ԵԴ1/1095/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
«13» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Է.Մանասյանի, ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Գևորգ Պողոսյան)՝ 2026 թվականի մարտի 09-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի պաշտպան Հովհաննես Վարդանյանի հատուկ վերանայման բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/1095/01/25 գործի նյութերը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Հատուկ վերանայման դատավարական նախապատմությունը.
1.1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի մարտի 09-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
1.2. 2026 թվականի մարտի 25-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Հ․Վարդանյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։

2․ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
2.1. Մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի պաշտպան Հովհաննես Վարդանյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր), ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…)Վերը նշված իրավական դրույթների վերլուծությունից հստակ կարելի է արձանագրել, որ անձի նկատմամբ կալանքի միջնորդություն հարուցելով անհրաժեշտ է ներկայացնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ որոնք առաջին հերթին կհիմնավորեն տվյալ անձի առնչությունը կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքին, այնուհետև խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը: Այլ կերպ ասած, փաստերը պետք է վկայեն հիմնավոր կասկածի և խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի միաժամանակյա առկայության մասին:
(…)
Այսպես, գտնում է, որ կալանքի ժամկետի երկարաձգումը տվյալ դեպքում իրավաչափ չէ և չի բխում գործող դատական պրակտիկայից, քանի որ հիմնված է նույն փաստական հանգամանքների վրա ինչը որ նախկինում է եղել՝ առանց որևէ նոր կամ զարգացած տվյալների ներկայացման։
Այս առումով հատկանշական է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն դիրքորոշումը (մասնավորապես՝ ԵԿԴ/0082/01/10, ԵԿԴ/0184/01/13 և ԵԿԴ/0311/01/14 որոշումներ), համաձայն որի՝ կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել և առավել ևս՝ շարունակվել միայն այն դեպքում, երբ առկա են կոնկրետ, անհատականացված և ժամանակի ընթացքում արդիականացված հիմնավորումներ։ Վճռաբեկ դատարանը հստակ արձանագրել է, որ նույն փաստական հանգամանքների մեխանիկական վերարտադրությունը չի կարող դիտվել որպես բավարար իրավական հիմք կալանքի պահպանման կամ երկարաձգման համար։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը այս դիրքորոշումը զարգացրել է նաև Մելսիկ Ալեքսանյանի (ԼԴ1/0059/01/17) գործի շրջանակներում արձանագրելով, որ [14] Շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյլաին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը:
(…)
Տվյալ գործով որևէ նոր փաստական հանգամանք, շեմի հաղթահարում չի ներկայացվել, նախկինում նշված ռիսկերը չեն ստացել նոր փաստական հաստատում կամ զարգացում, դատարանի ներկայացված հիմնավորումները կրում են նույնաբովանդակ և կրկնվող բնույթ։ Այս պայմաններում ակնհայտ է, որ կալանքի շարունակականությունը փաստացի հիմնավորվում է ոչ թե նոր տվյալներով, այլ նախկինում արդեն գնահատված հանգամանքների կրկնությամբ, ինչը հակասում է թե՛ ներպետական, թե՛ եվրոպական իրավական ստանդարտներին։
Հետևաբար, վերոգրյալի հաշվառմամբ գտնում եմ, որ կալանքի տակ պահելու ժամկետի երկարացումը տվյալ պայմաններում հանդիսանում է անհամաչափ միջամտություն անձի ազատության իրավունքին և չի համապատասխանում նվազագույնի, անհրաժեշտության ու հիմնավորվածության սկզբունքներին, ուստի ենթակա է մերժման՝ խափանման միջոցը փոխարինելով առավել մեղմ այլընտրանքային այլ խափանման միջոցով թեկուզ և դրանց համակցությամբ։
Այսպես, ՀՀ ԱՆ «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ «Արմավիր» ստորաբաժանումից ստացված 09․03․2026 թվականի թիվ 395 գրության համաձայն՝ ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿ հիմնարկի ազատազրկված անձ՝ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանը, 17.01.2025թ.-ին և կրկնակի 15.12.2025թ.-ին մուտք է գործել հիմնարկ։
□□□□□
(Փաստաթուղթը ներկայացվել է դատարանին 09․03․2026թ․)։
Վերոհիշյալ փաստաթղթի բովանդակությունից պարզ է, որ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի առողջական վիճակը խիստ վտանգված է և պահանջում է մշտական, բարձրակարգ բժշկական հսկողություն: Բժշկական փաստաթղթերը փաստում են, որ նա տառապում է □□□□□ հիվանդություններով՝ □□□□□:
Բացի □□□□□ հիվանդություններից, նա ունի □□□□□: Այս համադրությունը ցույց է տալիս, որ կալանքի ներկայիս պայմաններում նրա առողջության ապահովումը չի երաշխավորվում, և ցանկացած երկարաձգված պահում կարող է առաջացնել լուրջ վտանգ նրա կյանքի և առողջության համար:
ՀՀ կառավարության N 825 որոշումը հստակ սահմանում է, որ կալանավորված անձի բժշկական սպասարկումը պարտադիր է, և եթե այն հնարավոր չէ ապահովել հիմնարկի պայմաններում, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենքը թույլ է տալիս կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ: Սա օրենքի տեսանկյունից հաստատում է, որ ծանր և խոցելի հիվանդությամբ անձին պահելը կալանքի մեջ երբեմն առողջության հետ անհամատեղելի է:
ՄԻԵԴ պրակտիկան (Buzadji v. Moldova) և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մոտեցումները պահանջում են, որ կալանքի հիմքերը լինեն «relevant and sufficient reasons» («համապատասխան և բավարար հիմնավորումներ»): Նույն հանգամանքների կրկնությունը բավարար չէ, եթե անձի առողջությունը գտնվում է իրական, գնահատված և փաստորեն ծանր ռիսկի տակ: Սուրեն Խաչատրյանի դեպքում չկա որևէ նոր հանգամանք, որը հիմնավորում է կալանքի անհրաժեշտությունը, իսկ առողջական ռիսկերը շարունակում են մնալ բարձր և զարգացող:
Ուստի ներկայիս կալանքը ոչ միայն չի համաչափում, այլև վտանգում է Սուրեն Խաչատրյանի առողջությունը և կյանքը, ինչը հակասում է ՀՀ օրենսդրությանը, կառավարության N 825 որոշմանը և ՄԻԵԴ չափանիշներին: Կալանքի փոխարինումը այլընտրանքային խափանման միջոցով, օրինակ՝ տնային կալանքով, կամ ինչպես արդեն միջնորդվել է դատարանում՝ համակցված միջոցներով՝ այդ թվում 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառմամբ, լիարժեքորեն կապահովի Սուրեն Խաչատրյանի պատշաճ վարքագիծը և պաշտպանություն կկատաղի նրա առողջության ու կյանքի համար:
Վերոգրյալի համատեքստում առաջանում է հիմնավոր և անաչառ դիտորդի մոտ օրինական հարց՝ արդյո՞ք կալանքը, որն անմիջապես բարձր ռիսկ է ստեղծում □□□□□ հիվանդություններով տառապող անձի համար, կարող է համարվել համաչափ և օրինական, երբ գոյություն ունեն այլընտրանքային խափանման միջոցներ, որոնք լիովին կարող են ապահովել ոչ միայն հանրային շահը, այլ նաև մեղադրյալի առողջությունը, պատշաճ բժշկական հսկողությունը և կյանքի անվտանգությունը։ Կա՞ արդյոք որևէ հիմնավորում, որը կարձագանքի այս առողջական և իրավական ռիսկերին, կամ կալանքը շարունակում է մնալ մի միջոց, որը վտանգում է նրա առողջությունը և հակասում նվազագույնի և համաչափության սկզբունքներին։(...)»։
2.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «(…)ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկել մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի նկատմամբ «կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 (երեք) ամսով մինչև 2026 թվականի հունիսի 15-ը երկարաձգելու» մասին ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 09.03.2026թ․ թիվ ԵԴ1/1095/01/25 որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը:
2. Վերացնել կալանքը՝ արձանագրելով, որ ներկայիս փուլում բացակայում են կալանքի որպես խափանման միջոց կիրառելու բավարար հիմքերը և պայմանները:
3. Եթե Դատարանը այնուամենայնիվ գտնում է, որ խափանման միջոցի կիրառման որոշակի հիմքեր առկա են, ապա խնդրում եմ Դատարանին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը համակցված 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավով, ինչպես նաև ցանկացած սահմանափակում:»։

3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
3.1. Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 6-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի օգոստոսի 18-ին՝ ժամը 15։20-ի սահմաններում, կենցաղային հարցերի շուրջ զրուցելու նպատակով մոտեցել է □□□□□ քաղաքի □□□□□ հասցեում գտնվող, □□□□□ թվականի □□□□□-ին ծնված անչափահաս Տ․Ա․Օ․-ին։ Զրույցի ընթացքում, ի պատասխան իր հասցեին հնչեցրած հայհոյանքների, Տ․Օ․-ը հարվածել է Սուրեն Խաչատրյանին, որի հետևանքով վերջինս վայր է ընկել։ Այնուհետև, Սուրեն Խաչատրյանը վեր կենալով և Տ․Օ․-ին մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված սուր կտրող-ծակող առարկայով՝ դանակով, հարվածել է Տ․Օ․-ի մարմնի տարբեր մասերին՝ այդ կերպ վերջինիս պատճառելով □□□□□ ձևով՝ կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածք և □□□□□ ձևով՝ առողջության կարճատև քայքայումով թեթև մարմնական վնասվածք։

4․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումները․
4.1. Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է հետևյալը․ «(…) 8. Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման նախորդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ՝ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանը մեղադրվում է առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար պատիժ է նախատեսված բացառապես ազատազրկման ձևով՝ հինգից տասը տարի ժամկետով: Դրա հետ մեկտեղ, հաշվի առնելով մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակները (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը), սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցանքի կատարումից հետո ենթադրյալ դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինիս նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառման պայմաններում, նա խախտել է իր նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի պայմանը, ինչի արդյունքում Դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշմամբ այն փոխվել է ու վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս գալու այն եզրահանգմանը, ըստ որի՝ մնալով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանը կարող է դիմել փախուստի և խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին: Այդ հանգամանքերն իրենց հերթին հանդիսանում են կալանքի տակ պահելու ժամկետի երկարաձգման ինքնուրույն նպատակներ, որոնց չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չեն կարող դիտարկվել ինչպես մեղադրյալի պաշտպանի՝ դատական նիստում հայտնած, այնպես էլ գործի նյութերում առկա մյուս հանգամանքները:
Բացի վերը նշվածը, հարկ է արձանագրել նաև, որ քրեական գործում առկա համապատասխան փաստերը, տեղեկությունները, ապացույցները և Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանին մեղսագրված արարքի փաստական նկարագիրը վկայում են նաև այն մասին, որ այն անձինք, ովքեր տեղեկություններ ունեն ենթադրյալ դեպքի իրադարձության մասին, առերևույթ առնչություն ունեն մեղադրյալի հետ և հանդիսանում են սույն քրեական գործով վկաներ:
Դատարանի վերը նշված հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք, այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի նկատմամբ տնային կալանքը համակցված բացակայելու արգելքի հետ կիրառելու, հետագայում տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշումներով Դատարանը, ղեկավարվելով նվազագույնի սկզբունքով, հանգել է հետևության, որ վերը նշված մտավախությունները կարող են չեզոքացվել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքը բացակայելու արգելքի հետ համակցված կիրառելու արդյունքում՝ մեղադրյալին ի թիվս այլնի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից օգտվելու արգելքի պայմաններով, սակայն ինչպես պարզ դարձավ 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ի դատական նիստում, մեղադրյալը խախտել է իր նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պայմանը, մասնավորապես՝ դատական նիստի ընթացքում վերջինիս գրպանում գտնվող բջջային հեռախոսին հեռախոսազանգ ստացվելու արդյունքում ակնհայտ է դառնում, որ մեղադրյալն առնվազն օգտվել է հաղորդկացության այլ ձև հանդիսացող բջջային հեռախոսից:
Այլ կերպ ասած՝ Դատարանը մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը քրեական գործի քննության ընթացքում հնարավոր է համարել կանխել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի վերը նշված պայմանների կիրառման արդյունքում, սակայն մեղադրյալը խախտել է իր նկատմամբ համակցված կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պայմանները, ուստի քրեական գործի քննության սույն փուլում առկա չէ բավարար երաշխիք այն մասին, որ մեղադրյալի նկատմամբ 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Դատարանի որոշմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը չերկարաձգելու պայմաններում վերջինս կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ:
Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ խափանման միջոց կիրառելու նպատակներն ունեն կանխատեսական, հավանական բնույթ և նշված իրավակարգավորումից բխում է, որ խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում կանխել համապատասխան ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումը: Իսկ համապատասխան տեղեկությունների, փաստերի և/կամ ապացույցների հիման վրա տվյալ դեպքում Դատարանը մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի հնարավոր վարքագծի մասով ողջամտորեն հանգում է վերը նշված հետևությանը:
Ավելին՝ այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված է եղել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը՝ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու և հաղորդակցության այլ ձևերից օգտվելու արգելքի պայմաններով, սակայն այդ պայմանների առկայության պարագայում մեղադրյալն օգտվել է բջջային հեռախոսից և օգտագործել է այն, ուստի Դատարանի գնահատմամբ ավելի է բարձրանում վերջինիս կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունը: Դա էլ այն պայմաններում, երբ սույն քրեական գործով հարցաքննված անչափահաս տուժողի և անչափահաս վկայի դատաքննության և նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներում ի հայտ են եկել էական հակասություններ, ինչի արդյունքում հրապարակվել են վերջիններիս ցուցմունքները:
Այլ կերպ ասած՝ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը Դատարանը հնարավոր է համարել չեզոքացնել ի թիվս այլնի մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի կիրառմամբ՝ վերջինիս կողմից նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ չունենալու և հաղորդակցության այլ ձևերից չօգտվելու պայմանով, որպիսի պայմանը մեղադրյալի կողմից չի պահպանվել, ինչի արդյունքում Դատարանը հանգում է հետության, որ առանց վերը նշված պայմանի առկայության հնարավոր չէ չեզոքացնել մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը: Ավելին՝ վերը նշված պայմանի խախտման հանգամանքը Դատարանի մոտ մտավախություն է առաջացնում նաև այն մասին, որ մեղադրյալն արդեն իսկ խոչընդոտել է քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի միջամտել է ապացուցման գործընթացին կամ նման փորձ է կատարել:
Այսպիսով Դատարանը արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում շարունակում են պահպանվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ համակցված կիրառված տնային կալանքը ու բացակայելու արգելքը փոփոխելու և կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության պայմանները, ինչի արդյունքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու մասին վերը նշված որոշմամբ արված հետևությունները շարունակում են առկա լինել:
9. Դատարանը տվյալ դեպքում հարկ է համարում անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ տվյալ դեպքում հնարավոր է չեզոքացնել մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումը և ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը քրեական վարույթի հետագա քննության ընթացքում.
(…)
Վերոգրյալ իրավակարգավորումներից և սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավական դիրքորոշումների համակցված վերլուծությունից բխում է, որ կալանքը բացառիկ խափանման միջոց է և համապատասխան հիմքերի և պայմանների առկայության դեպքում այն կարող է կիրառվել կամ ժամկետը կարող է երկարաձգվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի քրեական գործի ընթացքում հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր չէ:
10. Սույն որոշմամբ շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով սույն որոշման նախորդ կետերում նշված քրեական գործի առանձնահատկությունները, մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումները, մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և սպառնացող հնարավոր պատիժի խստությունը, ինչպես նաև վերջինիս նկատմամբ 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները և դրանց հնարավոր դրսևորման ձևերը, հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորվելու հավանականության աստիճանը և դրա հնարավոր ազդեցությունը գործի վրա՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման միջոցով, վարույթի քննության տվյալ փուլում, ողջամտորեն հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի հետագա պատշաճ վարքագիծը:
Այլ կերպ ասած՝ արդեն իսկ մեկ անգամ մեղադրյալի նկատմամբ համակցված կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցներ, սակայն մեղադրյալը թույլ է տվել իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանի խախտում, ինչի արդյունքում այն փոխարինվել է խափանման միջոց կալանքով, որպիսի պայմաններում քրեական գործի քննության սույն փուլում Դատարանի տրամադրության տակ առկա չեն բավարար փաստեր, տեղեկություններ, կամ ապացույցներ այն մասին, որ մեղադրյալի նկատմամբ կրկին այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառման դեպքում վերջինս կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, այլ ոչ թե թույլ կտա այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանի խախտում:
(…)
Այսուհանդերձ անդրադառնալով մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ դատական նիստում պաշտպանի կողմից ներկայացված փաստարկներին, Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանը համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկներում կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում չի կարող զրկված լինել պատշաճ բժշկական օգնություն և բուժում, այդ թվում՝ իր նախընտրած բժիշկի կողմից և իր նախընտրած բժշկական հաստատությունում ստանալու հնարավորությունից, ավելին՝ վերջինս կալանքի տակ գտնվելու պայմաններում գտնվում է պետության հոգածության ներքո, և կարող է ստանալ համապատասխան բժշկական օգնություն, ուստի մեղադրյալի առողջական վիճակին վերաբերող վերը նշված տվյալներն, ինչպես ինքնին, այնպես էլ սույն որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքների հետ համակցության մեջ, քրեական գործի քննության տվյալ փուլում, բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ կամ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների, այդ թվում՝ դրանց համակցված կիրառման միջոցով:
12. Ամփոփելով սույն որոշման 4-11-րդ կետերում արձանագրված դատողություններն ու եզրահանգումները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի ոչ օրինական վարքագծի հավանականության մասին Դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշմամբ արձանագրված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, ուստի՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 15-ը երկարաձգելու անհրաժեշտություն:(…)»։

5. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5.1. Դատական ակտը կայացնելու պահի դրությամբ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել վարույթի մասնակիցների կողմից ներկայացված բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:

6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6.1. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
(…)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»:
6.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա` Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և դրա կամայական ու անհիմն սահմանափակումները հնարավորինս բացառելու նպատակով գործուն երաշխիքների առկայության անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը (ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14 և այլն):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա․Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմից բխում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս ՀՀ իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը (…)»:
6.3. Սույն որոշման 6.1-6.2-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ բողոքաբերը ներկայացված վերանայման բողոքում չի վիճարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը։
6.3.1. Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության մյուս պայմաններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը հստակ սահմանում են, թե որ դեպքում է անհրաժեշտ խափանման միջոց կիրառել /կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել/։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
6.3.2. Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին իր եզրահանգումը պայմանավորել է ինչպես մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթի բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու մասին հետևություններով, այնպես ել մեղադրյալի կողմից նախկինում նրա նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի պայմանը՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու արգելքը, խախտելու հիմքով վերստին կալանք կիրառելու հանգամանքով։
6.3.3. Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա արված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավորում են մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի շարունակական կիրառության անհրաժեշտությունը, իսկ պաշտպանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնցով կհիմնավորվեր այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն ի զորու լինելու մասին վերջինիս պնդումը՝ և դա հատկապես այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի նկատմամբ նախկինում կիրառված է եղել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն, սակայն այն փոխարինվել է կալանքով՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի կողմից տնային կալանք խափանման միջոցի պայմանների խախտման փաստը։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները, նույնիսկ համակցված կիրառվելու պայմաններում, քննության ներկա փուլում ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի այդ կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են և ընդունելի։
6.3.4. Անդրադառնալով մեղադրյալի ունեցած առողջական խնդիրների մասին Բողոքաբերի փաստարկին` Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ խափանման միջոց կալանք կիրառված լինելու պայմաններում մեղադրյալը զրկված չէ նաև իր նախընտրած բժշկի կողմից անհրաժեշտ և պատշաճ բժշկական օգնություն ստանալու հնարավորությունից:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ մեղադրյալի ունեցած առողջական խնդիրները վերը հիշատակված՝ ապացուցման գործընթացին միջամտելու բարձր հավանականության առկայության վերաբերյալ հիմնավորումների պայմաններում չեն կարող կանխորոշող և էական նշանակություն ունենալ ու դատավարության այս փուլում՝ ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ չեն և գործի փաստական տվյալների համատեքստում չեն չեզոքացնում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը: Այլ կերպ՝ վերը հիշատակված հիմքերի առկայության վերաբերյալ հիմնավորումների պայմաններում նշված հանգամանքները չեն կարող կանխորոշող և էական նշանակություն ունենալ, իսկ կալանքի անհրաժեշտությունը հնարավոր չէ չեզոքացնել առավել մեղմ խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ։
6.3.5. Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար, ըստ էության, ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։
Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ:
6.4. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը):
6.5. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու անհնարինության վերաբերյալ եզրահանգումներն իրավաչափ են և բխում են գործով ձեռք բերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից հատուկ վերանայման բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն ի զորու լինելու հանգամանքի մասին:
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Սուրեն Սիրվենի Խաչատրյանի պաշտպան Հովհաննես Վարդանյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Թիվ ԵԴ1/1095/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի մարտի 09-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Է. ՄԱՆԱՍՅԱՆ