ԵԴ1/1011/01/25






ԴԱՏԱՎՃԻՌ

«02» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ
պաշտպան
Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
Հ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ









դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1011/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի՝ /ծնված 27.06.1995 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է Մայ-Լեռ ՍՊԸ-ում որպես փրկարար, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Ապարան, Գ.Նժդեհի փողոց, 13շ., բն. 32 հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թորոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնել է թիվ 17183624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին որոշում է կայացվել նախաքննության կատարումը մի քանի քննիչի հանձնարարելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին քննիչ Ա.Թորոսյանը որոշում է կայացրել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին ձերբակալելու մասին:
Նույն օրը որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում ձերբակալված անձին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Թոփուզյանը որոշում է կայացրել Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Արթուր Սարգսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և վերջինիս պարզաբանվել են իր իրավունքները և պարտականությունները:
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Դատարանի որոշմամբ Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Դատարանի որոշմամբ Արթուր Սարգսյանի ձերբակալումը ճանաչվել է ոչ իրավաչափ:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի որոշմամբ Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով և գրավը՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին որոշում է կայացվել Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ որպես իրեղեն ապացույց են ճանաչվել Արթուր Սարգսյանին պատկանող Սամսունգ մոդելի բջջային հեռախոսը և Արթուր Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտաբերված 1.4 գրամ հաստատուն քաշով 4-СМС տեսակի թմրամիջոցը:
2025 թվականի մարտի 13-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ն.Թոփուզյանը որոշում է կայացրել Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի մարտի 13-ին Արթուր Սարգսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և վերջինիս պարզաբանվել են իր իրավունքները և պարտականությունները:
2025 թվականի մարտի 13-ին քննիչ Ա.Թորոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 17183624 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու մասին և անջատված վարույթով նախաքննությունը շարունակել 17148925 համարով:
2025 թվականի մարտի 14-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի մարտի 24-ին դատախազ Ն.Թոփուզյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի մարտի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1011/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։
2025 թվականի մարտի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2026 թվականի փետրվարի 20-ին Դատարանի որոշմամբ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արթուր Սարգսյանին ձերբակալելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, ինչպես նաև անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և քննիչի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ» մոդելի հեռախոսը, այրված, մոխրացված հետքերով ապակյա գլանակը և զիպ փականով պոլիէթիլենային թափանցիկ տոպրակը, թիվ 2435Ք-24 փորձագետի եզրակացությամբ հաստատված թմրամիջոցը, ինչպես նաև՝ փորձագետի թիվ 2435Ք-24 եզրակացությունը ճանաչվել են անթույլատրելի ապացույցներ։ Նախաքննության մարմնի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` Արթուր Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Սամսունգ մոդելի բջջային հեռախոսի թվային խուզարկություն կատարելու մասին 2025 թվականի մարտի 12-ի արձանագրությունը և թվային խուզարկության արդյունքում Արթուր Սարգսյանի բջջային հեռախոսներում հայտնաբերված թվային տվյալների զննման արձանագրությունները ճանաչել անթույլատրելի /որոշումը ուղարկվել է կողմերին և առկա է վարույթում/:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի կատարման համար որ նա որոշել է իր անձնական օգտագործման համար, առանց իրացման նպատակի ապօրինի ձեռք բերել թմրամիջոց և օգտագործել այն: Տեղեկանալով, որ «Տելեգրամ» բջջային հավելվածի քրեական վարույթի նախաքննությամբ անձը չպարզված «Աջիկա» անվամբ օգտատերը (Այսուհետ նաև՝ Անհայտ Օգտատեր) կազմակերպում է թմրամիջոցի խաղարկություն՝ նա իր տելեգրամյան էջի հղումը՝ տեղադրել է այդ խաղարկության կազմակերպման տելեգրամյան հարթակում, ապա Օգտատիրոջից, ստացել է տեղեկություն այն մասին, որ նա շահել է խաղարկվող թմրամիջոցը։ Դրանից հետո ստանալով թմրամիջոցի գտնվելու վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ պարունակող լուսանկար՝ 2024թ. դեկտեմբերի 9-ին դրա հիման վրա ուղղվել է Երևանի Թևոսյան փողոցի 36 հասցե և խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, ելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար վերոնշյալ վայրում գտնվող թաքստոցից՝ ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին՝ գտնվող ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված 1 փաթեթում պարունակվող՝ ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափի 1.4 գրամ քաշով «4-CMC» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ՀՀ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության Երևանի վարչության թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի բաժնում 2024թ. դեկտեմբերի 9-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
Այսինքն, Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:

Ապացույցների հետազոտումը.
