Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ
պաշտպան Գ․ՊԱՐՈՒՆԱԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՄԻՐԴԱՏՅԱՆԻ

2026 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի (ծնված՝ 26․09․1979թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Բակունցի 2-րդ նրբանցք, 13/1 շենք, 23 բն․, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով․

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17114425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 17։00-ին, խուլիգանություն կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը։
2025 թվականի հունվարի 21-ին որոշում է կայացվել Ալեն Մկրտչի Միրդատյանին ձերբակալելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 17114425 քրեական վարույթով դատաձգաբանական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննություն նշանակելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 24-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 16։50-ին, որոշում է կայացվել Ալեն Մկրտչի Միրդատյանին ազատ արձակելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 24-ի որոշմամբ կայացվել մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու մասին արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 27-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց գրավ՝ 500․000 ՀՀ դրամի չափով կիրառելու մասին։ Որոշումը հաստատվել է հսկող դատախազի կողմից։ Գրավի գումարը վճարվել է Կարինե Միրդատյանի կողմից՝ 2025 թվականի հունվարի 30-ին։
2025 թվականի մարտի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 17114425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «САИГА-МК» տեսակի «24311433» համարի որսորդական ողորկափող հրազենը, դատարկ պահեստատուփը, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված 7,62 մմ տրամաչափի որսորդական փամփուշտի մաս հանդիսացող կրակված պարկուճը, հրազենային վնասվածքներով մետաղյա թիթեղը իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական վարույթի նյութերին կցելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 07-ին։
2025 թվականի ապրիլի 08-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 09-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներ բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 500․000 ՀՀ դրամի չափով անփոփոխ թողնելու մասին:

2․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2․1․ 2025 թվականի հունվարի 24-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 17114425 քրեական վարույթով Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով այն բանի համար, որ «նա, 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում իրեն պատկանող «Սայգա» տեսակի զենքի գործադրմամբ դիտավորությամբ կատարել է խուլիգանություն: Այսպես.
Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը, 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր հետ նախապես վերցրել է 2024 թվականի հունվարի 17-ին իր կողմից ձեռք բերված «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգը և գնացել Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում գտնվող վերջինիս պատկանող ավտոտնակի մոտ, ինչից հետո Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը ավտոտնակի դիմացի հատվածում գտնվող ծառի մոտ երկաթյա թիրախը տեղադրելուց հետո խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով իր կողմից նախապես վերցված հրազեն հանդիսացող որսորդական ակոսափող «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգի գործադրմամբ մեկ անգամ կրակոց է արձակել իր կողմից նախապես տեղադրված վերոհիշյալ թիրախի ուղղությամբ, ինչից կարճ ժամանակ անց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին»:
2․2․ 2026 թվականի հունվարի 26-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1163/01/25 քրեական գործով նոր մեղադրանք ներկայացնել մեղադրյալին՝ այն բանի համար, որ «նա 2025 թվականի հունվարի 21-ին ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր հետ նախապես վերցրել է 2025 թվականի հունվարի 17-ին իր կողմից ձեռք բերված «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգը և գնացել Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում գտնվող վերջինիս պատկանող ավտոտնակի մոտ, ինչից հետո Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը ավտոտնակի դիմացի հատվածում գտնվող ծառի մոտ երկաթյա թիրախը տեղադրելուց հետո խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով, ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով իր կողմից նախապես վերցված հրազեն հանդիսացող որսորդական ակոսափող «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգի գործադրմամբ մեկ անգամ կրակոց է արձակել իր կողմից նախապես տեղադրված վերոհիշյալ թիրախի ուղղությամբ, ինչից կարճ ժամանակ անց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին»։
