր ժամկետով) վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների իրավաչափությունը, որը վիճարկվում է Պաշտպանի կողմից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է կատարած արարքի համար օրենքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը, 3(երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, ինչպես վիճարկվող դատական ակտում, այնպես էլ վերաքննիչ բողոքում թվարկված Մեղադրյալի՝ անձը բնութագրող հանգամանքները բացառիկ չեն, և այն աստիճան չեն նվազեցնում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որը համոզմունք կարող էր ձևավորել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը՝ 3(երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումը խիստ է Մեղադրյալի համար, և պետք է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ։
Վերոհիշյալ եզրահանգման գալիս Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է Մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, Մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը, այլ կերպ՝ ենթադրյալ հանցանքի առանձնահատկություններն ու կատարման ողջ հանգամանքների համակցությունը։ Սույն հարցի քննարկման համատեքստում էական է նաև այն գործոնի դիտարկումը, որ Մեղադրյալը, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ/0987/01/22 քրեական գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով մեղավոր ճանաչվելու և դատվածություն ունենալու պայմաններում է կատարել սույն գործով մեղսագրվող հանցանքը։
Վերոհիշյալ հանգամանքների գնահատման համատեքստում հարկ է փաստել, որ Մեղադրյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքեր չեն եղել, հետևաբար հիմնավոր չեն հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները։
10․ Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունը, որ պատժի նպատակներն իրացվելու տեսանկյունից Մեղադրյալը պետք է կրի նշանակված պատիժը, չի բխում իր իսկ կողմից արձանագրված հանգամանքների էությունից։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ ինչպես Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյաների բովանդակային կողմը պատշաճ գնահատման չի արժանացվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից։
11․ Սույն համատեքստում, հիմք ընդունելով, այդ թվում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և Դատավճռով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին հաշվի է առնում կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը` հանցագործության որակական կողմին բնորոշ հանգամանքները։
Քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և գտնում է, որ դրանք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով առկա փաստական տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Պողոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում նրա անձը բնութագրող տվյալների համակցությունը բավարար է հանգելու այն հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և հիմք են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման համար։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ Մեղադրյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելը այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքներ կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև սույն դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։
Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Մեղադրյալի անձը դրական բնութագրող, այդ թվում նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, խնամքին երկու մանկահասակ երեխաների առկայությունը, որոնցից մեկի մոտ ախտորոշվել է պարբերական հիվանդությունը, 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ մարտական գործողություններին մասնակցելը(Նշվածների մասին մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետում՝ Դատավճռում, 5․2․-րդ կետում), ներկայացված մեղադրանքն ընդունելը, դրա համար զղջալը, հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու համար միջոցներ ձեռնարկելը(մասնակի փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը), ինչպես նաև տուժողի կողմից նրա նկատմամբ բողոք չներկայացնելը։
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ԵԴ/0987/01/22 քրեական գործով Մեղադրյալը դատապարտվել է ոչ նույնասեռ հանցանքի կատարման համար(դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով), որի դեպքում հնարավոր կլիներ հանգել հետևության, որ պատժի նպատակների իրացվելիության տեսանկյունից սույն գործով նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը վերջինս պետք է ռեալ կրի, հետևաբար նշված հանգամանքն ինքնին չի կարող բացառել ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։
Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված՝ Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող մյուս՝ հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ծանրացնող այդ հանգամանքը հաստատված է համարել՝ հիմք ընդունելով Մեղադրյալի կողմից հայտնած տվյալները։ Սակայն հարկ է փաստել, որ այդ հանգամանքը որևէ այլ կերպ չի հաստատվել, որը հնարավորություն կտար հիմնավոր հետևության հանգել՝ Մեղադրյալի ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու առնչությամբ։ Մասնավորապես, քրեական գործի նյութերում առկա չեն փաստական տվյալներ Մեղադրյալի խմածության աստիճանի՝ արտաշնչած օդում կամ արյան մեջ ալկոհոլի քանակի վերաբերյալ, ինչը կարող էր հաստատել դեպքի պահին ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու՝ Մեղադրյալի կողմից մատնանշված հանգամանքը։
Հետևաբար, վերոշարադրյալ հանգամանքների գնահատման համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական պատժի նպատակների և պատժի արդարության սկզբունքի տեսանկյունից հիմնավորված չէ Մեղադրյալ նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ Սույն իրավիճակում, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, չնայած, արձանագրվել են վերոհիշյալ հանգամանքները, սակայն դրանց առնչությամբ իրավական հետևությունը չի բխել այդ հանգամանքների պատշաճ գնահատելու և պատժի նպատակների իրացված լինելու էությունից։
11․ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 69-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի իմաստով անարդարացի պատիժ նշանակելն է, և հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ և 377-րդ հոդվածներով նախատեսված՝ նյութական օրենքի կիրառման և պատժի արդարացիության խախտումներ, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ, 371-372-րդ հոդվածների հիման վրա պատժի մասով բողոքարկվող դատական ակտը փոփոխելու հիմք է:
Նշված հիմնավորումներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը նշանակված պատժի կրման մասով պետք է փոփոխել։
Եզրափակիչ մաս․
12․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել։
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) 27(քսանյոթ) օր ժամկետով նշանակված վերջնական պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3(երեք) տարի ժամկետով։
Փորձաշրջանի ընթացքում Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ սահմանել վերահսկողություն, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ բնակության հասցեն սպասարկող համապատասխան մարմնին՝ պարտավորեցնելով վերջինիս առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի թույլտվության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության հասցեն փոփոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում Պրոբացիայի ծառայությանը հայտնել իր նոր բնակության հասցեն։
Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«24» փետրվարի, 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահող դատավոր՝ Ռ․Պապոյան,
դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան,
Լ.Աբգարյան,
քարտուղարությամբ՝ Լ․Կարապետյանի,
մասնակցությամբ՝
մեղադրյալ՝ Դ․Պողոսյանի,
պաշտպան՝ Ա.Հայրապետյանի,
տուժող՝ Մ․Վարդանյան
դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Ա․Հայրապետյանի(այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով նույն գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Սաթենիկ Անդրեասյան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը՝
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը(այսուհետ՝ նաև քրեական վարույթ)։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Պողոսյանը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
1․3․ Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2025 թվականի ապրիլի 4-ին ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում, որտեղ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ ԵԴ1/1199/01/25 համարի ներքո նույն օրը մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին:
2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 22-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին:
1․2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով կայացրել է դատավճիռ(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ), որի եզրափակիչ մասն ունի հետևյալ բովանդակությունը(մեջբերվում է)․
«Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) ամիս 27(քսանյոթ) օր ժամկետով:
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
(…)»։
2․ 2025 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը։
2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով, մակագրվել է դատավորներ Ռոբերտ Պապոյանին, Լուսինե Աբգարյանին և Մխիթար Պապոյանին, նախագահող դատավորին (Ռ.Պապոյան) է հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 5-ին։
Կազմի դատավոր Մխիթար Պապոյանի արձակուրդում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված նախագահող դատավոր Ռոբերտ Պապոյանի զեկուցագրի հիման վրա քրեական գործի քննությունը հանձնարարվել է դատավոր Լուսինե Հովհաննիսյանին։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ՝ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա (մեջբերվում է մեղադրական եզրակացությունից) «2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն:
Այսպես.
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:»։
4․ Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ, կամ բողոքարկվող դատական ակտ), բողոքարկվող մասով (Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով) պատճառաբանվել է հետևյալ կերպ, մասնավորապես, (մեջբերվում է). «(...) Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված ցուցմունք չտալը, նշեց, որ պնդում է նախորդիվ տրված ցուցմունքը։ Նշեց, որ կպատասխանի հարցերին։
Մեղադրյալը նշեց, որ տեսնելով Միհրան Պողոսյանը և կնոջ նամակագրությունը, ընդունել է այն որպես սիրային, դրանից հետո չկարողանալով ամբիցիաները զսպել, մարդկային վնասներ չտալու համար գնացել է այդ քայլին, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական վատ վիճակում։ Զղջում է իր կատարածի համար, պատասխանատու է իր արածի համար։ Նախկինում չի ունեցել որևէ խնդիր Միհրան Տուլբենջյանի հետ, ունեցել է ջերմ հարաբերություններ։ Նշեց, որ սկսել է փոխհատուցել պատճառված վնասը, մնացած մասով ևս պատրաստակամ է փոխհատուցել։ Նշեց, որ իր խնամքին առկա են երկու երեխաները։ Երեխաներից մեկը ունի առողջական խնդիրներ։
Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ քայլել է դեպի մեքենան, իր ձեռքին եղած գտնվող տոպրակներով աջ հատվածից և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է, այնուհետև բարձրացել է վերևի այգին, կանգնել է մոտ 15-20 րոպե, այնուհետև հեռացել է դեպքի վայրից, քանի որ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է։ Հարցին, թե ինչու էր կանգնած սպասում՝ նշեց, որ պարզապես նայում էր այրմանը։
Տուժողի հարցին, թե ինչու էր մեղադրյալը իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց երեք ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կամ դրդել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը, գտնվելով վատ հոգեբանական վիճակում՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, բացի այդ Միհրանի մեքենան այդտեղ կայանված չի եղել, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան։
Հարցին, թե արդյոք եղել է այլ անձ, որ աջակցել է իրեն հանցանքի կատարման ժամանակ, նշեց, որ ոչ։
Նշեց, որ որդին տառապում է երևանյան հիվանդությամբ, ծնողները 50-55 տարեկան են, հաշմանդամության կարգ չունեն, բայց ունեն առողջական խնդիրներ, հայրը ունի ճնշման հետ կապված խնդիր, իսկ մայրը՝ ողնաշարի։ Հատուցել է 100․000 ՀՀ դրամ, մոտ երկու երեք օր առաջ, երեխաները բնակվում են իր հետ։ Նախորդիվ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարել ավարտել է։ Դեպքի օրը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, օգտագործել է 3 բաժակից ավելի, եթե օգտագործած չլիներ հնարավոր է չաներ նման արարք։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
(…)
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով) և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0987/01/22 (13117522) գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով դատվածություն ունենալու պայմաններում սույն հանցանքի կատարումը։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցությամբ կատարելը (հիշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով),
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում կատարած արարքի համար զղջալը և իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը։ Բացի այդ, մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Լիլի Դավիթի Պողոսյանի (ծնված՝ 05․07․2022թ․), Տիգրան Պողոսյանի (ծնված՝ 21․09․2020թ․) ծննդյան վկայականները (երկու երեխաների՝ իր խնամքին լինելու հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով)։
Ներկայացվել է նաև մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթուղթ, ըստ որի՝ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել են երկու մուտացիաներ՝ պարբերական հիվանդության ախտորոշումը հաստատվել է։
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 99398 զ/մ-ի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի զինվորական գրքույկի պատճենը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը(հանցանքը համարելով ավարտված 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով), Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալ պատճառաբանությամբ․
Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ծանր հանցանք՝ ուղղված անձի սեփականության դեմ։ Վերջինիս մեղսագրվում է հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքներից՝ գույքը վնասելը հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով։ Նշված հանգամանքն էական նշանակություն ունի անձի կողմից կատարված հանցանքի բարձր հանրային վտանգավորություն արձանագրելու համար, քանի որ մեղադրյալը, անտեսելով երեկոյան ժամի առկայությունը՝ 01։00-ի սահմաններում, հրկիզման եղանակով վնասել է Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան, այդ կերպ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձի հանրային վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև վերջինս զղջացել է կատարած հանցանքի համար, ունի երկու անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկն ունի պարբերական հիվանդություն, սակայն վերջինս հանցանքը կատարել է հանրավտանգ եղանակով, ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ վրեժի շարժառիթից ելնելով։ Վերջինիս կողմից նման վարքագիծը վկայում է ըմբոստ վարքի, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունք ունենալու մասին։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը տուժող Մարիամ Վարդանյանի հարցին ի պատասխան դատաքննության ընթացքում նշել է, որ «կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Բացի այդ, համաձայն իր կողմից տրված ցուցմունքի՝ մեղադրյալը հանցանքի կատարումից հետո գնացել է մոտակա այգին և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը։ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս չի ցուցաբերել հետհանցավոր դրական վարքագիծ և չի փորձել հանգցնել կրակը։
Հատկանշական է, որ «Տուժող» հասկացությունը` որպես իրավաբանական կատեգորիա, բնութագրվում է ինչպես իրավական, այնպես էլ դատավարական հատկանիշներով։ Որպես իրավական հասկացություն` այն արտացոլում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին անմիջականորեն հանցագործությամբ վնաս պատճառելու օբյեկտիվ փաստը։ Թեպետ տուժող Մ․Վարդանյանը հայտնել է, որ չի բողոքում, խնդրել է հատուցել իրեն պատճառված վնասը,Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ վերջինիս ցուցմունքի ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։
Վերջինիս 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչ օրս 3․687․000 ՀՀ դրամից հատուցվել է ընդամենը 200․000 ՀՀ դրամ գումար։
Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, որպիսի պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի անձի և իր կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը բարձր է և պատժի նպատակների իրագործումը անհնար է առանց պատիժը փաստացի կրելու։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։
Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։
Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել մասնակի՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից կատարվել է 200․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
(…)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
5․ Պաշտպանը, վերաքննիչ բողոք ներկա¬յացնելով, արձանագրել է (մեջբերվում է)․ «(...) Դատարանի վկայակոչած պատճառաբանություններն առհասարակ ընդունելի չեն պաշտպանության կողմի համար, քանի որ Դավիթ Պողոսյանի վերագրվող մեղմացնող հանգամանքներն իրեն համակցության մեջ ամբողջությամբ բավարար էին ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Դաատարանի արձանագրած ծանրացնող հանգամանքներն ըստ էության այնչափ նվազ նշանակություն ունեին, որոնք Դատարանը կարող էր հաշվի չառներ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս, ավելին՝ Դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել մեղսագրվող արարքի բնույթը, եղանակը և վտանգավության աստիճանը, պաշտպանության կողմի գնահատմամբ Դատարանը սխալ է կիրառել ծանրացնող հանգամանքները:
(...) դատարանը բացառապես առաջնորդվել է մեղադրանքի ծավալով, տուժողի քրտինքով ձեռք բերված գույքով, հրկիզման եղանակը, վրեժի շարժառիթը կարծես թե դիտարկել է առանձին ծանրացնող հանգամանքը:
Անդրադառնալով ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանություններին, ապա նախ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ չնայած նախկինում հանցանք է կատարել, սակայն վերագրվող հանցանքը նույնաբնույթ հանցանք չէ, ավելին՝ ֆինանսական խնդիրների պատճառով այդ ժամանակ հնարավորություն չի ունեցել տուգանքը վճարելու, իսկ այնուհետև, երբ դատարանով տուգանքը ցանկացել են փոխել հանրային աշխատանքների, ժամանակ է խնդրել այն վճարելու, սակայն հնարավորություն չի տրվել, սակայն երբ տուգանքը փոխարինվել է հանրային աշխատանքների, դրանից հետո այն կատարել է և դատավճռի կայացման պահից համարվել է դատվածություն չունեցող:
Բացի այդ (...) եթե դատարանի հաշվի է առել, որ նախկինում հանցանք կատարել և տուգանքի ձևով պատիժը նշանակվել է 2022թ. դեկտեմբերի ամսին, սակայն դրանից հետո անցել է 1 տարի 9 ամիս, որից հետո բացահայտվել մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը:
Առաջին ատյանի դատարանը չի գնահատել նախքան հիշյալ դեպքը տեղի ունենալը ձևավորված շարժառիթը, այն է՝ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի կնոջ և մանկության ընկերոջ սիրային կապը, մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի հոգեբանական և սթրեսային ծանր վիճակում գտնվել:
(...)
