Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/1052/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 23.18

Պատասխանող

Սասուն Հովհաննիսյան Արարատի
Սասուն Հովհաննիսյան
ՍԱՍՈՒՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Սամվել Յուզբաշյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 457 Մաս 1

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Սամվել Յուզբաշյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ազգանունը ձևականորեն փոխելու և այդ հիմքով՝ փոփոխված տվյալներով ՀՀ քաղաքացու նոր անձնագիր ստանալու և նշված փաստաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելու նպատակով՝ ազգանվան փոփոխման խնդրանքով 2014 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում դիմելով քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Սևանի տարածքային բաժնի պետի պաշտոնը զբաղեցնող Մանուշ Հայկազի Կիրակոսյանին, ստացել է ԱԲ118188 սերիա-համարի ամուսնության կեղծ վկայականը, ազգանունը «Հովհաննիսյան»-ից «Մուրադյան» փոփոխված տվյալով, որից հետո կենսորոշիչ կեղծ տվյալներով անձնագիր ստանալու հանցավոր մտադրությամբ Սասուն Հովհաննիսյանը Քանաքեռ- Զեյթունի անձնագրային ծառայությանը՝ 2014 թվականի ապրիլի 8-ին ներկայացրել է անձնագիր տալու մասին թվով 2 դիմումներ` դրանց կցելով նաև ԱԲ118188 սերիա- համարի ամուսնության կեղծ վկայականի օրինակը, ինչի արդյունքում 2014 թվականի ապրիլի 10-ին նրան տրվել է թիվ 001536820 ՀՀ քաղաքացու նույնականացման կեղծ քարտը, ինչպես նաև թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագիրը, որի օգտագործմամբ Սասուն՝ Հովհաննիսյանը 2014 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, թվով 16 անգամ առանց սահմանված փաստաթղթերի ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-10-01 14:00 6 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-08 12:00 6 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-25 10:30 6 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-05-26 10:30 6 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-08 13:50 6 Նիստը կայացել է
Գործ ԵԴ1/1052/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող ՀՀ գլխավոր դատախազության
սահմանադրական կարգի հիմունքների,
պետության և հասարակական
անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Վ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ծնված՝ 25.11.1992 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ Գեղարքունիքի մարզ, գյուղ Լճաշեն, 2-րդ փողոց, 2-րդ նրբ., 8-րդ տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/.

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Գեղարքունիքի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 50103323 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 35-36/:
1.2 2023 թվականի փետրվարի 27-ին Գեղարքունիքի մարզի դատախազի պաշտոնակատար Գ.Այվազյանը որոշում է կայացրել նախաքննությունը կատարելու համար թիվ 50103323 քրեական վարույթը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտե ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 25-26/:
1.3 2023 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով /արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ նախաձեռնվել է թիվ 62235723 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11/:
1.4 Նույն օրը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչության ՀԿԳ քննիչ Ս.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 62235723 քրեական վարույթը թիվ 62204223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 62204223 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 12-13/:
1.5 2023 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով /արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ նախաձեռնվել է թիվ 62242423 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 16-17/:
1.6 Նույն օրը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչության ՀԿԳ քննիչ Ս.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 62242423 քրեական վարույթը թիվ 62204223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 62204223 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 18-19/:
1.7 2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դեպք), 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով (36 դեպք) և 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դեպք) նախաձեռնվել է թիվ 62226524 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 54-58/:
1.8 2024 թվականի ապրիլի 26-ին թիվ 62226524 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին 2024 թվականի մարտի 28-ի արձանագրությունում կատարվել է փոփոխություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 66-71/:
1.9 2024 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել նախաքննությունը կատարելու համար թիվ 62226524 քրեական վարույթը ՀՀ քննչական կոմիտեի փոխանցելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 126-127/:
1.10 2024 թվականի սեպտեմբերի 09-ին թիվ 62226524 քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն նախաքննությունը շարունակելու նպատակով /հատոր 1-ին, գ.թ. 61/:
1.11 2025 թվականի մարտի 05-ին Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան նույն օրը մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 2-րդ, գ.թ. 27-39/:
1.12 2025 թվականի մարտի 05-ին Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 2-րդ, գ.թ. 49-54/:
1.13 2025 թվականի մարտի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 62226524 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 58208125 համարը շնորհելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 167-175/:
1.14 2025 թվականի մարտի 25-ին կազմվել է թիվ 62226524 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-197/:
1.15 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 62226524 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.16 2025 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 62226524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/, որը թիվ ԵԴ1/1052/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 31-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին:
1.17 2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.18 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի (Մուրադյանի) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ (արարքի կատարման պահին գործող 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/) Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ քրեական պատաuխանատվությունից ազատվելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին:
1.19 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի (Մուրադյանի) նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/ մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանրորեն վտանգավոր այն արարքների կատարման համար, որ նա, «ազգանունը ձևականորեն փոխելու և այդ հիմքով՝ փոփոխված տվյալներով ՀՀ քաղաքացու նոր անձնագիր ստանալու և նշված փաստաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելու նպատակով՝ ազգանվան փոփոխման խնդրանքով 2014 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում դիմելով քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Սևանի տարածքային բաժնի պետի պաշտոնը զբաղեցնող Մանուշ Հայկազի Կիրակոսյանին, ստացել է ԱԲ118188 սերիա-համարի ամուսնության կեղծ վկայականը՝ ազգանունը «Հովհաննիսյան»-ից «Մուրադյան» փոփոխված տվյալով, որից հետո կենսորոշիչ կեղծ տվյալներով անձնագիր ստանալու հանցավոր մտադրությամբ Սասուն Հովհաննիսյանը Քանաքեռ-Զեյթունի անձնագրային ծառայությանը 2014 թվականի ապրիլի 8-ին ներկայացրել է անձնագիր տալու մասին թվով 2 դիմումներ՝ դրանց կցելով նաև ԱԲ118188 սերիա-համարի ամուսնության կեղծ վկայականի օրինակը, ինչի արդյունքում 2014 թվականի ապրիլի 10-ին նրան տրվել է թիվ 001536820 ՀՀ քաղաքացու նույնականացման կեղծ քարտը, ինչպես նաև թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագիրը, որի օգտագործմամբ Սասուն Հովհաննիսյանը 2014 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, թվով 16 անգամ առանց սահմանված փաստաթղթերի ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը։
Այսպես․
Պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2014 թվականի ապրիլի 13-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2014 թվականի սեպտեմբերի 27-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2015 թվականի մարտի 30-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2016 թվականի մարտի 7-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2016 թվականի դեկտեմբերի 11-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2017 թվականի մարտի 27-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2018 թվականի ապրիլի 17-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2018 թվականի օգոստոսի 18-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2019 թվականի ապրիլի 11-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2019 թվականի ապրիլի 19-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2019 թվականի դեկտեմբերի 26-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2021 թվականի մարտի 20-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք»:

