Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1071/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Խաչատուր Շահբազյան Սամվելի
Խաչատուր Շահբազյան
Խաչատուր Շահբազյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արմինե Մելիքսեթյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արմինե Մելիքսեթյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-06-23 | 14:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-15 | 13:00 | 3 | Կայացել է |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԴ1/1071/01/25
«25» ապրիլի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի,
մասնակցությամբ.՝
հանրային մեղադրող՝ Ռ․ Արսենյանի,
պաշտպան՝ Ա․ Խառատյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի /ծնված՝ 27․04․1988թ., ք․ Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և բնակվող՝ ք․ Երևան, Սարիթաղ, 28-րդ փողոցի նրբանցք, 8-րդ տուն հասցեում/ ՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1.1. 2025 թվականի հունվարի 07-ին Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։
1․2․ 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15104825 քրեական վարույթը:
1․3․ 2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալելու մասին:
1.4. 2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 15104825 քրեական վարույթով Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցվելու մասին:
1.5. 2025 թվականի հունվարի 09-ին միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար, որը Դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով:
1․6․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
1․7․ 2025 թվականի մարտի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
1․8․ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 15104825 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նոր վարույթ անջատելու և առանձնացված վարույթին թիվ 15131525 համարը շնորհելու մասին։
1․9․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մարտի 31-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 15104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1071/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 01-ին:
1․10․ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1․11 2025 թվականի ապրիլի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողությունը կիրառելու մասին։
2. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
2.1. Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
2.2․ Հանրային մեղադրող Ռ․ Արսենյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
2.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:
3․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ հաստատուն քաշով <<a-PVP>> տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկությամբ:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը:
Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով« հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)
7. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրն արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատության սահմանափակման ձևով պատժի:
Այս համատեքստում անդրադառնալով հանրային մեղադրչողի միջնորդության ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ ծանրացնող հանգմանքների բացակայության և մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում միայն թմրամիջոցի տեսակը բավարար չէ այլընտրանքային պատժատեսակներ նախատեսող սանկցիայից առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելու համար:
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու մասին, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է օրենսդրական արգելք նշված պատժատեսակը կիրառելու համար, քանզի համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած անձի նկատմամբ, իսկ մեղադրյալը նախկինում կրել է ազատազրկում պատժատեսակը, թեև նշած պատժի իրավական հետևանքը՝ դատվածությունը, մարված է, սակայն դատվածության մարված լինելը չի վերացնում նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելու փաստը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, պետք է հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 15104825 քրեական վարույթով 2025 թվականի մարտի 14-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնի՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից:
Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 15131525 վարույթով տնօրինելու նպատակով։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԴ1/1071/01/25
«25» ապրիլի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի,
մասնակցությամբ.՝
հանրային մեղադրող՝ Ռ․ Արսենյանի,
պաշտպան՝ Ա․ Խառատյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի /ծնված՝ 27․04․1988թ., ք․ Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և բնակվող՝ ք․ Երևան, Սարիթաղ, 28-րդ փողոցի նրբանցք, 8-րդ տուն հասցեում/ ՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1.1. 2025 թվականի հունվարի 07-ին Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։
1․2․ 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15104825 քրեական վարույթը:
1․3․ 2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալելու մասին:
1.4. 2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 15104825 քրեական վարույթով Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցվելու մասին:
1.5. 2025 թվականի հունվարի 09-ին միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար, որը Դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով:
1․6․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
1․7․ 2025 թվականի մարտի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
1․8․ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 15104825 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նոր վարույթ անջատելու և առանձնացված վարույթին թիվ 15131525 համարը շնորհելու մասին։
1․9․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մարտի 31-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 15104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1071/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 01-ին:
1․10․ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1․11 2025 թվականի ապրիլի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողությունը կիրառելու մասին։
2. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
2.1. Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
2.2․ Հանրային մեղադրող Ռ․ Արսենյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
2.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:
3․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ հաստատուն քաշով <<a-PVP>> տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկությամբ:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը:
Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով« հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)
7. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրն արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատության սահմանափակման ձևով պատժի:
Այս համատեքստում անդրադառնալով հանրային մեղադրչողի միջնորդության ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ ծանրացնող հանգմանքների բացակայության և մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում միայն թմրամիջոցի տեսակը բավարար չէ այլընտրանքային պատժատեսակներ նախատեսող սանկցիայից առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելու համար:
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու մասին, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է օրենսդրական արգելք նշված պատժատեսակը կիրառելու համար, քանզի համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած անձի նկատմամբ, իսկ մեղադրյալը նախկինում կրել է ազատազրկում պատժատեսակը, թեև նշած պատժի իրավական հետևանքը՝ դատվածությունը, մարված է, սակայն դատվածության մարված լինելը չի վերացնում նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելու փաստը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, պետք է հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 15104825 քրեական վարույթով 2025 թվականի մարտի 14-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնի՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից:
Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 15131525 վարույթով տնօրինելու նպատակով։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
ԵԴ1/1071/01/25
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Մելիքսեթյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Մ.Հարությունյանի,
Հ.Պետրոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի,
մեղադրյալ՝ Խ.Շահբազյանի.