Ինչ վերաբերվում է վրեժի շարժառիթին, ապա վրեժի շարժառիթը դատարանը սխալ է գնահատել, կնոջ և մանկության ընկերոջ սիրային կապը չի կարող լինել օրինական վարքագիծ՝ իրավաչափ գործողություն որակվել:
Սխալ է կիրառել ծանրացնող հանրավտանգ եղանակը, այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ կարծես թե դատարանը հրկիզման եղանակով ավտոմեքենան այրելը առանձին ծանրացնող հանգամանք է դիտարկել, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը արդեն իսկ որակյալ հանցակազմ է, սակայն այդ հանգամանքը ինքնին պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արգելք չի հանդիսանում: Ավելին՝ ի տարբերություն պայթեցման և հրավտանգ եղենակի՝ հրկիզման եղանակը հանդիսանում է առավել նվազ վտանգավոր:
Ինչ վերաբերվում է դատարանի այն պատճառաբանությանը, թե հրկիզումը տեղի է ունեցել գիշերվա ժամին, մեղադրյալի ըմբոստ վարքը, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունքը, այդ թվում նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով, ապա այդ պատճառաբանությունն ինքին ազատազրկման ձևով պատիժ պայմանակոնրեն չկիրառելու հիմք չի կարող հանդիսանալ, քանի որ ցանկացած հրկիզման դեպքում այդ պատճառաբանությունները կարող է օգտագործվել, ինչը սխալ եզրահանգում է:
Բացի այդ, թե ինչ ընբոստ վարքի կամ հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարական վերաբերմունքի մասին է խոսքը, առհասարակ անհասականլի և անհիմն ձևակերպում է, քանի որ ավտոմեքենայի այրման հստակ շարժառիթն ապացուցված է և հաստատված մեղադրանքի ձևակերպմամբ:
(…) Դավիթ Պողոսյանը ալկոհոլ օգտագործել է ոչ թե տվյալ հանցանքը՝ ավտոմեքենան նպատակով, այլ՝ ավտոմեանան այրել է մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապի պատճառով առաջացած երեխաների ապրելակերպի, իր ընտանեկան կարգավիճակի և հոգեբանական ծանր վիճակում գտնվելու պատճառով, որպեսզի մարդկային վնաս չպատճառի:
Ավելին՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում ծանրացնող հանգամանքը հայտնի է դարձել քննիչին միայն մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի ցուցմունքով, այսինքն՝ եթե վերջինս այդ մասին չհայտներ, հետևաբար, այդ ծանրացնող հանգամանքը չէր դրվի:
Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ եթե դատարանն իր դատական ակտում հատուկ ձևով նշում է իբրև թե տվյալ ավտոմեքենան ձեռք է բերվել տուժողի քրտինքով, սական պետք է արձանագրել, որ այդ գույքը որոշակի ժամանակ հետո հնարավոր է վերականգնել, սական դատարանը հաշվի չի առել, որ մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը և արդյունքում այդ ընտանիքի քայքայումն առհասարակ վերականգնելի չէ ու այդ արարքով խեղվել է մեղադրյալի, ինչու չէ նաև մանկահաս երեխաների ճակատագիրը:
(…)
Եթե դատարանը հաշվի է առել մեղսագրվող արարքի բնույթ և վտանգավորության աստիճանը, ապա պարտավոր էր նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Դավիթ Պողոսյանն ինչպես հայտնել է իր ցուցմունքում չի ցանկացել մարդկային վնաս պատճառեր, ինչն առհասարակ նվազցնում է մեղադրյալի անձի վտանգավորությունը, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը:
(…) ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելիս փաստորեն ձևական է շարադրել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին մեղմացնող հանգամանքները, որոնք իր էության մեջ ունեն բացառիկ մեղմացնող նշանակություն:
Փաստորեն դատարանը դատական ակտով ձևական է շարադրել մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, բացի այդ Դատարանը հաշվի առնելով հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, պարտավոր էր նաև պատիժ նշանակելիս քննարկման առարկա դարձներ նաև մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի անձը բնութագրող դրական տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքը՝ մակնության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը, պատճառված վնասը վերականգնելու ցանկություն հայտնելը, մեղավոր ճանաչելը, զղջալը, նախաքննությանը աջակցելը, խնամքին գտնվող անձանց առկայությունը՝ վատառողջ ծնողների և երկու մանկահաս երեխաների առկայությունը, որոնցին մեկն ունի առողջական խնդիրներ, Արցախյան 44 օրյա պատերազմի մասնկացությունը, չնայած գույքային հայց է ներկայացվել, սակայն տուժողը բողոք չի ներկայացրել՝ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասով, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, ինչն էլ հիմք են հանդիսանում ազատազկրման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան:
Ավելին` դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել թե ինչու պատիժը պայանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովվել պատժի նպատակների իրականացումը:
(…)
Այսպես՝ հարգելի դատարան հաշվի առնելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները սույն գործում Դավիթ Պողոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն են, որոնք դատարանը պետք է հաշվի առնի.
• Դավիթ Պողոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարած արարքի համար, պատրաստակամություն է հայտնել տուժողին պատճառված գույքային վնասը վերականգնելու, նախաքննության և դատաքննության ընթացքում դրսևորել եմ պատշաճ վարքագիծ, երբև է և որևէ անգամ չեմ խոչընդոտի գործի քննությանը.
• Հանցագործության բացահայտմանը աջակցելը, քանի որ եթե խոստովանական ցուցմունքներ չտար տվյալ հանցանքը չէր բացահայտվի, տուժող կողմն իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ առհասարակ չեն կասկածել Դավիթ Պողոսյանի կողմից կատարված լինելը:
• ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է Արցախյան 44 օրյա պատերազմին, խնամքին են վատառողջ ծնողները, երկու մանկահաս երեխաները և ամուսնալուծվելուց հետո երեխաները մշտապես բնակվում են Դավիթ Պողոսյանի հետ միասին, նա է հանդիսանում ընտանիքի միակ կերակրողը, իսկ երեխաներից մեկն ունի առողջական խնդիրներ և հոր խնամքը
• Իրեն մեղսագրվող արարքը պայմանավորված է միայն և բացառապես մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապով, որի կապակցությամբ չի ցանկացել մարդկային վնաս պատճառել, ինչն ինքնին նվազեցնում է Դավիթ Պողոսյանի մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը:
• Չի հրաժարվել տուժողի գույքային վնասը վերականգնելուց, առ այսօր վերականգնել է 400.000 դրամ գումար, ցանկություն ունի շարունակելու վնասի վերականգնումը, որի կապակցությամբ առաջարկություն է եղել նոտարական կարգով կնքվի համապատասխան պայմանագիր:
Որդին՝ Տիգրան Պողոսյանն ունի այնպիսի առողջական խնդիրներ, որի պայմաններում հոր՝ Դավիթ Պողոսյանին ազատազրկելու դեպքում այն ավելի կվատթարանա, մասնավորապես՝ առողջական վիճակով պայմանավորված ունենում է գլխացավեր, ոտքերի ցավ, պարբերաբար ագրեսիվ է, կամակոր, բռնկվող տրամադրության փոփոխություն, որի կապակցությամբ ախտորոշվել է՝ «Պարբերական հիվանդություն, խառը ձև, հաճախակի ընթացող նոպաներով, լիմֆադենոպաթիայով, առանց երիկամների ֆունկցիայի խանգարման: MEFV-M694V/R761H, SAA-a/b»:
Մայրը՝ Քրիստինե Կիրոկսայնը ունի հետևյալ առողջական խնդիրները՝ «ողնաշարի հիպերտրոֆիկ սպոնդիլոարթրող, օստեոխոնդրոզ: 2, C6 – C7 սեգմենտում մեդիան ճողվածք, առանց նյարդային ազդեցության: 3, Th11-Th12 սեգմենտում մեդիան ճողվածք: 4, L4-L5 սեգմենտում մեդիան, ձախ պարամեդիան, պարաֆորամինալ ճողվածք, ձախից դիսկ-ռադիկուլյար կոնֆլիկտով»:
Վերը նկարագրված հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ինքնին էականորեն նվազեցնում է հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, ինչն էլ հիմք է տալիս դատարանին ազտատազրկամ ձևով պատիժ նշանակելիս այն պայմանականորեն չկիրառել, հաշվի առնելով, որ անձի ազատությունը համարվում է բարձրագույն իրավաբանական արժեք:
(…)
Անվիճելի է այն փաստը, որ Դավիթ Պողոսյանին ազատազրկման ձևով պատիժը ծանր կացության մեջ կդնի նրա ընտանիքին, մասնավորապես՝ երկու մանկահաս երեխաներին, ովքեր ամուսնալուծվելուց հետո 2024թ. սեպտեմբերի ամսից՝ մշտապես բնակվում են Դավիթ Պողոսյանի հետ միասին և գտնվում են նրա խնամքին, արդյունքում առաջնորդվելով երեխաների լավագույն շահով՝ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ չպետք է ազատազրկում կիրառվի:
(…) սույն քրեական գործում առկա են այնպիսի հանգամանքներ, որ նախ նվազեցնում են արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, բացի այդ դրանք մյուս հանգամանքների հետ միասին դատարանին թույլ կտա նշանակելու օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, ինչպես նաև նշակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` հաշվի առնելով նաև, որ այն հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արաքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով (…) , իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի չկիրառման վերաբերյալ դատական ակտում որևէ պատճառաբանություն չի նշվել:
(…) Դավիթ Պողոսյանի մեղսագրվող արարքը կատարել է պահի ազդեցության տակ, որի շարժառիթը հանդիսացել է մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը և որպեսզի մարդկային վնաս չպատճառի, միայն այրել է ավտոմեքենան, իսկ այդ հանգամանքն ինքնին բավարար է, որպեսզի հանգել հետևության, որ ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց հասարակությունից մեկուսացնելու:
(…)»։
5.1. Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է(մեջբերվում է)․ «1. Բեկանել ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով 2025թ. հոկտեմբերի 21-ի դատավճռը, պատժի մասով փոփոխել այն և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, այն է`
2. Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի դրույթները և նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ
3. Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ դրույթները և Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:(…)»։
5.2. Վերաքննիչ բողոքին կից, ի թիվս այլնի, ներկայացվել են նաև հետևյալ փաստաթղթերի պատճենները․ Մեղադրյալի զինվորական գրքույկը, որով փաստվում է վերջինիս կողմից 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը N զորամասի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը, Տուժողին 200․000(երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ վճարելու վերաբերյալ փոխանցման անդորրագրերը, բնակության վայրից՝ «Վիլնյուս 36» համատիրության նախագահի կողմից Մեղադրյալի վերաբերյալ տրված դրական բնութագիրը, Մեղադրյալի հետ համատեղ երկու մանկահասակ երեխաների և ծնուղների բնակվելու հանգամանքը հաստատող՝ «Վիլնյուս 36» համատիրության նախագահի կողմից 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ին տրված 470 թվակիր տեղեկանքը, մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նախկին կնոջ՝ Էլմիրա Չուգուրյանի հայտարարությունը՝ համատեղ կյանքում ունեցած երեխաներն ամուսնալուծվելուց հետո՝ 2024 թվականի սեպտեմբերից Մեղադրյալի հետ բնակվելու և նրա խնամքին գտնվելու բովանդակությամբ, ծննդյան վկայականները և հայրություն ճանաչելու մասին վկայականը, որով փաստվում է մեղադրյալի խնամքին երկու մանկահասակ երեխաների՝ 2022 թվականի հուլիսի 5-ին ծնված Լիլի Դավիթի Պողոսյանի և 2020 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ծնված Տիգրան Դավիթի Պողոսյանի առկայությունը, Մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի մոտ «Պարբերական հիվանդություն, խառը ձև, հաճախակի ընթացող նոպաներով, լիմֆադենոպաթիայով, առանց երիկամների ֆունկցիայի խանգարման: MEFV-M694V/R761H, SAA-a/b» ախտորոշումը հայտնաբերվելու և ստացիոնար բուժում ստանալու վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերը։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
6․ Դատական նիստի ժամանակ Պաշտպանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն։
Մեղադրյալը միացավ Պաշտպանի խնդրանքին, ավելացրեց, որ ժամանակի ընթացքում կվերականգնի Տուժողին պատճառված վնասը։
Տուժող Մարիամ Վարդանյանը չառարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց, որ չի առարկում նաև Մեղադրյալի կողմից ժամանակի ընթացքում վերականգնվի պատճառված վնասը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1․Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում։
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո-քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա-րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը(վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևութ¬¬յունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողո¬քարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
8․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
« (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(…)
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
(…)
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(…)»։
8․1․ Պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ դատարան) վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում և ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է կատարված հանցագործության և կիրառվող պատժի համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Անդրադառնալով պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներից հանցագործությունների հանրային վտանգավորությանը՝ Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է.