3․ Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
- 21.01.2025թ. կազմված անձին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 17:00-ին, խուլիգանություն կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը, ով հայտարարել է, որ իրեն պատկանող Սայգա տեսակի որսորդական ինքնաձիգով 2025 թվականի հունվարի 21-ին մեկ անգամ կրակել է Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում գտնվող իր ավտոտնակի դիմաց իր կողմից տեղադրված թիթեղյա թիրախի վրա:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 7 և 2025 թվականի օգոստոսի 01-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- 21.01.2025թ. կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 21-ին Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է «САИГА-МК» /7,62×39/ մոդելի 24311433 գործարանային համարի ինքնաձիգ, թվով 2 հատ քաղաքացիական և ծառայողական զենք պահելու և կրելու թույլտվություն, ինքնաձիգի դատարկ չլիցքավորված պահունակ:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 9 և 2025 թվականի օգոստոսի 01-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Դեպքի վարի զննում կատարելու մասին 21.01.2025թ. կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի մասնակցությամբ զննության է ենթարկվել Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում գտնվող ավտոտնակը և զննությամբ պարզվել է, որ ավտոտնակի հարևանությամբ գտնվել են բնակելի շենքեր, ավտոտնակի մուտքի դարպասների մոտից հայտնաբերվել և վերցվել է թվով 1 հատ 7.62x39 գրառմամբ կրակված պարկուճ, իսկ ավտոտնակի անմիջապես դիմաց գտնվող ծառի մոտից հայտնաբերվել և վերցվել է մետաղյա թիրախ՝ ներքևի միջնամասում առկա վնասման հետքով և զննության մասնակից Ալեն Միրդատյանը հայտարարել է, որ 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:30-ից մինչև ժամը 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, որոշել է փորձարկել իր կողմից գնված զենքը և մտնելով ավտոտնակի ներսը մեկ կրակոց է արձակել ավտոտնակի դիմացի ծառի մոտ իր կողմից դրված մետաղյա թիրախին, իսկ հայտնաբերված պարկուճը իր կողմից կրակված պարկուճն է:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 21-25 և 2025 թվականի օգոստոսի 01-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- 2025 թվականի մարտի 18-ին ստացված դատաձգաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության փորձագետի - թիվ 164-25- եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1. Փորձաքննության ներկայացված կարաբինը հանդիսանում է գործարանային արտադրության «САИГА-МК», տեսակի «24311433» համարի 7,62մմ /7.62x39/ տրամաչափի որսորդական ակոսափող ինքնալից կարաբին, ձևափոխված չէ, սարքին է պիտանի է կրակելու համար և հանդիսանում է որսորդական ակոսափող հրազեն։ Դրանից կրակված օբյեկտներ (գնդակներ և պարկուճներ) Հանրապետական գնդակապարկուճադարանում հաշվառված չբացահայտված հանցագործություններով դեպքի վայրերից վերցված նմուշներում չհայտնաբերվեցին:
2. Փորձաքննության ներկայացված դատարկ պահեստատուփը հանդիսանում է գործարանային արտադրության պահեստատուփ՝ նախատեսված 7,62մմ /7.62×39/ տրամաչափի Կալաշնիկովի կոնստրուկցիայի զենքերի համար /այդ թվում սույն փորձաքննության ներկայացված կարաբինի համար, պիտանի է նպատակային օգտագործման համար, ռազմամթերք կամ հրազենի հիմնական բաղկացուցիչ մաս չի հանդիսանում:
3. Փորձաքննության ներկայացված պարկուճը հանդիսանում է «САИГА-МК» տեսակի որսորդական ինքնալից ակոսափող կարաբինից (այդ թվում փորձաքննության ներկայացված կարաբինի և համապատասխան տրամաչափի որսորդական ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 7,62մմ /7,62x39/ տրամաչափի որսորդական փամփուշտի մաս՝ կրակված պարկուճ, ռազմամթերք չի հանդիսանում:
Ներկայացված կրակված պարկուճը կրակվել է փորձաքննությանը ներկայացված «САИГА-МК» տեսակի «24311433 համարի որսորդական ինքնալից ակոսափող կարաբինից:
Փորձաքննությանը ներկայացված մետաղյա թիթեղի վրա առկա N1 և N2 վնասվածքները հրազենային վնասվածքներ են, պատճառվել են կրակվելուց հետո արգելքից մասնատված, հավանաբար 7,62մմ տրամաչափի գնդակի` պղինձ և կապար պարունակող բեկորներով: Քանի որ արկը մինչև հետազոտված օբյեկտի վնասվածքների տեղամասին հասնելը, հպվել /հարվածել է այլ առարկայի կամ անցել է վերջինիս միջով, այսինքն արդեն իսկ հաղթահարել է առաջնային հետք ընդունող օբյեկտը, ուստի հնարավոր չէ որոշել կրակոցի հեռավորությունը։