«23» հունիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 25-ին կայացված դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ. Արսենյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի հունվարի 7-ին Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը ձերբակալվել է:
Նույն օրը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15104825 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 8-ին մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
Նույն օրը որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2025 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 11-ը։
2025 թվականի մարտի 26-ի որոշմամբ թիվ 15104825 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նոր վարույթ է անջատվել և առանձնացված վարույթին շնորհվել՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթի համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը։
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատաճռով վճռվել է։
«Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից:
Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 15131525 վարույթով տնօրինելու նպատակով»:
3. 2025 թվականի մայիսի 23-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ. Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 3-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի հունիսի 4-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Մ․Հարությունյանը:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Տ.Գրիգորյանի արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Հ.Պետրոսյանը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2025 թվականի հունվարի 8-ին մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ հաստատուն քաշով <<a-PVP>> տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկությամբ:»:
5. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
« (…) 4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատության սահմանափակման ձևով պատժի:
Այս համատեքստում անդրադառնալով հանրային մեղադրչողի միջնորդության ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ ծանրացնող հանգմանքների բացակայության և մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում միայն թմրամիջոցի տեսակը բավարար չէ այլընտրանքային պատժատեսակներ նախատեսող սանկցիայից առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելու համար:
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու մասին, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է օրենսդրական արգելք նշված պատժատեսակը կիրառելու համար, քանզի համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած անձի նկատմամբ, իսկ մեղադրյալը նախկինում կրել է ազատազրկում պատժատեսակը, թեև նշած պատժի իրավական հետևանքը՝ դատվածությունը, մարված է, սակայն դատվածության մարված լինելը չի վերացնում նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելու փաստը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, պետք է հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 15104825 քրեական վարույթով 2025 թվականի մարտի 14-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնի՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` առկա է նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ուստի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման ու փոփոխման :
Բողոքաբերը նշել է, որ ճիշտ է մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել և միջնորդել է իրականացնել արագացված վարույթ, դրա հետ մեկտեղ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված է եղել, սակյան թեև դատվածությունը մարվել է, այնուհանդերձ այդ հանգամանքը պետք է դիտարկել պատիժ նշանակելիս։
Բողոքաբերը գտել է, որ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված ազտության սահմանափակում պատժատեսակը համաչափ չէ վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի համատեքստում, ուստի հիմք ընդունելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հիշյալ արարքի նկատմամբ առավել խիստ քրեական քաղաքականություն իրականացնելու վերաբերյալ առկա դիրքորոշումները՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` մեկ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռն օրինական հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի պարագայում կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման։
7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է մասնակի բեկանել ԵԴ1/1071/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը, Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար և վերջինիս նկատմամբ նշանակել պատիժ` 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկում:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
8. Դատախազ Ռ.Արսենյանը և պաշտպան Ա.Խառատյանը ներկայացված դիմումով չեն առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Միևնույն ժամանակ ներկայացված դիմումով Դատախազ Ռ.Արսենյանը պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, իսկ պաշտպան Ա.Խառատյանը՝ առարկել ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
10. Պատասխանելով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
8. Սույն հոդվածի իմաստով՝ պատժից խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը երկու և ավելի անգամ խախտել է դատարանի սահմանած արգելքը : »:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը (մեղքն ընդունելը), պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Այլ կերպ՝ անդրադառնալով պատժատեսակը խստացնելու վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալի հաշվառմամբ, մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելով ազատության սահմանափակումը՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ և մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ այդ թվում նյութաիրավական նորմերի խախտում՝ նշանակված պատժի համաչափության մասով։
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Մելիքսեթյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Մ.Հարությունյանի,
Հ.Պետրոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի,
մեղադրյալ՝ Խ.Շահբազյանի.