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս mutatis mutandis Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված թեև որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն որպես դրա կատարման հիմք օրենսդիրը համարում է դատարանի համոզվածությունը, որ հանցանք կատարած անձի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. «(...)«հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։» (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։
Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)» (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
9․ Վկայակոչված օրենսդրական կարգավորումների և մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով վիճարկվող դատական ակտով Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի(այն է՝ ազատազրկում՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) 27(քսանյոթ) օր ժամկետով) վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների իրավաչափությունը, որը վիճարկվում է Պաշտպանի կողմից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է կատարած արարքի համար օրենքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը, 3(երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, ինչպես վիճարկվող դատական ակտում, այնպես էլ վերաքննիչ բողոքում թվարկված Մեղադրյալի՝ անձը բնութագրող հանգամանքները բացառիկ չեն, և այն աստիճան չեն նվազեցնում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որը համոզմունք կարող էր ձևավորել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը՝ 3(երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումը խիստ է Մեղադրյալի համար, և պետք է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ։
Վերոհիշյալ եզրահանգման գալիս Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է Մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, Մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը, այլ կերպ՝ ենթադրյալ հանցանքի առանձնահատկություններն ու կատարման ողջ հանգամանքների համակցությունը։ Սույն հարցի քննարկման համատեքստում էական է նաև այն գործոնի դիտարկումը, որ Մեղադրյալը, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ/0987/01/22 քրեական գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով մեղավոր ճանաչվելու և դատվածություն ունենալու պայմաններում է կատարել սույն գործով մեղսագրվող հանցանքը։
Վերոհիշյալ հանգամանքների գնահատման համատեքստում հարկ է փաստել, որ Մեղադրյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքեր չեն եղել, հետևաբար հիմնավոր չեն հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները։
10․ Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունը, որ պատժի նպատակներն իրացվելու տեսանկյունից Մեղադրյալը պետք է կրի նշանակված պատիժը, չի բխում իր իսկ կողմից արձանագրված հանգամանքների էությունից։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ ինչպես Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյաների բովանդակային կողմը պատշաճ գնահատման չի արժանացվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից։
11․ Սույն համատեքստում, հիմք ընդունելով, այդ թվում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և Դատավճռով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին հաշվի է առնում կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը` հանցագործության որակական կողմին բնորոշ հանգամանքները։
Քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և գտնում է, որ դրանք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով առկա փաստական տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Պողոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում նրա անձը բնութագրող տվյալների համակցությունը բավարար է հանգելու այն հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և հիմք են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման համար։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ Մեղադրյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելը այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքներ կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև սույն դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։
Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Մեղադրյալի անձը դրական բնութագրող, այդ թվում նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, խնամքին երկու մանկահասակ երեխաների առկայությունը, որոնցից մեկի մոտ ախտորոշվել է պարբերական հիվանդությունը, 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ մարտական գործողություններին մասնակցելը(Նշվածների մասին մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետում՝ Դատավճռում, 5․2․-րդ կետում), ներկայացված մեղադրանքն ընդունելը, դրա համար զղջալը, հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու համար միջոցներ ձեռնարկելը(մասնակի փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը), ինչպես նաև տուժողի կողմից նրա նկատմամբ բողոք չներկայացնելը։
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ԵԴ/0987/01/22 քրեական գործով Մեղադրյալը դատապարտվել է ոչ նույնասեռ հանցանքի կատարման համար(դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով), որի դեպքում հնարավոր կլիներ հանգել հետևության, որ պատժի նպատակների իրացվելիության տեսանկյունից սույն գործով նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը վերջինս պետք է ռեալ կրի, հետևաբար նշված հանգամանքն ինքնին չի կարող բացառել ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։
Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված՝ Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող մյուս՝ հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ծանրացնող այդ հանգամանքը հաստատված է համարել՝ հիմք ընդունելով Մեղադրյալի կողմից հայտնած տվյալները։ Սակայն հարկ է փաստել, որ այդ հանգամանքը որևէ այլ կերպ չի հաստատվել, որը հնարավորություն կտար հիմնավոր հետևության հանգել՝ Մեղադրյալի ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու առնչությամբ։ Մասնավորապես, քրեական գործի նյութերում առկա չեն փաստական տվյալներ Մեղադրյալի խմածության աստիճանի՝ արտաշնչած օդում կամ արյան մեջ ալկոհոլի քանակի վերաբերյալ, ինչը կարող էր հաստատել դեպքի պահին ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու՝ Մեղադրյալի կողմից մատնանշված հանգամանքը։
Հետևաբար, վերոշարադրյալ հանգամանքների գնահատման համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական պատժի նպատակների և պատժի արդարության սկզբունքի տեսանկյունից հիմնավորված չէ Մեղադրյալ նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ Սույն իրավիճակում, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, չնայած, արձանագրվել են վերոհիշյալ հանգամանքները, սակայն դրանց առնչությամբ իրավական հետևությունը չի բխել այդ հանգամանքների պատշաճ գնահատելու և պատժի նպատակների իրացված լինելու էությունից։
11․ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 69-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի իմաստով անարդարացի պատիժ նշանակելն է, և հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ և 377-րդ հոդվածներով նախատեսված՝ նյութական օրենքի կիրառման և պատժի արդարացիության խախտումներ, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ, 371-372-րդ հոդվածների հիման վրա պատժի մասով բողոքարկվող դատական ակտը փոփոխելու հիմք է:
Նշված հիմնավորումներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը նշանակված պատժի կրման մասով պետք է փոփոխել։
Եզրափակիչ մաս․
12․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել։
Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) 27(քսանյոթ) օր ժամկետով նշանակված վերջնական պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3(երեք) տարի ժամկետով։
Փորձաշրջանի ընթացքում Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ սահմանել վերահսկողություն, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ բնակության հասցեն սպասարկող համապատասխան մարմնին՝ պարտավորեցնելով վերջինիս առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի թույլտվության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության հասցեն փոփոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում Պրոբացիայի ծառայությանը հայտնել իր նոր բնակության հասցեն։
Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1199/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 17187124 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հայրանուն | Տիգրանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 264 Մաս 2 Կետ 2/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Ս |
| Ազգանուն | Ծառուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.7 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 10-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «10» ապրիլի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2025 թվականի ապրիլի 04-ին մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել և 2025 թվականի ապրիլի 07-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի ապրիլի 22-ին՝ ժամը 14։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ ք.Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծի պող. 23/1) ։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարիամ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ-ՆՈՐՔ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Բորյան 1ա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «22» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ տուժող Մ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Դ․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշմամբ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական վարույթի հետ պահելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակարգվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 07-ին։ 2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի մարտի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 17187124 քրեական վարույթով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Այսպես. Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդեց Դատարանին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Մեղադրյալը և պաշտպանը չառարկեցին կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու դեմ։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը(…)»: Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները(…):» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ կայացվելիք դատավճռի կատարումն ապահովելու համար՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու նպատակով։ Հետևաբար, վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը խափանման միջոցն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | ՈՐՈՇՈՒՄ ԳՈՒՅՔԱՅԻՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆՈՂ ՃԱՆԱՉԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «10» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ տուժող Մ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Դ․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշմամբ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական վարույթի հետ պահելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 07-ին։ 2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի մարտի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 17187124 քրեական վարույթով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Այսպես. Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները. 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Հիշյալի կապակցությամբ հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ գույքային հայցը համապատասխանում է սահմանված պահանջներին։ Խնդրեց մեղադրյալին ճանաչել գույքային պատասխանող։ Պաշտպանը նշեց, որ առարկություն չունի ներկայացված գույքային հայցի առնչությամբ։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. Դատարանը հետազոտելով քրեական վարույթում առկա գույքային հայցին վերաբերելի նյութերը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ճանաչել որպես գույքային պատասխանող հետևյալ պատճառաբանությամբ․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 27-րդ կետի համաձայն՝ «գույքային պատասխանող՝ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ, որն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով կարող է գույքային պատասխանատվություն կրել ենթադրյալ հանցանքով պատճառված վնասի համար.» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գույքային հայցը քննվում է քրեական վարույթի շրջանակներում՝ ըստ վերջինիս ընդդատության»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 159-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա են մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված հետևյալ վնասները․ 1) անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը. 2) կորցված, վնասված կամ ոչնչացված գույքը փոխարինելու կամ նորոգելու համար կատարված ծախսերը. 3) առողջությունը վերականգնելու, ներառյալ լրացուցիչ սննդի, հավելյալ խնամքի համար կատարված ողջամիտ ծախսերը. 4) մահացած տուժողի կամ տուժող ճանաչվելու ենթակա անձի հուղարկավորության, հուշաքարի, տապանաքարի տեղադրման, ինչպես նաև գերեզմանի բարեկարգման համար կատարված ողջամիտ ծախսերը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Մասնավոր շահերի պաշտպանության համար գույքային հայցը հարուցում և պաշտպանում է տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը, իսկ պետական շահերի պաշտպանության համար` դատախազը: 2. Գույքային հայցը կարող է հարուցվել քրեական գործը դատարան հանձնելուց հետո` մինչև նախնական դատալսումների ավարտը: Վարույթին ավելի ուշ ներգրավված տուժողն իրավասու է գույքային հայց հարուցելու տուժող ճանաչվելուց անմիջապես հետո: 3. Գույքային հայց հարուցվում է մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար: 4. Հայցադիմումում պետք է նշվի, թե որ վարույթով, ով, ում դեմ, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է գույքային հայց հարուցում, ինչպես նաև խնդրանք՝ վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի կամ գույքի բռնագանձման մասին: 5. Հայցի հիմքը և չափը ճշգրտելու անհրաժեշտության դեպքում տուժողը, նրա ներկայացուցիչը կամ դատախազը մինչև կողմերի եզրափակիչ ելույթներին անցնելն իրավունք ունեն գրավոր փոփոխելու կամ լրացնելու հայցադիմումը: 6. Եթե հայցադիմումը չի համապատասխանում օրենքով սահմանված պահանջներին, ապա թերությունները վերացնելու համար դատարանն այն վերադարձնում է ներկայացրած անձին: Եռօրյա ժամկետում թերությունները վերացնելու և կրկին ներկայացնելու դեպքում հայցը համարվում է ընդունված սկզբնական ներկայացման օրը: Հակառակ դեպքում հայցը համարվում է չհարուցված: 7. Գույքային հայց ներկայացրած անձի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ դատարանը ձեռնարկում է գույքային հայցն ապահովելու միջոցներ: 8. Գույքային հայց չհարուցելու դեպքում անձն իրավունք ունի այդպիսի հայց հարուցելու քաղաքացիական դատավարության կարգով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 317-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Սույն օրենսգրքի 20-րդ գլխով նախատեսված կարգով հարուցված գույքային հայցի հիման վրա նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը լուծում է անձին գույքային պատասխանող ճանաչելու հարցը: 2. Հայցի ապահովման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության դեպքում այդ հարցը լուծվում է գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին որոշմամբ: 3. Անձին գույքային պատասխանող ճանաչելու դեպքում դատարանը նրան ուղարկում է հայցի և դրան կից նյութերի պատճենները, ինչպես նաև գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին որոշման պատճենը և գույքային պատասխանողի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: Հուշաթերթը ներառում է նաև սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում: 4. Անձին գույքային պատասխանող ճանաչելու դեպքում դատալսումները հետաձգվում են ողջամիտ ժամկետով` գույքային պատասխանողին հնարավորություն տալով իրականացնելու սույն օրենսգրքով նախատեսված իրավունքները: Միաժամանակ դատարանը որոշում է հաջորդ դատական նիստի օրը և ժամը` այդ մասին պատշաճ ձևով տեղեկացնելով կողմերին, այդ թվում` գույքային պատասխանողին»: Վերոգրյալից ելնելով և հաշվի առնելով, որ գույքային հայցը հարուցվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 20-րդ գլխով նախատեսված կարգով նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալի դեմ, և վերջինս իր կողմից կատարած ենթադրյալ հանցանքներով պատճառված վնասի համար կարող է գույքային պատասխանատվություն կրել, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին սույն քրեական գործով ճանաչել որպես գույքային պատասխանող: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 131-133-րդ, 311-րդ և 317-րդ հոդվածներով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ճանաչել թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով գույքային պատասխանող: Գույքային պատասխանողին ուղարկել հայցի և դրան կից նյութերի պատճենները, ինչպես նաև գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին որոշման պատճենը և գույքային պատասխանողի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը, և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանումը։ ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է հանրային մեղադրողի դիմումի հիման վրա։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | ԴԱՎԻԹ |
