ԵԴ1/1119/01/25







Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Ն.Հովակիմյան
դատավորներ` Է.Մանասյան
Ա․Բեկթաշյան

քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Մ.Դավթյանի
մեղադրյալներ՝ Ա.Ռուշանյանի
Ե.Քոլոզյանի

07.05.2026թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ե.Աբովյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալներ Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի և Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 11.12.2025թ. թիվ ԵԴ1/1119/01/25 դատավճիռը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Ալինա Ռուշանյանը և Երվանդ Քոլոզյանը ձերբակալվել են՝ հանցագործություն կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով։
Նույն օրը ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 470-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախաձեռնվել է թիվ 58223824 քրեական վարույթը:
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կ․Հարությունյանի՝ 2024 թվական սեպտեմբերի 30-ի որոշումներով Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ Ալինա Ռուշանյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ից։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ից։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կ․Հարությունյանի՝ 2024 թվական հոկտեմբերի 25-ի որոշումներով Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ համապատասխանաբար կիրառված տնային կալանքը և կալանքը վերացվել են։ Երվանդ Քոլոզյանը նույն օրն ազատ է արձակվել արգելանքից։ Ալինա Ռուշանյանի նկատմամբ կիրառված էլեկտրոնային հսկողությունը դադարեցվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշումներով Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 58202925 քրեական վարույթը:
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ թիվ 58202925 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 58223824 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 58223824 համարի ներքո։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կ․Հարությունյանի՝ 2025 թվական մարտի 17-ի որոշումներով Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումները դադարեցվել են՝ վերջիններիս կողմից իրենց մեղսագրվող արարքները կատարած չլինելու հիմքով։
ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կ․Հարությունյանի՝ 2025 թվական մարտի 17-ի որոշմամբ Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (այլ դրվագի մասին է խոսքը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել:
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի 2025 թվականի մարտի 19-ի որոշմամբ թիվ 58223824 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալներ Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի և Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի վերաբերյալ մասը, և անջատված մասին շնորհվել է 58207425 համարը:
2025 թվականի ապրիլի 2-ին թիվ 58207425 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1119/01/25 համարը, այնուհետև գործը մակագրվել և 2025 թվականի ապրիլի 4-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին:
2025 թվականի ապրիլի 7-ին դատավոր Ա.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով վճռվել է.
Ալինա Արթուրի Ռուշանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել՝ նկատի ունենալով Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի կողմից 29 (քսանինը) օր փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ից 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ը, և Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 400․000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Երվանդ Համլետի Քոլոզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել՝ նկատի ունենալով Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի կողմից 26 (քսանվեց) օր փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ից 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ը, և Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 475․000 (չորս հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի կողմից տուգանքը վճարելու համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի և Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
(…)։
2026 թվականի փետրվարի 27-ին Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Վերաքննիչ դատարան բողոք է ստացվել ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ե.Աբովյանից:
2026 թվականի մարտի 04-ին թիվ ԵԴ1/1119/01/25 քրեական գործը մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ դատարան և նախագահող դատավորին է հանձնվել 2026 թվականի մարտի 05-ին։
Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի մարտի 16-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ
մասով այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով ՀՀ քաղաքացի, նախնական համաձայնության գալով իր ամուսնու՝ ՀՀ քաղաքացի Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի /ծնված՝ 04.07.1995թ./ հետ՝ խմբի կազմում, ձեռք են բերել և օգտագործել առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթուղթ։
Այսպես.
