ԵԴ1/1072/01/25







ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«18» ապրիլի 2025 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Վահե Ջիվանյան) «Աջափնյակ 1» նստավայրում, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի (Satinderpal Singh Sital Singh)` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով (ծնված 1988 թվականի դեկտեմբերի 08-ին՝ Հնդկաստանի Հանրապետությունում, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, չդատված, չամուսնացած, աշխատում է «Լեդի Զոն» մարզասրահում՝ որպես բանվոր, հաշվառված՝ Հնդկաստանի Հանրապետություն, Պանջաբ նահանգ, Նավաշահար քաղաք, Ուրապար գյուղ, 10-րդ տուն հասցեում, բնակվող՝ քաղաք Երևան, Տոլստոյի փողոց, 58-րդ տուն, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը)։

1. Նկարագրական մաս.
2025 թվականի հունվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15106025 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունվարի 08-ին Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհը ձերբակալվել է։
2025 թվականի հունվարի 09-ին Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի հունվարի 11-ին Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհը ազատ է արձակվել ձերբակալումից։
2025 թվականի հունվարի 11-ին Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մարտի 25-ին արձանագրություն է կազմվել դատարանում գործի քննությունն իրականացնել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով իրականացնելու համար, որը հաստատվել է մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպան Անյուտա Մկրտչյանի կողմից։
2025 թվականի մարտի 26-ին թիվ 15106025 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 15131625 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մարտի 31-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել թիվ 15131625 քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի ապրիլի 01-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով նույն թվականի ապրիլի 03-ին ստանձնվել է վարույթը և դատավճռի կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի ապրիլի 18-ը:

1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետևյալ ձևակերպմամբ․ «նա, առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և պահել է զգալի չափերի «MDMB(N)-2201» տեսակի թմրանյութ։ Այսպես․ Սատջնդերպալ Սինգը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է զգալի չափերի՝ 0,16 գրամ հաստատուն քաշով «MDMB(N)-2201» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 08-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ։»։

2. Պատճառաբանական մաս.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատասխանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, ինչպես նաև այն, որ նրա՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի վերաբերյալ քրեական գործում տեղեկություն առկա չէ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց։»։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհը 2025 թվականի հունվարի 08-ից 11-ը՝ 3 օր, եղել է ձերբակալված, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվարկի համար որպես կողմնորոշող նորմ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու միջոցով Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել, վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(․․․)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
(․․․)»։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ, և միջնորդել է տուգանքի վճարումը տարաժամկետել 12 ամսով, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում:
Քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոցը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին՝ թիվ 15106025 քրեական վարույթի հետ ընթացքը լուծելու համար, իսկ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված բջջային հեռախոսը` վերադարձնել սեփականատիրոջը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի կարգավորումներով, գտնում է, որ քրեական գործով մյուս ապացույցները պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցին Դատարանը չի անդրադառնում։
Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ, 464.6-464.10-րդ հոդվածներով։

3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհին (Satinderpal Singh Sital Singh) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու միջոցով Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոցը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին՝ թիվ 15106025 քրեական վարույթի հետ ընթացքը լուծելու համար, իսկ Սատինդերպալ Սինհ Սիտար Սինհի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված բջջային հեռախոսը վերադարձնել սեփականատիրոջը։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով մյուս ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