«23» հունիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 25-ին կայացված դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ. Արսենյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի հունվարի 7-ին Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը ձերբակալվել է:
Նույն օրը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15104825 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 8-ին մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
Նույն օրը որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2025 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 11-ը։
2025 թվականի մարտի 26-ի որոշմամբ թիվ 15104825 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նոր վարույթ է անջատվել և առանձնացված վարույթին շնորհվել՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթի համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը։
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատաճռով վճռվել է։
«Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից:
Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 15131525 վարույթով տնօրինելու նպատակով»:
3. 2025 թվականի մայիսի 23-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ. Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 3-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի հունիսի 4-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Մ․Հարությունյանը:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Տ.Գրիգորյանի արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Հ.Պետրոսյանը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2025 թվականի հունվարի 8-ին մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ հաստատուն քաշով <<a-PVP>> տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկությամբ:»:
5. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
« (…) 4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատության սահմանափակման ձևով պատժի:
Այս համատեքստում անդրադառնալով հանրային մեղադրչողի միջնորդության ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ ծանրացնող հանգմանքների բացակայության և մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում միայն թմրամիջոցի տեսակը բավարար չէ այլընտրանքային պատժատեսակներ նախատեսող սանկցիայից առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելու համար:
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու մասին, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է օրենսդրական արգելք նշված պատժատեսակը կիրառելու համար, քանզի համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած անձի նկատմամբ, իսկ մեղադրյալը նախկինում կրել է ազատազրկում պատժատեսակը, թեև նշած պատժի իրավական հետևանքը՝ դատվածությունը, մարված է, սակայն դատվածության մարված լինելը չի վերացնում նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելու փաստը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, պետք է հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 15104825 քրեական վարույթով 2025 թվականի մարտի 14-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնի՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` առկա է նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ուստի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման ու փոփոխման :
Բողոքաբերը նշել է, որ ճիշտ է մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել և միջնորդել է իրականացնել արագացված վարույթ, դրա հետ մեկտեղ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված է եղել, սակյան թեև դատվածությունը մարվել է, այնուհանդերձ այդ հանգամանքը պետք է դիտարկել պատիժ նշանակելիս։
Բողոքաբերը գտել է, որ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված ազտության սահմանափակում պատժատեսակը համաչափ չէ վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի համատեքստում, ուստի հիմք ընդունելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հիշյալ արարքի նկատմամբ առավել խիստ քրեական քաղաքականություն իրականացնելու վերաբերյալ առկա դիրքորոշումները՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` մեկ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռն օրինական հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի պարագայում կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման։
7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է մասնակի բեկանել ԵԴ1/1071/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը, Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար և վերջինիս նկատմամբ նշանակել պատիժ` 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկում:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
8. Դատախազ Ռ.Արսենյանը և պաշտպան Ա.Խառատյանը ներկայացված դիմումով չեն առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Միևնույն ժամանակ ներկայացված դիմումով Դատախազ Ռ.Արսենյանը պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, իսկ պաշտպան Ա.Խառատյանը՝ առարկել ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
10. Պատասխանելով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
8. Սույն հոդվածի իմաստով՝ պատժից խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը երկու և ավելի անգամ խախտել է դատարանի սահմանած արգելքը : »:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը (մեղքն ընդունելը), պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Այլ կերպ՝ անդրադառնալով պատժատեսակը խստացնելու վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալի հաշվառմամբ, մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելով ազատության սահմանափակումը՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ և մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ այդ թվում նյութաիրավական նորմերի խախտում՝ նշանակված պատժի համաչափության մասով։
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1071/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 31-03-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15104825 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Խաչատուր Շահբազյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ քաշով «а-PVP» տեսակի թմրանյութ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Խաչատուր |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 396 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Խառատյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | և բացակայելու արգելք |
Մակագրել
| Երբ | 31-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Մելիքսեթյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ԵԴ1/1071/01/25 «02» ապրիլի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա. Մելիքսեթյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մարտի 31-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 15104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1071/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 01-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի` Թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի ապրիլի 15-ին, ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքևխյան 20, դահլիճ N 3): Գործը վարույթ ստանձնելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակցին՝ նրան ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռ․ |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Խաչատուր |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Խառատյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Խաչատուր |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Ազատության սահմանափակում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵԴ1/1071/01/25 «25» ապրիլի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի, մասնակցությամբ.՝ հանրային մեղադրող՝ Ռ․ Արսենյանի, պաշտպան՝ Ա․ Խառատյանի, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի /ծնված՝ 27․04․1988թ., ք․ Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և բնակվող՝ ք․ Երևան, Սարիթաղ, 28-րդ փողոցի նրբանցք, 8-րդ տուն հասցեում/ ՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 1.1. 