Երվանդ Համլետի Քոլոզյանը և Ալինա Արթուրի Ռուշանյանը, նպատակ ունենալով մեկնել Դոմինիկյան Հանրապետություն, 2024 թվականի մայիսի 17-ից հունիսի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում Ուկրաինայի Հանրապետության Օդեսա քաղաքում ինքնությունը չպարզված անձից ձեռք են բերել առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթղթեր, այն է՝ Ուկրաինայի Հանրապետության Կիև քաղաքի Պարկովո–Սիրեցկայա փողոցի 23 հասցեում գրանցված <<Լիգա Զակոն>> ընկերության կողմից 2024 հունիսի 27–ին տրված <<Տեղեկանք աշխատանքի վայրից թիվ 12/06-24>> անվանումով փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ Երվանդ Քոլոզյանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 18-ից իբրև աշխատել է <<Լիգա Զակոն>> ՍՊԸ–ում որպես իրավաբան և նրա եկամուտը 2024 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 27-ը կազմել է ընդհանուր 359․898․33 ուկրաինական գրիվնյա, և <<Լիգա Զակոն>> ընկերության կողմից 2024 հունիսի 27–ին տրված <<Տեղեկանք աշխատանքի վայրից թիվ 13/06-24>> անվանումով փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ Ալինա Ռուշանյանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ից իբրև աշխատել է <<Լիգա Զակոն>> ՍՊԸ–ում որպես իրավաբան և նրա եկամուտը 2024 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 27-ը կազմել է ընդհանուր 331․700,17 ուկրաինական գրիվնյա։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի հունիսի 30-ին, Երվանդ Համլետի Քոլոզյանը և Ալինա Արթուրի Ռուշանյանը վերադարձել են Հայաստանի Հանրապետություն և նույն թվականի հուլիս ամսին, Դոմինիկյան Հանրապետության մուտքի թույլտվություն ստանալու համար դիմել են <<Ֆանտուր>> տուրիստական գործակալություն և տեղեկանալով, որ Դոմինիկյան Հանրապետության մուտքի թույլտվություն ստանալու համար անհրաժեշտ է նաև բանկային հաշիվների վերաբերյալ տեղեկանքներ, Երվանդ Քոլոզյանը և Ալինա Ռուշանյանը 2024 թվականի հուլիս ամսվա դեռևս չպարզված օրը ձեռք են բերել առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթղթեր, այն է՝ Ուկրաինայի Հանրապետությունում բնակվող, ինքնությունը չպարզված անձից ձեռք են բերել Ուկրաինայի Հանրապետության Կիև քաղաքի Անդրեևսկայա փողոցի 2/12 հասցեում գրանցված <<ՈՒԿՐՍԻԲԲԱՆԿ ԲՆՓ>> ընկերության կողմից 2024 թվականի հունիսի 27–ին իբրև տրված թիվ 27-0-06-12/208 կեղծ տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Երվանդ Քոլոզյանը 2024 թվականի հունիսի 27-ի դրությամբ նշված բանկում առկա իր հաշվեհամարին ունեցել է 7․200. եվրո գումար, <<ՍԵՆՍ ԲԱՆԿ>> ընկերության կողմից տրված հաշվի կեղծ քաղվածք, համաձայն որի՝ իբրև Ալինա Ռուշանյանը 2024 թվականի հունիսի 27-ի դրությամբ նշված բանկի իր հաշվեհամարում ունեցել է 5․350 եվրո գումար։
Այնուհետև, Ալինա Ռուշանյանը և Երվանդ Քոլոզյանը, գիտակցելով, որ նշված փաստաթղթերը կեղծ են, նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին նկարագրված փաստաթղթերը <<Ֆանտուր>> տուրիստական գործակալության միջոցով ներկայացրել են Դոմինիկյան Հանրապետության հյուպատոսություն՝ դրանց հիման վրա ստանալով մուտքի թույլտվություն՝ այդ կերպ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ։»։
Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ
մասով այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով ՀՀ քաղաքացի, նախնական համաձայնության գալով իր կնոջ՝ ՀՀ քաղաքացի Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի /ծնված՝ 26․10․1996թ․/ հետ՝ խմբի կազմում, ձեռք են բերել և օգտագործել առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթուղթ։
Այսպես.
Երվանդ Համլետի Քոլոզյանը և Ալինա Արթուրի Ռուշանյանը, նպատակ ունենալով մեկնել Դոմինիկյան Հանրապետություն, 2024 թվականի մայիսի 17-ից հունիսի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում Ուկրաինայի Հանրապետության Օդեսա քաղաքում ինքնությունը չպարզված անձից ձեռք են բերել առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթղթեր, այն է՝ Ուկրաինայի Հանրապետության Կիև քաղաքի Պարկովո–Սիրեցկայա փողոցի 23 հասցեում գրանցված <<Լիգա Զակոն>> ընկերության կողմից 2024 հունիսի 27–ին տրված <<Տեղեկանք աշխատանքի վայրից թիվ 12/06-24>> անվանումով փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ Երվանդ Քոլոզյանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 18-ից իբրև աշխատել է <<Լիգա Զակոն>> ՍՊԸ–ում որպես իրավաբան և նրա եկամուտը 2024 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 27-ը կազմել է ընդհանուր 359․898․33 ուկրաինական գրիվնյա, և <<Լիգա Զակոն>> ընկերության կողմից 2024 հունիսի 27–ին տրված <<Տեղեկանք աշխատանքի վայրից թիվ 13/06-24>> անվանումով փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ Ալինա Ռուշանյանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ից իբրև աշխատել է <<Լիգա Զակոն>> ՍՊԸ–ում որպես իրավաբան և նրա եկամուտը 2024 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 27-ը կազմել է ընդհանուր 331․700,17 ուկրաինական գրիվնյա։