3. Արագացված վարույթ.
3.1 Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2 Հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել:
3.3 Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

4. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանը հանդիսանում է չդատապարտված /հատոր 2-րդ, գ.թ 9, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 Ծննդյան վկայականը, որի համաձայն՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխա /դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.3 ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի գրությունը, որի համաձայն՝ Ս.Հովհաննիսյանի ամսական եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Մեղադրյալը հայտնեց, որ եթե Դատարանն իր նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակի ինքն ի վիճակի չէ այն վճարել, քանի որ չունի աշխատանք: Խնդրեց իր նկատմամբ նշանակել հանրային աշխատանքներ պատիժը, հայտնելով, որ ֆիզիկապես առողջ է /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի մեղավորությունը 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
/…/
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
/…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
5.4 Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5.5 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում խնամքին մեկ անչափահաս երեխա ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում արագացված վարույթի կիրառմամբ պայմանավորված մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Որպես Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկվում դատապարտված չլինելը:
5.6 Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «/…/ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.7 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1.1-4.1.3 և 5.5 կետերում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով 5.3, 5.4 և 5.6 կետերում մեջբերված նորմերով ու իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ:
Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ պատժատեսակի նշանակմանը արձանագրում է հետևյալը.
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Առանց սահմանված փաստաթղթերի կամ առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
Արարքի կատարման պահին գործող վերոնշված հոդվածի սանկցիայում առկա պատժատեսակներն ուսումնասիրելիս Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքների բնույթը, մասնավորապես՝ դրանք ներառված են կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում, որոնք հանդիսանում են միջին ծանրության հանցանքներ, և ոտնձգում են պետական կառավարման նորմալ գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններին, փաստում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակումը չի կարող բավարար լինել պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Ինչ վերաբերվում է մյուս պատժատեսակի ազատազրկման կիրառմանը, Դատարանը, հաշվի առնելով՝ 4.1.1-4.1.3 և 5.5 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ինչպես նաև հանցանքները կատարելուց հետո շուրջ չորս տարի անցած լինելը, գտնում է, որ դրա կիրառումը համաչափ չէ կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանց կատարելու հանգամանքներին:
2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով։
5. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սակայն մինչև իրավասու մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտը կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրեական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան։
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
Այս առումով, Դատարանն արձանագրում է, որ գործող քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան, ի թիվս այլնի, նախատեսում է հնարավորություն հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի կիրառման, որը սույն դեպքում համաչափ կլինի կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանց կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Հետևաբար, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածով նախատեսված հանրային աշխատանքները պատիժը մեղմ է, քանի նախկին օրենսգրքով նախատեսված ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը, այլ կերպ առկա է պատիժը մեղմացնող օրենսդրության հետադարձ ուժի կանոնը, Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել գործող օրենքով: Նշված պատժատեսակը նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանրային աշխատանքներին խոչընդոտող առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստական տվյալների բացակայությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 270 /երկու հարյուր/ ժամ տևողությամբ, որը նա պետք է կրի:
5.8 Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված նույնականացման քարտի, անձնագրի, և որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ու քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինմանը հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված նույնականացման քարտը պետք է ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
5.9 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոց բացակայելի արգելքի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.10 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-100-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներում:
Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր արարքի համար պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 270 /երկու հարյուր/ ժամ տևողությամբ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված նույնականացման քարտը և անձնագիրը ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1052/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 28-03-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 62226524
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ազգանունը ձևականորեն փոխելու և այդ հիմքով՝ փոփոխված տվյալներով ՀՀ քաղաքացու նոր անձնագիր ստանալու և նշված փաստաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելու նպատակով՝ ազգանվան փոփոխման խնդրանքով 2014 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում դիմելով քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Սևանի տարածքային բաժնի պետի պաշտոնը զբաղեցնող Մանուշ Հայկազի Կիրակոսյանին, ստացել է ԱԲ118188 սերիա-համարի ամուսնության կեղծ վկայականը, ազգանունը «Հովհաննիսյան»-ից «Մուրադյան» փոփոխված տվյալով, որից հետո կենսորոշիչ կեղծ տվյալներով անձնագիր ստանալու հանցավոր մտադրությամբ Սասուն Հովհաննիսյանը Քանաքեռ- Զեյթունի անձնագրային ծառայությանը՝ 2014 թվականի ապրիլի 8-ին ներկայացրել է անձնագիր տալու մասին թվով 2 դիմումներ` դրանց կցելով նաև ԱԲ118188 սերիա- համարի ամուսնության կեղծ վկայականի օրինակը, ինչի արդյունքում 2014 թվականի ապրիլի 10-ին նրան տրվել է թիվ 001536820 ՀՀ քաղաքացու նույնականացման կեղծ քարտը, ինչպես նաև թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագիրը, որի օգտագործմամբ Սասուն՝ Հովհաննիսյանը 2014 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, թվով 16 անգամ առանց սահմանված փաստաթղթերի ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Սասուն
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հայրանուն Արարատի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 457 Մաս 1/17 դրվագ/ Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Դատվածություն
Դատվածություն չդատված
Վիճակագրական տողի համարը 23.18
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 28-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Սամվել
Ազգանուն Յուզբաշյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 31-03-2025
Որոշում ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