| Ազգանուն | ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Հայրանուն | ՏԻԳՐԱՆԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 21-10-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ պաշտպան Մ․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ տուժող Մ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Ս․ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի (ծնված՝ 14․05․1998թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Վիլնյուսի 55 շենք, բն․ 9 հասցեում, նախկինում դատված՝ դատվածությունը մարված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով․ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշմամբ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը: 2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 17187124 քրեական վարույթով «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական վարույթի հետ պահելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 07-ին։ 2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի մարտի 26-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ․Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 17187124 քրեական վարույթով Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Այսպես. Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»: Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը. Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները. - 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, մասնակցությամբ՝ Մարիամ Վարդանյանի, ըստ որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում ք․Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի 45 շենքի բակը, որտեղ կայանված «Նիսսան» մակնիշի ավտոմեքենան հայտնաբերվեց դիմացի մասը ամբողջությամբ այրված վիճակում, ըստ տուժողի հայտարարության՝ ավտոմեքենան այրել են դիտավորյալ, սակայն կոնկրետ անձի չի կասկածում։ Հետազոտվեց նաև քրեական գործի 1-ին հատորի 244-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը՝ դեպքի վայրի զննության տեսագրությունը։ (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 7-8, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13:50-ին՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը ձերբակալվել է: Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը հայտարարել է․ «Հայտնում եմ, որ Մ․Վարդանյանի ավտոմեքենան այրելու միջոցով ես եմ վնասել»: Արձանագրության ներքևում առկա են արձանագրությունը կազմելու օրը և ժամը, ձերբակալվածի և արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունները։ (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 21, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -Թվային խուզարկություն կատարելու մասին կատարելու մասին արձանագրությունը։ Թվային խուզարկությունը սկսվել է 2025 թվականի փետրվարի 13-ին՝ ժամը 16։13-ին, ավարտվել՝ ժամը 16։34-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ, երրորդ դասի խորհրդական՝ Ռ.Մայիլյանի կողմից, մասնակցությամբ՝ մեղադրյալ Դ. Պողոսյանի, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 41-րդ, 210-րդ, 214-րդ, 215-րդ, 236-րդ հոդվածների պահանջները, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ1/0297/08/25 որոշման հիման վրա կատարվել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Սամսունգ» մոդելի՝ բջջային հեռախոսում։ «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս փաթեթավորված և կնիքված է: Փաթեթից հանվելուց հետո այն միացվեց լիցքավորման լարին: Բջջային հեռախոսի վրա առկա էր գաղտնաբառ, որը մեղադրյալի կողմից հայտնվեց վարույթն իրականացնող մարմնին, այն իրենից ներկայացնում էր գրաֆիկական պատկեր: Գաղտնաբառը հավաքելուց հետո բացվեց բջջային հեռախոսի էկրանի մենյու հատվածը: Գործարկվեցին «WhatsApp», «viber», «instagram», «Telegram», «messenger», «Նկարներ» հավելվածում հայտնաբերվեցին քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող նամակագրության լուսանկարներ, որոնք կարտատպվեն և կկցվեն վարույթի նյութերին: Մյուս հավելվածներում քննությանը հետաքրքրող տվյալներ չհայտնաբերվեցին։ Հանրային մեղադրողի կողմից ընթերցվեցին քրեական գործում առկա հաղորդագրությունները․ «Պրիվետ կյանք, հետո էլ ինձ էիր ձեռ առնում, ասի միհատ կոխեմ աչքդ տենաս», «Բայց թրենդի մեջ, վսյո, դե առ զանգի գամ խմենք», «ընենցա դու պիտի առնես ոչ թե ես», «վայլդբերիսով պատվիրեմ քո համար», «հա որ ճարես կպատվիրես», «մի հատ գրի դրանց, տես ուրդուց են վերցրել, էս տախտակից էլ կպատվիրեմ քո համար», «վայ ապրես կյանքս, ինչ բարեսիրտ ես է», «բա երբ ռաստվենք, կարոտել եմ չյոտը», «արա ախպոր պես մի տուֆտի էլի, գժվում եմ էս օդ օդ խոսակցություններից, որ ըտենց ես ասում ուժե խնդալ լսել ա գալի», «ձեռ էիր առնում փաստորեն, շատ թրենդային ա, չէի կարա չուղարկեի», «թրենդի մեջ սաղ», «ահահահա, բայլուս կյանքս», «արա լավ, քո արև», «էսի դաժը պաստավկեն ա թրենդային վեկալ», «պրիվետ կյանք»։ Նախագահողի հարցին ի պատասխան հանրային մեղադրողը պարզաբանեց, որ նշված հաղորդագրությունները պատկանում են Միհրան Տուլբենջյանի և Դավիթ Պողոսյանի կնոջը։ Նրա խոսքով՝ սույն նամակագրությամբ հաստատվում է վերջիններիս կապի մասին։ Հարցին, թե ինչպես է հայտնաբերվել նշված հաղորդագրությունը մեղադրյալի հեռախոսում՝ նշեց, որ տեղեկություն առկա չէ, սակայն այն գտնվել է մեղադրյալի հեռախոսում։ (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 112-115, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -Դատաապրանքագիտական, դատանյութագիտական, դատահրդեհատեխ-նիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը տրամադրված «NISSAN JUKE 1.6» մակնիշի 01 IV 999 Wh ավտոմեքենայի առջևի հողմապակու ձախակողմյան ստորին հատվածում առկա վնասվածքն առաջացել է կոշտ առարկայի դրսից դեպի ներս ուղղությամբ ներգործության հետևանքով: Ելնելով կատարված հետազոտությունների արդյունքներից, մասնավորապես՝ ավտոմեքենայի վրա առկա հրդեհի հետքերի ընդհանուր տեսքից, դրանց վերլուծությունից և համադրումից, ինչպես նաև ի նկատի ունենալով թիվ 17187124 քրեական վարույթում առկա տվյալները, փորձաքննության ներկայացված «NISSAN JUKE 1.57» մակնիշի «01 IV 999 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհն ունեցել է իրարից անկախ երկու օջախ, որոնք գտնվել են աջակողմյան և ձախակողմյան անվադող անվաթև հատվածներում: Հրդեհը բռնկվելով՝ նշված հատվածներում, այրունակ զանգվածի միջոցով տարածվել է՝ ընդգրկելով շարժիչախցիկը ամբողջությամբ: Հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել բաց կրակի աղբյուրը (օրինակ՝ այրվող լուցկի, կրակայրիչ և այլն): Պարզել հրդեհի առաջացման ժամանակահատվածը, ինչ նյութի օգտագործման հետևանքով է առաջացել և այրման տևողությունը հնարավոր չէ՝ տվյալ դեպքում փորձագիտական բավարար չափանիշների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված «NISSAN JUKE 1.6T» մակնիշի «01 IV 999» ավտոմեքենայի այրման և ջերմահարման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի ափը, 2024թ.-ի դեկտեմբերի 16-ի դրությամբ, կազմել է շուրջ 3․687․000 /երեք միլիոն վեց հարյուր ութսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամ: (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 116-136, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Դավիթ Պողոսյանի կողմից շահագործվող 077 79 93 37 բջջային հեռախոսահամարը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:13:21-ից մինչև 02:15:48-ն ընկած շենքի տարածքում, իսկ 02:40:13-ից մինչև 03:31:42-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 15 Վիլնյուս փողոցի, 53/2 հասցեի տարածքում, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:00:13-ից մինչև 01:09:59-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Վիլնյուսի փողոց, 16 ա հասցեի տարածքում (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 172-174, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - «Էֆնեթ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունով, որի համաձայն՝ 1682585790XEV303_archive-1734294620-9000 անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում են թվով երկու կայանված ավտոմեքենաներ, որոնց հետևի մասում առկա է առերևույթ այգենման տարածք, որը ավտոմեքենաների կայանման և հետևի մասում գտնվող ճանապարհից առանձնացված է քարե պատով: Տեսագրությունը սկսվում է 2024-12-16 00:31:45-ին: Տեսագրության 01:45:05-րդ վայրկյանին նշված ավտոմեքենաների հետևի, ասֆալտապատ ճանապարհի ձախ կողմից դեպի աջ կողմ է գնում մի անձ, վերջինիս գլուխը կախ է, գլխին քաշած է հագուստին ամրակցված գլխարկ /կապիշոն/, հագին սև կոշիկներ են, իսկ ձախ ձեռքին առկա է պոլիէթիլենային տոպրակների նմանվող իրեր: Տեսագրության 01:50:12-րդ վայրկյանին լսվում է հետևյալ արտահայտությունը. <<ժողովուրդ էս ում ավտոնա, ժողովուրդ>> ինչից հետո լսվում է առերևույթ ավտոմեքենայի ազդանշանային համակարգի ձայն, այնուհետև լսվում է տարբեր անձանց ձայներ, ովքեր ասում են, որպեսզի պարզեն ումն է ավտոմեքենան և իջնեն ներքև: Տեսագրության 01:53:52-րդ վայրկյանին շենքի ներսից դուրս է գալիս մի անձ, ով այն հարցին, թե <<էս ում ավտոնա>> պատասխանում է, որ <<իր ավտոնա>> և շարժվում է տեսախցիկի դիտակետից դեպի աջ: Տեսագրության 01:57:56-րդ վայրկյանին շենք մուտք ու ելք են կատարում տարբեր անձինք/առերևույթ այդ շենքից/ նրանցից որոշների ձեռքին առկա է տարրաներ, որոնցով ջուր են տեղափոխում դեպի տեսախցիկից աջ կողմ ընկած հատված: Տեսագրության 02:03:27-րդ վայրկյանին երևում է փրկարար ծառայության աշխատակիցը, ով վազում է դեպի աջ կողմ և ջրի միջոցով առերևույթ մարում բռնկված կրակը: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը՝ 03:01:45-րդ վայրկյանին: Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, ձեռքին առկա իրերը հանդիսանում են պոլիէթիլենային տոպրակներ և նաև պլաստմասե տարրա, ինքը շարժվում է դեպի <<Նիսսան ժուկ>> մակնիշի ավտոմեքենայի ուղղությամբ: «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված տեսագրությունները պարունակող թվով 2-րդ լազերային սկավառակի մեջ առկա 1732609430EGF433_archive-1734294603-9000, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, տեսախցիկից դեպի աջ դիմային հատվածում առկա են ավտոտնակներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:01-ին: Տեսագրության 01:46:10-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ, վազում է տեսախցիկից դեպի ձախ կողմում գտնվող, շենքի բակային տարածքը դրանից վերև գտնվող այգու հետ կապող տարածք և հեռանում դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:25-րդ վայրկյանին նշված անձը աջ կողմից շարժվում է դեպի ձախ կողմ, մոտենում աստիճաններից մի փոքր աջ կողմում գտնվող հողային տարածք և նստում այնտեղ: Տեսագրության 01:49:10-րդ վայրկյանին վերը նշված անձը կանգնում է և հեռանում տեսախցիկի դիտակետից դեպի ձախ կողմ, իսկ տեսագրության 01:50:20-րդ վայրկյանին տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից երևում է ծուխ, լսվում է անձանց ձայներ, ովքեր փորձում են ջրով ինչ-որ բան հանգցնել: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:51:01-ին: Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, նշել, որ 01:46-10-րդ վայրկյանին, երբ շարժվում է դեպի աջ կողմ, գնում է մոտակայքում գտնվող ցայտաղբյուրից ջուր խմելու, այնուհետև հետ է գալիս և նստում այգու տարածքում, մի որոշ ժամանակ նստելուց հետո, կանգնել է և այգու ներսով քայլել դեպի ձախ կողմ, որի ժամանակ և նկատել է, որ Մ.Վարդանյանն իրեն տեսել է: 1732618045EHF586_archive-1734294600-9032, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:00-ին: Տեսագրության 01:43:28-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ՝ գլուխը կախ, գլխին քաշած հագուստին ամրակցված գլխարկ /կապիշոն/, հագին սև կոշիկներ և սև տաբատ, ձախ ձեռքին առկա է պոլիէթիլենային տոպրակների նմանվող իրեր քայլում է տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:55-րդ վայրկյանից լսվում է հետևյալ արտահայտությունը. <<ժողովուրդ, ժողովուրդ>>, նաև ազդանշանային համակարգի ձայն և այլ անձանց ձայներ, այդ թվում՝ <<ժողովուրդ էս ում ավտոնա, ասեք թող գա>>: Տեսագրության 02:02:28-րդ վայրկյանին երևում է փրկարար ծառայության աշխատակիցը, առերևույթ կատարվում են կրակի մարման աշխատանքներ: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:59:47-րդ վայրկյանին: Մեղադրյալ Դ.Պողոսյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը հանդիսանում է ինքը, ձեռքին առկա իրերը հանդիսանում են պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, որոնց միջոցով այրել է <<Նիսսան ժուկ>> մակնիշի ավտոմեքենան: (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 178-182, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությունով, որի համաձայն՝ VIDEO-2024-12-16-12-10-14.mp4 անվամբ տեսագրությունը միացնելուց համակարգչի էկրանին հայտնվում է բնակելի շենքի պատկեր, որի բակում կայանված դեղին ավտոմեքենան այրվում է: Տեսագրության կատարման սկզբնակետի և այրվող մեքենայի միջև առկա է այգենման տարածք: Տեսագրության ողջ տևողությունը կազմում է 00:05 վայրկյան է: (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 189-190, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Հետազոտվեց նաև քրեական գործի 1-ին հատորի 191-րդ թերթում առկա լազերային սկավառակը։ Նախագահողի հարցին, թե չի կարծում, որ կողքի ավտոմեքենաներին ևս կարող էր վնաս հասցնել, մեղադրյալը նշեց, որ այդ պահին չի մտածել։ (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 191, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, ըստ որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի կողմից օգտագործվող 077799337 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել է ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ: (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 199-200, 169, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով, որի համաձայն՝ «ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները պարունակող թվով երկու լազերային սկավառակները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ: (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 201-202, 183, 184, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումով, որի համաձայն՝ վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչվել են ապացույց և պահվել քրեական վարույթի հետ: (տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 203-204, 191, 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Դատաքննության ընթացքում հետազոտվեց իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի վրա առկա են նշումներ՝ «ԵԴ1/1199/01/25», «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը»։ Հանրային մեղադրողը հետազոտեց բջջային հեռախոսը։ Ծրարը բացվեց, որից դուրս բերվեց «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի հետևի հատվածում առկա է գործարանային համարը՝ «35126828/28/263388/0»։ Տուժողը և պաշտպանական կողմը հայտարարեցին, որ անհրաժեշտություն առկա չէ բջջային հեռախոսը հետազոտելու։ Բջջային հեռախոսը համարվեց հետազոտված։ Հեռախոսը տեղադրվեց ծրարում և փակվեց նախագահողի կողմից։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -Տուժող Մարիամ Վարդանյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ ճանաչում է մեղադրյալին, վերջինիս հետ ծանոթացել է 5-6 տարի առաջ, երբ ծանոթացել է իր ամուսնու հետ, նրանք եղել են ընկերներ։ Նշեց, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին գտնվել է իրենց տանը, պատուհանից լսել է ձայներ, աղմուկ, լսել է «ժողովուրդ ով կա արթնացեք» խոսքերը, պատուհանից դուրս է նայել և տեսել է, որ մեքենան այրվում է, այդ պահին հարևանները փորձել են օգնել, ջուր բերել, սակայն հրդեհը մեծ ծավալ էր ստացել, ուստի սպասել են հրշեջ ծառայությանը։ Տանից դուրս գալուց հետո մեքենայի կողքին եղել են հարևանները, սակայն մի փոքր հեռու քայլելուց տեսել է, որ ինչ-որ մեկը ծառի հետևում թաքնված էր, գլխին կար գլխարկ, փորձել է մոտենալ, սակայն այդ անձը հեռացել է։ Հետագայում վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ուղարկված տեսանյութով տեսել է, որ առկա է անձի ստվեր՝ ծառի մոտ, ուստի դա իր երևակայությունը չի եղել, այդ իսկ պատճառով էլ կասկած է առաջացել, որ առկա է եղել դիտավորություն՝ իր մեքենան այրելու։ Նշեց, որ դեպքից հետո միտք չի ունեցել, թե ով կարող էր կատարել արարքը, քանի որ տարաձայնություն չի ունեցել որևէ անձի հետ, սակայն առաջ է քաշել նաև այլ վարկած, որ տեղի է ունեցել ինքնաբռնկում։ Տուժողի խոսքով՝ կարծել է, որ կատարվածն ուղղված է հենց իր դեմ, քանի որ անձամբ իր մեքենան է այրվել։ Նշեց, որ այնուհետև ներկայացել է ոստիկանության բաժին և տեսել է մեղադրյալին։ Իրեն հայտնվել է, որ մեղադրյալը մեքենան այրել է կոնկրետ պատճառով, որ ինքը մտածել է, որ իր ամուսինը և նրա կինը գտնվել են սիրային հարաբերությունների մեջ, սակայն նշեց, որ այդ մասին ինքն իմացել է 3-4 ամիս առաջ։ Տուժողը նշեց, որ «կարոտել եմ» հաղորդագրությունը ուղղված է եղել այլ անձի, իսկ իր ամուսինը իրեն ցույց է տվել ամբողջ նամակագրությունը, որը ջնջվել է Դավիթի կնոջ կողմից, որտեղ երևում է, որ առաջինը գրում է Դավիթի կինը, այդ ամենը ինքը ցույց է տվել Դավիթի ընտանիքին։ Նշեց, որ Դավիթի կինը իր հետ այլ կերպ է շփվում, ավելի բարեկիրթ, առանց որևէ բառերի, իսկ այնտեղ պարզ երևում է, որ առկա են սմայլիկներ, տգեղ խոսվածքային բառեր, այս ամենը իր մեջ առաջացրել է դիտավորության կասկածանք, որ Դավիթի կինը գրել է «գրգռող» նամակներ։ Հետագայում Դավիթի հետ տեղի ունեցածի կապակցությամբ որևէ խոսակցություն չի ունեցել։ Ոստիկանության բաժանմունքում է տեղեկացել, որ Դավիթի կողմից է կատարվել մեքենայի այրումը։ Պաշտպանի հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը դեպքից հետո կապ հաստատել է տուժողի հետ՝ գումարային փոխհատուցում տալու նպատակով, նշեց, որ անմիջապես հետո ոչ, սակայն 7-8 ամիս հետո զանգահարել է Դավիթի մայրը, սակայն չի ցանկանում հրապարակել ամբողջ խոսակցությունը։ Դավիթի մայրը նշել է, որ իրենք ցանկանում են փոխհատուցել, սակայն չունեն հնարավորություն, չնայած այն հանգամանքին, որ 9 ամիս է անցել դեպքից, սակայն 9000 դրամ նույնիսկ չեն փոխանցել իրեն։ Նշեց, որ ներկայումս կյանքը բացահայտ է և Դավիթը իր սոցիալական կայքերում հրապարակում է իր կյանքից նկարներ՝ ակումբներում։ Նշեց, որ նախորդ դատական նիստից հետո իր հետ կապ չեն հաստատել և չեն փորձել հարթել վնասը։ Նշեց, որ ինքը լրիվ համաձայն է եղել, որ իրեն գումարային փոխհատուցում տան, թե ինչու է այս ամենը իր համար կարևոր, նշեց, որ ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։ Նախագահողի հարցին, թե ինչ կրթություն ունի տուժողը, նշեց որ ունի բարձրագույն զինվորական կրթություն, աշխատում է որպես անձնագրային բյուրոյի պետ։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Վկա Միհրան Տուլբենջյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին իր կինն է զանգահարել և ասել, որ իր մեքենան այրվում է, երբ հասել է դեպքի վայր այն դեռ այրվում էր, չի պատկերացրել թե ով կարող էր կատարել։ Երբ կանչել են բաժին, այդ ժամանակ տեղեկացել է, որ Պողոսյան Դավիթն է կատարել արարքը, հետագայում կատարվածի մասին Դավիթ հետ խոսակցություն չի ունեցել։ Գույքի վերականգման հետ կապված ևս չի ունեցել խոսակցություն, Դավիթի մայրը զանգահարել է իր կնոջը և քննարկել գույքի վերականգման հետ կապված հարցեր։ Նշեց, որ Դավիթը եղել է իր մանկության ընկերը։ Պաշտպանի հարցին ի պատասխան նշեց, որ դեպքից առաջ խոսակցություն ունեցել է Դավիթի հետ՝ կապված նրա կնոջը գրված հաղորդագրությունների և հնարավոր հետին մտքի հետ, նշեց, որ իր ընկալմամբ՝ խոսակցությունը փակվել է, այդ խոսակցությունից հետո շփում չի ունեցել մեղադրյալի հետ։ Նախագահողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ որևէ անձի չի կասկածել կատարվածի հետ կապված։ Դավիթի հետ ունեցել է տարաձայնություններ դեպքից մի քանի ամիս առաջ։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -վկա Էլմիրա Չուգուրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ տեղյակ չի եղել կատարված մասին, հետագայում շրջապատից է իմացել, որ Մարիամի մեքենան վառվել է։ Նշեց, որ երբ Դավիթին բռնել են որպես մեղադրյալ այդ ժամանակ իմացել է, որ դեպքի պատճառը եղել է Մարիամի ամուսնու կողմից իրեն ուղղված նամակագրությունը։ Դավիթը խանդից ելնելով նման քայլի է դիմել, Դավիթը այդ մասին տեղեկացել է իր հեռախոսից։ Դեպքի մասին որևէ մեկից չի հետաքրքրվել, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական ծանր վիճակում, քանի որ նոր էր ամուսնալուծվել, այնուհետև Դավիթի մայրիկից է տեղեկացել կատարվածի մասին։ Առ այսօր Դավիթի հետ չի շփվում, կապ է պահպանում հիմնականում Դավիթի մայրիկի հետ՝ երեխաներին տանել-բերելու հետ կապված։ Նշեց, որ դեպքի վերաբերյալ տեղեկացել է այլ անձանցից՝ բակի խոսակցություններից, որևէ մեկը կոնկրետ իրեն չի ասել, այնուհետև համացանցից է տեսել, որ Մարիամի մեքենան ՝ վառվել, իր մտքով չի էլ անցել, որ Դավիթը կարող է կապ ունենալ։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Վկա Լուիզա Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին լսել է աղմուկ, մոտեցել է պատուհանին, տեսել, որ ավտոմեքենա է այրվում, միանգամից ճանաչել է, որ մեքենան Մարիամի դեղին ավտոմեքենան է, իր սովորության համաձայն տեսագրություններ է արել։ Նշեց, որ Մարիամի և Միհրանի ընտանեկան հավաքույթների ժամանակ է ծանոթացել նրանց հետ, Միհրանը և Մարիամը իրենց հարսանիքի քավորն ու քավորկինն են։ Այդ օրը անմիջապես իջել է ներքև, դեպքի հստակ պահին չի իմացել, թե ով է կատարել կամ ինչու է կատարել հրդեհը, հետագայում առավել մանրամասն իմացել է Մարիամից, ով իրեն ասել է, որ Դավիթն է այրել ավտոմեքենան, պատճառը Միհրանի և Էլմիրայի միջև տեղի ունեցած նամակագրությունն էր, որը Դավիթը կապում էր որպես սիրային կապ։ Ենթադրել են, որ խանդի շարժառիթից ելնելով այրել է ավտոմեքենան։ Նշեց, որ կատարվածի առնչությամբ խոսել է միայն Մարիամի հետ։ Նշեց, որ Մարիամն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան այրել է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ -Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված ցուցմունք չտալը, նշեց, որ պնդում է նախորդիվ տրված ցուցմունքը։ Նշեց, որ կպատասխանի հարցերին։ Մեղադրյալը նշեց, որ Մեղադրյալը նշեց, որ տեսնելով Միհրան Պողոսյանը և կնոջ նամակագրությունը, ընդունել է այն որպես սիրային, դրանից հետո չկարողանալով ամբիցիաները զսպել, մարդկային վնասներ չտալու համար գնացել է այդ քայլին, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական վատ վիճակում։ Զղջում է իր կատարածի համար, պատասխանատու է իր արածի համար։ Նախկինում չի ունեցել որևէ խնդիր Միհրան Տուլբենջյանի հետ, ունեցել է ջերմ հարաբերություններ։ Նշեց, որ սկսել է փոխհատուցել պատճառված վնասը, մնացած մասով ևս պատրաստակամ է փոխհատուցել։ Նշեց, որ իր խնամքին առկա են երկու երեխաները։ Երեխաներից մեկը ունի առողջական խնդիրներ։ Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ քայլել է դեպի մեքենան, իր ձեռքին եղած գտնվող տոպրակներով աջ հատվածից և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է, այնուհետև բարձրացել է վերևի այգին, կանգնել է մոտ 15-20 րոպե, այնուհետև հեռացել է դեպքի վայրից, քանի որ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է։ Հարցին, թե ինչու էր կանգնած սպասում՝ նշեց, որ պարզապես նայում էր այրմանը։ Տուժողի հարցին, թե ինչու էր մեղադրյալը իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց երեք ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կամ դրդել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը, գտնվելով վատ հոգեբանական վիճակում՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, բացի այդ Միհրանի մեքենան այդտեղ կայանված չի եղել, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան։ Հարցին, թե արդյոք եղել է այլ անձ, որ աջակցել է իրեն հանցանքի կատարման ժամանակ, նշեց, որ ոչ։ Նշեց, որ որդին տառապում է երևանյան հիվանդությամբ, ծնողները 50-55 տարեկան են, հաշմանդամության կարգ չունեն, բայց ունեն առողջական խնդիրներ, հայրը ունի ճնշման հետ կապված խնդիր, իսկ մայրը՝ ողնաշարի։ Հատուցել է 100․000 ՀՀ դրամ, մոտ երկու երեք օր առաջ, երեխաները բնակվում են իր հետ։ Նախորդիվ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարել ավարտել է։ Դեպքի օրը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, օգտագործել է 3 բաժակից ավելի, եթե օգտագործած չլիներ հնարավոր է չաներ նման արարք։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը՝ (...) 2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով, (...) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով»: Վերլուծելով մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ. 1) ապացուցված են մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ: Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով: 3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից: 4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին: 5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, (․․․)16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. 5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար. 6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման. 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. 12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ 13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. 14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. 15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. 16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից: 2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են` 1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից. 2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը. 3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները. 4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ. 5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել: 3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝ 1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3) դատարանի փաստական վերլուծությունները. 4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները: 4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝ 1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը. 2) դատարանի իրավական վերլուծությունները. 3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. 4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս: 5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են` 1) դատարանի որոշումները. 2) դատավճռի բողոքարկման կարգը: 6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։ Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։ Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։ Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝ 1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, 2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբան-վածություն, 3) անմեղության կանխավարկած»: (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը)։ Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են. 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։ 30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։ Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։ Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։ 31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։ Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։ 31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է. - աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս), - ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները, - դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման, - լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։ Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։ (․․․)Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։ Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը) (...)»: Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում: Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում, որն ուղղված է սեփականության դեմ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքի օբյեկտ են հանդիսանում սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները։ Օբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել վերջինիս։ Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է դիտավորությամբ։ Հանցակազմը ծանրացնող հանգամանքները նախատեսված են նույն հոդվածի 2-րդ մասում, որոնց թվում առկա է նաև հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը։ Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը։ Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանն, իր հետ նախապես վերցրել է պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, բակում տեսել է կայանված վիճակում գտնվող Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ Այնուհետև գնացել է մոտակա այգի և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը, որից հետո տեսնելով, որ տուժող Մարիամ Վարդանյանը իջել է բակ՝ հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։ Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, թվային խուզարկություն կատարելու մասին կատարելու մասին արձանագրությամբ, դատաապրանքագիտական, դատանյութագիտական, դատահրդեհատեխնիկական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ, ըստ որի՝ «Փորձաքննությանը ներկայացված «NISSAN JUKE 1.6T» մակնիշի «01 IV 999» ավտոմեքենայի այրման և ջերմահարման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի ափը, 2024թ.