Այնուհետև՝ 2024 թվականի հունիսի 30-ին, Երվանդ Համլետի Քոլոզյանը և Ալինա Արթուրի Ռուշանյանը վերադարձել են Հայաստանի Հանրապետություն և նույն թվականի հուլիս ամսին, Դոմինիկյան Հանրապետության մուտքի թույլտվություն ստանալու համար դիմել են <<Ֆանտուր>> տուրիստական գործակալություն և տեղեկանալով, որ Դոմինիկյան Հանրապետության մուտքի թույլտվություն ստանալու համար անհրաժեշտ է նաև բանկային հաշիվների վերաբերյալ տեղեկանքներ, Երվանդ Քոլոզյանը և Ալինա Ռուշանյանը 2024 թվականի հուլիս ամսվա դեռևս չպարզված օրը ձեռք են բերել առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթղթեր, այն է՝ Ուկրաինայի Հանրապետությունում բնակվող, ինքնությունը չպարզված անձից ձեռք են բերել Ուկրաինայի Հանրապետության Կիև քաղաքի Անդրեևսկայա փողոցի 2/12 հասցեում գրանցված <<ՈՒԿՐՍԻԲԲԱՆԿ ԲՆՓ>> ընկերության կողմից 2024 թվականի հունիսի 27–ին իբրև տրված թիվ 27-0-06-12/208 կեղծ տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Երվանդ Քոլոզյանը 2024 թվականի հունիսի 27-ի դրությամբ նշված բանկում առկա իր հաշվեհամարին ունեցել է 7․200. եվրո գումար, <<ՍԵՆՍ ԲԱՆԿ>> ընկերության կողմից տրված հաշվի կեղծ քաղվածք, համաձայն որի՝ իբրև Ալինա Ռուշանյանը 2024 թվականի հունիսի 27-ի դրությամբ նշված բանկի իր հաշվեհամարում ունեցել է 5․350 եվրո գումար։
Այնուհետև, Ալինա Ռուշանյանը և Երվանդ Քոլոզյանը, գիտակցելով, որ նշված փաստաթղթերը կեղծ են, նախնական համաձայնությամբ, խմբի կազմում, առևտրային կազմակերպության կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի հուլիսի 15-ին նկարագրված փաստաթղթերը <<Ֆանտուր>> տուրիստական գործակալության միջոցով ներկայացրել են Դոմինիկյան Հանրապետության հյուպատոսություն՝ դրանց հիման վրա ստանալով մուտքի թույլտվություն՝ այդ կերպ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ։
(…)»:
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանը, Երվանդ Քոլոզյանը և պաշտպան Մկրտիչ Դավթյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանը և Երվանդ Քոլոզյանը պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեցին, որ միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրենց պարզ է, համաձայն են մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեցին, որ ներկայացված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչում ամբողջությամբ:
Հանրային մեղադրող Ն․Մհերյանը չառարկեց արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունը.
«(…)ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Անդրադառնալով մեղադրյալներին վերագրվող արարքի որակման և ըստ այդմ՝ վերջիններիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
Ալինա Ռուշանյանին և Երվանդ Քոլոզյանին վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար:
Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքները՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը` մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Հաստատված համարելով մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Մեղադրյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրանց անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում․
- առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը),
- պատիժ նշանակելու պահին Ալինա Ռուշանյանի հղիությունը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ վերջիններս երիտասարդ են և նախկինում չեն դատապարտվել։
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանին և Երվանդ Քոլոզյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջիններս ենթակա է պատժի՝ իրենց կատարած արարքի համար։
(…)
(… մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրանք կատարել են միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձանց և կանխել հանցագործությունները:
Հետևաբար, Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:
Ինչպես պարզ է դառնում վերը մեջբերված իրավակարգավորումից, անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ ազատության սահմանափակում չենթադրող պատիժներ նշանակելիս հաշվի առնելով անձի՝ մինչ այդ պահն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Դատարանը մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ անձին ազատում է պատժից։ Այլ կերպ՝ նման իրավիճակներում Դատարանն անձի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը փաստացի հաշվակցում է նշանակվող ազատության սահմանափակում չենթադրող պատժին՝ մեղմացնելով այն կամ անձին ընդհանրապես ազատելով պատժից։ Մինչդեռ, եթե օրենսդիրը քննարկվող հոդվածի համատեքստում հստակ սահմանել է, թե մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը անձի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու մեկ օրը (անկախ ՀՀ իրավազորությունից) կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման, ազատության սահմանափակման և հանրային աշխատանքների ինչ ժամանակահատվածներին է համարժեք (տե՛ս հոդվածի 3-րդ մասը), այսինքն՝ նման իրավիճակներում ինչ սկզբունքով պետք է հաշվարկվեն և հաշվակցվեն պատժի ժամկետները, ապա նմանօրինակ կարգավորում առկա չէ օրինակ տուգանք պատժատեսակը նշանակելու դեպքերի վերաբերյալ։
