ԵԴ1/0993/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Կ․ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆԻ
պաշտպան Է․ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ն․ՌՇՏՈՒՆԻԻ
մեղադրյալ Ա․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ

2025 թվականի հուլիսի 16-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արամ Գևորգի Մնացականյանի՝ ծնված 1987 թվականի փետրվարի 24-ին, ք․Երևան, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխա, նախկինում չդատված, աշխատում է որպես տաքսու վարորդ, հաշվառված և բնակվում է ք․Երևան, Շրջանային փողոց, 2/4 շենք, 3-րդ բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,


ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է 60-0923-23 քրեական վարույթը:
Նախաքննության մարմնի 2023 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Էլինա Ռասուլշանի Ասանալիևան ճանաչվել է տուժող։
Նախաքննության մարմնի 2023 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ Էլինա Ռասուլշանի Ասանալիևաի փոխարեն Ռաշիդա Ադիյետովնա Միրզոևան է ճանաչվել է տուժող։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար, որ «նա, իր վարած ավտոմեքենայով խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները և ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջը, որի հետևանքով անզգուշությամբ առաջացրել է հետիոտն Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևայի մահ, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Արամ Գևորգի Մնացականյանը 2023 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում, իրեն վստահված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի 77 II 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Բաղրամյանի պողոտայով՝ Կիևյան փողոցի կողմից դեպի Սայաթ Նովա փողոցի ուղղությամբ շուրջ 50 կմ/ժամ արագությամբ և հասնելով Բաղրամյան պողոտայի թիվ 3 հասցեում գտնվող «Հայաստանի գրողների միության» շենքի դիմացի հատված, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007թ հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ նշված ավտոմեքենան տեխնիկական տեսակետից 3,55 վայրկյան ժամանակահատվածում կանգնեցնելու իրական հնարավորություն ունենալով, առնվազն 5,04 վայրկյան առաջ ի վիճակի է եղել հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը, մասնավորապես՝ իր երթևեկության նկատմամբ՝ ձախից դեպի աջ գրեթե ուղիղ անկյան տակ ճանապարհը հատող հետիոտն Էլինա Ռասուլժանին, սակայն ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու, ընդհուպ մինչև այն կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա վերջինիս անվտանգ ազատել ճանապարհի ընթացագոտին, որի արդյունքում երթևեկելի ճանապարհի իր ուղեմասում նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևային և ուղեղի զույգ կիսագնդերի թաղային, կողմնային փորոքների մասնակի տամպոն տամպոնադայով, ուղեղի զույգ կիսագնդերի թաղային, հիմային հատվածների ծավալուն սուբարախնոիդալ արյունազեղումների, ուղեղի ձախ կիսագնդի քունքային բլթի հեմոռագիկ՝ արյունային ներծծմամբ՝ սալջարդի ուղեղի սեպացման համախտանիշի զրգացումով՝ ուղեղի խիստ արտահայտված այտուցի, սալջարդի օջախների ձևավորմամբ, երկարավուն գանգի թաղի՝ ձախից ճակատոսկրի, աջից քունքոսկրի խրթեշի, աջից կողմնոսկրի, գանգի հիմի՝ ձախից ճակատոսկրի, ակնակապճային թիթեղի, հիմոսկրի մարմնի, աջից քունքոսկրի բրգային հատվածների գծային, թույլ տեղաշարժով, գանգի դիմային հատվածի՝ քթոսկրերի՝ հայմորյան խոռոչների առաջային պատերի գծային, առանց տեղաշարժի կոտրվածքների, պսակաձևի կարանի մեկուսացված պոկումով ուղեկցված, գանգուղեղային բութ, բաց վնասվածքի հետևանքով զարգացած գլխուղեղի կենսական կարևոր ֆուկցիաների սուր խանգարմամբ անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահ՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:»։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ Ռաշիդա Ադիյետովնա Միրզոևայի լիազոր ներկայացուցիչ է ճանաչվել է Նարինե Ռուբենի Ռշտունին։
2025 թվականի մարտի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/0993/01/25 համարը:
2023 թվականի մարտի 26-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։



2.Համաձայնության վարույթ
Նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանը միջնորդեց կիրառել համաձայնության վարույթը: Նա հայտարարեց, որ համաձայն է մեղադրանքի հետ և իրեն մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է միջնորդության բնույթն ու հետևանքները:
Մեղադրող Կ․Իսրաելյանը և պաշտպան Է․Աղաջանյանը չեն առարկել համաձայնության վարույթ կիրառելուն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա չեն ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 458-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված համաձայնության վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է համաձայնության վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և բանակցությունների համար սահմանել է ժամկետ:
Բանակցությունների արդյունքում կողմերը եկել են համաձայնության և կազմվել է համաձայնության մասին արձանագրություն հետևյալ բովանդակությամբ. « 2025 թվականի հուլիսի 16-ին Երևան քաղաքի դատախազությունում Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ, արդարադատության երկրորդ դասի խորհրդական Կարեն Իսրաելյանի, մասնակցությամբ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի՝ /ծնված՝ 24.02.1987թ.(38 տարեկան), քաղաք Երևան, աշխատում է «Յանդեքս» տաքսի ծառայությունում որպես վարորդ, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 3 անչափահաս երեխաները՝ 01.01.2010թ. ծնված Ռիմա Արամի Մնացականյանը, 15.12.2010թ. ծնված Թամարա Արամի Մնացականյանը, 12.01.2018թ. ծնված Տաթև Արամի Մնացականյանը, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, միջնակարգ կրթությամբ, մայրենի լեզուն հայերեն, բնակվում և հաշվառված է՝ քաղաք Երևան Շրջանային փողոց 2/4 շենք 3-րդ բն./ և վերջինիս շահերի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի /արտոնագիր՝ 134/ միջև իրականացվել է բանակցություններ՝ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա պատժի /պատժատեսակի և պատժաչափի/, ներառյալ այն կրելու նպատակահարմարության, ինչպես նաև բռնագրավման ենթակա գույքի և դրա չափի վերաբերյալ:
Քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանին մեղադրանք է ներկայացվել մեղավորությամբ կատարված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն արարքի համար, որ նա իր վարած ավտոմեքենայով խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները և Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջը, որի հետևանքով անզգուշությամբ առաջացրել է հետիոտն Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևայի մահ, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Արամ Գևորգի Մնացականյանը 2023 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 03։40-ի սահմաններում, իրեն վստահված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի 77 II 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Բաղրամյանի պողոտայով՝ Կիևյան փողոցի կողմից դեպի Սայաթ Նովա փողոցի ուղղությամբ շուրջ 50 կմ/ժամ արագությամբ և հասնելով Բաղրամյան պողոտայի թիվ 3 հասցեում գտնվող «Հայաստանի գրողների միության» շենքի դիմացի հատված, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007թ․ հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 67-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ նշված ավտոմեքենան տեխնիկական տեսակետից 3,55 վայրկյան ժամանակահատվածում կանգնեցնելու իրական հնարավորություն ունենալով, առնվազն 5,04 վայրկյան առաջ ի վիճակի է եղել հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը, մասնավորապես՝ իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ գրեթե ուղիղ անկյան տակ ճանապարհը հատող հետիոտն Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևային, սակայն ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու, ընդհուպ մինչև այն կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա վերջինիս անվտանգ ազատել ճանապարհի իր ընթացագոտին, որի արդյունքում երթևեկելի ճանապարհի իր ուղեմասում նշված ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևային և ուղեղի զույգ կիսագնդերի թաղային, կողմնային փորոքների մասնակի տամպոնադայով, ուղեղի զույգ կիսագնդերի թաղային, հիմային հատվածների ծավալուն սուբարախնոիդալ արյունազեղումների, ուղեղի ձախ կիսագնդի քունքային բլթի հեմոռագիկ՝ արյունային ներծծմամբ՝ սալջարդի օջախների ձևավորմամբ, երկարավուն ուղեղի սեպացման համախտանիշի զրգացումով՝ ուղեղի խիստ արտահայտված այտուցի, գանգի թաղի՝ ձախից ճակատոսկրի, աջից քունքոսկրի խրթեշի, աջից կողմնոսկրի, գանգի հիմի՝ ձախից ճակատոսկրի, ակնակապճային թիթեղի, հիմոսկրի մարմնի, աջից քունքոսկրի բրգային հատվածների գծային, թույլ տեղաշարժով, գանգի դիմային հատվածի՝ քթոսկրերի՝ հայմորյան խոռոչների առաջային պատերի գծային, առանց տեղաշարժի կոտրվածքների, պսակաձևի կարանի մեկուսացված պոկումով ուղեկցված, գանգուղեղային բութ, բաց վնասվածքի հետևանքով զարգացած գլխուղեղի կենսական կարևոր ֆուկցիաների սուր խանգարմամբ անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահ՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