§31¦ մարտի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Յուզբաշյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/.

ՊԱՐԶԵՑԻ

2025 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 62226524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/, որը թիվ ԵԴ1/1052/01/25 համարի ներքո մակարգվել և նույն թվականի մարտի 31-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով,

ՈՐՈՇԵՑԻ

1. Թիվ ԵԴ1/1052/01/25 քրեական գործով, ըստ մեղադրանքի՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ին՝ ժամը 13:50-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթ նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյաց պող., 24/1, դահլիճ համար 6):
2. Գործը վարույթ ընդունելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին, վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ:
3. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն ՍԱՍՈՒՆ
Ազգանուն ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հայրանուն ԱՐԱՐԱՏԻ
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա
Ազգանուն ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-04-2025
Ժամ 13:50
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-04-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-05-2025
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Այլ նշումներ Տեղի է ունեցել վրիպալ դատական նիստը նշանակված է հունիսի 25-ին, ժամը 10:30-ին:
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-05-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-06-2025
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-06-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատականի նիստի հանրային մեղադրողի և պաշտպանի բացակայության պատճառով :
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-08-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-08-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 01-10-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 01-10-2025
Նիստը Կայացել է
Քրեական հետապնդումը դադարեցվել է
Ամսաթիվ 01-10-2025
Մեղադրյալ
Անուն Սասուն
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Որոշում ԵԴ1/1052/01/25





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«01» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Ս.Յուզբաշյանի, քարտուղարությամբ Ա.Քոչարյանի, մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանի, պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի, մեղադրյալ Ս.Հովհաննիսյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի /ծնված՝ 25.11.1992 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ Գեղարքունիքի մարզ, գյուղ Լճաշեն, 2-րդ փողոց, 2-րդ նրբ., 8-րդ տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/ նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին մեղադրյալ Ս.Հովհաննիսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի միջնորդությունը․