Փոխարենը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասը նախատեսել է, որ տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:
Թեև մեջբերված իրավակարգավորումը վերաբերում է լիովին այլ իրավահարաբերության, սակայն դրանից պարզ է դառնում մի բան, որ նման կանոնի սահմանմամբ, ըստ էության, օրենսդիրը ազատազրկման 3 օրը հավասարեցրել է արարքը կատարելու պահին ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձին։
Հաշվի առնելով վերևում կատարված վերլուծությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ անազատության մեջ գտնվող կամ գտնված անձի նկատմամբ տուգանք պատիժը նշանակելիս պատժի մեղմացման հարցը կամ անձին պատժից ազատելու հարցը պետք է լուծվի նույն սկզբունքով, այսինքն՝ անձի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը պետք է հաշվվի արարքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի դիմաց։
Ըստ այդմ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել՝ նկատի ունենալով Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի կողմից 29 (քսանինը) օր փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ից 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ը, և Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ 400․000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել՝ նկատի ունենալով Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի կողմից 26 (քսանվեց) օր փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ից 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ը, և Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ 475․000 (չորս հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ մեղադրյալները միջնորդել են իրենց նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նշանակելու դեպքում սահմանել 1 տարի վճարման ժամկետ՝ նշելով, որ ի վիճակի չեն նշանակվող տուգանքն ամբողջությամբ և միանգամից վճարելու:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի գույքային դրությունը՝ այն, որ նրանք հնարավորություն չունեն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքները, գտնում է, որ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ նշանակված պատժի՝ տուգանքի վճարման համար պետք է սահմանել 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ:
Անդրադառնալով մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության հյուպատոսական վարչության պետի 2025 թվականի հունվարի 10-ի թիվ 1108-1/1134-25 գրությունը, Դոմինիկյան Հանրապետությունից ստացված իսպաներեն լեզվով կազմված գրությունները և դրանց՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության աշխատակիցների կողմից իրականացված թարգմանությունը, Ալինա Ռուշանյանի լուսանկարով, իսպաներեն լեզվով կազմված, երկու թերթից բաղկացած վիզա հայցելու ձևաչափը (հայտագիր) և դրա թարգմանությունը, իսպաներեն լեզվով կազմված հայցադիմումը և թարգմանությունը, Դոմինիկյան Հանրապետության թիվ BO1797771 համարի մուտքի թույլտվությունը, անգլերեն լեզվով կազմված, <<ՍԵՆՍ ԲԱՆԿ>>/<<SENSE BANK ընկերության կողմից տրված հաշվի քաղվածքը և դրա թարգմանությունը, անգլերեն լեզվով կազմված <<Լիգա Զակոն>> ընկերության <<Տեղեկանք աշխատանքի վայրից թիվ 13/06-24>> անվանումով փաստաթուղթը և դրա թարգմանությունը, Երվանդ Քոլոզյանի անվամբ հյուրանոցի ամրագրման վերաբերյալ փաստաթուղթը, Ալինա Ռուշանյանի ՀՀ քաղաքացու թիվ 001474139 համարի նույնականացման քարտի պատճենը, Ալինա Ռուշանյանի Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացու թիվ 19961026-08224 կացության քարտը, Ալինա Ռուշանյանի ՀՀ քաղաքացու թիվ AS 0276204 անձնագրի պատճենը, Ալինա Ռուշանյանի լուսանկարը, Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի ամուսնության թիվ ԲԱ424410 վկայականի պատճենը և դրա անգլերեն թարգմանությունը, ինքնաթիռի տոմսերի ամրագրման վերաբերյալ բաղկացած փաստաթուղթը, անգլերեն լեզվով կազմված, Երվանդ Քոլոզյանի լուսանկարով, իսպաներեն լեզվով կազմված, վիզա հայցելու ձևաչափը (հայտագիրը) և դրա թարգմանությունը, իսպաներեն լեզվով կազմված մեկ թերթից բաղկացած հայցադիմումը և դրա թարգմանությունը, Երվանդ Քոլոզյանի ՀՀ քաղաքացու թիվ AU0459547 անձնագրի պատճենը և լուսանկարը, <<Կոնվերս Բանկ>>-ի կանխիկ մուտքի թիվ 006098 անդորրագիրը, Երվանդ Քոլոզյանի Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացու թիվ 19950704-10673 կացության քարտի պատճենը, Երվանդ Քոլոզյանի ՀՀ քաղաքացու թիվ 010679900 համարի նույնականացման քարտի պատճենը, Անգլերեն լեզվով կազմված ՈՒԿՐՍԻԲԲԱՆԿ ԲՆՓ ընկերության կողմից 2024 թվականի հունիսի 27-ին տրված թիվ 27-0-06-12 / 208 տեղեկանքը և դրա թարգմանությունը, անգլերեն լեզվով կազմված <<Լիգա Զակոն>> ընկերության <<Տեղեկանք աշխատանքի վայրից թիվ 12/06-24>> անվանումով փաստաթուղթը և դրա