Կարաբինի փողում հայտնաբերվել են այրված և կիսաայրված վառոդի մասնիկներ, որոնք մտնում են կրակոցի արգասիքների կազմի մեջ։ Գիտականորեն հիմնավորված համապատասխան մեթոդիկայի բացակայության պատճառով կրակոցների վաղեմությունը հնարավոր չէ պարզել:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 135-141 և 2025 թվականի օգոստոսի 01-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- 29.03.2025 թվականին կայացված որոշմամբ՝ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ 21.01.2025թ. Ալեն Մկրտչի Միրդատյանին ձերբակալելու և նույն օրը Ալեն Մկրտչի Միրդատյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրություններով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 166-169 և 2025 թվականի օգոստոսի 01-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- 29.03.2025թ. որոշմամբ որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «CAMPA-MK», տեսակի «24311433» համարի որսորդական ակոսափող հրազենով դատարկ պահեստատուփը, դեպքի վայր հանդիսացող՝ Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակային հատվածում գտնվող ավտոտնակի և ավտոտնակի դիմացի հատվածի զննությամբ՝ հայտնաբերված և վերցված 7,62մմ տրամաչափի որսորդական փամփուշտի մաս հանդիսացող կրակված պարկուճը և հրազենային վնասվածքներով մետաղյա թիթեղը:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 161-165 և 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

- Վկա Արտակ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը կրակոցի ձայն է լսել, մոտեցել են ձայնի ուղղությամբ, հայտնաբերել են քաղաքացուն, պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զրուցել են վերջինիս հետ, ավտոտնակի ներսում հայտնաբերել են ինքնաձիգ, քաղաքացին հայտնել է, որ նոր է ձեռք բերել այն, կատարել է փորձնական կրակոց, դրանից հետո նրան ձերբակալել և տարել են բաժին։ Իր հիշելով ավտոտնակի մոտ գնվող ծառի վրա տեղադրված ցուցանակի վրա է կրակել։ Հարակից հատվածում առկա են եղել բնակելի շենքեր, աջ կողմում մոտ 20 մետրի վրա, եթե գնդակի հետադարձ հարված լիներ հնարավոր է կրակոցը դիպեր նաև բնակելի շենքերին, իր կարծիքով բնակչության անդորրը խաթարվել է, իր անդորրը որոշակի չափով խաթարվել է, մեղադրյալը իրեն հայտնել է, որ կրակոցը կատարել է փորձնական նպատակներով, լսել է մեկ կրակոցի ձայն, այլ անձանց հարակից հատվածում կրակոցի արձակման պահին չի նկատել, բայց դրանից հետո տեսել է, այլ անձանց կողմից խոսակցություններ՝ կրակոցի ձայնը լսելու մասին չի լսել։ Դեպքը եղել է ցերեկային ժամին, ինքն անձամբ հարցում չի կատարել, թե քաղաքացիներից ում անդորրն է խաթարվել։ Իր մոտ կրակոցի արդյունքում եղել է անհանգստություն, քանի որ օրը ցերեկով կրակոցի ձայն է լսել՝ շենքերի արանքում, սա առաջին դեպքն է եղել, որ շենքերի մոտակայքում լսի կրակոցի ձայն, անհանգստությունը եղել է այն, որ կրակոցի պահին մտածել է, որ հանկարծ որևէ մեկին վնաս տված չլինեին, կրակոցից հետո է նկատել, որ այլ մարդիկ ևս գտնվել են տարածքում՝ 40-50 մետր հեռավորության վրա։ Վկայի կարծիքով, եթե կրակոցը հետադարձ հարված կատարեր, հնարավոր է դիպեր շենքին, քանի որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ հետադարձ հարվածը մի գծով ուղիղ հետհարված է կատարում։ Հարցին, թե արդյոք այլ դեպքեր եղել են, որ իր անդորրը խաթարվել է, նշեց, որ երբ ինչ-որ դեպքեր է նկատել, կամ ձայներ է լսել, միանգամից մտածել է հասարակության անդորրի մասին, սակայն չմտաբերեց կոնկրետ դեպք։ Անհանգստություն իր մոտ առաջացել է այլ բանի համար, որ եթե ձայնը կրակոցի ձայն է, ապա անհրաժեշտ է կանխել դա և հասարակության անվտանգությունը ապահովել, կապված ինչպես մասնագիտական այնպես էլ մարդկային հատկանիշների հետ։ Նշեց, որ խաթարվել է թե իր և թե բնակչության անդորրը, քանի որ մտածել է, որ կխաթարվի բնակչության անդորրը, նշեց, որ բնակչության ներկայացուցիչների հետ չի զրուցել, դա իր սեփական կարծիք է։
(տե՛ս 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

Վկա Տիրան Եղիազարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքի օրը մոտեցել են մեղադրյալի ավտոտնակին՝ 4-րդ մասիվի տարածքում՝ կրակոցի ձայնը լսելուց հետո։ Մոտեցել են հարցրել են, թե ինչ ձայն է եղել, ասել է, որ «Սայգա» տեսակի հրազենով կրակոց է արձակել, նշեց, որ մեղադրյալը սկզբից վախեցած է եղել, ասել է, որ կրակոց չի եղել, սակայն հետո տեսել են, որ հրազենը տեղադրված է այնտեղ, թիրախը դրված է եղել ծառի տակ, շրջակայքում եղել են բնակելի շենքեր, քանի որ չգիտի, թե մեղադրյալը ինչ դիրքով է կրակել, ուստի չի կարող ասել, թե կրակոցի շեղ լինելու դեպքում այն որ ուղղությամբ կգնար, նշեց, որ իր անդորրն էլ է խաթարվել, շենքի բնակիչների անդորրն էլ է խաթարվել, ինքը չի վախենում, սակայն անպաշտպան վիճակում գտնվող անձը կվախենար, որպես ոստիկան իր գործունեությունից ելնելով կողմ չէ նման դեպքերի, ինքը չի վախեցել կրակոցից, սակայն իր անդորրը խաթարվել է, երբ զրուցել է բնակիչների հետ, նրանք հայտնել են, որ նման դեպքեր չեն եղել, կատարել են օպերատիվ հարցում, որը չի կարող հրապարակել, չի հիշում, արդյոք բնակիչները վախեցած են եղել, թե ոչ, իր մոտ անհանգստություն առաջացել է, հնարավոր է մոտակայքի խաղահրապարակում իր կամ մեղադրյալի երեխան խաղար, չի կարող ասել, թե ինչ հեռավորության վրա է եղել խաղահրապարակը, բայց այնտեղ երեխա չի եղել դեպքի պահին։ Վկայի խոսքով՝ ցանկացած գիտակից մարդ վախենում է կրակոցի ձայնից, կրակոցի պահին ինքն իր գործընկերոջ հետ գտնվել են ծառայության մեջ։ Վկան հավելեց, որ շենքից մի փոքր այն կողմ է գտնվում խաղադաշտը, հստակ չի մտաբերում ինչ հեռավորության վրա, անհանգստություն առաջացել է ոչ թե իր սեփական կյանքի համար, այլ հանրային շահից ելնելով՝ քաղաքացիների համար, կրակոցի ժամանակ մեղադրյալը ավտոտնակի մոտ մարդկանց չի տեսել, օպերատիվ զրույց ունեցել է շենքի բնակիչների հետ՝ կապված դեպքի հետ, չի հիշում ինչ հարցեր է տվել։