2025 թվականի հունվարի 07-ին Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։ 1․2․ 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15104825 քրեական վարույթը: 1․3․ 2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալելու մասին: 1.4. 2025 թվականի հունվարի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 15104825 քրեական վարույթով Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցվելու մասին: 1.5. 2025 թվականի հունվարի 09-ին միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար, որը Դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ բավարարվել է մասնակի, և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով: 1․6․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։ 1․7․ 2025 թվականի մարտի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։ 1․8․ 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 15104825 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նոր վարույթ անջատելու և առանձնացված վարույթին թիվ 15131525 համարը շնորհելու մասին։ 1․9․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մարտի 31-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 15104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1071/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 01-ին: 1․10․ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1․11 2025 թվականի ապրիլի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողությունը կիրառելու մասին։ 2. Արագացված վարույթով դատական քննությունը. 2.1. Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: 2.2․ Հանրային մեղադրող Ռ․ Արսենյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել: 2.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին: 3․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ հաստատուն քաշով <<a-PVP>> տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկությամբ: 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա: 2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝ 1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար. 2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ. 3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու. 4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը: Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար: 2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը: 3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: 4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները: 5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝ 1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ. 2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին. 3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան: 6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը: 4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ - ապացուցված են մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, - ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, - ապացուցված է մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի կողմից ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը. - ապացուցված է մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրեսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ: 4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով« հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ « (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...) 7. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»: Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրն արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: 4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել: Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։ 4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատության սահմանափակման ձևով պատժի: Այս համատեքստում անդրադառնալով հանրային մեղադրչողի միջնորդության ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ ծանրացնող հանգմանքների բացակայության և մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում միայն թմրամիջոցի տեսակը բավարար չէ այլընտրանքային պատժատեսակներ նախատեսող սանկցիայից առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելու համար: Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու մասին, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է օրենսդրական արգելք նշված պատժատեսակը կիրառելու համար, քանզի համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած անձի նկատմամբ, իսկ մեղադրյալը նախկինում կրել է ազատազրկում պատժատեսակը, թեև նշած պատժի իրավական հետևանքը՝ դատվածությունը, մարված է, սակայն դատվածության մարված լինելը չի վերացնում նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելու փաստը: Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: 4.5 Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, պետք է հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։ 4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն: 4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 15104825 քրեական վարույթով 2025 թվականի մարտի 14-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնի՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթով տնօրինելու նպատակով։ 4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից: Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 15131525 վարույթով տնօրինելու նպատակով։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-04-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝<<246>> թերթից,2-րդ հատորը՝<<62>> թերթից |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-05-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 30-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝<<246>> թերթից,2-րդ հատորը՝<<62>> թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-62618/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր ՝ 246 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 62 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 93 թերթ |
| Գործին կից նյութերը | 1 լազերային սկավառակ։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 04-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր ՝ 246 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 62 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 93 թերթ |
| Էջերի քանակը | 1 լազերային սկավառակ։ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1071/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-05-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-05-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Խաչատուր Շահբազյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակի բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 25.04.2025թ. դատավճիռը , Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար և վերջինիս նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ 1 տարի ժամկետով ազատազրկում : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 23-06-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-06-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Խաչատուր |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1071/01/25 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Նախագահող դատավոր՝ Ա.Մելիքսեթյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, Դատավորներ՝ Մ.Հարությունյանի, Հ.Պետրոսյանի, քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի, մեղադրյալ՝ Խ.