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Գեղարքունիքի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 50103323 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 35-36/:
2023 թվականի փետրվարի 27-ին Գեղարքունիքի մարզի դատախազի պաշտոնակատար Գ.Այվազյանը որոշում է կայացրել նախաքննությունը կատարելու համար թիվ 50103323 քրեական վարույթը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտե ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 25-26/:
2023 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով /արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ նախաձեռնվել է թիվ 62235723 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11/:
Նույն օրը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչության ՀԿԳ քննիչ Ս.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 62235723 քրեական վարույթը թիվ 62204223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 62204223 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 12-13/:
2023 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով /արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ նախաձեռնվել է թիվ 62242423 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 16-17/:
Նույն օրը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչության ՀԿԳ քննիչ Ս.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 62242423 քրեական վարույթը թիվ 62204223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 62204223 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 18-19/:
2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դեպք), 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով (36 դեպք) և 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դեպք) նախաձեռնվել է թիվ 62226524 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 54-58/:
2024 թվականի ապրիլի 26-ին թիվ 62226524 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին 2024 թվականի մարտի 28-ի արձանագրությունում կատարվել է փոփոխություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 66-71/:
2024 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել նախաքննությունը կատարելու համար թիվ 62226524 քրեական վարույթը ՀՀ քննչական կոմիտեի փոխանցելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 126-127/:
2024 թվականի սեպտեմբերի 09-ին թիվ 62226524 քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն նախաքննությունը շարունակելու նպատակով /հատոր 1-ին, գ.թ. 61/:
2025 թվականի մարտի 05-ին Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան նույն օրը մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 2-րդ, գ.թ. 27-39/:
2025 թվականի մարտի 05-ին Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 2-րդ, գ.թ. 49-54/:
2025 թվականի մարտի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 62226524 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 58208125 համարը շնորհելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 167-175/:
2025 թվականի մարտի 25-ին կազմվել է թիվ 62226524 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-197/:
2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 62226524 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
2025 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 62226524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/, որը թիվ ԵԴ1/1052/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 31-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին:
2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ի դատական նիստում մեղադրյալ Ս.Հովհաննիսյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը միջնորդություն ներկայացրեց մեղադրյալ Սասուն Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Մեղադրյալ Ս.Հովհաննիսյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը և պնդեց այն:
Հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանը հայտնեց, որ չի առարկում մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ:
Հետազոտվեց մեղադրյալ Սասուն Հովհաննիսյանի դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ մեղսագրված արարքներից վերջինը կատարելուց հետո (2021 թվականի դեկտեմբերի 21), առկա չէ միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք կատարած լինելու համար դատապարտված լինելու վերաբերյալ տեղեկատվություն:
Դատարանը քննության առարկա դարձնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատաuխանատվությունից ազատելու՝ մեղադրյալ Ս.Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը, գտնում է, որ միջնորդությունը ենթակա է բավարարման հետևյալ հիմնավորմամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
/…/
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
/…/»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Նախկին քրեական օրենսգիրք) 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
/.../
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ:
/.../»:
Նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Նույն օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Նոր քրեական օրենսգիրք) 83-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) 5 տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.
/…/
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը:
/…/
6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից:
7. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտվելու օրվանից անցել է 15 տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտվելու օրվանից՝ 25 տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ:
/…/»:
Նոր քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Նույն օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ»:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանն, անդրադառնալով ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության խնդրին, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ․ «/…/ Ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության ընդհանուր կանոնը, որով մերժվում է իրավական ակտերի հետադարձ գործողության հնարավորությունը, հետապնդում է իրավաչափ նպատակներ՝ դրանով հնարավոր է լինում երաշխավորել մարդու իրավունքները, ապահովել իրավական որոշակիության, իրավական անվտանգության սկզբունքները, հասարակական հարաբերությունների կայունությունը և այլն:
Համանման իրավական դիրքորոշում Սահմանադրական դատարանն արտահայտել է նաև իր՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի ՍԴՈ-1000 որոշմամբ, մասնավորապես, ամրագրելով, որ «ՀՀ Սահմանադրության 22-րդ հոդվածի 3-6-րդ մասերի, ինչպես նաև 42-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համադրված վերլուծությունը վկայում է, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակարգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից։ Այս մոտեցումը բխում է իրավական որոշակիության, օրենսդրության նկատմամբ լեգիտիմ ակնկալիքների, մարդու իրավունքների երաշխավորման, իրավակիրառ մարմինների կողմից կամայականությունների կանխարգելման նկատառումներից»։
Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են.
(1) երբ սահմանադիրը բացառում է օրենսդրի կողմից որևէ հայեցողություն դրսևորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձության ուղիղ պահանջ (արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ (Սահմանադրության 72-րդ հոդված), և
(2) երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու (այդ ակտն ընդունող) մարմնի հայեցողությանը (անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով (Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 2-րդ մաս): Այս դեպքերում ևս Սահմանադրական դատարանը վերահաստատում է ՍԴՈ-1000 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ իրավական ակտի հետադարձությունը թույլատրվում է բացառիկ դեպքերում, և տվյալ ակտն ընդունող մարմնի՝ այդ ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու որոշումը պետք է հիմնվի հասարակության և պետության համար նման որոշման հնարավոր իրավական հետևանքների բազմակողմանի վերլուծության և գնահատականի վրա։ /…/» (Տե´ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2021 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴՈ-1586 որոշման 6.1-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը Մ․Մեսրոպյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ, վերլուծելով քրեական օրենքի հետադարձության կիրառման առնչությամբ առկա կարգավորումներն, իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ․