(տե՛ս 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

-Մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ զենքը գնել էր 5 կամ 7 օր առաջ, պիտի գնար զենքի փորձարկության համար նախատեսված տեղ, սակայն քանի որ ավտոտնակում գործ անելիս է եղել մտածել է ավտոտակում փորձարկել, դուրս է եկել, տեսել է, որ մարդ չկա տարածքում, տեղադրել է մեկ գնդակ պահեստատուփի մեջ, թիրախը տեղադրել է ծառի տակ, որ եթե նույնիսկ վրիպի գնդակը մտնի արմատի մեջ, իմանալով, որ զենքը ոչ թե ԱԿՍ է, այլ ԱԿՄ է, որի գնդակը գնում է ուղիղ, չի շեղվում, այն դիպել է հենց ծառին, թեք չի գնացել։ Նշեց, որ զենքի հետ վարվեցողության կանոններին տիրապետում է, ծառայել է զինված ուժերում, կրակելուց առաջ նայել է մարդիկ այդ պահին չեն եղել, պատուհանները փակ են եղել, չի ցանկացել որևէ մեկին անհանգստացնել, քանի որ նման ձայներ հաճախ եղել են, նույնիսկ նոր տարվան, երբ հրավառություն է լինում ավելի ուժեղ ձայներ են լինում, ինքը նպատակ չի ունեցել ինքնահաստատվելու, ընդունում է, որ չի կարելի նման արարք կատարել, զղջում է, 17 տարեկանում արդեն վարպետ է եղել, շատ ճանաչված մեքենաներ է նորոգել, իր արհեստով է ինքնահաստատվել, դեպքի օրը ևս մեքենա է վերանորոգել, իր աշխատանք է կատարել, չի մտածել, որ նման պահ կարող է լինել, որ մեկ կրակոցի համար կանգնի դատարանում, իր գործողություններով չի ցանկացել անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել կամ անհանգստություն պատճառել բնակչությանը, ինքը որևէ ցանկություն չի ունեցել որևէ մեկին վախեցնելու, ինքը կամավոր է վերադարձել ՀՀ, անցել է ծառայության Արցախում, ստացել է խրախուսանքներ։ Նշեց, որ թիրախը դրել է ծառի արմատին, որպեսզի եթե շեղվի գնդակը այն դիպի ծառի արմատին։ Նշեց, որ կրակոցն արձակել է մտածելով, որ որևէ անձ չի լսի կրակոցի ձայնը։ ԱԿՍ զենքը ԱԿՄ զենքից տարբերվում է կալիբրներով, ԱԿՍ-ը ավելի վտանգավոր զենք է, քան ԱԿՄ-ը։ Տիրապետում է զենքի հետ վարվեցողության կանոններին, գիտի, որ մարդաշատ վայրերում չեն օգտագործում զենքը, մարդը կարող է տիրապետել շատ գիտելիքների, սակայն կարող է պահի տակ սխալվել։ Նշեց, որ 99 տոկոսով վստահ է եղել, որ եթե վրիպի, ապա գնդակը կմտնի կամ հողի մեջ, կամ ծառի արմատի մեջ, չէր կարող շեղվել, քանի որ զենքը եղել է ԱԿՄ տեսակի։ Նշեց, որ ավտոտնակից է կրակոցն արձակել, քանի որ մտածել է, որ այդպես կխլանա ձայնը և մարդիկ չեն էլ լսի այն։ Նշեց, որ զենքը փորձարկել է իր ավտոտնակում, շենքերը գտնվում են մոտ 100 մետր հեռավորության վրա, քանի որ նայել է, որ որևէ երեխա չկա տարածքում, վստահ է եղել, որ որևէ անձ չի լսի իր կրակոցի ձայնը, ոստիկանները անցնելիս են եղել՝ խանութի մոտ են եղել, լսել են կրակոցի ձայնը և մոտեցել են իրեն, ինքը չի ունեցել նպատակ համակեցության կանոնները խախտելու նպատակ։
(տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի դատական նիստի արձանագրությունը)

Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը:

4․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը` հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով՝
(․․․)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից,
2) անօգնական վիճակում գտնվողի նկատմամբ կամ
3) տեղեկատվական կամ հաղորդակցական տեխնոլոգիաներն օգտագործելով`
(․․․)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է զենքի կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված կամ հարմարեցված առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ դրա գործադրման սպառնալիքով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
1) հանրահայտ փաստը.
2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը.
3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ.
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացված մեղադրյալն իրավունք ունի պահանջելու անօրինական քրեական հետապնդում հարուցելու, հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու, դատապարտելու, ինչպես նաև իրավունքների կամ ազատությունների անօրինական այլ սահմանափակումների հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում:
2. Արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալու`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստը կամ այլ եկամուտը, որից նա զրկվել է.
2) գույքն առգրավելու, արգելադրելու, բռնագրավելու կամ այլ կերպ տնօրինելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը․
4) փաստաբանին վճարված գումարը․
5) վճարված վարութային ծախսերը։
3. Արդարացված մեղադրյալն իրավունք ունի նաև`