-ի դեկտեմբերի 16-ի դրությամբ, կազմել է շուրջ 3․687․000 /երեք միլիոն վեց հարյուր ութսունյոթ հազար/ ՀՀ դրամ», զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Դավիթ Պողոսյանի կողմից շահագործվող 077-79-93 -37 բջջային հեռախոսահամարը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 02:13:21-ից մինչև 02:15:48-ն ընկած շենքի տարածքում, իսկ 02:40:13-ից մինչև 03:31:42-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Երևան քաղաքի, Նոր Նորքի 7-րդ զանգված, 15 Վիլնյուս փողոցի, 53/2 հասցեի տարածքում, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:00:13-ից մինչև 01:09:59-ն ընկած ժամանակահատվածում սպասարկվել է Վիլնյուսի փողոց, 16 ա հասցեի տարածքում», վկա Լուիզա Խաչատրյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, «Էֆնեթ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի, Վիլնյուս փողոցի 45-րդ շենքի տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ ««ԷՖՆԵԹ Տելեկոմ» ՍՊԸ-ի կողմից ստացված տեսագրությունները պարունակող թվով 2-րդ լազերային սկավառակի մեջ առկա 1732609430EGF433_archive-1734294603-9000, անվամբ տեսագրությունը միացնելուց հետո համակարգչի էկրանին հայտնվում է շենքի բակային հատվածի նմանվող տարածք, որտեղ կայանված են ավտոմեքենաներ, տեսախցիկից դեպի աջ դիմային հատվածում առկա են ավտոտնակներ: Տեսագրությունը սկսվում է 2024/12/16 00:30:01-ին: Տեսագրության 01:46:10-րդ վայրկյանին երևում է, թե ինչպես մի անձ, վազում է տեսախցիկից դեպի ձախ կողմում գտնվող, շենքի բակային տարածքը դրանից վերև գտնվող այգու հետ կապող տարածք և հեռանում դեպի աջ կողմ: Տեսագրության 01:48:25-րդ վայրկյանին նշված անձը աջ կողմից շարժվում է դեպի ձախ կողմ, մոտենում աստիճաններից մի փոքր աջ կողմում գտնվող հողային տարածք և նստում այնտեղ: Տեսագրության 01:49:10-րդ վայրկյանին վերը նշված անձը կանգնում է և հեռանում տեսախցիկի դիտակետից դեպի ձախ կողմ, իսկ տեսագրության 01:50:20-րդ վայրկյանին տեսախցիկի դիտակետի ձախ կողմից երևում է ծուխ, լսվում է անձանց ձայներ, ովքեր փորձում են ջրով ինչ-որ բան հանգցնել: Տեսագրությունն ավարտվում է ժամը 02:51:01-ին», մեղադրյալի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով։ Անդրադառնալով հանցանքի կատարման շարժառիթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների արդյունքում պարզ է դարձել, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը հանցանքը կատարել է վրեժի շարժառիթով, քանի որ դեպքից ամիսներ առաջ տեղեկացել է իր կնոջ՝ Էլմիրա Չուգուրյանի և իր մանկության ընկերոջ՝ Միհրան Տուլբենջյանի միջև տեղի ունեցած նամակագրության մասին, որն ընդունել է իբրև սիրային և այդ հանգամանքը ցավագին ընդունելով՝ որոշել է վրեժ լուծել Միհրան Տուլբենջյանից՝ հանրավտանգ եղանակով հրկիզելով վերջինիս կնոջ՝ Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան։ Մեղադրյալն իր ցուցմունքով ևս հաստատել է նշված հանգամանքը, հայտնելով, որ «իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց մի քանի ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Այսպիսով՝ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում: Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով) և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0987/01/22 (13117522) գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով դատվածություն ունենալու պայմաններում սույն հանցանքի կատարումը։ -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցությամբ կատարելը (հիշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով), -մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում կատարած արարքի համար զղջալը և իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը։ Բացի այդ, մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Լիլի Դավիթի Պողոսյանի (ծնված՝ 05․07․2022թ․), Տիգրան Պողոսյանի (ծնված՝ 21․09․2020թ․) ծննդյան վկայականները (երկու երեխաների՝ իր խնամքին լինելու հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով)։ Ներկայացվել է նաև մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթուղթ, ըստ որի՝ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել են երկու մուտացիաներ՝ պարբերական հիվանդության ախտորոշումը հաստատվել է։ Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 99398 զ/մ-ի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի զինվորական գրքույկի պատճենը։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը(հանցանքը համարելով ավարտված 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով), Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ երեք տարի ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալ պատճառաբանությամբ․ Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ծանր հանցանք՝ ուղղված անձի սեփականության դեմ։ Վերջինիս մեղսագրվում է հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքներից՝ գույքը վնասելը հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով։ Նշված հանգամանքն էական նշանակություն ունի անձի կողմից կատարված հանցանքի բարձր հանրային վտանգավորություն արձանագրելու համար, քանի որ մեղադրյալը, անտեսելով երեկոյան ժամի առկայությունը՝ 01։00-ի սահմաններում, հրկիզման եղանակով վնասել է Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան, այդ կերպ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձի հանրային վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև վերջինս զղջացել է կատարած հանցանքի համար, ունի երկու անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկն ունի պարբերական հիվանդություն, սակայն վերջինս հանցանքը կատարել է հանրավտանգ եղանակով, ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ վրեժի շարժառիթից ելնելով։ Վերջինիս կողմից նման վարքագիծը վկայում է ըմբոստ վարքի, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունք ունենալու մասին։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը տուժող Մարիամ Վարդանյանի հարցին ի պատասխան դատաքննության ընթացքում նշել է, որ «կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Բացի այդ, համաձայն իր կողմից տրված ցուցմունքի՝ մեղադրյալը հանցանքի կատարումից հետո գնացել է մոտակա այգին և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը։ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս չի ցուցաբերել հետհանցավոր դրական վարքագիծ և չի փորձել հանգցնել կրակը։ Հատկանշական է, որ «Տուժող» հասկացությունը` որպես իրավաբանական կատեգորիա, բնութագրվում է ինչպես իրավական, այնպես էլ դատավարական հատկանիշներով։ Որպես իրավական հասկացություն` այն արտացոլում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին անմիջականորեն հանցագործությամբ վնաս պատճառելու օբյեկտիվ փաստը։ Թեպետ տուժող Մ․Վարդանյանը հայտնել է, որ չի բողոքում, խնդրել է հատուցել իրեն պատճառված վնասը,Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ վերջինիս ցուցմունքի ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։ Վերջինիս 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչ օրս 3․687․000 ՀՀ դրամից հատուցվել է ընդամենը 200․000 ՀՀ դրամ գումար։ Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, որպիսի պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի անձի և իր կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը բարձր է և պատժի նպատակների իրագործումը անհնար է առանց պատիժը փաստացի կրելու։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Քննարկելով գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել մասնակի՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից կատարվել է 200․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է 2025 թվականի հունվարի 08-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Նիսսան» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել Մարիամ Ռուբենի Վարդանյանի տիրապետմանը, իսկ 2025 թվականի մարտի 26-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ Ա14» մոդելի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին։ Արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով: Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը բավարարել։ Գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ Պատժի սկիզբը համարել Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։ Արտավարութային ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-10-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
| Այլ նշումներ | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԱՆՀՍՏԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼՈՒԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «21» հոկտեմբերի 2025 թվական Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, քննարկելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, վերաբերյալ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին կայացված դատավճռում առկա անհստակության լուծման հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին թիվ ԵԴ1/1199/01/25 գործով կայացվել է դատավճիռ, որի «Վճռեց» մասում որպես մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժաչափ նշված է «ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով»։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը 3 օր գտնվել է անազատության մեջ, ուստի ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 2 տարի 11 ամիս 27 օր ժամկետով, մինչդեռ նշվել է վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 3 տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283-րդ հոդվածի համաձայն. «1.Եզրափակիչ դատական ակտը կայացրած դատարանն իրավասու է համապատասխան որոշում կայացնելով լուծել դրա անհuտակությունները, եթե նման լուծումը չի փոխում դատական ակտի էությունը: 2. Լուծման ենթակա են հետևյալ անհստակությունները. 1) ճիշտ չի հաշվարկվել պատժաչափը. 2) չեն լուծվել կամ հստակ չեն լուծվել խափանման միջոցի կիրառման, ապացույցների պահպանման կամ տնօրինման, գույքի արգելադրման, վարութային ծախuերի բաշխման հարցերը. 3) դատավճռի նկարագրական կամ պատճառաբանական մասում առկա են ոչ միանշանակ ձևակերպումներ. 4) դատական ակտում առկա են վրիպակներ կամ բացթողումներ(…)»: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283-րդ հոդվածով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին թիվ ԵԴ1/1199/01/25 գործով կայացված դատավճռում «Վճռեց» մասում անհրաժեշտ է կարդալ՝ «(․․․)Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 2 տարի 11 ամիս 27 օր ժամկետով(․․․)»։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 26-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 243, 97, 59 |
| Գործին կից նյութերը | 1-ին հատորին կցված է 1 փաթեթ և 2 լազերային սկավառակ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-12-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 26-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 243, 97, 59 |
| Գործին կից նյութերը | 1-ին հատորին կցված է 1 փաթեթ և 2 լազերային սկավառակ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-152887 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 27-04-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 05-05-2026 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԴ1/1199/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-12-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-12-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Պողոսյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ 21.10.2025թ. կայացված դատավճիռը պատժի մասով և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ նշանակել ավելի մեղմ պատիժ նվազագույն չափով , կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը և Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան նվազագույն չափով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.7 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 07-01-2026 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-01-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հունվարի 26-ին, ժամը 14։00-ին նշանակված դատական նիստը չի կայացել, քանի որ պաշտպան Ա․Հայրապետյանը դիմում է հասցեագրել Վերաքննիչ դատարանին, որով հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրել է հետաձգել այն, նշանակելով մեկ այլ հերթի։ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Տիգրանի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1199/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «24» փետրվարի, 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահող դատավոր՝ Ռ․Պապոյան, դատավորներ՝ Լ.Հովհաննիսյան, Լ.Աբգարյան, քարտուղարությամբ՝ Լ․Կարապետյանի, մասնակցությամբ՝ մեղադրյալ՝ Դ․Պողոսյանի, պաշտպան՝ Ա.Հայրապետյանի, տուժող՝ Մ․Վարդանյան դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպան Ա․Հայրապետյանի(այսուհետ՝ նաև Պաշտպան) վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով նույն գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Սաթենիկ Անդրեասյան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17187124 քրեական վարույթը(այսուհետ՝ նաև քրեական վարույթ)։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։40-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Դավիթ Պողոսյանը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել քրեական վարույթով ձերբակալված Դավիթ Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին՝ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրացած լինելու հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի մարտի 26-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից հսկող դատախազին միջնորդություն է ներկայացվել Դավիթ Պողոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին (որոշման եզրափակիչ մասում առկա է վրիպակ, որպես մեղադրյալի անուն ազգանուն նշված է Յուրի Արթուրի Թորոսյան)։ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1․3․ Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 2025 թվականի ապրիլի 4-ին ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում, որտեղ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ ԵԴ1/1199/01/25 համարի ներքո նույն օրը մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին: 2025 թվականի ապրիլի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին: 1․2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով կայացրել է դատավճիռ(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ), որի եզրափակիչ մասն ունի հետևյալ բովանդակությունը(մեջբերվում է)․ «Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) ամիս 27(քսանյոթ) օր ժամկետով: Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։ (…)»։ 2․ 2025 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը։ 2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործը դատավորների միջև գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով, մակագրվել է դատավորներ Ռոբերտ Պապոյանին, Լուսինե Աբգարյանին և Մխիթար Պապոյանին, նախագահող դատավորին (Ռ.Պապոյան) է հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 5-ին։ Կազմի դատավոր Մխիթար Պապոյանի արձակուրդում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված նախագահող դատավոր Ռոբերտ Պապոյանի զեկուցագրի հիման վրա քրեական գործի քննությունը հանձնարարվել է դատավոր Լուսինե Հովհաննիսյանին։ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ՝ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 3․ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա (մեջբերվում է մեղադրական եզրակացությունից) «2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև ժամը 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակում Մարիամ Վարդանյանի կողմից շահագործվող և վերջինիս պատկանող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան վնասելու նպատակով հրկիզել է այն: Այսպես. Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 01:00-ից մինչև 02:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, չհամակերպվելով այն մտքի հետ, որ կինը՝ Էլմիրա Չուգուրյանը, և իր մանկության ընկերը՝ Միհրան Հարությունի Տուլբենջյանը գտնվել են սիրային կապի մեջ, Միհրան Տուլբենջյանին վնասելու նպատակով, իր հետ նախապես վերցնելով պոլիէթիլենային տոպրակներ և պլաստմասե տարրա, գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 9-րդ զանգվածի Վիլնյուսի փողոցի թիվ 45 շենքի բակ, մոտեցել է նշված բակում կայանված Մարիամ Վարդանյանին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի «01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչից հետո իր հետ նախապես վերցրած պոլիէթիլենային տոպրակները և պլաստմասե տարրան տեղադրել է նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախ անիվի մոտ և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է դրանք և հանրավտանգ եղանակով հրկիզել «Նիսսան Ժուկ» մակնիշի 01 IV 999» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչից հետո գնացել է դեպքի վայրի հարակից հատվածում գտնվող այգի և հետևել ավտոմեքենայի այրմանը, իսկ երբ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է՝ Մարիամ Վարդանյանին պատճառելով ընդհանուր խոշոր չափերի՝ 3.687.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:»։ 4․ Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ, կամ բողոքարկվող դատական ակտ), բողոքարկվող մասով (Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով) պատճառաբանվել է հետևյալ կերպ, մասնավորապես, (մեջբերվում է). «(...) Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը դատաքննության ընթացքում հրաժարվեց ցուցմունք տալ։ Հարցին, թե ինչով է պայմանավորված ցուցմունք չտալը, նշեց, որ պնդում է նախորդիվ տրված ցուցմունքը։ Նշեց, որ կպատասխանի հարցերին։ Մեղադրյալը նշեց, որ տեսնելով Միհրան Պողոսյանը և կնոջ նամակագրությունը, ընդունել է այն որպես սիրային, դրանից հետո չկարողանալով ամբիցիաները զսպել, մարդկային վնասներ չտալու համար գնացել է այդ քայլին, այդ ժամանակ եղել է հոգեբանական վատ վիճակում։ Զղջում է իր կատարածի համար, պատասխանատու է իր արածի համար։ Նախկինում չի ունեցել որևէ խնդիր Միհրան Տուլբենջյանի հետ, ունեցել է ջերմ հարաբերություններ։ Նշեց, որ սկսել է փոխհատուցել պատճառված վնասը, մնացած մասով ևս պատրաստակամ է փոխհատուցել։ Նշեց, որ իր խնամքին առկա են երկու երեխաները։ Երեխաներից մեկը ունի առողջական խնդիրներ։ Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան նշեց, որ քայլել է դեպի մեքենան, իր ձեռքին եղած գտնվող տոպրակներով աջ հատվածից և իր մոտ գտնվող կրակայրիչով այրել է, այնուհետև բարձրացել է վերևի այգին, կանգնել է մոտ 15-20 րոպե, այնուհետև հեռացել է դեպքի վայրից, քանի որ տեսել է, որ Մարիամ Վարդանյանը նկատել է իրեն, հեռացել է։ Հարցին, թե ինչու էր կանգնած սպասում՝ նշեց, որ պարզապես նայում էր այրմանը։ Տուժողի հարցին, թե ինչու էր մեղադրյալը իր կնոջ նամակագրությունը կարդալուց երեք ամիս անց այրել մեքենան, մեղադրյալը նշեց, որ որևէ մեկը իրեն չի ստիպել կամ դրդել կատարել նման արարք, ինքը տեսնելով իր երեխաների ապրելակերպը, իր ընտանեկան կարգավիճակը, գտնվելով վատ հոգեբանական վիճակում՝ գնացել է այդ քայլին։ Հարցին, թե ինչու է այրել իր՝ Մարիամ Վարդանյանի մեքենան, նշեց, որ կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, բացի այդ Միհրանի մեքենան այդտեղ կայանված չի եղել, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ, ապա կայրեր Միհրանի մեքենան։ Հարցին, թե արդյոք եղել է այլ անձ, որ աջակցել է իրեն հանցանքի կատարման ժամանակ, նշեց, որ ոչ։ Նշեց, որ որդին տառապում է երևանյան հիվանդությամբ, ծնողները 50-55 տարեկան են, հաշմանդամության կարգ չունեն, բայց ունեն առողջական խնդիրներ, հայրը ունի ճնշման հետ կապված խնդիր, իսկ մայրը՝ ողնաշարի։ Հատուցել է 100․000 ՀՀ դրամ, մոտ երկու երեք օր առաջ, երեխաները բնակվում են իր հետ։ Նախորդիվ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարել ավարտել է։ Դեպքի օրը եղել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, օգտագործել է 3 բաժակից ավելի, եթե օգտագործած չլիներ հնարավոր է չաներ նման արարք։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ (…) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով) և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0987/01/22 (13117522) գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով դատվածություն ունենալու պայմաններում սույն հանցանքի կատարումը։ -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը ալկոհոլի ազդեցությամբ կատարելը (հիշյալ հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով), -մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում կատարած արարքի համար զղջալը և իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը։ Բացի այդ, մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Լիլի Դավիթի Պողոսյանի (ծնված՝ 05․07․2022թ․), Տիգրան Պողոսյանի (ծնված՝ 21․09․2020թ․) ծննդյան վկայականները (երկու երեխաների՝ իր խնամքին լինելու հանգամանքը հիմնավորվում է մեղադրյալի ցուցմունքով)։ Ներկայացվել է նաև մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթուղթ, ըստ որի՝ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել են երկու մուտացիաներ՝ պարբերական հիվանդության ախտորոշումը հաստատվել է։ Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 99398 զ/մ-ի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը։ Դատարանին ներկայացվել է մեղադրյալի զինվորական գրքույկի պատճենը։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է սեփականության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը(հանցանքը համարելով ավարտված 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը՝ (հանրավտանգ եղանակով), շարժառիթը (վրեժի շարժառիթով), Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ երեք տարի ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալ պատճառաբանությամբ․ Մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանը կատարել է ծանր հանցանք՝ ուղղված անձի սեփականության դեմ։ Վերջինիս մեղսագրվում է հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքներից՝ գույքը վնասելը հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով։ Նշված հանգամանքն էական նշանակություն ունի անձի կողմից կատարված հանցանքի բարձր հանրային վտանգավորություն արձանագրելու համար, քանի որ մեղադրյալը, անտեսելով երեկոյան ժամի առկայությունը՝ 01։00-ի սահմաններում, հրկիզման եղանակով վնասել է Մարիամ Վարդանյանին պատկանող ավտոմեքենան, այդ կերպ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի անձի հանրային վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև վերջինս զղջացել է կատարած հանցանքի համար, ունի երկու անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկն ունի պարբերական հիվանդություն, սակայն վերջինս հանցանքը կատարել է հանրավտանգ եղանակով, ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ վրեժի շարժառիթից ելնելով։ Վերջինիս կողմից նման վարքագիծը վկայում է ըմբոստ վարքի, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունք ունենալու մասին։ Հատկանշական է, որ մեղադրյալը տուժող Մարիամ Վարդանյանի հարցին ի պատասխան դատաքննության ընթացքում նշել է, որ «կոնկրետ չի իմացել, թե ում է մեքենան պատկանել, գիտեր, որ ընտանեկան մեքենան է, եթե Միհրանի մեքենան կայանված լիներ ապա կայրեր Միհրանի մեքենան»։ Բացի այդ, համաձայն իր կողմից տրված ցուցմունքի՝ մեղադրյալը հանցանքի կատարումից հետո գնացել է մոտակա այգին և մոտ 15-20 րոպե հետևել է ավտոմեքենայի այրմանը։ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս չի ցուցաբերել հետհանցավոր դրական վարքագիծ և չի փորձել հանգցնել կրակը։ Հատկանշական է, որ «Տուժող» հասկացությունը` որպես իրավաբանական կատեգորիա, բնութագրվում է ինչպես իրավական, այնպես էլ դատավարական հատկանիշներով։ Որպես իրավական հասկացություն` այն արտացոլում է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին անմիջականորեն հանցագործությամբ վնաս պատճառելու օբյեկտիվ փաստը։ Թեպետ տուժող Մ․Վարդանյանը հայտնել է, որ չի բողոքում, խնդրել է հատուցել իրեն պատճառված վնասը,Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ վերջինիս ցուցմունքի ինքը 17 տարեկանից ծառայում է, այդ գույքը իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է, որը վայրկյանների ընթացքում ոչնչացվել է, ոչ թե նյութն է կարևոր իր համար, այլ այն, որ դա իր կողմից իր քրտինքով ձեռք բերված գույքն է։ Վերջինիս 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչ օրս 3․687․000 ՀՀ դրամից հատուցվել է ընդամենը 200․000 ՀՀ դրամ գումար։ Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, որպիսի պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի անձի և իր կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը բարձր է և պատժի նպատակների իրագործումը անհնար է առանց պատիժը փաստացի կրելու։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Քննարկելով գույքի բռնագրավման և արգելադրման, վարութային ծախսերի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք, ինչպես նաև վարութային ծախսեր առկա չեն։ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին տուժող Մարիամ Վարդանյանի կողմից ստացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ իրեն բռնագանձել 3․687․000 ՀՀ դրամ՝ որպես մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով տուժողին անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս։ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել մասնակի՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասից կատարվել է 200․000 ՀՀ դրամի չափով վճարում, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանից հօգուտ տուժող Մարիամ Վարդանյանի բռնագանձել 3․487․000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։ (…)»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. 5․ Պաշտպանը, վերաքննիչ բողոք ներկա¬յացնելով, արձանագրել է (մեջբերվում է)․ «(...) Դատարանի վկայակոչած պատճառաբանություններն առհասարակ ընդունելի չեն պաշտպանության կողմի համար, քանի որ Դավիթ Պողոսյանի վերագրվող մեղմացնող հանգամանքներն իրեն համակցության մեջ ամբողջությամբ բավարար էին ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար: Դաատարանի արձանագրած ծանրացնող հանգամանքներն ըստ էության այնչափ նվազ նշանակություն ունեին, որոնք Դատարանը կարող էր հաշվի չառներ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս, ավելին՝ Դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել մեղսագրվող արարքի բնույթը, եղանակը և վտանգավության աստիճանը, պաշտպանության կողմի գնահատմամբ Դատարանը սխալ է կիրառել ծանրացնող հանգամանքները: (...) դատարանը բացառապես առաջնորդվել է մեղադրանքի ծավալով, տուժողի քրտինքով ձեռք բերված գույքով, հրկիզման եղանակը, վրեժի շարժառիթը կարծես թե դիտարկել է առանձին ծանրացնող հանգամանքը: Անդրադառնալով ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանություններին, ապա նախ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ չնայած նախկինում հանցանք է կատարել, սակայն վերագրվող հանցանքը նույնաբնույթ հանցանք չէ, ավելին՝ ֆինանսական խնդիրների պատճառով այդ ժամանակ հնարավորություն չի ունեցել տուգանքը վճարելու, իսկ այնուհետև, երբ դատարանով տուգանքը ցանկացել են փոխել հանրային աշխատանքների, ժամանակ է խնդրել այն վճարելու, սակայն հնարավորություն չի տրվել, սակայն երբ տուգանքը փոխարինվել է հանրային աշխատանքների, դրանից հետո այն կատարել է և դատավճռի կայացման պահից համարվել է դատվածություն չունեցող: Բացի այդ (...) եթե դատարանի հաշվի է առել, որ նախկինում հանցանք կատարել և տուգանքի ձևով պատիժը նշանակվել է 2022թ. դեկտեմբերի ամսին, սակայն դրանից հետո անցել է 1 տարի 9 ամիս, որից հետո բացահայտվել մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը: Առաջին ատյանի դատարանը չի գնահատել նախքան հիշյալ դեպքը տեղի ունենալը ձևավորված շարժառիթը, այն է՝ մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի կնոջ և մանկության ընկերոջ սիրային կապը, մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի հոգեբանական և սթրեսային ծանր վիճակում գտնվել: (...) Ինչ վերաբերվում է վրեժի շարժառիթին, ապա վրեժի շարժառիթը դատարանը սխալ է գնահատել, կնոջ և մանկության ընկերոջ սիրային կապը չի կարող լինել օրինական վարքագիծ՝ իրավաչափ գործողություն որակվել: Սխալ է կիրառել ծանրացնող հանրավտանգ եղանակը, այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ կարծես թե դատարանը հրկիզման եղանակով ավտոմեքենան այրելը առանձին ծանրացնող հանգամանք է դիտարկել, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը արդեն իսկ որակյալ հանցակազմ է, սակայն այդ հանգամանքը ինքնին պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արգելք չի հանդիսանում: Ավելին՝ ի տարբերություն պայթեցման և հրավտանգ եղենակի՝ հրկիզման եղանակը հանդիսանում է առավել նվազ վտանգավոր: Ինչ վերաբերվում է դատարանի այն պատճառաբանությանը, թե հրկիզումը տեղի է ունեցել գիշերվա ժամին, մեղադրյալի ըմբոստ վարքը, հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարհական վերաբերմունքը, այդ թվում նաև այն հանգամանքին, որ տարածքում առկա այլ մեքենաներ, կամ տարածքով անցնող անցորդներ կարող էին ևս վնասվել՝ առաջացած հրդեհի հետևանքով, ապա այդ պատճառաբանությունն ինքին ազատազրկման ձևով պատիժ պայմանակոնրեն չկիրառելու հիմք չի կարող հանդիսանալ, քանի որ ցանկացած հրկիզման դեպքում այդ պատճառաբանությունները կարող է օգտագործվել, ինչը սխալ եզրահանգում է: Բացի այդ, թե ինչ ընբոստ վարքի կամ հասարակական նորմերի նկատմամբ առերևույթ արհամարական վերաբերմունքի մասին է խոսքը, առհասարակ անհասականլի և անհիմն ձևակերպում է, քանի որ ավտոմեքենայի այրման հստակ շարժառիթն ապացուցված է և հաստատված մեղադրանքի ձևակերպմամբ: (…) Դավիթ Պողոսյանը ալկոհոլ օգտագործել է ոչ թե տվյալ հանցանքը՝ ավտոմեքենան նպատակով, այլ՝ ավտոմեանան այրել է մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապի պատճառով առաջացած երեխաների ապրելակերպի, իր ընտանեկան կարգավիճակի և հոգեբանական ծանր վիճակում գտնվելու պատճառով, որպեսզի մարդկային վնաս չպատճառի: Ավելին՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում ծանրացնող հանգամանքը հայտնի է դարձել քննիչին միայն մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի ցուցմունքով, այսինքն՝ եթե վերջինս այդ մասին չհայտներ, հետևաբար, այդ ծանրացնող հանգամանքը չէր դրվի: Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ եթե դատարանն իր դատական ակտում հատուկ ձևով նշում է իբրև թե տվյալ ավտոմեքենան ձեռք է բերվել տուժողի քրտինքով, սական պետք է արձանագրել, որ այդ գույքը որոշակի ժամանակ հետո հնարավոր է վերականգնել, սական դատարանը հաշվի չի առել, որ մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը և արդյունքում այդ ընտանիքի քայքայումն առհասարակ վերականգնելի չէ ու այդ արարքով խեղվել է մեղադրյալի, ինչու չէ նաև մանկահաս երեխաների ճակատագիրը: (…) Եթե դատարանը հաշվի է առել մեղսագրվող արարքի բնույթ և վտանգավորության աստիճանը, ապա պարտավոր էր նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Դավիթ Պողոսյանն ինչպես հայտնել է իր ցուցմունքում չի ցանկացել մարդկային վնաս պատճառեր, ինչն առհասարակ նվազցնում է մեղադրյալի անձի վտանգավորությունը, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը: (…) ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելիս փաստորեն ձևական է շարադրել մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին մեղմացնող հանգամանքները, որոնք իր էության մեջ ունեն բացառիկ մեղմացնող նշանակություն: Փաստորեն դատարանը դատական ակտով ձևական է շարադրել մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, բացի այդ Դատարանը հաշվի առնելով հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, պարտավոր էր նաև պատիժ նշանակելիս քննարկման առարկա դարձներ նաև մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի անձը բնութագրող դրական տվյալները, այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող նշված հանգամանքը՝ մակնության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը, պատճառված վնասը վերականգնելու ցանկություն հայտնելը, մեղավոր ճանաչելը, զղջալը, նախաքննությանը աջակցելը, խնամքին գտնվող անձանց առկայությունը՝ վատառողջ ծնողների և երկու մանկահաս երեխաների առկայությունը, որոնցին մեկն ունի առողջական խնդիրներ, Արցախյան 44 օրյա պատերազմի մասնկացությունը, չնայած գույքային հայց է ներկայացվել, սակայն տուժողը բողոք չի ներկայացրել՝ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասով, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, ինչն էլ հիմք են հանդիսանում ազատազկրման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան: Ավելին` դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել թե ինչու պատիժը պայանականորեն չկիրառելը չի կարող ապահովվել պատժի նպատակների իրականացումը: (…) Այսպես՝ հարգելի դատարան հաշվի առնելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները սույն գործում Դավիթ Պողոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն են, որոնք դատարանը պետք է հաշվի առնի. • Դավիթ Պողոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարած արարքի համար, պատրաստակամություն է հայտնել տուժողին պատճառված գույքային վնասը վերականգնելու, նախաքննության և դատաքննության ընթացքում դրսևորել եմ պատշաճ վարքագիծ, երբև է և որևէ անգամ չեմ խոչընդոտի գործի քննությանը. • Հանցագործության բացահայտմանը աջակցելը, քանի որ եթե խոստովանական ցուցմունքներ չտար տվյալ հանցանքը չէր բացահայտվի, տուժող կողմն իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ առհասարակ չեն կասկածել Դավիթ Պողոսյանի կողմից կատարված լինելը: • ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է Արցախյան 44 օրյա պատերազմին, խնամքին են վատառողջ ծնողները, երկու մանկահաս երեխաները և ամուսնալուծվելուց հետո երեխաները մշտապես բնակվում են Դավիթ Պողոսյանի հետ միասին, նա է հանդիսանում ընտանիքի միակ կերակրողը, իսկ երեխաներից մեկն ունի առողջական խնդիրներ և հոր խնամքը • Իրեն մեղսագրվող արարքը պայմանավորված է միայն և բացառապես մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապով, որի կապակցությամբ չի ցանկացել մարդկային վնաս պատճառել, ինչն ինքնին նվազեցնում է Դավիթ Պողոսյանի մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը: • Չի հրաժարվել տուժողի գույքային վնասը վերականգնելուց, առ այսօր վերականգնել է 400.000 դրամ գումար, ցանկություն ունի շարունակելու վնասի վերականգնումը, որի կապակցությամբ առաջարկություն է եղել նոտարական կարգով կնքվի համապատասխան պայմանագիր: Որդին՝ Տիգրան Պողոսյանն ունի այնպիսի առողջական խնդիրներ, որի պայմաններում հոր՝ Դավիթ Պողոսյանին ազատազրկելու դեպքում այն ավելի կվատթարանա, մասնավորապես՝ առողջական վիճակով պայմանավորված ունենում է գլխացավեր, ոտքերի ցավ, պարբերաբար ագրեսիվ է, կամակոր, բռնկվող տրամադրության փոփոխություն, որի կապակցությամբ ախտորոշվել է՝ «Պարբերական հիվանդություն, խառը ձև, հաճախակի ընթացող նոպաներով, լիմֆադենոպաթիայով, առանց երիկամների ֆունկցիայի խանգարման: MEFV-M694V/R761H, SAA-a/b»: Մայրը՝ Քրիստինե Կիրոկսայնը ունի հետևյալ առողջական խնդիրները՝ «ողնաշարի հիպերտրոֆիկ սպոնդիլոարթրող, օստեոխոնդրոզ: 2, C6 – C7 սեգմենտում մեդիան ճողվածք, առանց նյարդային ազդեցության: 3, Th11-Th12 սեգմենտում մեդիան ճողվածք: 4, L4-L5 սեգմենտում մեդիան, ձախ պարամեդիան, պարաֆորամինալ ճողվածք, ձախից դիսկ-ռադիկուլյար կոնֆլիկտով»: Վերը նկարագրված հանգամանքներն իրենց համակցությամբ ինքնին էականորեն նվազեցնում է հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, ինչն էլ հիմք է տալիս դատարանին ազտատազրկամ ձևով պատիժ նշանակելիս այն պայմանականորեն չկիրառել, հաշվի առնելով, որ անձի ազատությունը համարվում է բարձրագույն իրավաբանական արժեք: (…) Անվիճելի է այն փաստը, որ Դավիթ Պողոսյանին ազատազրկման ձևով պատիժը ծանր կացության մեջ կդնի նրա ընտանիքին, մասնավորապես՝ երկու մանկահաս երեխաներին, ովքեր ամուսնալուծվելուց հետո 2024թ. սեպտեմբերի ամսից՝ մշտապես բնակվում են Դավիթ Պողոսյանի հետ միասին և գտնվում են նրա խնամքին, արդյունքում առաջնորդվելով երեխաների լավագույն շահով՝ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ չպետք է ազատազրկում կիրառվի: (…) սույն քրեական գործում առկա են այնպիսի հանգամանքներ, որ նախ նվազեցնում են արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, բացի այդ դրանք մյուս հանգամանքների հետ միասին դատարանին թույլ կտա նշանակելու օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, ինչպես նաև նշակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` հաշվի առնելով նաև, որ այն հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում: Դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արաքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով (…) , իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի չկիրառման վերաբերյալ դատական ակտում որևէ պատճառաբանություն չի նշվել: (…) Դավիթ Պողոսյանի մեղսագրվող արարքը կատարել է պահի ազդեցության տակ, որի շարժառիթը հանդիսացել է մանկության ընկերոջ և կնոջ սիրային կապը և որպեսզի մարդկային վնաս չպատճառի, միայն այրել է ավտոմեքենան, իսկ այդ հանգամանքն ինքնին բավարար է, որպեսզի հանգել հետևության, որ ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց հասարակությունից մեկուսացնելու: (…)»։ 5.1. Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է(մեջբերվում է)․ «1. Բեկանել ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով 2025թ. հոկտեմբերի 21-ի դատավճռը, պատժի մասով փոփոխել այն և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, այն է` 2. Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի դրույթները և նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ 3. Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ դրույթները և Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:(…)»։ 5.2. Վերաքննիչ բողոքին կից, ի թիվս այլնի, ներկայացվել են նաև հետևյալ փաստաթղթերի պատճենները․ Մեղադրյալի զինվորական գրքույկը, որով փաստվում է վերջինիս կողմից 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը N զորամասի կազմում մարտական գործողություններին մասնակցելու հանգամանքը, Տուժողին 200․000(երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ վճարելու վերաբերյալ փոխանցման անդորրագրերը, բնակության վայրից՝ «Վիլնյուս 36» համատիրության նախագահի կողմից Մեղադրյալի վերաբերյալ տրված դրական բնութագիրը, Մեղադրյալի հետ համատեղ երկու մանկահասակ երեխաների և ծնուղների բնակվելու հանգամանքը հաստատող՝ «Վիլնյուս 36» համատիրության նախագահի կողմից 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ին տրված 470 թվակիր տեղեկանքը, մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նախկին կնոջ՝ Էլմիրա Չուգուրյանի հայտարարությունը՝ համատեղ կյանքում ունեցած երեխաներն ամուսնալուծվելուց հետո՝ 2024 թվականի սեպտեմբերից Մեղադրյալի հետ բնակվելու և նրա խնամքին գտնվելու բովանդակությամբ, ծննդյան վկայականները և հայրություն ճանաչելու մասին վկայականը, որով փաստվում է մեղադրյալի խնամքին երկու մանկահասակ երեխաների՝ 2022 թվականի հուլիսի 5-ին ծնված Լիլի Դավիթի Պողոսյանի և 2020 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ծնված Տիգրան Դավիթի Պողոսյանի առկայությունը, Մեղադրյալի որդու՝ Տիգրան Պողոսյանի մոտ «Պարբերական հիվանդություն, խառը ձև, հաճախակի ընթացող նոպաներով, լիմֆադենոպաթիայով, առանց երիկամների ֆունկցիայի խանգարման: MEFV-M694V/R761H, SAA-a/b» ախտորոշումը հայտնաբերվելու և ստացիոնար բուժում ստանալու վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերը։ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. 6․ Դատական նիստի ժամանակ Պաշտպանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց բավարարել այն։ Մեղադրյալը միացավ Պաշտպանի խնդրանքին, ավելացրեց, որ ժամանակի ընթացքում կվերականգնի Տուժողին պատճառված վնասը։ Տուժող Մարիամ Վարդանյանը չառարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց, որ չի առարկում նաև Մեղադրյալի կողմից ժամանակի ընթացքում վերականգնվի պատճառված վնասը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «1․Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում։ 2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝ 1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք. 2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական. 3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ. 4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել. 5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե` 1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո-քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին. 3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը: 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա-րադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը(վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝ 1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևութ¬¬յունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին. 6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողո¬քարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»: 8․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` « (…) 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: (…) 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ (…) 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, (…) 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(…)»։ 8․1․ Պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ դատարան) վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում և ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է կատարված հանցագործության և կիրառվող պատժի համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Անդրադառնալով պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներից հանցագործությունների հանրային վտանգավորությանը՝ Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է. ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս mutatis mutandis Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված թեև որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն որպես դրա կատարման հիմք օրենսդիրը համարում է դատարանի համոզվածությունը, որ հանցանք կատարած անձի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. «(...)«հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։ Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։» (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։ Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)» (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։ 9․ Վկայակոչված օրենսդրական կարգավորումների և մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով վիճարկվող դատական ակտով Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի(այն է՝ ազատազրկում՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) 27(քսանյոթ) օր ժամկետով) վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների իրավաչափությունը, որը վիճարկվում է Պաշտպանի կողմից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է կատարած արարքի համար օրենքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը, 3(երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, ինչպես վիճարկվող դատական ակտում, այնպես էլ վերաքննիչ բողոքում թվարկված Մեղադրյալի՝ անձը բնութագրող հանգամանքները բացառիկ չեն, և այն աստիճան չեն նվազեցնում կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որը համոզմունք կարող էր ձևավորել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժը՝ 3(երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումը խիստ է Մեղադրյալի համար, և պետք է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ։ Վերոհիշյալ եզրահանգման գալիս Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է Մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, Մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը, այլ կերպ՝ ենթադրյալ հանցանքի առանձնահատկություններն ու կատարման ողջ հանգամանքների համակցությունը։ Սույն հարցի քննարկման համատեքստում էական է նաև այն գործոնի դիտարկումը, որ Մեղադրյալը, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ/0987/01/22 քրեական գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացված դատավճռով մեղավոր ճանաչվելու և դատվածություն ունենալու պայմաններում է կատարել սույն գործով մեղսագրվող հանցանքը։ Վերոհիշյալ հանգամանքների գնահատման համատեքստում հարկ է փաստել, որ Մեղադրյալի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքեր չեն եղել, հետևաբար հիմնավոր չեն հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները։ 10․ Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունը, որ պատժի նպատակներն իրացվելու տեսանկյունից Մեղադրյալը պետք է կրի նշանակված պատիժը, չի բխում իր իսկ կողմից արձանագրված հանգամանքների էությունից։ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ ինչպես Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյաների բովանդակային կողմը պատշաճ գնահատման չի արժանացվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից։ 11․ Սույն համատեքստում, հիմք ընդունելով, այդ թվում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և Դատավճռով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին հաշվի է առնում կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը` հանցագործության որակական կողմին բնորոշ հանգամանքները։ Քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, և գտնում է, որ դրանք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով առկա փաստական տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Պողոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում նրա անձը բնութագրող տվյալների համակցությունը բավարար է հանգելու այն հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, և հիմք են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման համար։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա մեղադրյալ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ Մեղադրյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելը այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքներ կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կգումարվի նաև սույն դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։ Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Մեղադրյալի անձը դրական բնութագրող, այդ թվում նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես, խնամքին երկու մանկահասակ երեխաների առկայությունը, որոնցից մեկի մոտ ախտորոշվել է պարբերական հիվանդությունը, 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ից 2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ մարտական գործողություններին մասնակցելը(Նշվածների մասին մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետում՝ Դատավճռում, 5․2․-րդ կետում), ներկայացված մեղադրանքն ընդունելը, դրա համար զղջալը, հանցագործությամբ պատճառված վնասը հատուցելու համար միջոցներ ձեռնարկելը(մասնակի փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը), ինչպես նաև տուժողի կողմից նրա նկատմամբ բողոք չներկայացնելը։ Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ԵԴ/0987/01/22 քրեական գործով Մեղադրյալը դատապարտվել է ոչ նույնասեռ հանցանքի կատարման համար(դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով), որի դեպքում հնարավոր կլիներ հանգել հետևության, որ պատժի նպատակների իրացվելիության տեսանկյունից սույն գործով նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը վերջինս պետք է ռեալ կրի, հետևաբար նշված հանգամանքն ինքնին չի կարող բացառել ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։ Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված՝ Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող մյուս՝ հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ծանրացնող այդ հանգամանքը հաստատված է համարել՝ հիմք ընդունելով Մեղադրյալի կողմից հայտնած տվյալները։ Սակայն հարկ է փաստել, որ այդ հանգամանքը որևէ այլ կերպ չի հաստատվել, որը հնարավորություն կտար հիմնավոր հետևության հանգել՝ Մեղադրյալի ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու առնչությամբ։ Մասնավորապես, քրեական գործի նյութերում առկա չեն փաստական տվյալներ Մեղադրյալի խմածության աստիճանի՝ արտաշնչած օդում կամ արյան մեջ ալկոհոլի քանակի վերաբերյալ, ինչը կարող էր հաստատել դեպքի պահին ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու՝ Մեղադրյալի կողմից մատնանշված հանգամանքը։ Հետևաբար, վերոշարադրյալ հանգամանքների գնահատման համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական պատժի նպատակների և պատժի արդարության սկզբունքի տեսանկյունից հիմնավորված չէ Մեղադրյալ նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ Սույն իրավիճակում, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, չնայած, արձանագրվել են վերոհիշյալ հանգամանքները, սակայն դրանց առնչությամբ իրավական հետևությունը չի բխել այդ հանգամանքների պատշաճ գնահատելու և պատժի նպատակների իրացված լինելու էությունից։ 11․ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 69-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի իմաստով անարդարացի պատիժ նշանակելն է, և հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ և 377-րդ հոդվածներով նախատեսված՝ նյութական օրենքի կիրառման և պատժի արդարացիության խախտումներ, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ, 371-372-րդ հոդվածների հիման վրա պատժի մասով բողոքարկվող դատական ակտը փոփոխելու հիմք է: Նշված հիմնավորումներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը նշանակված պատժի կրման մասով պետք է փոփոխել։ Եզրափակիչ մաս․ 12․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց ԵԴ1/1199/01/25 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել։ Դավիթ Տիգրանի Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2(երկու) տարի 11(տասնմեկ) 27(քսանյոթ) օր ժամկետով նշանակված վերջնական պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3(երեք) տարի ժամկետով։ Փորձաշրջանի ընթացքում Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ սահմանել վերահսկողություն, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ բնակության հասցեն սպասարկող համապատասխան մարմնին՝ պարտավորեցնելով վերջինիս առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի թույլտվության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության հասցեն փոփոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում Պրոբացիայի ծառայությանը հայտնել իր նոր բնակության հասցեն։ Դավիթ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-02-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 22-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր, 1-ին հատորը 243 թերթ, 2-րդ հատորը 97 թերթ, 3-րդ հատորը 59 թերթ, 4-րդ հատորը 119 թերթ |
| Գործին կից նյութեր | Կից 1 փաթեթ և 2 լազերային սկավառակ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 22-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոր, 1-ին հատորը 243 թերթ, 2-րդ հատորը 97 թերթ, 3-րդ հատորը 59 թերթ, 4-րդ հատորը 119 թերթ |
| Գործին կից նյութերը | Կից 1 փաթեթ և 2 լազերային սկավառակ: |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 35253/26 |