Շահբազյանի. «23» հունիսի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 25-ին կայացված դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ. Արսենյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2025 թվականի հունվարի 7-ին Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանը ձերբակալվել է: Նույն օրը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15104825 քրեական վարույթը: 2025 թվականի հունվարի 8-ին մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ Նույն օրը որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: 2025 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 11-ը։ 2025 թվականի մարտի 26-ի որոշմամբ թիվ 15104825 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նոր վարույթ է անջատվել և առանձնացված վարույթին շնորհվել՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթի համարը: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը։ 2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատաճռով վճռվել է։ «Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից: Մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողությունը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 15131525 վարույթով տնօրինելու նպատակով»: 3. 2025 թվականի մայիսի 23-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ. Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը: Թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 3-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի հունիսի 4-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին: Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Մ․Հարությունյանը: Կոլեգիալ կազմի դատավոր Տ.Գրիգորյանի արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Հ.Պետրոսյանը: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. 2025 թվականի հունվարի 8-ին մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.79 գրամ հաստատուն քաշով <<a-PVP>> տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչությունում կատարված անձնական խուզարկությամբ:»: 5. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով արձանագրել է հետևյալը. « (…) 4.3.Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել: Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։ 4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատության սահմանափակման ձևով պատժի: Այս համատեքստում անդրադառնալով հանրային մեղադրչողի միջնորդության ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ ծանրացնող հանգմանքների բացակայության և մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում միայն թմրամիջոցի տեսակը բավարար չէ այլընտրանքային պատժատեսակներ նախատեսող սանկցիայից առավել խիստ պատժատեսակը նշանակելու համար: Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ կարճաժամկետ ազատազրկում նշանակելու մասին, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է օրենսդրական արգելք նշված պատժատեսակը կիրառելու համար, քանզի համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կարճաժամկետ ազատազրկումը նշանակվում է նախկինում ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չկրած անձի նկատմամբ, իսկ մեղադրյալը նախկինում կրել է ազատազրկում պատժատեսակը, թեև նշած պատժի իրավական հետևանքը՝ դատվածությունը, մարված է, սակայն դատվածության մարված լինելը չի վերացնում նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելու փաստը: Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: 4.5 Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 93 /իննսուներեք/ օրը, պետք է հաշվակցել ազատության սահմանափակման 186 օրվա դիմաց և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով։ 4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն: 4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 4.8. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ թիվ 15104825 քրեական վարույթով 2025 թվականի մարտի 14-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,77 գրամ a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնի՝ թիվ 15131525 քրեական վարույթով տնօրինելու նպատակով։ 4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` առկա է նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ուստի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման ու փոփոխման : Բողոքաբերը նշել է, որ ճիշտ է մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել և միջնորդել է իրականացնել արագացված վարույթ, դրա հետ մեկտեղ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված է եղել, սակյան թեև դատվածությունը մարվել է, այնուհանդերձ այդ հանգամանքը պետք է դիտարկել պատիժ նշանակելիս։ Բողոքաբերը գտել է, որ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված ազտության սահմանափակում պատժատեսակը համաչափ չէ վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի համատեքստում, ուստի հիմք ընդունելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հիշյալ արարքի նկատմամբ առավել խիստ քրեական քաղաքականություն իրականացնելու վերաբերյալ առկա դիրքորոշումները՝ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` մեկ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռն օրինական հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, որի պարագայում կայացված դատական ակտը ենթակա է բեկանման։ 7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է մասնակի բեկանել ԵԴ1/1071/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը, Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար և վերջինիս նկատմամբ նշանակել պատիժ` 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկում: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. 8. Դատախազ Ռ.Արսենյանը և պաշտպան Ա.Խառատյանը ներկայացված դիմումով չեն առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ: Միևնույն ժամանակ ներկայացված դիմումով Դատախազ Ռ.Արսենյանը պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, իսկ պաշտպան Ա.Խառատյանը՝ առարկել ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: 10. Պատասխանելով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է: 2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։ 3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։ 4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից: 5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ: 6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով: 7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին: 8. Սույն հոդվածի իմաստով՝ պատժից խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը երկու և ավելի անգամ խախտել է դատարանի սահմանած արգելքը : »: Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։ Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։ 11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը (մեղքն ընդունելը), պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Այլ կերպ՝ անդրադառնալով պատժատեսակը խստացնելու վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալի հաշվառմամբ, մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերջնական պատիժ նշանակելով ազատության սահմանափակումը՝ 11 /տանսմեկ/ ամիս 24 /քսանչորս/ օր ժամկետով՝ և մեղադրյալ Խաչատուր Սամվելի Շահբազյանին արգելելով պատժի կրման ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության փոխել մշտական բնակության վայրը և ժամը 00:00-ից մինչև 08:00-ն բացակայել մշտական բնակության վայրից՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ այդ թվում նյութաիրավական նորմերի խախտում՝ նշանակված պատժի համաչափության մասով։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Խաչատուր Շահբազյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։ 12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/1071/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 25-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-06-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 246, 62, 71 |
| Գործին կից նյութեր | 1-ին հատորին կից՝ լազերային սկավառակ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 31-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատորից, 1-ին հատոր՝ 246 թերթ, կից 1 սկավառակ, 2-րդ հատոր՝ 62 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 71 թերթ: |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | Ե-92401/25 |