1) վերականգնվելու նախկին աշխատանքում (նախկին պաշտոնում), իսկ դրա անհնարինության դեպքում ստանալու համարժեք աշխատանք (պաշտոն) կամ նախկին աշխատանքը (պաշտոնը) կորցնելու հետևանքով պատճառված վնասի դրամական փոխհատուցում.
2) բոլոր տեսակի աշխատանքային ստաժների մեջ հաշվակցելու անազատության մեջ պահելու ձևով պատիժը կրելու ժամանակը.
3) վերականգնելու պատվավոր կամ զինվորական կոչումը, կարգը, աստիճանը, որակավորման դասը կամ պետական պարգևը։
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:
(…)
4. Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
(…)
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (…)»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանին ներկայացված մեղադրանքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված չէ մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված չէ նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված չէ մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված չէ մեղադրյալ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։(...)»:
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությանը՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ՝ «(...) «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
(…)Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբան-վածությունը:
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա: (...)
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա)
(...)
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (...): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
(…)Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…):
Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
(…) Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (…)» (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
4․2 Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությամբ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը։
Բացի այդ, նրան վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
4․3 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է գործողությամբ՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով։
Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, ընդ որում սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է համարվում մեղավոր անձի գիտակցումը, որ իր գործողությունների արդյունքում խախտվում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորվում հանրության հանդեպ, վերջինս հանդիսանում է անձի ցանկությունը, նպատակը։
Սույն դեպքում մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանը մեղադրվում է 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում իրեն պատկանող «Սայգա» տեսակի զենքի գործադրմամբ դիտավորությամբ խուլիգանություն կատարելու մեջ։ Հանրային մեղադրողի կողմից 2026 թվականի հունվարի 26-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և ներկայացվել է մեղադրանք այն արարքի կատարման համար, որ նա 2025 թվականի հունվարի 21-ին ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր հետ նախապես վերցրել է 2025 թվականի հունվարի 17-ին իր կողմից ձեռք բերված «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգը և գնացել Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բակում գտնվող վերջինիս պատկանող ավտոտնակի մոտ, ինչից հետո Ալեն Մկրտչի Միրդատյանը ավտոտնակի դիմացի հատվածում գտնվող ծառի մոտ երկաթյա թիրախը տեղադրելուց հետո խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով, ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով իր կողմից նախապես վերցված հրազեն հանդիսացող որսորդական ակոսափող «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգի գործադրմամբ մեկ անգամ կրակոց է արձակել իր կողմից նախապես տեղադրված վերոհիշյալ թիրախի ուղղությամբ, ինչից կարճ ժամանակ անց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։
4․4 Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցների արդյունքում պարզ է դառնում, որ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշները, մասնավորապես՝ դատաքննության ընթացքում չի ապացուցվել, որ մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով, ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտում։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումների համաձայն՝ «(․․․)Խուլիգանության հիմնական և որակյալ հանցակազմերի օբյեկտների և օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ սույն որոշման 15-16-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հասարակական կարգի ոչ կոպիտ խախտումը, որը թեև արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով։ Նույն կերպ, վկայակոչված հոդվածով ենթակա չէ որակման հասարակական կարգի այն կոպիտ խախտումը, որը չի դրսևորվել հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերա-բերմունքով։ (...)
19. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից։ Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը։
20. Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում։ Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև «բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք» հասկացության պարզաբանումը։
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն)։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն»։
Արարքը ենթակա է որակման որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը, խախտմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը և միաժամանակ մարդկանց անդորրը խախտելը։
Սույն դեպքում՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համադրմամբ պարզ է դառնում, որ չի հիմնավորվել, որ մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի կողմից թույլ է տրվել միաժամանակ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրի խախտում։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերը մեջբերված որոշմամբ վերլուծության է ենթարկել «կոպիտ խախտման» հասկացությունը, նշելով, որ «Այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում, կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ»։
Սույն գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի կողմից կատարված գործողության արդյունքում հասարակության անդամների անդորրը չի խաթարվել, նրանց մեջ չի առաջացել զայրույթ, վրդովմունք, նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել, չի առաջացել վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Ասվածը հիմնավորվում է այն իրողությամբ որ դեպքի վայրին մոտ շենքերում բնակվող անձանցից որևէ մեկը չի հրավիրվել հարցաքննության։ Հիշյալի կապակցությամբ քրեական գործում առկա է բացառապես ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ պետի տեղակալ Հ․Դանիելյանի գրություն, ըստ որի․ «Ի պատասխան Ձեր 07․02․2025թ․ թիվ 44/44/44/686-25 գրության՝ (․․․ )կատարված դեպքի արդյունքում հասարակական կարգի խախտման, մարդկանց անդորրի խաթարման, վերջինիս անհանգստություն պատճառելու հանգամանքների վերաբերյալ միջոցառումները շարունակվում են և կհայտվեն լրացուցիչ»։
Որևէ տվյալ լրացուցիչ չի հայտնվել և չի ներառվել մեղադրական եզրակացության մեջ։
Դատարանը, անդրադառնալով դատաքննության ընթացքում հարցաքննված վկաներին, արձանագրում է, որ վերջիններս հանդիսանում են ոստիկանության ծառայողներ, դեպքի պահին ծառայություն են իրականացրել նշված տարածքում։
«Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ոստիկանությունը պարտավոր է ապահովել հասարակական կարգի պահպանությունը փողոցներում, հրապարակներում, զբոսայգիներում և երկաթուղային կայարաններում, օդանավակայաններում, ընտրական տեղամասերում, այլ հասարակական վայրերում, դատական նիստերի ընթացքում (դատարանների միջնորդությամբ)` միջոցներ ձեռնարկելով հասարակական կարգի խախտումները նախականխելու, կանխելու և խափանելու ուղղությամբ»։
Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ոստիկանության ծառայողի անդորրի խաթարումը, կամ վերջինիս մոտ անհանգստության առաջացումը չի կարող նույնացվել հասարակության անդորրի և հասարակության անդամների մոտ անհանգստության առաջացման դեպքերի հետ, քանի որ ոստիկանության ծառայողն ի պաշտոնե ունի պարտականություն ապահովելու հասարակական կարգի պահպանությունը՝ ձեռնարկելով հասարակական կարգի խախտումները նախականխելու, կանխելու և խափանելու ուղղությամբ։Ինչ վերաբերում է շենքի բնակիչների անդորրի խաթարմանը, ապա վկան փաստեց, որ այն իր կարծիքն է, որպիսի պայմաններում արձանագրվում է, որ չի կարող լինել հիմնավոր՝ համապատասխան փաստական հանգամանքների բացակայության պատճառաբանությամբ։
4․5․Հատկանշական է, որ մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշմամբ վերջինիս մեղադրանք է ներկայացվել սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով, ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով իր կողմից նախապես վերցված հրազեն հանդիսացող որսորդական ակոսափող «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգի գործադրմամբ մեկ անգամ կրակոց արձակելու մեջ, այն պայմաններում, երբ «մարդկանց անդորրը» խախտելու վերաբերյալ նախաքննությամբ ձեռք չի բերվել և դատաքննության ընթացքում չի հետազոտվել գեթ մեկ ապացույց։
Սույն գործով վկաներին կատարվել են հարցադրումներ՝ դեպքի վայրում հնարավոր այլ անձանց նկատելու, հասարակության անդամների հետ զրույցներ ունենալու վերաբերյալ, որի առնչությամբ վերջիններս հայտնել են, որ կրակոցի ընթացքում որևէ անձի չեն նկատել տարածքում։ Հատկանշական է ընդգծել, որ ըստ վկա Տ․Եղիազարյանի ցուցմունքի՝ «կատարել են օպերատիվ հարցում, որը չի կարող հրապարակել, չի հիշում, արդյոք բնակիչները վախեցած են եղել, թե ոչ»։