«/…/ Իրավական որոշակիության սկզբունքի առանցքային բաղադրատարրերից մեկը դատական ակտերի կայունության կամ res judicata սկզբունքն է, որի ցանկացած խախտում հանգեցնում է իրավական որոշակիության ոտնահարման և ուղղակիորեն ազդում իրավունքի գերակայության սկզբունքի վրա։ Res judicata սկզբունքի հիմքում ընկած է իրավական կարգադրագրերի կայունության, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի անփոփոխելիության ու վերջնական լինելու, դրանց համընդհանուր պարտադիրության գաղափարը, որով, ի թիվս այլնի, ապահովվում է նաև դատարանների հեղինակությունը և վստահությունը դատական իշխանության նկատմամբ։ Հետևաբար, իրավական որոշակիության սկզբունքից շեղումը կարող է արդարացված համարվել միայն օրենքով հստակ սահմանված, պարտադիր հանդիսացող էական և անհաղթահարելի հանգամանքների դեպքում։ Նշվածը նաև բխում է Սահմանադրական դատարանի` թիվ ՍԴՈ-754 որոշման շրջանակներում ընդգծված` միջազգային իրավունքում հայտնի սկզբունքից՝ «Դատարանը կրկին չի որոշի արդեն որոշված գործը» (res judicata), որն ամրագրված է ինչպես միջազգային դատական մարմինների հիմնադիր փաստաթղթերում, այնպես էլ մի շարք պետությունների՝ քրեական և քաղաքացիական արդարադատության վերաբերյալ օրենսդրության մեջ։ Այս սկզբունքը ենթադրում է, որ դատական գործով ընդունված վերջնական որոշումը՝ որպես իրավական որոշակիության արդյունք, ենթակա է հարգանքի: Համանման իրավական դիրքորոշում է հայտնել նաև «Ժողովրդավարություն` իրավունքի միջոցով» եվրոպական հանձնաժողովը (Վենետիկի հանձնաժողով)` նշելով, որ ներպետական դատարանների վերջնական դատավճիռները չեն կարող դրվել կասկածի տակ։
Դատական ակտերի կայունության և իրավական որոշակիության սկզբունքների համատեքստում /…/ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ընդունված նոր օրենքը կարող է Սահմանադրական դատարանի /…/ թիվ ՍԴՈ-1348 որոշման իմաստով դիտարկվել այդ դատական ակտը բացառիկ վերանայման ենթարկելու նոր հանգամանք, եթե օրենսդրական փոփոխության արդյունքում լրիվ կամ մասնակիորեն վերանում է արարքի հանցավորությունը, մեղմանում հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կամ այլ կերպ բարելավվում վերջինիս վիճակը: Ընդ որում, ի տարբերություն օրենքի հետադարձության պարզ կարգի, օրենքի հետադարձության վերստուգիչ (ռևիզիոն) կարգի դեպքում օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի՝ նոր օրենքի ընդունման հիմքով վերանայելու հնարավորությունը միջազգային սկզբունքներին համապատասխան` սահմանափակված է դատական ակտերի կայունության և որոշակիության սկզբունքների պահպանման անհրաժեշտությամբ:
Այսպես՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նոր օրենքի ընդունման հիմքով օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի վերանայման համար անհրաժեշտ է, որ ընդունված նոր օրենքը ոչ միայն բարելավի հանցանք կատարած անձի վիճակը, այլև բացառի կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ թողնելու հնարավորությունը: Այլ խոսքով՝ օրենքի հետադարձության կանոնը վերստուգիչ (ռևիզիոն) կարգով կիրառելի է այն պարագայում, երբ օրենսդրական փոփոխության արդյունքում օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը հակասում է օրինականության և իրավունքի գերակայության սկզբունքներին, որպիսի պայմաններում դատարանի համար պարտադիր է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի վերանայումը և նոր օրենքի գործողության տարածումն այն անձանց նկատմամբ, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն: Մասնավորապես, որպես այդպիսին կարող են դիտարկվել օրենսդրական այնպիսի փոփոխությունները, որոնք, ի թիվս այլնի, վերացնում են արարքի հանցավորությունը, փոխում արարքի իրավաբանական որակումը, մեղմացնում անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կամ այն փոխարինում ավելի մեղմ պատժատեսակով կամ որևէ կերպ բարելավում են հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ընդ որում, կարևոր է ընդգծել, որ պատիժը մեղմացնող կամ անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կարող է դիտարկվել որպես օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը վերանայելու նոր հանգամանք, եթե այն կոնկրետ իրավիճակում անվերապահորեն մեղմացնում է դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը (օրինակ՝ եթե in concreto փաստական հանգամանքների գնահատմամբ նշանակված պատիժը գերազանցում է փոփոխված օրենքով նախատեսված պատժի առավելագույն չափը) կամ այլ կերպ բարելավում է անձի վիճակը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը չվերանայելը կհանգեցնի օրինականության սկզբունքի ոտնահարման։ Այլ կերպ՝ դրանք այն «էական և անհաղթահարելի» հանգամանքներն են, որոնց պարագայում միայն արդարացի կլինի իրավական որոշակիության սկզբունքից շեղումը։
Հակառակ պարագայում, երբ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը շարունակում է գտնվել նոր ընդունված օրենքով փոփոխված սանկցիայի սահմաններում, ուստի և պատժի մեղմացումը պայմանավորված է դատարանի հայեցողությամբ ու գնահատողական բնույթ է կրում (in concreto կարող է նշանակված պատիժը մեղմացնելու հիմք դիտարկվել, սակայն կարող է նաև որպես այդպիսին չդիտարկվել), ապա այն չի կարող նոր հանգամանք համարվել և արդեն իսկ լուծված գործը նորոգելու հիմք հանդիսանալ։ /…/ Ուստի, օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի դեպքում, ռետրոսպեկտիվ կարգով (անցյալում` դատական ակտի կայացման պահին)` անձի պատիժը մեղմացնող քրեական նոր օրենքի հնարավոր կիրառելիության ենթադրությունը չի կարող հիմք հանդիսանալ օրինական ուժի մեջ մտած այդ դատական ակտը վերանայելու համար:» (Տե´ս Վճռաբեկ դատարանի Մելիք Ժիրայրի Մեսրոպյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0040/01/12 գործով 2021 թվականի հունիսի 11-ի որոշման 13-14.1-րդ կետերը):
Մեջբերված իրավական նորմերից, Սահմանադրական և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ արարքը քրեականացնող կամ հանցագործության համար պատասխանատվությունը խստացնող, ինչպես նաև անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալն անթույլատրելի է, և այդ առումով գործում է բացարձակ օրենսդրական արգելք: Հակառակ նշվածին՝ արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքին հետադարձ ուժ տալու պարտադիրությունը բխում է մարդու հիմնարար իրավունքներն ամրագրող և´ միջազգային, և´ ներպետական իրավական ակտերից: Նշված ելակետային դրույթն արտացոլում է համընդհանուր ճանաչում ստացած իրավունքի այն հիմնարար սկզբունքը, ըստ որի՝ «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege), ինչն իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարրերից է, ունի բացառիկ նշանակություն մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար, նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է։
Միևնույն ժամանակ, ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն։ Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
ա. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
բ. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
գ. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը։
Հետևաբար, եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն։
2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածում սահմանվել են քրեական օրենքի հետադարձ կիրառման կանոնները: Նույն հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համադրած վերլուծության արդյունքում կարելի է եզրահանգել, որ․
1. Նոր օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված բարելավող քրեական օրենքի հետադարձ ուժը տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ (դատավճիռ): Այսինքն` մինչև մեղադրական դատավճռի ուժի մեջ մտնելը նոր ընդունված բարելավող նորմը տարածվում է մինչ այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը կատարված արարքների և նախաձեռնված վարույթների (հարուցված քրեական գործեր) նկատմամբ, եթե․
ա․ ընդունվել է հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենք:
