Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1123/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«21» ապրիլի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Գ․Աբելյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Մարտինի Խորոզյանի (ծնված՝ 1992 թվականի հուլիսի 17-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է Արևիկ ՍՊԸ փոխտնօրենի պաշտոնում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է քաղաք Երևան, Ամիրյան փողոց, 27 շենք, բնակարան 75 հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի ավագ տեսուչ Ե․Վարդանյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հրամանատար Ա․Իսախանյանին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ՎՎԻ բաժնի պետի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Դ․Գևորգյանին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի ավագ պարեկ՝ Սամվել Սողոմոնյանը, Հարություն Մարտինի Խորոզյանի (ծնված՝ 1992 թվականի հուլիսի 17-ին, ք.Երևան, Սարյան փողոց, 27 շենք, 75 բնակարան, ՀԾՀ՝ 2707921149) նկատմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 03:48-ին կազմել է թիվ 8180416934 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 03:35-ին, Երևան քաղաքի Լեոյի փողոցում, «ՄԵՐՍԵԴԵՍ-ԲԵՆՑ» մակնիշի 99 MS 999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում:
(…)
Ներկայացնում եմ թիվ 8180416934 արձանագրությունը, կից նյութերը և ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից կատարված քաղվածքի պատճենը, որը փաստում է, որ Հարություն Մարտինի Խորոզյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է՝ 2023 թվականի մարտի 20-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵԳՔ 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի ծառայողի կողմից կայացված թիվ 8180248385 որոշմամբ՝ մեկ տարի ժամկետով և չի վերականգնել։ (…)»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի ավագ տեսուչ Ե․Վարդանյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի ավագ պարեկ՝ Սամվել Սողոմոնյանի, Հարություն Մարտինի Խորոզյանի (ծնված՝ 1992 թվականի հուլիսի 17-ին, ք.Երևան, Սարյան փողոդց, 27 շենք, 75 բնակարան, ՀԾՀ՝ 2707921149) նկատմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 03:48-ին կազմված թիվ 8180416934 արձանագրությունը, ըստ որի վերջինս 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 03:35-ին, Երևան քաղաքի Լեոյի փողոցում, «ՄԵՐՍԵԴԵՍ-ԲԵՆՑ» մակնիշի 99 MS 999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում: (…)»:
Հաղորդման առթիվ՝ 2025 թվականի հունվարի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60121725 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մարտի 7-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ․Մարգարյանի կողմից որոշում է կայացրել Հարություն Մարտինի Խորոզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ «(...) [Ն]ա, 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 03:35-ի սահմաններում, ավտոմեքենան վարել է՝ չունենալով վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում:
Այսպես.
Հարություն Մարտինի Խորոզյանը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180248385 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի մարտի 20- ին կայացված որոշմամբ 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի մարտի 20-ից մինչև 2024 թվականի մարտի 20-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Հարություն Մարտինի Խորոզյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 03:35-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02416)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 1.166 մգ/լ (առնվազն՝ 1.0494 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101102 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Լեոյի փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 99 MS 999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ավագ պարեկ Սամվել Սողոմոնյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 03:48-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416934 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Հարություն Մարտինի Խորոզյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ (...)»։
2025 թվականի մարտի 10-ին Հարություն Մարտինի Խորոզյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 2-ին Դատարան է ստացվել մեղադրական եզրակացությամբ հաստատված թիվ 60121725 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Մարտինի Խորոզյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի ապրիլի 2-ին Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով քրեական գործը մակագրվել և նույն թվականի ապրիլի 3-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի ապրիլի 7-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1123/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Թիվ ԵԴ1/1123/01/25 քրեական գործի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Հարություն Մարտինի Խորոզյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ պատրաստակամություն է հայտնել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ, մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Հ.Մարտիրոսյանի կողմից:
2025 թվականի ապրիլի 7-ին կայացված որոշմամբ արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի (singular) հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկությունների բացակայությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգի պահպանված լինելը, Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/1123/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, ապացուցված է համարում մեղադրյալ Հարություն Մարտինի Խորոզյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հարություն Մարտինի Խորոզյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)»:
Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հարություն Մարտինի Խորոզյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, մինչդեռ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում վերջինիս եկամուտը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Մարտինի Խորոզյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ (5x75․000):
Դատարանը գտնում է, որ Հարություն Մարտինի Խորոզյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանը գտնում է նաև, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Հարություն Մարտինի Խորոզյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, բացի այդ այդպիսիք սույն վարույթով առկա չեն։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

ՎՃՌԵՑ

1. Հարություն Մարտինի Խորոզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
2. Հարություն Մարտինի Խորոզյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արտավարու¬թային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
4. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