Նման պայմաններում, երբ չեն հարցաքննվել Երևան քաղաքի Բակունցի 2-րդ նրբանցքի 13/1 շենքի բնակիչները, վերջիններիս անդորրը խախտվելու կամ նրանց մոտ անհանգստության առաջացման առնչությամբ որևէ տվյալ ձեռք չի բերվել, Դատարանը չի կարող անձի մեղավորության հիմքում դնել այլ անձանց՝ ոստիկանության ծառայողների անդորրի խախտման հանգամանքը, այն նույնացնելով ներկայացված մեղադրանքում շարադրված փաստական հանգամանքների հետ։ (Ընդ որում, վերջիններս հարցաքննվել են դատարանում և հայտնել, որ իրենց անդորրը խախտվել է որպես ոստիկանության ծառայողի):
Դատարանը չի բացառում մեղադրյալի կողմից հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հավանական առկայությունը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն իր կողմից նախապես ձեռք բերված ինքնաձիգից կրակոց է արձակել ավտոտնակում, սակայն Դատարանի գնահատմամբ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ համարվող հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և միաժամանակ հասարակության անդամներին անհանգստություն պատճառելու հանգամանքները սույն դեպքում բացակայում են։
4․6․Անձի արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը։ Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ «Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ գործով՝ Մարինե Ավետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0235/01/16 նախադեպային որոշմամբ անդրադառնալով խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշներին արձանագրել է հետևյալը․ «Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով: Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ: Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն»։
Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանը գործել է խուլիգանական դրդումներից ելնելով։ Մասնավորապես, թե վկաներ Տիրան Եղիազարյանի և Արտակ Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներով, թե մեղադրյալի կողմից տրված ցուցմունքով հաստատվել է, որ վերջինս 2025 թվականի հունվարի 17-ին իր կողմից ձեռք բերված «Սայգա» տեսակի «24311433» գործարանային համարի ինքնաձիգից կրակոց է արձակել ոչ թե խուլիգանական դրդումներով, այլ նոր ձեռք բերված ինքնաձիգի փորձարկման նպատակով։ Թեև Դատարանն արձանագրում է, որ նման գործողություններն ընդունելի չեն հասարակությունում, քանի որ պարունակում են հանրային վտանգավորություն, սակայն տվյալ դեպքում վերջինիս արարքում բացակայում է սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելու, ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումը՝ խուլիգակական մղումը։
Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է նաև մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներով, որոնք իրենց համակցության մեջ ևս էական նշանակություն կարող են ունենալ անձի կողմից կատարված գործողությունների դիտավորության ուղղվածությունը բացահայտելու համար։ Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանը նշված ինքնաձիգը ձեռք է բերել օրինական հիմքերով (տես՝ քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 128), վերջինս նախորդիվ դատապարտված չի եղել, ըստ վերջինիս ցուցմունքի՝ ավտոտնակում գործ անելիս է եղել, մտածել է ավտոտակում փորձարկել, կրակելուց առաջ նայել է մարդիկ այդ պահին չեն եղել, պատուհանները փակ են եղել, տեղադրել է մեկ գնդակ պահեստատուփի մեջ, թիրախը տեղադրել է ծառի տակ, որ եթե նույնիսկ վրիպի գնդակը մտնի արմատի մեջ, զենքի հետ վարվեցողության կանոններին տիրապետում է, ծառայել է զինված ուժերում, չի ցանկացել որևէ մեկին անհանգստացնել, ինքը նպատակ չի ունեցել ինքնահաստատվելու, ընդունել է, որ չի կարելի նման արարք կատարել, զղջացել է։
Նման պայմաններում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պատշաճ ապացուցման արդյունքում ձեռք չեն բերվել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք իրենց համակցության մեջ կվկայեին մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող գործողությունների կատարման խուլիգանական դրդումների առկայության մասին։
4․7․Հատկանշական է, որ մեղադրյալը կրակոցն արձակել է ոչ թե ավտոտնակի մոտ, ինչպես նշված է թե 2025 թվականի հունվարի 24-ի, թե 2025 թվականի հունվարի 21-ի քրեական հետապնդում հարուցելու և նոր մեղադրանք ներկայացնելու որոշումներում, այլ իր ավտոտնակում՝ դրա դիմաց գտնվող ծառի տակ տեղադրված թիրախի վրա։ Նշված հանգամանքը հաստատվել է նաև հետաոտված ապացույցներով։
Ամփոփելով վերը մեջբերված փաստական հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության նյութական հանցակազմի հետևանքը՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելը, հանցավորի արարքի հետևանքով հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության խախտումը, կամ կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքի էականորեն խաթարումը սույն գործով հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել։ Թեև Դատարանը չի բացառում մեղադրյալի կողմից հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հավանական առկայությունը, սակայն Դատարանի գնահատմամբ և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը մեջբերված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումների համատեքստում՝ անձի արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը հաստատված համարելու համար պարտադիր հանգամանք է հանդիսանում սուբյեկտիվ կողմից պարտադիր հատկանիշը՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը, իսկ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման արդյունքում մարդկանց անդորրը խախտելով։
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Ալեն Միրդատյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը:
Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Ալեն Միրդատյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
4․8․ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի մարտի 29-ին կայացված որոշմամբ թիվ 17114425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «САИГА-МК» տեսակի «24311433» համարի որսորդական ողորկափող հրազենը և դատարկ պահեստատուփը ենթակա են վերադարձման օրինական տիրապետողին՝ Ալեն Միրդատյանին (համաձայն ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Նոր Նորքի բաժնի պետ Ա․Մուշեղյանի կողմից ստացված գրության՝ «Սայգա ՄԿ» տեսակի 7,62 x 39 մմ տրամաչափի 24311433 համարի քաղաքացիական ակոսափող հրազենը հաշվառված է Ալեն Միրդատյանի անվամբ), իսկ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված 7,62 մմ տրամաչափի որսորդական փամփուշտի մաս հանդիսացող կրակված պարկուճը, հրազենային վնասվածքներով մետաղյա թիթեղը ենթակա են ոչնչացման։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանին անհրաժեշտ է պարզաբանել, որ վերջինս ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով կարող է ստանալ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 162․1-րդ, 1063-1064-րդ, 1087․2-րդ հոդվածներով նախատեսված պատճառված վնասի հատուցում։
Մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանը լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ՝ ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում, ներկայացրել է պահանջ՝ փաստաբանին վճարված գումարների համար տրամադրել փոխհատուցում։ Ներկայացվել է 2025 թվականի հունիսի 23-ի «Ծառայությունների մատուցման պայմանագիր»՝ կնքված «Պարունակյան և Գործընկերներ ՍՊԸ»-ի և Կարինե Միրդատյանի միջև։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ալեն Միրդատյանի պաշտպանությունը փաստաբան Գևորգ Պարունակյանը ստանձնել է 2025 թվականի հունիսի 09-ին, սույն քրեական գործով իրականացվել են թվով 13 դատական նիստեր, որոնցից փաստաբան Գևորգ Պարունակյանը ներկա է գտնվել թվով 11 դատական նիստերին, 2 դատական նիստեր հետաձգվել են վերջինիս կողմից ներկայացված դիմումների հիման վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա՝ հաշվի առնելով փաստաբան Գևորգ Պարունակյանի կատարած աշխատանքի ծավալը, այդ թվում՝ գործի քննությանը նրա մասնակցությունը, ծանր հանցանքին վերաբերող գործի բարդության աստիճանը, ինչպես նաև գործի քննության տևողությունը, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով, որպես փաստաբանի խելամիտ վարձատրության գումար, պետք է ընդունել 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում պաշտպանության կողմի միջնորդությունը ենթակա է բավարարման։ Անհրաժեշտ է ՀՀ պետական բյուջեից հօգուտ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի բռնագանձել 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես փաստաբանին վճարված գումար:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել, գրավի գումարը՝ 500․000 ՀՀ դրամի չափով, վերադարձնել գրավատուին:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել վերջինիս վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Ալեն Մկրտչի Միրդատյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել, գրավի գումարը՝ 500․000 ՀՀ դրամի չափով, վերադարձնել գրավատուին:
Իրեղեն ապացույցների, ռեաբիլիտացիայի և վարութային ծախսերի հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