2025 թվականի փետրվարի 03-ին, ՀՀ ԱՆ «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությունից ստացված թիվ 146 եզրակացությամբ, համաձայն որի, Արթուր Սարգսյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների մետաբոլիտ՝ 9-կարբօքսիտետրահիդրականաբինոլ ակտիվ թմրալկալոիդը, մեֆեդրոն տեսակի սինթետիկ կատինոնային թմրամիջոցի մետաբոլիտը և բենզոդիազեպինների խմբի դեղամիջոցների մետաբոլիտեներ:
/տե՛ս 3-րդ հատոր, գ.թ. 63-64, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի.
Զննության է ենթարկվել այն վայրը, որտեղից վերցվել է թմրամիջոցը: Պարզվել է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանը 1.4 գրամ հաստատուն քաշով «4-CMC» տեսակի թմրամիջոցով փաթեթը վերցրել է Երևան քաղաքի Թևոսյան 36 հասցեից:
/տե՛ս 3-րդ հատոր, գ.թ. 142-144ա, դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Գեղամ Եղիազարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Արթուր Սարգսյանը իր դասընկերն է եղել, այդտեղից է ճանաչում նրան: Ինքը այդ շրջանում տաքսի է վարել և իր դասընկերոջը՝ Արթուր Սարգսյանին, Ապարանի նորաբաց դահուկ վարելու համար նախատեսված վայրից նրա խնդրանքով տեղափոխել է անհրաժեշտ վայրը, երբ դեպքը տեղի է ունեցել: Իրենք միասին աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել էին նորաբաց դահուկ վարելու համար նախատեսված վայրը, որտեղից դուրս գալուց հետո, մեղադրյալը իրեն խնդրել է տեղափոխել Երևան քաղաքի Ջրվեժ թաղամաս: Վայրը, ըստ վկայի նկարագրության, եղել է նեղ փողոցում գտնվող սովորական երկհարկանի առանձնատուն, առանց որևէ տպավորող առանձնահատկության: Ինքը իմացել է միայն, թե ուր է տանելու մեղադրյալին, բայց չի իմացել, թե ինչ նպատակներով: Վկան նշեց, որ իրենք երկար ժամանակ է, չէին տեսել միմյանց: Արթուրը ընդամենը իրեն խնդրել է որոշակի գումարի դիմաց տեղափոխել նշված վայրը: Այդ ժամանակ ինքը հանդես է եկել որպես տաքսիի վարորդ, և չի հետաքրքրվել, թե մեղադրալը ուր է գնում: Հավելեց, որ օրական շատ մարդիկ են իր մեքենան նստում, և ինքը չի կարող բոլորից հետաքրքրվել, թե ուր են գնում և ինչ նպատակով: Տեղանքին ծանոթ չի եղել, այդ պատճառով լուսացույցին հասնելուց հետո քարտեզ է միացրել և դրանով կողմնորոշվել, թե ուր պետք է գնա: Վկան նշեց, որ մոտավոր հիշում է, որ ինչ-որ նեղ փողոցներով թաղամասում էր գտնվում այդ առանձնատունը: Ինքը սպասել է մինչև Արթուրը մտնի տուն, դուրս գա: Այդ ընթացքում արտասովոր ոչինչ չի նկատել, իր տեսադաշտից էլ դուրս է կատարվել ամեն ինչ՝ պատից այն կողմ: Հետ վերադառնալիս մեղադրյալի ձեռքին ոչինչ չի նկատել: Վերաբերմունքի կամ հոգեվիճակի տարբերություն՝ ևս չկար: Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան վկան հայտեց, որ մինչև սույն դեպքը որևէ տեղեկություն չի ունեցել Արթուրի՝ թմրանյութեր օգտագործելու մասին: Ինքը այդ մասին իմացել է միայն ձերբակալությունից հետո: Վկան հայտեց այն մասին, որ իրենք լուսացույցի տակ կարմիր լույսի տակ կանգնած են եղել, կանաչ լույսն է վառվել, իրենք շարժվել են և հենց այդ պահին ոստիկանները, իրենց կանգնեցնելու նպատակով, մեքենայի կողքից կտրել են, նստել մեքենայի մեջ և իրենց զգուշացրել, որ չշարժվեն, քանի որ իրենք ձերբակալված են: Այնուհետև ոստիկանները, նկատելով, որ մեքենայի մեջ քարտեզ է միացված, հարցրել են պատճառը, ինքն էլ պատասխանել է, որ տաքսի է վարում: Այնուհետև իր մեքենայով գնացել են ոստիկանություն, մեքենան վարել է ինքը, ոստիկանը նստել է իր կողքին: Այդ ընթացքում ոստիկանության աշխատակիցները չեն ասել, թե ինչի համար են ձերբակալել: Ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին տեղափոխվելուց հետո, իրեն հարցաքննել են, ինքը ցուցմունք է տվել, որից հետո արդեն հայտնել են, որ ձերբակալման պատճառը այն է, որ Արթուրի մոտից սպիտակ փոշի է հայտնաբերվել: Իրեն հարցրել են՝ արդյոք ինքը տեղյակ է, թե ոչ, և ինչ հանգամանքներում է Արթուրի հետ եղել, ինքն էլ նույն պատախաններն է տվել, ինչ դատարանում: Վկան հայտեց, որ իրեն իր իրավունքները և պարտականությունները պարզաբանել են: Մեղադրյալի հետ տարբեր տեղերում են եղել, մի պահ իրար տեսել են, սակայն այդ ընթացքում միմյանց հետ չեն շփվել, քանի որ իրենց մոտ մարդ է եղել և չեն թողել, որ շփվեն: Դեպքից հետո Արթուրին այլևս չի տեսել: Դատարանի հարցին ի պատասխան՝ վկան հայնեց, որ իրենց ձերբակալողը եղել է քաղաքացիական հագուստով, համազգեստ չի կրել, ինչպես նաև իրենց ցույց չի տվել իր վկայականը: Ոստիկանության աշխատակիցները միայն բանավոր են ներկայացել, թե ովքեր են, չեն ասել նույնիսկ, թե ինչու են իրենց տանում ոստիկանության բաժին, ասել են՝ հասնենք տեղ, կիմանաք, իրենք էլ համբերատար սպասել են, մինչև հասնեն, տեսնեն, թե ինչ է լինելու: Մոտավոր տասը րոպե վարելուց հետո հասել են ոստիկանություն, այնտեղ էլ մոտավորապես քառասուն րոպե սպասելուց հետո տեղեկացվել են ձերբակալման պատճառների մասին: Ցուցմունքը գրել են, հետո իմացել, թե ինչ է եղել:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը՝ մեղադրյալի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը հրապարակելու վերաբերյալ: Ձերբակալվածի կարգավիճակում Արթուր Սարգսյանի հարցաքննությունը տեղի է ունեցել 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, սկսվել է ժամը 21:51, ավարտվել է ժամը՝ 22:11-ին: Մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում ձերբակալվածի կարգավիճակում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ձերբակալվել է Արսենի և Գեղամի հետ, Արսենն իր ընկերն է, իսկ Գեղամը տաքսու վարորդն է։ Գեղամը իր դասարանցին է եղել, Արսենին ճանաչում է շուրջ 10 տարի, քանի որ իրենք նույն քաղաքից են։ Իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոց, որը նվեր է ստացել Տելեգրամի միջոցով։ Տելեգրամյան «Աջիկա» չատում նախորդ օրը, գիշերը, տեղի է ունեցել խաղարկություն, որի ընթացքում, ինքը շահել է 2 գրամ քաշով «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոց: Խաղարկության ընթացքում, ինքը իր տելեգրամի լինքը գցել է այդ չատի մեջ, «ռանդոմ» եղանակով շահել է։ Շահելուց հետո, այդ չատում ստացել է շահումը հավաստող նկար, ուղարկել է «Աջիկա» օպերատորին, ով արդեն տրամադրել է «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոցի գտնվելու վայրը պարունակող լուսանկարը։ Նշված վայրը եղել է Ջրվեժում, 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, ինքը և իր ընկեր Արսենը Գեղամի տաքսի մեքենայով եկել են Երևան՝ «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոցի հետևից: Արսենը եկել էր իր հետ ուղղակի, ինքը չէր օգտագործելու դա, իսկ Գեղամը պարզապես որպես տաքսու վարորդ: Գեղամի հետ գումարի չափ չեն պայմանավորվել, ինքը գիտեր, որ գումարը կազմելու էր 7-8 հազար ՀՀ դրամ: Տեղը գտել են Արսենի հեռախոսի միջոցով, քանի որ ինքը չունի «նավիգատոր»: Իր մոտից հայտնաբերվել է նաև կաթոցիչ, որի մեջ առկա են «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի հետքեր, այն օգտագործել է ինքը՝ 3 օր առաջ, «մարիխուանայի» բույսը հայտնաբերել է Նիգավան գյուղի տարածքում, որը չորացրել է և օգտագործել է:
Իր բջջային հեռախոսում առկա են իր ներկայացրած ողջ տվյալները, «Աջիկա» չատի հետ ունեցած խոսակցությունները, լուսանկարը, որի միջոցով 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին գնացել են Ջրվեժ «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոցը վերցնելու:
Արսենի մոտ եղել է «պլան», որը հավանաբար մարիխուանա է, ձեռք բերման աղբյուրից տեղյակ չէ։
Վերջին անգամ, մոտ 10 օր առաջ «Աջիկա» ալիքից գնել է է 0,5 գրամ քաշով, «Մեֆեդրոն» տեսակի թմրամիջոց, որը տեղում չի եղել, ինչի արդյունքում իրեն խաբել են: Թմրամիջոցներ գնում է շատ ուշ-ուշ, միշտ գնում է «Աջիկա» ալիքից:
Պատրաստ է ամբողջությամբ աջակցել նախաքննությանը, ցույց տալ իր բջջային հեռախոսում առկա բոլոր լուսանկարները, քանի որ ինքը միայն ձեռք է բերել և օգտագործել է, երբեք չի զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ։ Հայտնել է, որ իր կատարած արարքի համար զղջում է, կյանքում այլևս նման բան իրեն թույլ չի տա::
(տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 38-41, դատական նիստի արձանագրությունը)
Մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանի հարցաքննությունը տեղի է ունեցել 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, սկսվել է ժամը 11:42, ավարտվել է ժամը՝ 11:45-ին, հարցաքննել է քննիչ Ա.Թորոսյանը: Մեղադրյալ՝ Արթուր Սարգսյանն ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ցանկանում է նախկինում իր կողմից հայտնած տվյալներին հավելել, որ նախկինում աշխատել է ոստիկանության համակարգում, մասնավորապես, 2 տարի ծառայել է ոստիկանության Ապարանի բաժնում, որպես ՊՊԾ դասակի ակի ոստիկան և 2 տարի ծառայել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության զորքերի թիվ 1032 զորամասում, կոչումով ավագ սերժանտ է:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ ընդունում է մեղքը, օգտվում է իր լռելու իրավունքից, հրաժարվում է ցուցմունք տալ։
(տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 13-15, դատական նիստի արձանագրությունը)
Մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանի հարցաքննությունը տեղի է ունեցել 2025 թվականի մարտի 10-ին:
Մեղադրյալ՝ Արթուր Սարգսյանն ըստ էության ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, սույն վարույթով իր ձերբակալվելու օրը, ինքը իր ընկերոջ՝ Արսեն Բաղդասարյանին տվել է կոորդինատային տվյալներ, հայտնել է, որ իրենք գնում են մարդ տեսնելու: Արսենին է տվել, քանի որ իր բջջային հեռախոսում նավիգատոր չկա, Արսենը՝ որևէ կերպ իրեն թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում չի օժանդակել: Միևնույն ժամանակ հայտնել է, որ երբ իրենք հասել են տեղ, ինքը իջել է մեքենայից, կարծում է, որ Արսենը մեքենայում նստած, չէր կարող տեսնել, թե ինքն ինչպես է վերցնում թմրամիջոցի փաթեթը: (տե՛ս 3-րդ հատոր, գ.թ. 137-138, 141ա դատական նիստի արձանագրությունը)
2025 թվականի մարտի 13-ին մեղադրյալի կարգավիճակում հարցաքննվել է մեղադրյալը, օգտվել է լռելու իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, հրաժարվել է մեղադրանքի վերաբերյալ դիրքորոշում արտահայտելուց:
(տե՛ս 3-րդ հատոր, գ.թ. 214-215, 141ա դատական նիստի արձանագրությունը)
Մեղադրյալը հիմնական դատալսումների ընթացքում պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
Մեղադրական կողմի ապացույցները հետազոտելուց հետո, Դատարանն անցավ պաշտպանական կողմի ներկայացրած ապացույցների հետազոտմանը:
Մասնավորապես,
Անձին ձերբակալելու մասին 2024թ. դեկտեմբերի 09-ի որոշմամբ, համաձայն որի՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ, երրորդ դասի խորհրդական՝ Արգիշտի Թորոսյանս՝ քննարկելով վարույթիս 17183624 քրեական վարույթի նյութերը.