թարգմանությունը, Դոմինիկյան Հանրապետության թիվ 801797772 համարի մուտքի թույլտվության պատճենը, <<Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի դեսպանատուն դիմելու ձևաթղթեր>> գրառմամբ թիվ 1 թերթում առկա՝ 10 թերթից բաղկացած իսպաներեն լեզվով կազմված, Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի Դոմինիկյան Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության հյուպատոսական վարչության մուտքի վիզա ստանալու մասին դիմումները, <<Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի հայտարարությունների փաստաթղթեր>> գրառմամբ թիվ 2 փաթեթում առկա՝ Ալինա Ռուշանյանի անվամբ իսպաներեն լեզվով տպագրված, Դոմինիկյան Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությանը հասցեագրված, երեք թերթից բաղկացած, 15.07.2024թ. թվագրված նամակը, Ալինա Ռուշանյանի անվամբ իսպաներեն լեզվով տպագրված, Դոմինիկյան Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությանը հասցեագրված 21.08.2024թ. թվագրված նամակը, Երվանդ Քոլոզյանի անվամբ իսպաներեն լեզվով տպագրված, Դոմինիկյան Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությանը հասցեագրված, 15.07.2024թ. թվագրված նամակը, Երվանդ Քոլոզյանի անվամբ իսպաներեն լեզվով տպագրված, Դոմինիկյան Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությանը հասցեագրված, երկու թերթից բաղկացած, 21.08.2024թ. թվագրված նամակը, <<Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի անձնագրերի և մուտքի արտոնագրերի պատճեններ>> գրառմամբ թիվ 3 փաթեթում առկա՝ ուկրաիներեն լեզվով կազմված Ալինա Ռուշանյանի լուսանկարով Ուկրաինայի Հանրապետության մշտական կացության քարտի պատճենը, Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի թիվ 010679900 համարի նույնականացման քարտի պատճենը, Երվանդ Քոլոզյանի լուսանկարով Ուկրաինայի Հանրապետության մշտական կացության քարտի պատճենը, Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի թիվ 001474139 համարի նույնականացման քարտի պատճենը, Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի թիվ AS0276204 համարի անձնագրի պատճենը, Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի անվամբ Դոմինիկյան Հանրապետության թիվ BO 1797771 մուտքի թույլտվության պատճենը, Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի լուսանկարով Դոմինիկյան Հանրապետության թիվ 80 1797771 մուտքի թույլտվության պատճենը, Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի թիվ AU 0459547 համարի անձնագրի պատճենը, <<Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի բանկային քաղվածքներ>> գրառմամբ թիվ 4 փաթեթում առկա՝ Երվանդ Քոլոզյանի անվամբ կազմված, <<Լիգա Զակոն>> ՍՊԸ-ի կողմից տրված, անգլերեն լեզվով տպագրված տեղեկանքը, Ալինա Ռուշանյանի անվամբ կազմված, <<Լիգա Զակոն>> ՍՊԸ-ի կողմից տրված, անգլերեն լեզվով տպագրված տեղեկանքը, Երվանդ Քոլոզյանի անվամբ կազմված <<UKRSIBBANK>> ԲԲԸ-ից տրված վկայականը, Ալինա Ռուշանյանի անվամբ տրված <<sense bank>> ԲԲԸ-ի հաշվի քաղվածքը, Երվանդ Քոլոզյանի և Ալինա Ռուշանյանի պետական ամուսնության թիվ ԲԱ424410 վկայականի պատճենը, Երվանդ Քոլոզյանի և Ալինա Ռուշանյանի պետական ամուսնության թիվ ԲԱ424410 վկայականի անգլերեն լեզվով թարգմանության բնօրինակը, Երվանդ Քոլոզյանի և Ալինա Ռուշանյանի անվամբ իսպաներեն լեզվով հյուրանոցի ամրագրման ծանուցման պատճենը, Կոնվերս բանկի <<Մոսկովյան>> մասնաճյուղի կանխիկ մուտքի թիվ 006098 անդորրագիրը պետք է պահել քրեական գործում:
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ մեղադրյալներ Ալինա Արթուրի Ռուշանյանի AS0276204 սերիա-համարի և Երվանդ Համլետի Քոլոզյանի AU0459547 սերիա-համարի անձնագրերը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել վերջիններիս՝ թողնելով նրանց տնօրինությանը։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված մյուս հարցերի քննարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք սույն գործով առկա չեն։
(…)»

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Բողոք ներկայացրած անձը՝ հանրային մեղադրող Ե.Աբովյանը գտել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 79-րդ, հոդվածների պահանջները, Դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ի դատավճռով մեղադրյալների նկատմամբ նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ է, չի համապատասխանում կատարված արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանին, մեղադրյալների քրեական պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, այսինքն՝ նրանց նկատմամբ նշանակված պատիժն անարդարացի է, որի հիման վրա դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով՝ խստացման առումով, ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանություններով և հիմքերով:
(…)
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Հետևաբար, պետք է արձանագրել, որ ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման:
Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացվող հարցը հետևյալն է.
1. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորվա՞ծ է արդյոք մեղադրյալների՝ տուգանքի ձևով նշանակված պատժին նրանց անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը հաշվակցելու համաչափությունը:
Անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված հարցի քննարկմանը և այդ առումով առկա օրենսդրական կարգավորումներին, հարկ է փաստել, որ.
«Նվազագույն ամսական աշխատավաձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«1. Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75 000 դրամ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում.
«1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելու՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելու կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելու կամ իրացնելու, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու համար՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ`
պատժվում է տուգանքով` տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից երեք տարի ժամկետով:
Այսպես.
Վիճարկվող դատական ակտում Դատարանը ըստ էության չունենալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգավորումները կիրառելու չափանիշ՝ ( օրենսդիրը հաշվարկի տեսքով չափանիշ ի սկզբանե չի սահմանել) կիրառել է օրենքի անալոգիա և ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասով, այլ կերպ՝ որպես չափանիշ ընտրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կարգավորումը:
Սույն դեպքում քննարկելով այն հարցը, թե կարող էր և պետք էր արդյոք Դատարանը ղեկավարվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածով՝ բողոքաբերը նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք հոդվածներում օրենսդիրը այդ թվում՝ Դատարանների համար նախատեսել և թույլատրել է կիրառելու հայեցողություն՝ ողջամտության, քրեական գործի փաստական հանգամանքները հաշվի առնելու սահմաններում:
Նման հայեցողություն նախատեսված է օրինակ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի «հատուկ մասով» նախատեսված հոդվածներում՝ պատիժները նախատեսված են որոշակի չափերով, օրինակ՝ ազատազրկում 3-ից 6 տարի ժամկետով:
Վերոնշյալ մեջբերումները վկայում են այն մասին, որ առհասարակ օրենսդիր մարմինը իրավակիրառողի համար նախատեսել է իրավանորմերը կիրառելու հայեցողություն:
Նման հայեցողություն նախատեսված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որտեղ կրկին օրենսդիրը թույլատրել է Դատարանին իրավական հայեցողության շրջանակներում որոշելու, թե ինչ չափով պետք է նվազեցնել, նշանակվող տուգանք և/կամ այլ պատժատեսակները, կամ ազատել պատիժը կրելուց, կամ առհասարակ հաշվի չառնել, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավանորմերի կիրառման ցանկացած դեպքում պետք չէ փնտրել և անալոգիայի կիրառմամբ ղեկավարվել հստակ չափանիշ նախատեսող նորմերով:
Այլ խոսքով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասը կիրառելու համար օրենսդրի տրամաբանությունը կայանում է նրանում, որ պետք է հաշվի առնել քրեական գործի հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և դրանց գնահատման արդյունքում մեղմացնել նշանակվող պատժի չափը, կամ ազատել այն կրելուց, կամ հաշվի չառնել:
Սույն դեպքում, երբ Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասի իրավակարգավորմամբ՝ ակնհայտորեն մեղմ պատիժ է նշանակել մեղադրյալների նկատմամբ:
Դատարանի կողմից որպես պատիժ Ալինա Ռուշանյանի նկատմամբ (նույն վերլուծությունը վերաբերելի է նաև Երվանդ Քոլոզյանին) նշանակվել է տուգանք՝ 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով, որին հաշվակցվել է Ա.Ռուշանյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 29 օր, և մեղմացնելով պատիժը՝ սահմանել է 400.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժատեսակը: Այսինքն՝ պարզ մաթեմատիկական հաշվարկի դեպքում ստացվում է, որ անազատության մեջ գտնվելու 1 օրը, Դատարանը հաշվել է 25.000 ՀՀ դրամ, ինչը խիստ անարդարացի է այն պայմաններում, երբ նվազագույն ամսական աշխատավարձը 75.000 ՀՀ դրամ է: Նման մոտեցմամբ ստացվում է, որ անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը հաշվարկվել է 1 նվազագույն աշխատավարձի չափով: Այսինքն՝ ստացվում է մի իրավիճակ, երբ անձի նկատմամբ նշանակվում է պատիժ տուգանքի ձևով՝ ամսական նվազագույն աշխատավարձը՝ այսինքն 21 կամ 22 աշխատանքային օրվա աշխատավարձը հաշվարկվում է 75.000 ՀՀ դրամ, իսկ սույն դեպքում՝ Դատարանի մոտեցման համաձայն՝ 3 օր անազատության մեջ մնալը հաշվարկվել է ամսական նվազագույն աշխատավարձի չափով, ինչը ակնհայտորեն անհավասար վիճակ է ստեղծում տուգանք պատժատեսակի կիրառումը ազատության