14.01.2025թ. մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքն:
24.03.2025թ. քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և ստանձնվել է վարույթ:
Քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում Արամ Գևորգի Մնացականյանը ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, զղջացել է իր կատարած հանցանքի համար և տվել է խոստովանական ցուցմունքներ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանը միջնորդել է կիրառել համաձայնեցված վարույթ, որը դատարանի կողմից բավարարվել է:
Մահացած տուժող Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևայի մայր՝ Ռաշիդա Միրզոևայի լիազոր ներկայացուցիչ Նարինե Ռշտունին դիմում է ներկայացրել այն մասին, որ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ բողոք կամ գույքային պահանջ չունի:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանը ծնվել է 24.02.1987թ.(38 տարեկան), քաղաք Երևան, աշխատում է «Յանդեքս» տաքսի ծառայությունում որպես վարորդ, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 3 անչափահաս երեխաները՝ 15.12.2010թ. ծնված Թամարա Արամի Մնացականյանը, 01.01.2010թ. ծնված Ռիմա Արամի Մնացականյանը և 12.01.2018թ. ծնված Տաթև Արամի Մնացականյանը, նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, միջնակարգ կրթությամբ, բնակվում և հաշվառված է՝ քաղաք Երևան Շրջանային փողոց 2/4 շենք 3-րդ բն.:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանն ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է իր կատարած հանցանքի համար, տվյալ ճանապարհահատվածում վարել է թույլատրելի արագությամբ, չի լքել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը, այլ փորձել է օգնել վրաերթի ենթարկված Էլինա Ռասուլժանի Ասանալիևային:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չկա, իսկ որպես մեղմացնող հանգամանք հանդիսանում է հանցանք կատարելու և պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին 3 անչափահաս երեխաների առկայությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը դասվում է միջին ծանրության անզգույշ հանցագործությունների շարքին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը:
Այսպես՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանը բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված կամ այլ ձևով արատավորված չի եղել, չի լքել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը, այլ փորձել է օգնություն ցույց տալ վրաերթի ենթարկված անձին, ավտոմեքենան վարել է սթափ վիճակում, սահմանված թույլատրելի արագությամբ, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ՝ այդ կերպ աջակցելով նախաքննությանը, անկեղծորեն զղջացել է իրեն մեղսագրված արարքը կատարելու համար, մահացած տուժողի փոխարեն տուժող ճանաչված անձի կողմից բողոք կամ գույքային պահանջ չի ներկայացվել, խնամքին են գտնվում 3 անչափահաս երեխաները, աշխատում է «Յանդեքս» տաքսի ծառայությունում որպես վարորդ, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, այլ ապրուստի միջոց չունի, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կողմից ճանապարհային եթևեկության կանոնների և ճանապարհային երթևեկության անվտանգությանն ուղղված պահանջի խախտումը չի դրսևորվել գիտակցաբար, այսինքն՝ հանցանքի կատարման մեղքի հանցավոր ինքնավստահության ձևով, այլ այն դրսևորվել է հանցավոր անփութությամբ, ոչ գիտակցաբար, այսինքն՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնի խախտումը կոպիտ չէ, հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար անհրաժեշտ է մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով և հաշվի առնելով նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են նրա կատարած հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հետևաբար գտնում ենք, որ պատժի նպատակներին հասնելը հնարավոր է վերջինիս նկատմամբ նշանակվելիք ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի կողմից թույլ տրված ճանապարհային եթևեկության կանոնների և ճանապարհային երթևեկության անվտանգությանն ուղղված պահանջի խախտումը չի դրսևորվել գիտակցաբար, այսինքն՝ հանցանքի կատարման մեղքի հանցավոր ինքնավստահության ձևով, այլ այն դրսևորվել է հանցավոր անփութությամբ, ոչ գիտակցաբար, այսինքն՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնի խախտումը կոպիտ չէ, ինչպես նաև այն, որ նրա խնամքին են գտնվում 3 անչափահաս երեխաները, աշխատում է «Յանդեքս» տաքսի ծառայությունում որպես վարորդ, հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, այլ ապրուստի միջոց չունի, հետևաբար նման պայմաններում մեծ է հավանականությունը, որ նրան տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելը կարող է բացասական ազդեցություն թողնել նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա՝ հայտնվելով նյութական ծանր պայմաններում, ուստի գտնում ենք, որ նպատակահարմար չէ նրա նկատմամբ նշանակել լրացուցիչ պատիժ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ մեղադրյալին պատկանող՝ դիտավորությամբ կատարված հանցանքի գործիքները բռնագրավվում են կամ հանձնվում իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են, իսկ անզգուշությամբ կատարված հանցանքի գործիքները վերադարձվում են սեփականատիրոջը:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 460-րդ հոդվածը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ և 84-րդ հոդվածների պահանջներըը, կողմերը համաձայնվում են մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա պատժի /պատժատեսակի և պատժաչափի/, ներառյալ այն կրելու նպատակահարմարության, ինչպես նաև բռնագրավման ենթակա գույքի և դրա չափի վերաբերյալ՝ պահպանելով քրեական օրենսդրության սկզբունքները, պատժի նպատակների իրացվելիությունը և պատիժ նշանակելու սկզբունքները՝
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրվող մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման ներքո և նրա վրա դնել պարտականություն՝ բնակության վայրը փոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը, ինչպես նաև առանց ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման համաձայնության՝ չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի փորձաշրջանի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվարկել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում հաշվառման վերցվելու օրվանից:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի 77 II 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլը պահպանել ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հատուկ պահպանվող տարածքում, իսկ դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն հանձնել սեփականատիրոջը:
Վարութային ծախսերը համարել լուծված:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի մասով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության ու ՍԵԿՏ համակարգերում սույն քրեական վարույթով առկա սահմանափակումները վերացնել:
(...)»:
Համաձայնության մասին արձանագրության հրապարակումից հետո մեղադրյալ Ա․Մնացականյանը հայտնել է, որ իրեն պարզ է կնքված համաձայնության բովանդակությունը և համաձայն է դրա հետ, դրանում արտահայտել է իր իրական կամքը, գիտակցում է կնքված համաձայնության հետևանքները և պնդում է կնքված համաձայնությունը:
Պաշտպան Է․Աղաջանյանը և մեղադրող Կ․Իսրաելյանը պնդել են կնքված համաձայնությունը:

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և համաձայնության վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոն խախտելը, որը առաջացրել է մարդու մահ ապացուցված է, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին:
Դատարանը, հաշվի առնելով կողմերի միջև կնքված համաձայնության մասին արձանագրության բովանդակությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 77-րդ հոդվածների պահանջները, գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Անդրադառնալով պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(․․․)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի, տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Այսպիսով, վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու։ Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Վկայակոչած նախադեպային որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործով հաստատված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Արամ Մնացականյանի կողմից առանց պատիժը կրելու և վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին և ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի 77 II 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան պետք է թողնել սեփականատիրոջ տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 458-464-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի վրա դնել պարտականություն առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի փորձաշրջանի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվարկել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում հաշվառման վերցվելու պահից:
Մեղադրյալ Արամ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի 77 II 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հանձնել սեփականատիրոջ տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