/…/
Վարույթիս թիվ 17183624 քրեական վարույթով 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, ժամը՝ 21:10-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, այն է անձը բռնվել է ենթադրյալ հանցանքը կատարելուց անմիջապես հետո և նրա մոտ հայտնաբերվել են քրեական օրենքով նախատեսված արարքի կատարմանը նրա առնչությունը վկայող բացահայտ հետքեր, ձերբակալել Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին / ծնված` 27.06.1995թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված Արագածոտնի մարզ, ք. Ապարան, Գարեգին Նժդեհ փողոց, 13-րդ շենք, 32-րդ բնակարան հասցեում/:
/…/:
(տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 30-31, դատական նիստի արձանագրությունը)
Դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ համաձայն որի՝
/…/ Բողոքին կից ներկայացված նյութերից երևում է, որ
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչության ԹԱՇԴՊ բաժնի քրեական ոստիկան Գ. Շահգելդյանը ներկայացրել է զեկուցագիր այն մասին, որ ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս, սույն թվականի դեկտեմբերի 09-ին՝ ժամը 16:15-ին Երևան քաղաքի Թևոսյան 7/3 հասցեի մոտից, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և բաժին են տեղափոխել այդ թվում նաև Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին:
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի վարչության պետի տեղակալ Ս. Հակոբյանի՝ 09.12.2024թ. հանցագործության մասին հաղորդումը։
- Հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում անձին ձերբակալելու մասին 09.12.2024թ. կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի` Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանը ձերբակալվել է նույն օրը՝ ժամը 16:15-ին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 109-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հիմքերով, ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության պատճառով։
Ձերբակալման արձանագրության մեջ նշված չէ Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին ձերբակալելու նպատակը և բացահայտված չէ հիմնավոր կասկածի ծագման աղբյուրը։
Հարկ է նշել, որ անձի կողմից հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմք հանդիսացող փաստական տվյալների և/կամ իրավիճակների ի հայտ գալուն պես վարույթն իրականացնող մարմինը կամ հետաքննության հերմինը պետք է անհապաղ ձեռնամուխ լինի անձին արգելանքի վերցնելուն ուղղված էր հասներին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 109-րդ հոդվածով սահմանված կարգով իրականացվող ձերբակալման անհետաձգելի և անհապաղ կիրառման անհրաժեշտության մասին է վկայում նաև այն, որ նշված գործողությունը կարող է իրականացվել մինչև քրեական վարույթի նախաձեռնումը։ Այլ կերպ` անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքում ընկած բավարար փաստական տվյալների ի հայտ գալու և անձին արգելանքի վերցնելուն ուղղված գործողությունների միջև ժամանակագրական խզումը պետք է լինի մինիմալ:
Հակառակ մոտեցումն ուղղակի կհակասի անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով անձին ձերբակալելու քրեադատավարական ինստիտուտի տրամաբանությանը:
Դատարանը փաստում է, որ թեև Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանը ձերբակալվել է «ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով», այնուհանդերձ՝ ենթադրյալ արարքը նրա կողմից կատարելու մասին փաստական տվյալները ձեռք են բերվել նրան ձերբակալելուց հետո:
Բացի այդ, թե ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչության ԹԱՇԴՊ բաժնի քրեական ոստիկան Գ. Շահգելդյանի կողմից կազմված զեկուցագրով, և թե Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին ձերբակալելու մասին արձանագրությամբ բացահայտված չէ նրա կողմից հանցանք կատարելու կասկածի հիմքում ընկած՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 109 հոդվածի 1-ին մասի 1-4 կետով նախատեսված իրավիճակներից որևէ մեկը: Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի կողմից ենթադրաբար կատարված հանցանքի արտաքին հանցանշաններ ի հայտ են եկել հետագայում (ձերբակալումից հետո) ձեռք բերված այլ ապացույցներով (անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ և այլ փաստական տվյալներով)։
Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին ձերբակալելու պահին նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու կասկածն ակնհայտ չի եղել անմիջականորեն ծագած։ Տվյալ դեպքում Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի ձերբակալում իրականացրած պաշտոնատար անձինք փաստացի չէին կարող բախվել ինչպես հանցանքի արտաքին դրսևորմանը, այնպես էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 109- րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերով նշված՝ հիմնավոր կասկածն առաջացնող իրավիճակներից որևէ մեկին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ ձերբակալման արձանագրությունում առկա չէ Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին ձերբակալելու նպատակների վերաբերյալ որևէ տվյալ։
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես ձերբակալման նպատակ կարող են հանդիսանալ վարույթն իրականացնող մարմնի այնպիսի հիմնավոր ենթադրությունները, որ անձին անմիջապես արգելանքի չվերցնելու դեպքում նա կարող է փախուստի դիմել կամ կատարել նոր հանցանք: Նշված դատողությունը բխում է ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածով նախատեսված դրույթից։
Դատարանն արձանագրում է, որ ձերբակալման արձանագրության մեջ դրա նպատակի մասին նշում չպարունակելու արդյունքում Դատարանը չի կարող փաստել, որ ձերբակալումը պատճառաբանված է եղել:
/…/
Դատարանը որոշեց
Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի պաշտպան Հրանտ Վարդանյանի բողոքը՝ Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի՝ ձերբակալման՝ իրավաչափության դեմ, բաժազանքներ, հաստատել այն փաստը, որ Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի ձերբակալման ընթացքում՝ խախտվել են նրա իրավունքները:
Պարզաբանել Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին, որ նրան իրավունք է վերապահված ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ հատուցում ստանալ պաշտոնատար անձի ապօրինի գործողության հետևանքով իրեն պատճառված վնասների համար:
Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի ձերբակալման ընթացքում թույլ տրված խախտման փաստի կապակցությամբ՝ իրավական ընթացակարգ սկսելու նպատակով դիմել իրավասու պաշտոնատար անձին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչության պետի տեղակալին։
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում։:
Սույն դատավճիռը չի բողոքարկվել։
(տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 147-157, դատական նիստի արձանագրությունը)

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:»։
ՀՀ քրեական դատավարության 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել է․
«(…) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռքբերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում` ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ. Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ): Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Դատարանը հիմք ընդունելով վերոգրյալ մեջ բերած ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհրաժեշտ է համարում առավել հանգամանորեն անդրադառնալ «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի էության պարզաբանմանը: Դատարանի գնահատմամբ, չփարատված կասկածները հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանն անձի մասնակցության աստիճանին և բնույթին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին:
Դատարանն արձանագրում է, որ իրավական հետևանք կարող է ունենալ ոչ թե յուրաքանչյուր կասկած, այլ միայն չփարատված կասկածները: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալին մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքները ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը, մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունը արժանահավատորեն չեն հերքված: Այսպիսով, չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնը ենթադրում է դատարանի մոտ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության աստիճանի, բնույթի, մեղավորության և այլ հարցերի հաստատված լինելու վերաբերյալ անվստահության վիճակ, որը հիմնված է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ կայացնելու համար անհրաժեշտ ապացուցողական տեղեկատվության պակասի վրա: Այս իմաստով կասկածի անվստահության այն վիճակն է, որը ապացույցը գնահատող սուբյեկտի մոտ պետք է առաջանա այն բանի արդյունքում, որ փաստի վերաբերյալ անվերապահ հետևությունը չի բխում ապացույցների հետազոտությունից:
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար: Անմեղության կանխավարկածը այս տեսանկյունից կարելի է համարել հաղթահարված, եթե ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները ապացուցված են անկասկած, այսինքն` այնպես ապացուցված, որ դրանց ճշտությունը խելամիտ մտորելու դեպքում չի կարող խելամիտ կասկածներ առաջացնել առկա ապացույցների բավարարությամբ հաստատված ճանաչելու դեպքում: Հակառակ դեպքում, եթե այդ հանգամանքները ապացուցված չեն անկասկած, անվերապահորեն, ապա չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալին մեկնաբանելու կանոնի կիրառմամբ պետք է ապացուցված համարել հակառակը: Եթե ողջամիտ օբյեկտիվ դիտորդի տեսանկյունից գործում առկա ապացույցները բավարար են անձի մեղավորության վերաբերյալ միանշանակ հետևություն անելու համար, ապա մեղադրանքը համարվում է ապացուցված:
Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով, այնպես էլ Եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ըստ էության վերարտադրել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի իրավունքը, նաև ամրագրել անմեղության կանխավարկածի հիմնական բաղադրիչները, որոնք համակցության մեջ արտացոլում են անմեղության կանխավարկածի բովանդակությունը: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հերքված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատարավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
Ապացույցների գնահատման կանոնները դատարանին պարտավորեցնում են քրեադատավարական նորմերում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա:
Օրենսգրքով սահմանված կանոնը, որի համաձայն չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը, նշանակում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Որպես այդպիսին պետք է հասկանալ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն դրա հավանականության աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը:
Ցանկացած դատավարական ակտում արվող եզրահանգման հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը:
Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին վարույթի նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Այնուհանդերձ, ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը գործում է մինչև «պատշաճ իրավական ընթացակարգով դրանց գնահատումը», ուստի ապացույցների հետազոտումից հետո բացակայում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու արգելքը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ:
