Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1039/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Ռաֆայել Գարունյան Կարենի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արամայիս Ասատրյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արամայիս Ասատրյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-07 | 14:00 | 5 | |||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-05-18 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-03-17 | 10:30 | 5 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-24 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-05 | 17:00 | 5 | Նիստը չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-12-22 | 10:00 | 5 | Կայացել է | Դատական նիստը հետաձգվել է վկայի չներկայանալու հանգամանքով պայմանավորված: | |
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-08 | 10:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-14 | 10:30 | 5 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-24 | 10:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-21 | 10:00 | 5 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-19 | 10:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-06 | 09:30 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-14 | 11:00 | 5 | Նիստը կայացել է |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1039/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 28-03-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 11835124 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռաֆայել Կարենի Գարունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270-ն որոշման պահանջները, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով, քննությամբ դեռևս չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել թվով 14 փաթեթներ՝ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված' թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված, խոշոր չափերի՝ 12,99 գրամ (0,97 գրամ + 0,97 գրամ + 0,96 գրամ + 0,87 գրամ + 0,94 գրամ + 0,88 գրամ + 0,91 գրամ + 0,94 գրամ + 0,96 գրամ + 0,9 գրամ + 0,95 գրամ + 0,92 գրամ + 0,89 գրամ + 0,93 գրամ) <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որոնք պահել է իր մոտ, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 15:50-ի սահմաններում, երբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողները նկատել են իրեն Երևան քաղաքի <<Կոմիտասի>> անվան զբոսայգում, հանկարծակի դիմել է փախուստի դեպի Կաշեգործների փողոց, որի ընթացքում իր վերարկուի գրպանից նետել է վերը նշված փաթեթները, որոնք հայտնաբերվել և վերցվել են քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Գարունյան |
| Հայրանուն | Կարենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 393 Մաս 2 Կետ 2,3/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել նաև բացակայելու արգելք և արգելափակվել է ելքը ՀՀ-ից։ |
Մակագրել
| Երբ | 28-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արամայիս |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 01-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 1.04.2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա.Ասատրյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1039/01/25 քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի մարտի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1039/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով: Նույն օրը քրեական գործը հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մարտի 31-ին հանձնվել է ինձ: Քրեական գործով առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ քրեական գործը հսկող դատախազին վերադարձնելու հիմք: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1039/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 11:00-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ 1 նստավայրի շենքում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐԱՄԱՅԻՍ ԱՍԱՏՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՇԵՆԳԱՎԻԹ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | . |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Զիլֆուղարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Գարունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/1039/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «14» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) նախագահող դատավոր Ա.Ասատրյան դատական նիստի քարտուղար Ս.Սիմոնյան մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող Ա.Բադալյանի պաշտպան Մ.Զիլֆուղարյանի մեղադրյալ Ռ.Գարունյանի դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի (ծնված՝ 1996 թվականի հուլիսի 28-ին) նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2025 թվականի ապրիլի 1-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1039/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Խափանման միջոց կիրառելու հարցի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 2. Ռաֆայել Գարունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա «խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. << օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270 և որոշման պահանջները, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով, քննությամբ դեռևս չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել թվով 14 փաթեթներ` կպչուն ժապավենով փաթեթավորված, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված, խոշոր չափերի՝ 12,99 գրամ (0,97 գրամ + 0,97 գրամ + 0,96 գրամ + 0.87 գրամ + 0,94 գրամ + 0,88 գրամ + 0.91 գրամ 0,94 գրամ + 0,96 գրամ + 0.9 գրամ + 0,95 գրամ + 0,92 գրամ + 0,89 գրամ 0.93 գրամ) <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որոնք պահել է իր մոտ, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 15:50-ի սահմաններում, երբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողները նկատել են իրեն Երևան քաղաքի <<Կոմիտասի>> անվան զբոսայգում, հանկարծակի դիմել է փախուստի դեպի Կաշեգործների փողոց, որի ընթացքում իր վերարկուի գրպանից նետել է վերը նշված փաթեթները, որոնք հայտնաբերվել և վերցվել են քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում»: 2.1. Մինչդատական վարույթում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 22-ի թիվ ԵԴ1/2184/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել` տնային կալանքը: Համաձայն հիշյալ որոշման՝ «7.2. Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության վերաբերյալ Քննիչի փաստարկներին՝ հաշվի առնելով նրան վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը, դրա բնութագիրը՝ մասնավորապես այն, որ նրան վերագրվում է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված արարք, ինչպես նաև այն, որ Շենգավիթ վարչական շրջանում գտնվող Կոմիտասի անվան զբոսայգում նկատելով ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության աշխատակիցներին՝ Ռաֆայել Գարունյանը դիմել է փախուստի, իսկ փախուստը կանխելու ժամանակ վերջինս իր վերարկուի գրպանից նետել է թվով տասնչորս փաթեթ՝ լցված դեղնականաչավուն զանգվածով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը շարունակում է առկա լինել։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա առողջական վիճակը, դրա հետ մեկտեղ նրա սոցիալական կապերը, այդ թվում՝ այն բնակվում է մոր հետ, ունի ազգականներ, մշտական բնակության վայր, սույն վարույթով Դատարանին ներկայացվեցին նրա աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ տվյալներ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության սույն փուլում վերջինիս կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը հարաբերականորեն նվազել է: 7.3. Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականության վերաբերյալ Քննիչի փաստարկներին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղսագրված հանցագործության բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, դրա բնութագիրը, այդ թվում՝ շահադիտական դրդումների մեղսագրումը, մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի թիվ 8 ձև տեղեկանքում առկա տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը թեև շարունակում է առկա լինել, սակայն աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ փաստաթղթեր ներկայացվելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ այն հարաբերականորեն նվազել է։ Ինչ վերաբերում է միջնորդության բովանդակությունում առկա ձևակերպմանն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է կատարել «նոր հանցանք»՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նման ձևակերպումն իր մեջ պարունակում է հաստատում այն մասին, որ մեղադրյալն առնվազն կատարել է իրեն մեղսագրված սույն հանցանքը, մինչդեռ սույն փուլում խոսքը գնում է բացառապես անձի կողմից հանցանքին առնչվելու հիմնավոր կասկածին, իսկ նրա կողմից հանցանք կատարած լինելը կարող է հաստատվել բացառապես դատավճռով։ Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի քննարկվող հիմքը վերաբերում է անձի կողմից «հանցանք» կատարելու հավանականությանը։ Այլ խոսքով՝ նմանատիպ ձևակերպումներն անընդունելի են անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի տեսանկյունից։ 7.4. Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ.Գարունյանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը՝ թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների դեմ պայքարի միջազգային և ներպետական քաղաքականության, դրանց բացահայտման և քննության առանձնահատկությունների և բարդությունների համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ Ռաֆայել Գարունյանին վերագրված է իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռք բերում, իսկ նրան ենթադրյալ թմրամիջոց իրացրած անձը կամ անձինք, ինչպես նաև այն անձանց շրջանակը ովքեր կարող առնչություն ունենալ դեպքին դեռևս չեն պարզվել: Վերոնշյալի հետ մեկտեղ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ Քննիչի կողմից արդեն իսկ կատարվել են մի շարք քննչական գործողություններ, այդ թվում՝ մեղադրյալի բջջային հեռախոսում թվային խուզարկություն, որի պայմաններում մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունը նույնպես նվազել է»: Դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումները. 3. Հանրային մեղադրող Ա.Բադալյանը նշեց, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման, քանի որ դրա պահպանման անհրաժեշտությունը չի վերացել: Պաշտպան Մ.Զիլֆուղարյանը գտավ, որ խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման անհրաժեշտությունը բացակայում է: Նշեց, որ Ռաֆայել Գարունյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև՝ այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Մեղադրյալ Ռ.Գարունյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը: Նշեց, որ մայրն ունի առողջական խնդիրներ: Վերջինը, որպես բուժքույր մասնակցել է, այդ թվում նաև՝ 44-օրյա պատերազմին : Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. 4. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածի համաձայն` «Հիմնական իրավունքների և ազատությունների սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է պիտանի և անհրաժեշտ լինեն Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար: Սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է համարժեք լինեն սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: 5. Սույն որոշման նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ռաֆայել Գարունյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտության հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ, թեև որոշակի առումով իրատեսական է, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանը, մնալով ազատության մեջ, կարող է դիմել փախուստի կամ կատարել նոր հանցանք (սույն գործով իրեն վերագրվող հանցանքը վերջինը ենթադրաբար կատարել է՝ մեկ այլ գործով քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում), այնուամենայնիվ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այլևս այն աստիճանի բարձր չէ, որ հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի տեղեկությունների և փաստերի որոշակի ամբողջություն, որը հնարավորություն կտար ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ քրեական գործով դատական վարույթի ընթացքում Ռաֆայել Գարունյանի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելը՝ հնարավոր է միայն տնային կալանք խափանման միջոցի համատեքստում նրա ազատության իրավունքի սահմանափակման հաշվին, և որ տվյալ դեպքում առկա է նրան շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու բացարձակ անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում մասնավորապես այն հանգամանքը, որ համաձայն գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալների՝ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանը ընդունում է իր առնչությունը դեպքին, դրա վերաբերյալ տվել է համապատասխան ցուցմունք: Ապացուցողական նյութը, որը դրվել է Ռաֆայել Գարունյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում, կազմում են նաև օբյեկտիվ (գրավոր) ապացույցներ, իսկ գործով անցնող վկան՝ հանդիսանում է ոստիկանության աշխատակից: Դատարանը հաշվի է առնում և պակաս կարևորություն չի տալիս նաև այն հանգամանքներին, որ Ռաֆայել Գարունյանն ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, խնամքին է վատառողջ մայրը (տես նաև՝ սույն որոշման 3-րդ կետը), ինքն ունի առողջական խնդիր (տես նաև՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 22-ի թիվ ԵԴ1/2184/06/24 որոշումը): Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Ռաֆայել Գարունյանը սույն գործով մեղադրվում է քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում ենթադրաբար կատարված հանցավոր արարքի համար, այնուամենայնիվ Դատարանը գտնում է, որ այդ հանգամանքն ինքնին այլևս չի վկայում վերջինի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված նոր արարք կատարելու բարձր հավանականության մասին։ Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով ինչպես վերոհիշյալ քրեական գործերով Ռաֆայել Գարունյանին վերագրվող հանցանքների տարաբնույթ լինելը, այնպես էլ վերոհիշյալ դեպքերով ենթադրյալ հանցավոր վարքագիծ դրսևորելու միջև ընկած ժամանակահատվածի տևականությունը (շուրջ հինգ տարի): Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների առկայությունը դատական վարույթի սույն փուլում այլևս չի վկայում վերոհիշյալ հիմքով Ռաֆայել Գարունյանին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու բացարձակ անհրաժեշտության առկայության մասին։ Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ հակառակ մեկնաբանության դեպքում կարող է բացառվել անազատության հետ չկապված խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունն այն անձանց նկատմամբ, ովքեր կմեղադրվեն քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում ենթադրաբար կատարված հանցավոր արարքի համար։ Ռաֆայել Գարունյանին մեղսագրվող արարքի բնույթի, հանրային վտանգավորության աստիճանի, սույն գործի նախորդիվ մեջբերված փաստական հանգամանքների համատեքստում՝ Դատարանը գտնում է, որ նախորդիվ արձանագրվածի համակցությունը` որպես մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը հակակշռող գործոն՝ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլևս բավարար է գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ավելին՝ Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալի համատեքստում մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված խափանման միջոց կիրառելը պետք է պայմանավորված լինի գործի նյութերից բխող առավել ծանրակշիռ հանգամանքներով, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է ծանրակշիռ փաստարկների վկայակոչմամբ հիմնավորել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործողությունները կատարելու բարձր հավանականությունը, մինչդեռ սույն գործի նյութերով այդպիսի հանգամանքների առկայությունը չի հաստատվում: Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների՝ մասնավորապես վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի կիրառումը՝ կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Ռաֆայել Գարունյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը պետք է փոխել: Մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ՝ որպես խափանման միջոցներ պետք է ընտրել՝ բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը: Միաժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Դատարանը գտնում է, որ Ռաֆայել Գարունյանին պետք է արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, վերջինին պետք է պարտավորեցնել՝ շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությունում: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանին անհապաղ պետք է ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-117-րդ, 122-րդ, 124-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 311-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1039/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի նկատմամբ՝ որպես խափանման միջոցներ ընտրել՝ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը: Մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանին արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել բնակության վայրը: Մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանին պարտավորեցնել շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությունում: Ռաֆայել Կարենի Գարունյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Որոշումը կարող է բողոքարկվել վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐԱՄԱՅԻՍ ԱՍԱՏՐՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 21-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել դատավորի ընտանեկան հանգամանքներով պայմանավորված: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել Դատարանի՝ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատաքննության հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է կողմերի բացակայությամբ պայմանավորված: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է վկայի չներկայանալու հանգամանքով պայմանավորված: |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել Դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/0119/06/26 դատական գործով ծանրաբեռնված լինելու հագամանքով պակմանավորված: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը հետաձգվել է
| Ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի բացակայությամբ պայմանավորված: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 17-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել Դատարանի՝ մինչդտական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հերթապահ դատարան լինելու հանգամանքով պայմանավորված և նշանակվել մեկ այլ հերթի: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը հետաձգվել է
| Ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է վկայի բացակայության հիմքով: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1039/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Բադալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ռաֆայել Գարունյան Բեկանել Երևան քաղաքի /Աջափնյակ/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.04.2025թ-ի մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին որոշումը և մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 07-05-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1039/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ «19» մայիսի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Բադալյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի ապրիլի 14-ի թիվ ԵԴ1/1039/01/25 որոշումը, ՊԱՐԶԵՑ Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը. 2025 թվականի մարտի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Հունանյանի կողմից կազմվել է Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի վերաբերյալ թիվ 11835124 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի մարտի 28-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան։ 2025 թվականի ապրիլի 1-ին Առաջին ատյանի դատարանը որոշում է կայացրել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 14-ի որոշմամբ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխվել է և որպես համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառվել են վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Բադալյանի հատուկ վերանայման բողոքը։ 2025 թվականի մայիսի 5-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել, իսկ 2025 թվականի մարտի 6-ին դատավոր Լ.Ալավերդյանի աշխատակազմին են փոխանցվել թիվ ԵԴ1/1039/01/25 վարույթի նյութերը։ Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի մայիսի 7-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով այն բանի համար, որ (...) նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով, քննությամբ դեռևս չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել թվով 14 փաթեթներ` կպչուն ժապավենով փաթեթավորված, «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված, խոշոր չափերի՝ 12,99 գրամ (0,97 գրամ + 0,97 գրամ + 0,96 գրամ + 0.87 գրամ + 0,94 գրամ + 0,88 գրամ + 0.91 գրամ 0,94 գրամ + 0,96 գրամ + 0.9 գրամ + 0,95 գրամ + 0,92 գրամ + 0,89 գրամ 0.93 գրամ) <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որոնք պահել է իր մոտ, իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 15:50-ի սահմաններում, երբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողները նկատել են իրեն Երևան քաղաքի <<Կոմիտասի>> անվան զբոսայգում, հանկարծակի դիմել է փախուստի դեպի Կաշեգործների փողոց, որի ընթացքում իր վերարկուի գրպանից նետել է վերը նշված փաթեթները, որոնք հայտնաբերվել և վերցվել են քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում։ (...)»։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ի որոշման համաձայն՝ (...) Սույն որոշման նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ռաֆայել Գարունյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտության հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ, թեև որոշակի առումով իրատեսական է, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանը, մնալով ազատության մեջ, կարող է դիմել փախուստի կամ կատարել նոր հանցանք (սույն գործով իրեն վերագրվող հանցանքը վերջինը ենթադրաբար կատարել է՝ մեկ այլ գործով քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում), այնուամենայնիվ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այլևս այն աստիճանի բարձր չէ, որ հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի տեղեկությունների և փաստերի որոշակի ամբողջություն, որը հնարավորություն կտար ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ քրեական գործով դատական վարույթի ընթացքում Ռաֆայել Գարունյանի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելը՝ հնարավոր է միայն տնային կալանք խափանման միջոցի համատեքստում նրա ազատության իրավունքի սահմանափակման հաշվին, և որ տվյալ դեպքում առկա է նրան շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու բացարձակ անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում մասնավորապես այն հանգամանքը, որ համաձայն գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալների՝ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանը ընդունում է իր առնչությունը դեպքին, դրա վերաբերյալ տվել է համապատասխան ցուցմունք: Ապացուցողական նյութը, որը դրվել է Ռաֆայել Գարունյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում, կազմում են նաև օբյեկտիվ (գրավոր) ապացույցներ, իսկ գործով անցնող վկան՝ հանդիսանում է ոստիկանության աշխատակից: Դատարանը հաշվի է առնում և պակաս կարևորություն չի տալիս նաև այն հանգամանքներին, որ Ռաֆայել Գարունյանն ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, խնամքին է վատառողջ մայրը (տես նաև՝ սույն որոշման 3-րդ կետը), ինքն ունի առողջական խնդիր (տես նաև՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 22-ի թիվ ԵԴ1/2184/06/24 որոշումը): Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Ռաֆայել Գարունյանը սույն գործով մեղադրվում է քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում ենթադրաբար կատարված հանցավոր արարքի համար, այնուամենայնիվ Դատարանը գտնում է, որ այդ հանգամանքն ինքնին այլևս չի վկայում վերջինի կողմից քրեական օրենքով չթույլատրված նոր արարք կատարելու բարձր հավանականության մասին։ Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով ինչպես վերոհիշյալ քրեական գործերով Ռաֆայել Գարունյանին վերագրվող հանցանքների տարաբնույթ լինելը, այնպես էլ վերոհիշյալ դեպքերով ենթադրյալ հանցավոր վարքագիծ դրսևորելու միջև ընկած ժամանակահատվածի տևականությունը (շուրջ հինգ տարի): Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների առկայությունը դատական վարույթի սույն փուլում այլևս չի վկայում վերոհիշյալ հիմքով Ռաֆայել Գարունյանին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու բացարձակ անհրաժեշտության առկայության մասին։ Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ հակառակ մեկնաբանության դեպքում կարող է բացառվել անազատության հետ չկապված խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունն այն անձանց նկատմամբ, ովքեր կմեղադրվեն քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում ենթադրաբար կատարված հանցավոր արարքի համար։ Ռաֆայել Գարունյանին մեղսագրվող արարքի բնույթի, հանրային վտանգավորության աստիճանի, սույն գործի նախորդիվ մեջբերված փաստական հանգամանքների համատեքստում՝ Դատարանը գտնում է, որ նախորդիվ արձանագրվածի համակցությունը` որպես մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը հակակշռող գործոն՝ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլևս բավարար է գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ավելին՝ Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալի համատեքստում մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված խափանման միջոց կիրառելը պետք է պայմանավորված լինի գործի նյութերից բխող առավել ծանրակշիռ հանգամանքներով, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է ծանրակշիռ փաստարկների վկայակոչմամբ հիմնավորել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործողությունները կատարելու բարձր հավանականությունը, մինչդեռ սույն գործի նյութերով այդպիսի հանգամանքների առկայությունը չի հաստատվում: Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների՝ մասնավորապես վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի կիրառումը՝ կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Ռաֆայել Գարունյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը պետք է փոխել: Մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ՝ որպես խափանման միջոցներ պետք է ընտրել՝ բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը: Միաժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Դատարանը գտնում է, որ Ռաֆայել Գարունյանին պետք է արգելել առանց Դատարանի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, վերջինին պետք է պարտավորեցնել՝ շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությունում: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանին անհապաղ պետք է ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: (...)»։ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Բադալյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 118-րդ և 123-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջների խախտում, ինչն էական է և ազդել է քրեական վարույթի ճիշտ լուծման վրա, նկատի ունենալով, որ տվյալ պահին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն ի զորու չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Ըստ Բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, չի պահպանել բարձր ատյանի նախադեպային որոշումներում տեղ գտած այն հետևությունները, որոնք առնվազն հանդիսանում են ուղեցույց նմանատիպ փաստական տվյալներով քրեական վարույթների ընթացքում ճիշտ վերլուծություններ, եզրահանգումներ կատարելու և արդյունքում իրավաչափ հետևությունների հանգելու համար: Բողոքաբերի կարծիքով՝ գնահատելով սույն քրեական վարույթի փաստական հանգամանքները, այդ թվում՝ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցագործության կատարման եղանակը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները, ինչպես նաև մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի անձը բնութագրող և քրեական վարույթի նյութերում առկա այլ տվյալները՝ հարկ է փաստել, որ առկա տվյալները բավարար հիմք են տալիս՝ հիմնավորված ենթադրություն անելու, որ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառման հիմքերն առկա են, նշված խափանման միջոցը պիտանի և անհրաժեշտ է խափանման միջոցի նպատակին հասնելու համար, քանի որ միայն այդ եղանակով կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացվել Ռաֆայել Գարունյանի ենթադրյալ անօրինական վարքագիծը: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս գնահատման են ենթակա մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը, այն որ Ռաֆայել Գարունյանին մեղսագրվում է ծանր հանցագործություն, որի համար որպես պատիժ սահմանված է առավելագույնը 8 տարի ժամկետով ազատազրկում: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը վիճարկվող որոշմամբ թեկուզև արձանագրելով մեղադրյալի կողմից փախուստի և նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը, սակայն պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել և չի գնահատել այն հանգամանքը, որ դեպքի ժամանակ Ռաֆայել Գարունյանը Շենգավիթ վարչական շրջանում գտնվող Կոմիտասի անվան զբոսայգում նկատելով ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության աշխատակիցներին դիմել է փախուստի, իսկ փախուստը կանխելու ժամանակ վերջինս իր վերարկուի գրպանից նետել է թվով տասնչորս փաթեթ՝ լցված դեղնականաչավուն զանգվածով, որպեսի հանգամանքը վճռորոշ նշանակություն ունի մեղադրյալի հետագա դատավարական վարքագծի վերաբերյալ ողջամիտ կանխատեսումներ կատարելու համար և մեծ է հավանականությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի և չկատարել օրենքով իր վրա դրված պարտականությունները: Բողոքաբերի համոզմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել և չի գնահատել այն հանգամանքը, որ Ռաֆայել Գարունյանը սույն գործով մեղադրվում է քրեական հետապնդման տակ գտնվելու ընթացքում ենթադրաբար կատարված հանցավոր արարքի համար, և նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալի նկատմամբ մեկ այլ քրեական գործով կիրառված է եղել այլընտրանքային խափանման միջոց, որը ի զորու չի եղել ապահովելու վերջինիս պատշաճ վարքագիծը: Մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված արարք, վերջինս չունի մշտական աշխատանք, չունի կայուն եկամուտ և մեծ է հավանականությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում կարող է կատարել նոր հանցանք, քանի որ նախկին դատվածությունները կարող են ողջամիտ հիմնավորում լինել այն մտավախության համար, որ մեղադրյալը կարող է նոր հանցանք կատարել, և մեղադրանքի խստությունը դատական իշխանություններին կարող է ուղղորդել շարունակական կալանքի տակ պահել մեղադրյալին՝ հետագա հանցագործությունների փորձերը կանխելու համար: Բողոքաբերի կարծիքով՝ Առաջին ատյանի դատարանը, արձանագրելով, որ այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցները մասնավորապես՝ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքի կիրառումը այս փուլում ի զորու են ապահովել մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի պատշաճ վարքագիծը, հաշվի չի առել և պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, որոնք թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ, Ռաֆայել Գարունյանին մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և վարույթի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին, մասնավորապես՝ հիշյալ ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրը, եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, թույլ են տալիս գալու հիմնավոր եզրահանգման, որ բարձր է ռիսկը, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները: Բողոքաբերը նշվածն առավելապես պայմանավորված է համարել նաև այն հանգամանքով, որ քրեական գործը դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում: Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևություններին, որ դատարանը գտնում է, որ գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի տեղեկությունների և փաստերի որոշակի ամբողջություն, որը հնարավորություն կտար ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ քրեական գործով դատական վարույթի ընթացքում Ռաֆայել Գարունյանի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելը՝ հնարավոր է միայն տնային կալանք խափանման միջոցի համատեքստում նրա ազատության իրավունքի սահմանափակման հաշվին, և որ տվյալ դեպքում առկա է նրան շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը և Առաջին ատյան դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում մասնավորապես այն հանգամանքը, որ համաձայն գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալների՝ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանը ընդունում է իր առնչությունը դեպքին, դրա վերաբերյալ տվել է համապատասխան ցուցմունք՝ Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալը չի ընդունել իր առնչությունը դեպքին և իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևություններին, որ այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների՝ մասնավորապես, վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Ռաֆայել Գարունյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրևսորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, քանի որ մեղադրյալը պարտավորվում է չփոխել իր բնակության վայրը առանց դատարանի թույլտվության և պարտավորվում է շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում, որը որպես բավարար և ողջամիտ միջոց կարող է հաղթահարել մեղադրյալի կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու մտավախությունները, Բողոքաբերը գտել է, որ սույն պարագայում այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցները չեն կարող մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովող միջոց հանդիսանալ, քանի որ նշված խափանման միջոցները բավականաչափ գործիքակազմ չունեն ազատության մեջ գտնվելու ընթացքում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու կամ ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու համար, այլ միայն հնարավորություն է ստեղծվում հեռակա հսկողություն իրականացնել, իսկ առերևույթ նոր հանցանք կատարելու դեպքում հեռավար հսկողություն իրականացնելու պայմաններում հնարավոր չի լինի նույնիսկ արձանագրել այդպիսի ազդեցություն գործադրելու փաստի առկայությունը, առավել ևս, որ առերևույթ հանցանքը կատարվել է զբոսայգում և մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված արարք և ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալը զրկված չէ նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելուց: Բողոքաբերը պնդել է, որ սույն պարագայում պետք է առանձնահատուկ գնահատման արժանանա այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը վերաբերող ենթադրյալ հանցակազմի հավանական առկայության պայմաններում, վերը նշված հանգամանքների և դատարանի կողմից մեղադրյալին ենթադրյալ նոր հանցանքի կատարման կանխատեսական ռիսկն իրատեսական համարելը, վկայում են հատկապես տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության մասին: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Բողոքաբերն ընդգծել է, որ մեղադրյալն ակնհայտորեն աչքի է ընկնում հանրային բարձր վտանգավորությամբ և հաշվի առնելով վերջին շրջանում տվյալ և համասեռ հանցատեսակների աննախադեպ աճը, և, ըստ այդմ, դրա դեմ պետության կողմից վարվող քրեական քաղաքականությունը, ակնհայտ է, որ վերը նշված հանգամանքների առկայությունը վկայում է հատկապես տնային կալանքի խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության մասին: Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով: Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյո՞ք մեղադրյալ Ռաֆայել Կարենի Գարունյանի նկատմամբ ընտրված տնային կալանքը փոխելու և դրա փոխարեն վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...)4.Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։ Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը և նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը, այդ թվում նաև՝ հիմնավոր կասկածի առկայությանը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգն միտված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։ Անդրադառնալով տնային կալանքի կիրառման անհրաժեշտությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համատեքստում օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել որևէ խափանման միջոցի հիմքերը, այլ նախատեսել է, որ բոլոր խափանման միջոցների համար միասնական հիմքերի կամ դրանցից մեկի առկայության պայմաններում, կոնկրետ դեպքում առավել խիստ խափանման միջոցն ընտրելու համար էական և որոշիչ նշանակություն ունեն մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, որոնք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ վերլուծության և գնահատման արժանան դատարանների կողմից կալանավորման մասին միջնորդություն քննարկելիս: Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանքը կիրառելու համար անհրաժեշտ է մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներից բխող ծանրակշիռ փաստարկներով հիմնավորել ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ նպատակի (նպատակների) առկայությունը, այլև այն, որ առավել մեղմ խափանման միջոցը ի զորու չէ կանխել քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը։ Այսինքն՝ կիրառված միջոցի և հետապնդվող նպատակի միջև պետք է լինի համաչափության ողջամիտ հարաբերակցություն, որպիսի եզրահանգումը բխում է նաև սահմանադրի կամքից։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային առավել մեղմ խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար կլինի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար, բխում է վարույթի նյութերից, այդ հետևության մասով բերված պատճառաբանությունները բավարար են դատական ակտի հիմնավորվածության պահանջը պահպանված համարելու համար, իսկ հակառակի մասին Բողոքաբերի պնդումները հիմնավոր չեն: Վերոգրյալ իրավական նորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, հիմնավորումների շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, հաշվի առնելով Ռաֆայել Գարունյանին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը, դրանք համադրելով գործի տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխելով և վարչական հսկողություն ու բացակայելու արգելք համակցված խափանման միջոցների կիրառումը թույլատրելի ճանաչելով, դատական սխալ թույլ չի տվել: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի հնարավոր վարքագծին վերաբերող տվյալներից բխող իրավաչափ հետևության, այդ մասով բողոքարկվող դատական ակտը բովանդակում է բավարար և իրավաչափ պատճառաբանություններ, որոնք ըստ էության ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ իրավաչափորեն արձանագրել է, որ թեև որոշակի առումով իրատեսական է հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը, սակայն մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այլևս այն աստիճան բարձր չէ, որ հնարավոր չլինի չեզոքացնել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ և քրեական վարույթով ձեռք բերված նյութերի ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի փաստական տվյալ չի ներկայացվել, որը հնարավորություն կտար ողջամտորեն ենթադրելու, որ կալանքից զատ մյուս այլընտրանքային խափանման միջոցները քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ Բողոքաբերի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները և ամենևին բավարար չեն մեղադրյալ Ռաֆայել Գարունյանի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու և նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար: Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «[Ո]րպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը (…) կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը»։ Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով վերջինիս ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ռաֆայել Գարունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին որոշմամբ հաշվի է առել վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները և պատճառաբանված հաստատել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 14-ի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Բադալյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Բադալյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ անփոփոխ թողնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 14-ի թիվ ԵԴ1/1039/01/25 որոշումը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 19-05-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 07-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 91 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 07-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 91 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 55618/25 |