մեջ գտնվող և չգտնվող մեղադրյալների դեպքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածը կարգավորում է պատիժ նշանակելու հարաբերությունները, երբ դեռևս անձի նկատմամբ նոր պետք է պատիժ նշանակել, նախկինում նշանակված պատիժ առկա չի եղել, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, կարգավորում է պատիժ նշանակված լինելու դեպքում անձի կողմից պատժից խուսափելու պայմաններում պատժի նպատակներին հասնելու համար այլ պիտանի պատիժ նշանակելու հարաբերությունները, այսինքն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածը միմյանցից էությամբ տարբերվող հասարակական հարաբերություններ են կարգավորում, համանման հարաբերություններ կարգավորող իրավական նորմեր չեն, որպիսի պայմաններում Դատարանը՝ նորմատիվ իրավական ակտերի մասին ՀՀ օրենքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա չէր կարող օրենքի անալոգիա կիրառել և ղեկավարվել միմյանցից էությամբ տարբերվող նորմերով:
Ավելին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասում օրենսդիրը օգտագործել է հաշվարկել բառը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասում հաշվի առնել բառը, այսինքն՝ առաջին դեպքում իրավակիրառողը ուղղակիորեն պետք է նախկինում նշանակված պատիժը հաշվարկի, հավասարեցնի նոր նշանակվող պատժին, իսկ երկրորդ դեպքում կարող է քրեական գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով հաշվի առնել անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքները, կամ հաշվի չառնել (Օրինակ՝ հաշվի չառնել այն դեպքերում, երբ արդեն իսկ մեղմ պատիժ է սահմանել, կամ անձը բնութագրող հանգամանքները հաշվի առնելով պետք չէ առհասարակ մեղմացնել, կամ հաշվի առնելով վերոնշյալ հանգամանքները կարող է ազատել պատժից:)
Անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի և տուգանքի հաշվակցման հարցում Դատարանները դրսևորում են տարատեսակ մոտեցում: Օրինակ, ԵԴ1/3201/01/25 գործով Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակի 1.500.000 ՀՀ դրամը հաշվակցել է անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի՝ 4 ամիս 28 օր ժամկետը: Մեկ այլ, ԵԴ1/3368/01/25 քրեական գործով Դատարանը պատիժ է նշանակել տուգանքի ձևով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ազատազրկման ձևով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, սակայն տուգանք պատժատեսակից անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը չի հաշվակցել, թիվ ՏԴ/0405/01/25 քրեական գործով Վերաքննիչ դատարանը բավարարել է դատախազության բողոքը և բեկանել առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ սույն բողոքում նշված հիմնավորումներով: Այսինքն ստացվում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառման մասով դատական պրակտիկան խիստ տարբերվող և հակասական է:
Հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, այդ թվում՝ կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, ոտնձգվող հասարակական հարաբերությունները, մեղադրյալների անձը բնութագրող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, դրանք վերլուծելով և գնահատելով օրենսդրական կարգավորումների լույսի ներքո, Դատարանը՝ մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելով, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասը անալոգիայի կիրառմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասով ղեկավարվելով՝ թույլ է տվել դատական սխալ, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքների ծանրությանը և մեղադրյալների անձին:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով հանրային մեղադրողը խնդրել է՝ Թիվ ԵԴ1/1119/01/25 քրեական գործով Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ի դատավճիռը մասնակի բեկանել, այդ մասով կայացնել նոր դատական ակտ, մեղադրյալների նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:

4.Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազը պատշաճ ծանուցված լինելով, բողոքի քննությանը չի ներկայացել: Գրավոր խնդրել է վերաքննիչ բողոքը քննել իր բացակայությամբ, միաժամանակ պնդել է բողոքը և խնդրել է այն բավարարել:
Պաշտպան Մ.Դավթյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, դատարան ներկայացրեց մեղադրյալների երեխայի՝ Արեգ Երվանդ Քոլոզյանի ծննդյան վկայականի պատճենը, համաձայն որ վերջինս ծնվել է 2026թ. ապրիլի 18-ին:
Մեղադրյալները միացան պաշտպանի դիրքորոշմանը:

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…)»:
Այսպիսով՝ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով պաշտպանական կողմի դիրքորոշումները բողոքի վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն.