Այս դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է ամբողջությամբ կամ համապատասխան մասով դադարեցման,
բ․ ընդունվել է պատիժը, այդ թվում` պատժի նվազագույն և/կամ առավելագույն շեմերը, պատժատեսակը, այլ քրեաիրավական ներգործության միջոցները մեղմացնող օրենք:
Այս դեպքում վարույթը շարունակվում, և մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժը նշանակվում է նոր, առավել բարենպաստ քրեաիրավական նորմով:
2. Նոր օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված բարելավող քրեական օրենքի հետադարձ ուժը վերաբերում է եզրափակիչ դատավարական ակտի (դատավճռի) օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխություններին: Այսինքն, կայացված եզրափակիչ դատավարական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո անձի վիճակը բարելավող փոփոխությունները տարածվում են մինչ օրենքի փոփոխությունը դատապարտված անձանց վրա, եթե․
ա․ ընդունվել է հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենք:
Այս դեպքում անձի կատարած արարքը դադարում է ամբողջությամբ կամ մասնակի հանցավոր լինելուց, և անկախ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունից` այն ենթակա է «համապատասխանեցման» (վերանայման),
բ․ ընդունվել է պատիժը մեղմացնող օրենք։
Այս դեպքում անձի կատարած արարքի համար նշանակված պատիժը ենթակա է «համապատասխանեցման» (վերանայման)` պայմանով, որ նախկին նշանակված պատիժը (պատժատեսակը) ավելի խիստ է, քան նոր օրենքով այդ հանցագործության համար նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետը կամ տեսակը: Նշված կարգավորումը տարածվում է նաև դատվածության վրա:
Ամփոփելով` Դատարանն արձանագրում է, որ անձի արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը որևէ պարագայում հետադարձ ուժ չունի և չի կարող տարածվել մինչ այդ կատարված արարքների վրա: Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ անկախ հանցանքը կատարելու ժամանակից կամ վարույթն ավարտված լինելու հանգամանքից, և հետադարձությամբ կիրառվում է մինչ օրենքն ուժի մեջ մտնելը առկա քրեաիրավական հարաբերությունների նկատմամբ: Պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունը նույնպես ունի հետադարձ ուժ և ամբողջությամբ կիրառվում է մինչ համապատասխան օրենքի փոփոխությունը կատարված արարքների նկատմամբ, բացառությամբ եթե այդ արարքների մասով քրեական վարույթը հանգուցալուծվել է և առկա է օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ (դատավճիռ): Օրինական ուժ ստացած եզրափակիչ դատավարական ակտի (դատավճռի) առկայության պարագայում պատիժը մեղմացնող օրենքը ունի հետադարձ կիրառություն, միայն եթե դատավճռով նշանակված պատիժն ավելի խիստ է նոր օրենքի սահմանված պատժից (տեսակից և այլն):
Դատարանն, անդրադառնալով Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքները կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքով նույն արարքի հանցավորության հարցին՝ արձանագրում է, որ Ս.Հովհաննիսյանի կողմից հանցավոր արարքները կատարելուց հետո ընդունված և ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքով Ս.Հովհաննիսյանին մեղսագրվող արարքների հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացված չէ: Մասնավորապես, Դատարանն արձանագրում է, որ Ս.Հովհաննիսյանին մեղսագրվող` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված և 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, նորմերի դիսպոզիցիաներում բացակայում են այնպիսի փոփոխությունները, որոնք լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնում են արարքների հանցավորությունը կամ որևէ ձևով բարելավում են հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Անդրադառնալով քրեական հետապնդումը բացառող հիմքին, այն է՝ քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետին, ապա Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ Նախկին և Նոր քրեական օրենսգրքերում վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտի սկզբունքային տարբերությանը: Համաձայն Նոր քրեական օրենսգրքի վաղեմության ժամկետները հաշվարկվում են մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը, իսկ Նախկին քրեական օրենսգրքով՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Ակնառու է, որ Նոր քրեական օրենսգրքով ժամկետների հաշվարկն ընդգրկում է առավել կարճ ժամանակահատված, այլ կերպ՝ քրեական հետապնդում հարուցված լինելու պայմաններում անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից Նոր քրեական օրենսգրքով նախատեսված վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով: Հետևաբար՝ նշված կարգավորումը անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող է, հետևաբար, կիրառելի է Նախկին քրեական օրենսգրքի համանուն նորմը:
Այսպիսով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը պետք է գնահատման առարկա դառնա 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, քանի որ 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
Վերոշարադրվածից հետևում է, որ անձը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից, եթե գոյություն ունեն հետևյալ երեք պայմանների միաժամանակյա առկայությունը`
ա/ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է երկու տարի,
բ/ վաղեմության ժամկետը չի ընդհատվել նոր (միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր) հանցանք կատարելու հիմքով,
գ/ վաղեմության ժամկետը չի կասեցվել՝ անձի՝ քննությունից կամ դատից խուսափելու հիմքով:
Տվյալ դեպքում Ս.Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ մեղսագրվող արարքները (կատարման պահին գործող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/), հանդիսանում են ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, քրեական գործում առկա չեն տվյալներ Ս.Հովհաննիսյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքում առկա տվյալների համաձայն՝ վերջին հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ից հետո, երկու տարվա ընթացքում վաղեմության ժամկետն ընդհատված չէ նոր հանցանք կատարելու հիմքով: Հետևաբար՝ Դատարանը, հաշվի առնելով նաև հանրային մեղադրողի դիրքորոշումը, գտնում է, որ առկա են Ս.Հովհաննիսյանին մեղսագրվող ոչ մեծ ծանրության հանցանքների վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմանները:
Այսպիսով՝ նկատի ունենալով, որ Ս.Հովհաննիսյանին մեղսագրված արարքները ոչ մեծ ծանրության են և դրանց ավարտման պահից փաստացի անցել է երկու տարուց ավել ժամանակ, և այդ ժամկետն ընդհատված չի եղել նոր (միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր) հանցանքով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ս.Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Վերոգրյալի հիման վրա՝ հիմք ընդունելով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ և 315-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի (Մուրադյանի) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ (արարքի կատարման պահին գործող 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/) քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ քրեական պատաuխանատվությունից ազատվելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով:
2. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
Արագացված վարույթ
Ամսաթիվ 01-10-2025
Այո/Ոչ Այո
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 01-10-2025
Ժամ 14:39
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 01-10-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 01-10-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն ՍԱՍՈՒՆ
Ազգանուն ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 01-10-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Հանրային աշխատանքներ
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Գործ ԵԴ1/1052/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող ՀՀ գլխավոր դատախազության
սահմանադրական կարգի հիմունքների,
պետության և հասարակական
անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Վ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ս.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ծնված՝ 25.11.1992 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ Գեղարքունիքի մարզ, գյուղ Լճաշեն, 2-րդ փողոց, 2-րդ նրբ., 8-րդ տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/.