Ապացույցների գնահատման բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը: Նշված կանոնից միակ բացառությունն այն հանգամանքներն են, որոնք կարող են հաստատվել միայն որոշակի տեսակի ապացույցներով:
Դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղսագրվող արարքը չի ապացուցվել հիմնական դատալսումներում հետազոտված թույլատրելի բավարար ապացույցներով:
Այսպես՝ Արթուր Սարգսյանին մեղսագրվում է արարք առ այն, որ նա որոշել է իր անձնական օգտագործման համար, առանց իրացման նպատակի ապօրինի ձեռք բերել թմրամիջոց և օգտագործել այն: Տեղեկանալով, որ «Տելեգրամ» բջջային հավելվածի քրեական վարույթի նախաքննությամբ անձը չպարզված «Աջիկա» անվամբ օգտատերը (Այսուհետ նաև՝ Անհայտ Օգտատեր) կազմակերպում է թմրամիջոցի խաղարկություն՝ նա իր տելեգրամյան էջի հղումը՝ տեղադրել է այդ խաղարկության կազմակերպման տելեգրամյան հարթակում, ապա Օգտատիրոջից, ստացել է տեղեկություն այն մասին, որ նա շահել է խաղարկվող թմրամիջոցը։ Դրանից հետո ստանալով թմրամիջոցի գտնվելու վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ պարունակող լուսանկար՝ 2024թ. դեկտեմբերի 9-ին դրա հիման վրա ուղղվել է Երևանի Թևոսյան փողոցի 36 հասցե և խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, ելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար վերոնշյալ վայրում գտնվող թաքստոցից՝ ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին՝ գտնվող ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված 1 փաթեթում պարունակվող՝ ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափի 1.4 գրամ քաշով «4-CMC» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ՀՀ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության Երևանի վարչության թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի բաժնում 2024թ. դեկտեմբերի 9-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
Այսպես՝ Դատարանում առկա է Արթուր Սարգսյանին մեղսագրված հստակ փաստական հանգամանքների շրջանակում քննարկման ենթակա մեղադրական եզրակացություն և Դատարանի առջև բարձրացված առաջնային հարցերից է պարզել արդյո՞ք մեղադրյալի արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքի հանցագործության հատկանիշները:
Դատարանում՝ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի բավարար ապացույցներով չի հաստատվել, որ Արթուր Սարգսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով իրեն մեղսագրված արարքը: Մասնավորապես, տվյալ եզրահանգմանը գալու համար հիմք է հանդիսացել հետևյալ վերլուծությունը և գնահատումը:
Այսպես. ՀՀ քրեական օրենսգրիք 396-րդ հոդվածի համաձայն.
 1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
/․․․/։
Դատարանն արձանագրում է, որ 2026 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ՝ Դատարան ներկայացված մեղադրանքի կողմի ապացույցների գերակշիռ և հիմնական մասը անթույլատրելի ճանաչելու արդյունքում Ա․Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը դառնում է անհիմն, քանի որ ի թիվս այլնի բացակայում է մեղադրյալի մեղքը հիմնավորելու համար պարտադիր ապացույց հանդիսացող արգելված նյութը և դրա քանակական-որակական բնութագրերը պարզող փորձագետի եզրակացությունը, դրանք մեղադրյալի մոտից հայտնաբերելու ապացույցները, քանի որ դրանք սույն վարույթի շրջանակներում ճանաչվել են անթույլատրելի ապացույցներ։
Սույն պարագայում արձանագրվում է, որ Դատարանի կողմից 2026 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ /որոշումը առկա է դատարանի վարույթում/ ՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արթուր Սարգսյանին ձերբակալելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի արձանագրությունը, Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ի արձանագրությունը, ինչպես նաև անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և քննիչի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Սամսունգ» մոդելի հեռախոսը, այրված, մոխրացված հետքերով ապակյա գլանակը և զիպ փականով պոլիէթիլենային թափանցիկ տոպրակը, թիվ 2435Ք-24 փորձագետի եզրակացությամբ հաստատված թմրամիջոցը, ինչպես նաև՝ փորձագետի թիվ 2435Ք-24 եզրակացությունը, նախաքննության մարմնի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված` Արթուր Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Սամսունգ մոդելի բջջային հեռախոսի թվային խուզարկություն կատարելու մասին 2025 թվականի մարտի 12-ի արձանագրությունը և թվային խուզարկության արդյունքում Արթուր Սարգսյանի բջջային հեռախոսներում հայտնաբերված թվային տվյալների զննման արձանագրությունները անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու պարագայում մեղադրյալի մոտ առանց իրացնելու նպատակի և իր անձնական օգտագործման համար թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակի առկայությունը չի հիմնավորվում։
Նշվածով պայմանավորված արձանագրվում է, որ քրեական գործում բացակայում է բավարար թույլատրելի ապացույցներ, ինչի գնահատմամբ հնարավոր կլիներ հաստատել առաջադրված մեղադրանքում նշված՝ առանց իրացնելու նպատակի իր անձնական օգտագործման համար թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու որակական-քանակական հանգամանքը, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը: Նման պայմաններում առանց անդրադառնալու հանցակազմի մյուս տարրերին Դատարանը արձանագրում է, որ առաջադրված մեղադրանքում հիշատակված թմրամիջոցի որակական-քանակական հանգամանքը հաստատող ապացույցնեի բացակայությունը արդեն իսկ ստեղծում է Ա.Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված արարքում հանցակազմի բացակայություն և հետևաբար նշվածի գնահատմամբ հաստատվում է, որ վերջինս չի կատարել իրեն վերագրվող նշյալ հանցանքը:
Վերոնշյալով պայմանավորված արձանագրվում է, որ տվյալ իրավիճակում առկա չեն ապացույցների բավարար համակցություն, որը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով կհաստատեր մեղադրյալի մոտ առանց իրացնելու նպատակի իր անձնական օգտագործման համար թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակի դիտավորության ապացուցվածությունը։
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրական կողմի այն դիրքորոշմանը, որ մեղադրյալի կողմից սույն արարքը կատարելը ապացուցվում է մնացյալ թույլատրելի ապացույցներով, մասնավորապես՝ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին ՀՀ ԱՆ «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությունից ստացված թիվ 146 եզրակացությամբ և մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն Արթուր Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարված համարելու համար, քանի որ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին ՀՀ ԱՆ «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությունից ստացված թիվ 146 եզրակացությամբ արձանագրվում է այն փաստը, որ Արթուր Սարգսյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների մետաբոլիտ՝ 9-կարբօքսիտետրահիդրականաբինոլ ակտիվ թմրալկալոիդ, մեֆեդրոն տեսակի սինթետիկ կատինոնային թմրամիջոցի մետաբոլիտ և բենզոդիազեպինների խմբի դեղամիջոցների մետաբոլիտեներ, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ Արթուր Սարգսյանը օգտագործել է թմրամիջոցներ, սակայն չի հաստատում այն հանգամանքը, որ Արթուր Սարգսյանը ապօրինի ձեռք է բերել ու պահել է թմրամիջոց, ինչպես նկարագրված է մեղադրական եզրակացությունում: Ավելին, Արթուր Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներով ևս արձանագրվում է թմրամիջոց օգտագործելու փաստը, մասնավորապես /․․․/ Իր մոտից հայտնաբերվել է նաև կաթոցիչ, որի մեջ առկա են «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի հետքեր, այն օգտագործել է ինքը՝ 3 օր առաջ, «մարիխուանայի» բույսը հայտնաբերել է Նիգավան գյուղի տարածքում, որը չորացրել է և օգտագործել է:։
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ վերջինս ձեռք է բերել և օգտագործել է թմրամիջոց և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունք, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենգրքի 22-րդ հոդվածի 6-րդ մասը հստակ սահմանում է․
6․ Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով։
Այլ կերպ՝ խոստովանական ցուցմունքը բացառապես այլ թույլատրելի ապացույցների համակցությամբ կարող է հիմք հանդիսանալ անձի մեղքը ապացուցված համարելու համար, ինչը սույն պարագայում առկա չէ։
Անդրադառնալով մնացյալ թույլատրելի ապացույցներին՝ դեպքի վայրի զննության արձանագրությանը և վկա Գեղամ Եղիազարյանի ցուցմունքին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք՝ առանց ուղեկցող այլ հիմնավոր ապացույցների չեն կարող ներկայացված մեղադրանքը բավարար չափով հիմնավորող ապացույց դիտարկվել և հատել հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական շեմը։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ հիմնավորված ու պատճառաբանված չեն դատական նիստի ժամանակ հանրային մեղադրողի հետևություններն այն մասին, որ Արթուր Սարգսյանին ներկայացված մեղադրանքը հիմնավորվել է հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներով և այն ճիշտ է որակված: Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ներկայացված մեղադրանքում նրա նկատմամբ պետք է կայացնել արդարացման դատավճիռ` մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) ապացուցված չլինելու հիմքով:
Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն հաստավել է այն հանգամանքը, որ բավարար ապացույցներ ձեռք չի բերվել այն մասին, որ Արթուր Սարգսյանը կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը։
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, «inter alia», պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Արթուր Սարգսյանը որևէ պահանջ չի ներկայացրել, ուստի Դատարանը գտնում է ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծված է:
Քննության առնելով Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված գրավը՝ 500․000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելք խափանման միջոցները, Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, այնուհետև Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվեհամարին 900013298014 մուծված գրավը վերադարձնել մեղադրյալին կամ գրավատուին:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննության ընթացքում որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և Արթուր Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտաբերված 1.4 գրամ հաստատուն քաշով 4-СМС տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17148925 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար, Արթուր Սարգսյանին պատկանող Սամսունգ մոդելի բջջային հեռախոսը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Արթուր Սարգսյանին կամ լիազորված անձին, իսկ գործում առկա արտավարութային փաստաթղթերը՝ պետք է պահել քրեական գործում:
Վարույթային ծախսերը պետք է համարել լուծված:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ներկայացված մեղադրանքում ճանաչել անպարտ և արդարացնել՝ մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) ապացուցված չլինելու հիմքով։
Արթուր Վարդգեսի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթում առկա իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