 1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն.
1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ կետի համաձայն՝
Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:
(…):
Թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով կիրառելի է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ արդարացի պատիժ նշանակելու մասին մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներ, որոնք վերաբերելի մասով կիրառելի են սույն գործով:
Այսպես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը»: /տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/:
«(…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս(…)»: /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները/:
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն):
Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը: (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջոն Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները):
Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ մեղադրյալներ Ալինա Ռուշանյանի և Երվանդ Քոլոզյանի նկատմամբ սույն
գործով պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով ու մեղադրյալների նկատմամբ կատարած արարքների համար նշանակել է տուգանքի ձևով արդարացի պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքների ծանրությանը, հանցավորների անձին, անհրաժեշտ ու բավարար է նրանց վերասոցիալականացման համար:
Մեղադրյալների անձը բնութագրող տվյալները /նախկինում դատապարտված չեն եղել, երիտասարդ են/, պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչել, նախաքննության ընթացքում տվել են խոստովանական ցուցմունքներ, պատիժ նշանակելու պահին Ալինա Ռուշանյանի հղիության փաստը/, պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, կատարած արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, /կատարել են միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն/, իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել նշանակված պատժատեսակում և պատժաչափում:
Ապա հաշվի առնելով մեղադրյալների՝ սույն գործով որոշակի ժամանակ անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը, Դատարանը իրավացիորեն, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով, նշանակված տուգանքը մեղմացրել է և ի վերջո Ալինա Ռուշանյանին թողել է կրելու որպես պատիժ տուգանք 400․000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ Երվանդ Համլետի Քոլոզյանին՝ 475․000 (չորս հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վերը նշվածի համատեքստում անդրադառնալով դատախազի այն փաստարկին, թե Դատարանը նշանակված պատիժները մեղմացնելիս հաշվարկ է կատարել՝ հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ կետի իրավակարգավորումները, դրանով իսկ թույլ տալով դատական սխալ, քանի որ նշված իրավակարգավորումը վերաբերում է արդեն իսկ պատիժ նշանակված լինելու դեպքում անձի կողմից պատժից խուսափելու պայմաններում պատժի նպատակներին հասնելու համար այլ պիտանի պատիժ նշանակելու հարաբերություններին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածը միմյանցից էությամբ տարբերվող հասարակական հարաբերություններ են կարգավորում, համանման հարաբերություններ կարգավորող իրավական նորմեր չեն, որպիսի պայմաններում Դատարանը չէր կարող օրենքի անալոգիա կիրառել և ղեկավարվել միմյանցից էությամբ տարբերվող նորմերով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ Դատարանը անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի՝ տվյալ գործով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, պետք է նշանակված տուգանքի չափը մեղմացնի կամ մեղադրյալին ազատի տուգանքի ձևով պատժի կրումից:
Իսկ թե ինչ չափով պետք է մեղմացնի, դա Դատարանի հայեցողական իրավունքն է: Սակայն նշանակված տուգանքի չափը մեղմացնելիս կամ մեղադրյալին տուգանքից ազատելիս Դատարանը, օգտվելով իր հայեցողական իրավունքից, պետք է ղեկավարվի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Տվյալ դեպքում Դատարանը մեղադրյալների նկատմամբ 1․125.000-ական ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով, ապա հաշվի առնելով նրանց անձը, պատասխանատվությունը մեղմացնող, հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը ու փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը, թողել է կրելու վերջնական պատիժ տուգանքի ձևով՝ համապատասխանաբար Ալինա Արթուրի Ռուշանյանին՝ 400․000 ՀՀ դրամի չափով, իսկ Երվանդ Համլետի Քոլոզյանին՝ 475․000 ՀՀ դրամի չափով, որը ակնհայտ մեղմ չի կարող գնահատվել և հիմք հանդիսանալ դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիմքով վիճարկվող դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու և խստացնելու համար:
Անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե նշանակված տուգանքի չափը մեղմացնելիս Դատարանը ղեկավարվել է ոչ վերաբերելի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 4-րդ մասի իրավակարգավորումներով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշված իրավանորմին հղում կատարելը դատական այնպիսի սխալ չէ, որը հիմք կարող է հանդիսանալ բեկանելու դատավճիռը:
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 11.12.2025թ. թիվ ԵԴ1/1119/01/25 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մերժելով դատախազի վերաքննիչ բողոքը:
Դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Այսպիսով՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1119/01/25 քրեական գործով 11.12.2025թ. դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ

Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