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2023 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Գեղարքունիքի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 50103323 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 35-36/:
1.2 2023 թվականի փետրվարի 27-ին Գեղարքունիքի մարզի դատախազի պաշտոնակատար Գ.Այվազյանը որոշում է կայացրել նախաքննությունը կատարելու համար թիվ 50103323 քրեական վարույթը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտե ուղարկելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 25-26/:
1.3 2023 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով /արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ նախաձեռնվել է թիվ 62235723 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11/:
1.4 Նույն օրը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչության ՀԿԳ քննիչ Ս.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 62235723 քրեական վարույթը թիվ 62204223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 62204223 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 12-13/:
1.5 2023 թվականի հուլիսի 04-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով /արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ նախաձեռնվել է թիվ 62242423 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 16-17/:
1.6 Նույն օրը ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչության ՀԿԳ քննիչ Ս.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 62242423 քրեական վարույթը թիվ 62204223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 62204223 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 18-19/:
1.7 2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3 դեպք), 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով (36 դեպք) և 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով (6 դեպք) նախաձեռնվել է թիվ 62226524 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 54-58/:
1.8 2024 թվականի ապրիլի 26-ին թիվ 62226524 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին 2024 թվականի մարտի 28-ի արձանագրությունում կատարվել է փոփոխություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 66-71/:
1.9 2024 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել նախաքննությունը կատարելու համար թիվ 62226524 քրեական վարույթը ՀՀ քննչական կոմիտեի փոխանցելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 126-127/:
1.10 2024 թվականի սեպտեմբերի 09-ին թիվ 62226524 քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչություն նախաքննությունը շարունակելու նպատակով /հատոր 1-ին, գ.թ. 61/:
1.11 2025 թվականի մարտի 05-ին Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան նույն օրը մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 2-րդ, գ.թ. 27-39/:
1.12 2025 թվականի մարտի 05-ին Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 2-րդ, գ.թ. 49-54/:
1.13 2025 թվականի մարտի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 62226524 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 58208125 համարը շնորհելու մասին /հատոր 2-րդ, գ.թ. 167-175/:
1.14 2025 թվականի մարտի 25-ին կազմվել է թիվ 62226524 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 2-րդ, գ.թ. 180-197/:
1.15 2025 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 62226524 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.16 2025 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 62226524 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/, որը թիվ ԵԴ1/1052/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 31-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին:
1.17 2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.18 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի (Մուրադյանի) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/ (արարքի կատարման պահին գործող 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /17 դրվագ/) Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով՝ քրեական պատաuխանատվությունից ազատվելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին:
1.19 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի (Մուրադյանի) նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով /16 դրվագ/ մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանրորեն վտանգավոր այն արարքների կատարման համար, որ նա, «ազգանունը ձևականորեն փոխելու և այդ հիմքով՝ փոփոխված տվյալներով ՀՀ քաղաքացու նոր անձնագիր ստանալու և նշված փաստաթղթի օգտագործմամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելու նպատակով՝ ազգանվան փոփոխման խնդրանքով 2014 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում դիմելով քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Սևանի տարածքային բաժնի պետի պաշտոնը զբաղեցնող Մանուշ Հայկազի Կիրակոսյանին, ստացել է ԱԲ118188 սերիա-համարի ամուսնության կեղծ վկայականը՝ ազգանունը «Հովհաննիսյան»-ից «Մուրադյան» փոփոխված տվյալով, որից հետո կենսորոշիչ կեղծ տվյալներով անձնագիր ստանալու հանցավոր մտադրությամբ Սասուն Հովհաննիսյանը Քանաքեռ-Զեյթունի անձնագրային ծառայությանը 2014 թվականի ապրիլի 8-ին ներկայացրել է անձնագիր տալու մասին թվով 2 դիմումներ՝ դրանց կցելով նաև ԱԲ118188 սերիա-համարի ամուսնության կեղծ վկայականի օրինակը, ինչի արդյունքում 2014 թվականի ապրիլի 10-ին նրան տրվել է թիվ 001536820 ՀՀ քաղաքացու նույնականացման կեղծ քարտը, ինչպես նաև թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագիրը, որի օգտագործմամբ Սասուն Հովհաննիսյանը 2014 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, թվով 16 անգամ առանց սահմանված փաստաթղթերի ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը։
Այսպես․
Պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2014 թվականի ապրիլի 13-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2014 թվականի սեպտեմբերի 27-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2015 թվականի մարտի 30-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2016 թվականի մարտի 7-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2016 թվականի դեկտեմբերի 11-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2017 թվականի մարտի 27-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2018 թվականի ապրիլի 17-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2018 թվականի օգոստոսի 18-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից:
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2019 թվականի ապրիլի 11-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2019 թվականի ապրիլի 19-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2019 թվականի դեկտեմբերի 26-ին «Բագրատաշեն» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2021 թվականի մարտի 20-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մեկնել ՀՀ-ից։
Բացի այդ, պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և ՀՀ պետական սահմանը հատելու իրավունք վերապահող թիվ BA0157048 ՀՀ քաղաքացու կեղծ անձնագրի օգտագործմամբ 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ին «Զվարթնոց» հսկիչ-անցագրային կետով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի ու պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել ՀՀ տարածք»:

3. Արագացված վարույթ.
3.1 Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2 Հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել:
3.3 Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

4. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանը հանդիսանում է չդատապարտված /հատոր 2-րդ, գ.թ 9, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 Ծննդյան վկայականը, որի համաձայն՝ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխա /դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.3 ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2025 թվականի ապրիլի 15-ի գրությունը, որի համաձայն՝ Ս.Հովհաննիսյանի ամսական եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Մեղադրյալը հայտնեց, որ եթե Դատարանն իր նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակի ինքն ի վիճակի չէ այն վճարել, քանի որ չունի աշխատանք: Խնդրեց իր նկատմամբ նշանակել հանրային աշխատանքներ պատիժը, հայտնելով, որ ֆիզիկապես առողջ է /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի մեղավորությունը 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
/…/
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
/…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
5.4 Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5.5 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում խնամքին մեկ անչափահաս երեխա ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում արագացված վարույթի կիրառմամբ պայմանավորված մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Որպես Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկվում դատապարտված չլինելը:
5.6 Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «/…/ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.7 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1.1-4.1.3 և 5.5 կետերում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով 5.3, 5.4 և 5.6 կետերում մեջբերված նորմերով ու իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ:
Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ պատժատեսակի նշանակմանը արձանագրում է հետևյալը.
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Առանց սահմանված փաստաթղթերի կամ առանց պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պահպանվող պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
Արարքի կատարման պահին գործող վերոնշված հոդվածի սանկցիայում առկա պատժատեսակներն ուսումնասիրելիս Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքների բնույթը, մասնավորապես՝ դրանք ներառված են կառավարման կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում, որոնք հանդիսանում են միջին ծանրության հանցանքներ, և ոտնձգում են պետական կառավարման նորմալ գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններին, փաստում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակումը չի կարող բավարար լինել պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Ինչ վերաբերվում է մյուս պատժատեսակի ազատազրկման կիրառմանը, Դատարանը, հաշվի առնելով՝ 4.1.1-4.1.3 և 5.5 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ինչպես նաև հանցանքները կատարելուց հետո շուրջ չորս տարի անցած լինելը, գտնում է, որ դրա կիրառումը համաչափ չէ կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանց կատարելու հանգամանքներին:
2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով։
5. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սակայն մինչև իրավասու մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտը կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրեական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան։
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
Այս առումով, Դատարանն արձանագրում է, որ գործող քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան, ի թիվս այլնի, նախատեսում է հնարավորություն հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի կիրառման, որը սույն դեպքում համաչափ կլինի կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանց կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Հետևաբար, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածով նախատեսված հանրային աշխատանքները պատիժը մեղմ է, քանի նախկին օրենսգրքով նախատեսված ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը, այլ կերպ առկա է պատիժը մեղմացնող օրենսդրության հետադարձ ուժի կանոնը, Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել գործող օրենքով: Նշված պատժատեսակը նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանրային աշխատանքներին խոչընդոտող առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստական տվյալների բացակայությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 270 /երկու հարյուր/ ժամ տևողությամբ, որը նա պետք է կրի:
5.8 Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված նույնականացման քարտի, անձնագրի, և որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ու քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինմանը հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված նույնականացման քարտը պետք է ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
5.9 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոց բացակայելի արգելքի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.10 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-100-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներում:
Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ 16 /տասնվեց/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով յուրաքանչյուր արարքի համար պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 /հարյուր/ ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 270 /երկու հարյուր/ ժամ տևողությամբ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված նույնականացման քարտը և անձնագիրը ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սասուն Արարատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 01-10-2025
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 20-11-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 26-11-2025
Էջերի քանակ 3 հատորից, 1-ին հատոր՝ 208 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 198 թերթ և 3-րդ հատոր՝ 81 թերթ:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 28-11-2025
Էջերի քանակը 3 հատոր՝ 1-208, 2-198 թերթ, 3-81 թերթ:
Այլ նշումներ 22.22.2025թ.-ին գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ 3 հատոր՝ 3 հատոր՝ 1-208, 2-198 թերթ, 3-88 թերթ, / դիմում ստանալու կապակցությամբ թերթերի փոփոխություն/: