Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0983/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.7
Պատասխանող
Արտյոմ Աբրահամյան Արամի
ԱՐՏՅՈՄ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ ԱՐԱՄԻ
Արտյոմ Աբրահամյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գարիկ Աբելյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Հովհաննիսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 46-399-րդ Մաս 3-րդ
Հոդված 44-393-րդ Մաս 3-րդ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գարիկ Աբելյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-16 | 11:00 | 7 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-12 | 12:00 | 7 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-04-14 | 16:00 | 7 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-11 | 11:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-18 | 11:00 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-01-14 | 16:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-25 | 11:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-13 | 13:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-23 | 13:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-19 | 10:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-13 | 16:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-04 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-03 | 15:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-06 | 11:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-04 | 14:30 | 6 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/0983/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
«12» մայիսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի դատավարական ընթացքը.
ԵԴ1/0983/01/25 (84107125) քրեական վարույթով Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ. «(․․․) [Ն]ա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, օժանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությանը և թմրամիջոցներն իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել դրանք:
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը, նպատակ ունենալով ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոցներն ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ և այդ նպատակով քննությամբ չպարզված հանգամանքներում նրան է տրամադրել ոմն Սարգիս Հովհաննիսյանի անձնագրային տվյալները:
Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձը քրեական վարույթով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, որոնցից «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ 90 գրամ քաշով 30 և 29 հատ դոնդողանման կոնֆետները թաքցրել է «DELTA-8 THC GUMMIES FULL SPECTRUM» և «RELAX 8 THC GUMMIES» գրառմամբ տարաներում, իսկ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը՝ պոլիէթիլենային տոպրակում և ՀՀ առաքելու համար ԱՄՆ-ում հանձնել է բեռնափոխադրող ընկերությանը:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայողները «ԱՄՕ» ՓԲ ընկերության «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Կարգո» բեռնային համալիրի մաքսային հսկողության գոտում զննման են ենթարկել ԱՄՆ-ից՝ «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով Սարգիս Հովհաննիսյանի անվամբ ՀՀ ներմուծված US1-114462V9, US-988409V9 և US-7154060 համարների առաքանիները, ինչի արդյունքում դրանցում հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների պարունակությամբ տարաներն ու փաթեթը:
ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվել է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, որի շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից թիվ US-988409V9 համարի միջազգային փոստային առաքանիում հայտնաբերված թմրամիջոցները փոխարինվել են նմանատիպ այլ զանգվածներով և դրանք տեղադրվել են նույն համարի միջազգային փոստային առաքանիներում՝ դրանց տալով իրենց սկզբնական տեսքը:
Այնուհետև, 2024 թվականի օգոստոսի 04-ին Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը մոտեցել է քաղաք Երևան, Կոմիտասի պողոտա 44/2 հասցեում գործող «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության գրասենյակ միջազգային փոստային առաքանիները ստանալու նպատակով, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինս չի կարողացել ավարտին հասցնել մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված, իր կողմից իրացման համար նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների ձեռք բերելու մտադրությունը, քանի որ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում հիշյալ զանգվածները փոխարինվել էին նմանատիպ այլ զանգվածներով, իսկ առաքանին ստանալուց հետո Արտյոմ Աբրահամյանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է միջազգային փոստային առաքանին և դրանում առկա, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները։
Այսպիսով, Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարում: (…)»։
2025 թվականի ապրիլի 4-ի ԵԴ1/0983/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ թիվ ԵԴ1/0983/01/25 (նախաքննական համարը՝ 84107125) քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխվել է։ Թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է վարչական հսկողությունը, որի ընթացքում վերջինս պարտավոր է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք. Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը: Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելվել է հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը պարտավորեցվել է՝ վերացնել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքից բխող սահմանափակումները: Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնին՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի հսկողությունն իրականացնելով առանց Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցների։ Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Բողոքարկվող դատական ակտը մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանն ստացել է 2025 թվականի ապրիլի 11-ին։
2025 թվականի ապրիլի 22-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել ապրիլի 21-ին) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ԵԴ1/0983/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ գործը (նյութը) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել 2025 թվականի ապրիլի 29-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 30-ին:
2025 թվականի մայիսի 02-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ ԵԴ1/0983/01/24 գործով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, համապատասխան բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ չեն ստացվել:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանն իր կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքով խնդրել է մասնակիորեն՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելու մասով բեկանել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշումը՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց թողնելով միայն բացակայելու արգելքը:
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշվել է հետևյալը.
«(…) Գտնում ենք, որ դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա: Այսպես.
Նախ` հարկ ենք համարում փաստել, որ մինչդատական վարույթում Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս, ինչպես նաև դրա ժամկետը երկարաձգելիս դատարաններն առկա չեն համարել Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը (տե՛ս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 8-ի, հոկտեմբերի 3-ի, դեկտեմբերի 6-ի, փետրվարի 6-ի և մարտի 5-ի որոշումները):
Մինչդեռ քրեական գործի դատաքննության փուլում Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ նոր փաստական հանգամանքի վկայակոչման, անթույլատրելի կերպով առկա է համարել Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը՝ դրա հիմքում դնելով բացառապես նրա վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված լինելու և նրան սպառնացող պատժի խստության հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ հիմնավորումներն ուղղակիորեն հակասում են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (տե՛ս, օրինակ, Քլութն ընդդեմ Բելգիայի գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87; Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05) և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի (տե՛ս, օրինակ, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշումը) նախադեպային իրավունքին, քանի որ՝
-գործի քննության ընթացքին զուգահեռ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը (անձի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը) նվազում են: Այս համատեքստում հարկ ենք համարում նշել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը քննարկելիս Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկելը նվազեցրել է այդ ռիսկը,
-անձին սպառնացող պատժի խստությունն ինքին չի կարող հիմք հանդիսանալ նրա կողմից փախուստի դիմելու ռիսկն առկա համարելու համար:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ ինչպես մինչդատական վարույթում, այնպես էլ դատաքննության փուլում բացակայում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությանը, ապա այս առումով հարկ ենք համարում նշել, որ՝
-մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված քրեական գործով չկան դատակոչված վկաներ,
-մեղադրանքի կողմի ապացույցների ցանկում ներառված բացառապես գրավոր բնույթի ապացույցներ,
-մինչդատական վարույթի սկզբնական փուլից Արտյոմ Աբրահամյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, մասնավորապես՝ կամովին ներկայացրել է իր տանը գտնվող դոնդողանման զանգվածները (որոնց մասին հետաքննության և նախաքննության մարմինները որևէ տվյալ չեն ունեցել), հայտնել է անձնական խուզարկության ժամանակ իրենից վերցված հեռախոսի գաղտնաբառը, ինչպես նաև մանրամասն ցուցմունք է տվել իրեն հայտնի հանգամանքների մասին:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը նույնպես բացակայում է:
Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու առումով կարևոր նշանակություն ունեն նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված հետևյալ հանգամանքները՝
-Արտյոմ Աբրահամյանն ունի մշտական բնակության վայր և աշխատանք,
-Արտյոմ Աբրահամյանն ամուսնացած է, նրա խնամքին է գտնվում է անչափահաս երեխան,
-տնային կալանքի տակ գտնվելու շուրջ 8 ամիսների ընթացքում Արտյոմ Աբրահամյանը դրսևորել է բացառապես պատշաճ վարքագիծ:
Վերոգրյալի հիման վրա գտնում ենք, որ եթե նույնիսկ առկա է Արտյոմ Աբրահամյանը կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու չնչին ռիսկ, ապա բացակայելու արգելքի կիրառումը լիովին ի զորու է չեզոքացնելու այդ չնչին ռիսկը:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, սխալ եզրահանգումներ է կատարել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության վերաբերյալ, ինչպես նաև պատշաճ չի գնահատել մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…):
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական վարույթի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը քրեական վարույթն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյո՞ք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում քննվող քրեական գործով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալը և գնահատական տալն այն նույն չափանիշներով, ինչ նախաքննության փուլում է, անթույլատրելի է, քանի որ այն կարող է վտանգել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը, նկատի ունենալով, որ այդ դեպքում դատարանը, մինչև գործն ըստ էության քննելը և վերջնական դատական ակտով դրան լուծում տալը, գնահատական է տալու ինչպես մեղադրանքին, այնպես էլ գործով ձեռք բերված ապացույցներին, այնինչ այդ հարցի վերջնական պատասխանը պետք է տրվի դատավճռով: Հետևաբար այս հարցին Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է անդրադառնալու և գնահատելու այնքանով, որքանով հիմնավոր կասկածի առկայությունը կարող է գնահատվել առերևույթ (prima facie), եթե իհարկե հիմնավոր կասկածի բացակայությունն ակնհայտ չէ: Այլ կերպ՝ այս փուլում դատարանն իրավասու է գործում առկա ապացույցները և այլ փաստական տվյալները գնահատելու այնքանով, որքանով դա անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատելու առերևույթ (prima facie), այլ ոչ թե՝ ըստ էության, իսկ այդպիսի գնահատման չափանիշին համապատասխան սույն դեպքում այն առկա է, քանի որ հիմնավոր կասկածի ապացուցողական չափանիշը նվազ է, քան անձի մեղքի և դատապարտման համար անհրաժեշտ ապացուցողական չափանիշը, որն առավել բարձր է:
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ հաստատված է համարում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից ենթադրյալ հանցանքներ կատարելու հիմնավոր կասկածի առերևույթ առկայությունը (թեև հիմնավոր կասկածի առկայությունը հատուկ վերանայման բողոքում վիճարկված չէ)։
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
(...)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար,
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
(...)»։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերին և անհրաժեշտ դատավարական մեխանիզմների ընտրության հարցին, արձանագրել է, որ «(...) Անդրադառնալով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ Դատարանը, մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների կատարման եղանակի և դրանց դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում, երբ քրեական վարույթը թևակոխել է քրեադատավարական նոր փուլ, այն է՝ քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, ինչն էլ ենթադրում է, որ տվյալ իրողության առանձնահատկությունների հաշվառմամբ, դեռևս շարունակվում է, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, արդիական մնալ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկը։ Մյուս կողմից՝ նշված ռիսկի մակարդակի նվազմանը զուգահեռ, Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող փուլում ի հայտ է եկել նաև մեկ այլ ռիսկի՝ մեղադրյալի փախուստի կանխման, անհրաժեշտությունը։ Ընդ որում՝ Դատարանը փաստում է, որ, թեև նշյալ ռիսկի վերաբերյալ մինչդատական վարույթում նախորդիվ արձանագրվել է դրանց բացակայության հանգամանքը, այնուամենայնիվ, վարույթի ներկայիս փուլի իրողության, ինչպես նաև փաստական տվյալների համակցության գնահատումը թույլ է տալիս այդ մասին կատարելու կանխատեսական դատողությունը, որի անքակտելի հիմքերը զետեղված են վարույթի նյութերում առկա փաստական տվյալներում։
Նախորդ պարբերության մեջ նշված հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն որոշակիորեն նվազել է, որը պայմանավորված է ոչ միայն, ինքնին, քննության տևողությամբ, այլև այլ փաստահենք իրադրությամբ, մասնավորապես նշվածի առանցքային ցուցիչ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ քրեական վարույթով դատական քննության ընթացքում հետազոտման ենթակա ապացույցները կրում են գրավոր բնույթ, որոնց նկատմամբ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողություններ կատարելու հավանականությունը նվազ է, մյուս կողմից, նկատի ունենալով սույն որոշումը կայացնելու ժամանակ քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով դատաքննության, որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթն ու անկանխատեսելիությունը, Դատարանը գտնում է, որ, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։
Մյուս կողմից՝ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկի նվազման ցուցիչ պետք է դիտել և այդ համատեքստում գնահատել այն հանգամանքները, որ, ի թիվս մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակման ողջ ժամանակահատվածում՝ շուրջ 8 ամիս, գտնվելով տնային կալանքի տակ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք, ամուսնացած է, խնամքին է անչափահաս երեխան։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող արարքների՝ առանձնապես ծանր հանցագործություններ հանդիսանալու և դրանց համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող ռիսկի զսպան տեսանկյունից այս պարագայում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված շարունակական կիրառումը կարող է պիտանի լինել նշված նպատակի ապահովման տեսանկյունից։
Այս համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքների բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, ինչպես նաև այդ արարքների առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու, այդ թվում դրանցից յուրաքանչյուրի համար վեցից տասներկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքներին՝ Դատարանը փաստում է, որ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ, որոնք վկայում են այն մասին, որ սույն դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության շարունակական կիրառման պայմաններում հնարավոր է ապահովել Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակները։
Անդրադարձ կատարելով այլընտրանքային խափանման միջոցների պիտանիության հարցին և առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու իրավաչափության պայմանները փոփոխվել են, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ ակնկալվող նպատակների ապահովումը հնարավոր է իրագործել նվազ խիստ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ, քան տնային կալանքն է։
Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ են եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցով, վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Դատարանի գնահատմամբ այդպիսի հանգամանքներ են հանդիսանում վերը շարադրված փաստական տվյալները, որոնք հիմնվելով օբյեկտիվ սուբյեկտիվ գործոնների վրա, հնարավորություն են տալիս հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռման հիմնարար գաղափարի տեսանկյունից՝ հիմնավոր համարելու սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի փոփոխման անհրաժեշտությունը։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության էականորեն ցածր է, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի փոխարեն վարչական հսկողությունը և դրա հետ համակցված կիրառված՝ առավել մեղմ խափանման միջոցի շարունակական առկայությամբ հնարավոր կլինի հետապնդվող նպատակին հասնել: Այլ կերպ ասած՝ Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը ևս պիտանի է նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու տեսանկյունից և այն պետք է թողնել անփոփոխ։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում փոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ վերացել են մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանք պետք է փոփոխել և կիրառել վարչական հսկողությունը՝ վերջինիս համար սահմանելով հետևյալ պարտականությունները՝
- շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում,
- արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք.Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը,
- արգելել հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ։
Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հետևությունների հաշվառմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ (...)»։
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում, վերը շարադրված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով դատական վարույթում առկա նյութերը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են, բխում են նախաքննության մարմնի ներկայացրած նյութերի համակողմանի ուսումնասիրությունից և վերաբերելի իրավակարգավորումների էությունից։
Նախևառաջ Վերաքննիչ դատարանն փաստում է, որ վիճարկվող դատական ակտում մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու մասին եզրահանգումներ կատարելիս Առաջին ատյանի դատարանը նման վարքագծի դրսևորումը պայմանավորել է մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությամբ։
Քննարկելով վերը նշված քրեադատավարական հիմքերի առկայության հարցը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդունելի են Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները հիշյալ մտավախությունն արձանագրելիս՝ հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը համակողմանի գնահատման է ենթարկել դատաքննության ընթացքը, հնարավոր հանգուցալուծումը, մեղադրյալի հավանական դատապարտման վերաբերյալ գործոնները։
Այս առումով հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության առկայությունը քրեական վարույթի մինչդատական փուլում երբևէ հաստատված չի եղել․ այդ մասին վկայակոչել է նաև Առաջին ատյանի դատարանը, սակայն դատավարության ավարտական փուլին մոտ փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելիս իրավաչափորեն չի անտեսվել նաև մեղադրյալի հավանական վարքագծի վրա ազդող այնպիսի գործոնն, ինչպիսին է՝ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համակցության պայմաններում հնարավոր խիստ պատժի սպառնալիքը։
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ դեռևս չկա վստահություն Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ առ այն, որ լիակատար ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում վերջինը չի դիմի այնպիսի գործողությունների, որոնք կարող են շեղել վարույթի ուղին և խոչընդոտել օբյեկտիվ իրականության բացահայտմանը։ Նման եզրահանգման համար հիմքում ընկած է քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու հանգամանքը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի զսպման լավագույն մեխանիզմը այս փուլում հանդիսանում է վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառումը։
Նշվածի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկայնության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կանխատեսումները բավարար չափով պատճառաբանված և հիմնված են օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող փաստական հանգամանքների վրա, հետևաբար որևէ հիմք չկա Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այդ մասով ոչ իրավաչափ ճանաչելու համար։
Միաժամանակ անդրադառնալով բացառապես բացակայելու արգելք խափանման միջոցով մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու վերաբերյալ բողոքում նշված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում, վարչական հսկողությունից ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պիտանի չէ հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չէ հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։
Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման դեպքերում անհրաժեշտ է գտնել այն հնարավոր լուծումը, որը կապահովի երկու հակադիր շահերի միջև առկա ողջամիտ հավասարակշռությունը, այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Այս տեսանկյունից գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներն այս մասով բխում են գործում առկա փաստերից։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունն որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին 2025 թվականի ապրիլի 04-ի ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-116-րդ, 299-րդ, 355-356-րդ, 359-րդ, 370-371-րդ, 392-393-րդ, 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի ԵԴ1/0983/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԼՈւՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
«12» մայիսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի դատավարական ընթացքը.
ԵԴ1/0983/01/25 (84107125) քրեական վարույթով Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ. «(․․․) [Ն]ա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, օժանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությանը և թմրամիջոցներն իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել դրանք:
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը, նպատակ ունենալով ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոցներն ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ և այդ նպատակով քննությամբ չպարզված հանգամանքներում նրան է տրամադրել ոմն Սարգիս Հովհաննիսյանի անձնագրային տվյալները:
Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձը քրեական վարույթով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, որոնցից «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ 90 գրամ քաշով 30 և 29 հատ դոնդողանման կոնֆետները թաքցրել է «DELTA-8 THC GUMMIES FULL SPECTRUM» և «RELAX 8 THC GUMMIES» գրառմամբ տարաներում, իսկ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը՝ պոլիէթիլենային տոպրակում և ՀՀ առաքելու համար ԱՄՆ-ում հանձնել է բեռնափոխադրող ընկերությանը:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայողները «ԱՄՕ» ՓԲ ընկերության «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Կարգո» բեռնային համալիրի մաքսային հսկողության գոտում զննման են ենթարկել ԱՄՆ-ից՝ «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով Սարգիս Հովհաննիսյանի անվամբ ՀՀ ներմուծված US1-114462V9, US-988409V9 և US-7154060 համարների առաքանիները, ինչի արդյունքում դրանցում հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների պարունակությամբ տարաներն ու փաթեթը:
ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվել է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, որի շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից թիվ US-988409V9 համարի միջազգային փոստային առաքանիում հայտնաբերված թմրամիջոցները փոխարինվել են նմանատիպ այլ զանգվածներով և դրանք տեղադրվել են նույն համարի միջազգային փոստային առաքանիներում՝ դրանց տալով իրենց սկզբնական տեսքը:
Այնուհետև, 2024 թվականի օգոստոսի 04-ին Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը մոտեցել է քաղաք Երևան, Կոմիտասի պողոտա 44/2 հասցեում գործող «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության գրասենյակ միջազգային փոստային առաքանիները ստանալու նպատակով, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինս չի կարողացել ավարտին հասցնել մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված, իր կողմից իրացման համար նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների ձեռք բերելու մտադրությունը, քանի որ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում հիշյալ զանգվածները փոխարինվել էին նմանատիպ այլ զանգվածներով, իսկ առաքանին ստանալուց հետո Արտյոմ Աբրահամյանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է միջազգային փոստային առաքանին և դրանում առկա, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները։
Այսպիսով, Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարում: (…)»։
2025 թվականի ապրիլի 4-ի ԵԴ1/0983/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ թիվ ԵԴ1/0983/01/25 (նախաքննական համարը՝ 84107125) քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխվել է։ Թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է վարչական հսկողությունը, որի ընթացքում վերջինս պարտավոր է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք. Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը: Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելվել է հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը պարտավորեցվել է՝ վերացնել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքից բխող սահմանափակումները: Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնին՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի հսկողությունն իրականացնելով առանց Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցների։ Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Բողոքարկվող դատական ակտը մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանն ստացել է 2025 թվականի ապրիլի 11-ին։
2025 թվականի ապրիլի 22-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել ապրիլի 21-ին) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ԵԴ1/0983/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ գործը (նյութը) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել 2025 թվականի ապրիլի 29-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 30-ին:
2025 թվականի մայիսի 02-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ ԵԴ1/0983/01/24 գործով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, համապատասխան բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ չեն ստացվել:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանն իր կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքով խնդրել է մասնակիորեն՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելու մասով բեկանել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշումը՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց թողնելով միայն բացակայելու արգելքը:
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշվել է հետևյալը.
«(…) Գտնում ենք, որ դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա: Այսպես.
Նախ` հարկ ենք համարում փաստել, որ մինչդատական վարույթում Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս, ինչպես նաև դրա ժամկետը երկարաձգելիս դատարաններն առկա չեն համարել Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը (տե՛ս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 8-ի, հոկտեմբերի 3-ի, դեկտեմբերի 6-ի, փետրվարի 6-ի և մարտի 5-ի որոշումները):
Մինչդեռ քրեական գործի դատաքննության փուլում Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ նոր փաստական հանգամանքի վկայակոչման, անթույլատրելի կերպով առկա է համարել Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը՝ դրա հիմքում դնելով բացառապես նրա վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված լինելու և նրան սպառնացող պատժի խստության հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ հիմնավորումներն ուղղակիորեն հակասում են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (տե՛ս, օրինակ, Քլութն ընդդեմ Բելգիայի գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87; Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05) և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի (տե՛ս, օրինակ, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշումը) նախադեպային իրավունքին, քանի որ՝
-գործի քննության ընթացքին զուգահեռ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը (անձի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը) նվազում են: Այս համատեքստում հարկ ենք համարում նշել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը քննարկելիս Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկելը նվազեցրել է այդ ռիսկը,
-անձին սպառնացող պատժի խստությունն ինքին չի կարող հիմք հանդիսանալ նրա կողմից փախուստի դիմելու ռիսկն առկա համարելու համար:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ ինչպես մինչդատական վարույթում, այնպես էլ դատաքննության փուլում բացակայում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությանը, ապա այս առումով հարկ ենք համարում նշել, որ՝
-մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված քրեական գործով չկան դատակոչված վկաներ,
-մեղադրանքի կողմի ապացույցների ցանկում ներառված բացառապես գրավոր բնույթի ապացույցներ,
-մինչդատական վարույթի սկզբնական փուլից Արտյոմ Աբրահամյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, մասնավորապես՝ կամովին ներկայացրել է իր տանը գտնվող դոնդողանման զանգվածները (որոնց մասին հետաքննության և նախաքննության մարմինները որևէ տվյալ չեն ունեցել), հայտնել է անձնական խուզարկության ժամանակ իրենից վերցված հեռախոսի գաղտնաբառը, ինչպես նաև մանրամասն ցուցմունք է տվել իրեն հայտնի հանգամանքների մասին:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը նույնպես բացակայում է:
Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու առումով կարևոր նշանակություն ունեն նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված հետևյալ հանգամանքները՝
-Արտյոմ Աբրահամյանն ունի մշտական բնակության վայր և աշխատանք,
-Արտյոմ Աբրահամյանն ամուսնացած է, նրա խնամքին է գտնվում է անչափահաս երեխան,
-տնային կալանքի տակ գտնվելու շուրջ 8 ամիսների ընթացքում Արտյոմ Աբրահամյանը դրսևորել է բացառապես պատշաճ վարքագիծ:
Վերոգրյալի հիման վրա գտնում ենք, որ եթե նույնիսկ առկա է Արտյոմ Աբրահամյանը կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու չնչին ռիսկ, ապա բացակայելու արգելքի կիրառումը լիովին ի զորու է չեզոքացնելու այդ չնչին ռիսկը:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, սխալ եզրահանգումներ է կատարել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության վերաբերյալ, ինչպես նաև պատշաճ չի գնահատել մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…):
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական վարույթի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը քրեական վարույթն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյո՞ք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում քննվող քրեական գործով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալը և գնահատական տալն այն նույն չափանիշներով, ինչ նախաքննության փուլում է, անթույլատրելի է, քանի որ այն կարող է վտանգել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը, նկատի ունենալով, որ այդ դեպքում դատարանը, մինչև գործն ըստ էության քննելը և վերջնական դատական ակտով դրան լուծում տալը, գնահատական է տալու ինչպես մեղադրանքին, այնպես էլ գործով ձեռք բերված ապացույցներին, այնինչ այդ հարցի վերջնական պատասխանը պետք է տրվի դատավճռով: Հետևաբար այս հարցին Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է անդրադառնալու և գնահատելու այնքանով, որքանով հիմնավոր կասկածի առկայությունը կարող է գնահատվել առերևույթ (prima facie), եթե իհարկե հիմնավոր կասկածի բացակայությունն ակնհայտ չէ: Այլ կերպ՝ այս փուլում դատարանն իրավասու է գործում առկա ապացույցները և այլ փաստական տվյալները գնահատելու այնքանով, որքանով դա անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատելու առերևույթ (prima facie), այլ ոչ թե՝ ըստ էության, իսկ այդպիսի գնահատման չափանիշին համապատասխան սույն դեպքում այն առկա է, քանի որ հիմնավոր կասկածի ապացուցողական չափանիշը նվազ է, քան անձի մեղքի և դատապարտման համար անհրաժեշտ ապացուցողական չափանիշը, որն առավել բարձր է:
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ հաստատված է համարում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից ենթադրյալ հանցանքներ կատարելու հիմնավոր կասկածի առերևույթ առկայությունը (թեև հիմնավոր կասկածի առկայությունը հատուկ վերանայման բողոքում վիճարկված չէ)։
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
(...)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար,
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
(...)»։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերին և անհրաժեշտ դատավարական մեխանիզմների ընտրության հարցին, արձանագրել է, որ «(...) Անդրադառնալով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ Դատարանը, մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների կատարման եղանակի և դրանց դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում, երբ քրեական վարույթը թևակոխել է քրեադատավարական նոր փուլ, այն է՝ քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, ինչն էլ ենթադրում է, որ տվյալ իրողության առանձնահատկությունների հաշվառմամբ, դեռևս շարունակվում է, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, արդիական մնալ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկը։ Մյուս կողմից՝ նշված ռիսկի մակարդակի նվազմանը զուգահեռ, Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող փուլում ի հայտ է եկել նաև մեկ այլ ռիսկի՝ մեղադրյալի փախուստի կանխման, անհրաժեշտությունը։ Ընդ որում՝ Դատարանը փաստում է, որ, թեև նշյալ ռիսկի վերաբերյալ մինչդատական վարույթում նախորդիվ արձանագրվել է դրանց բացակայության հանգամանքը, այնուամենայնիվ, վարույթի ներկայիս փուլի իրողության, ինչպես նաև փաստական տվյալների համակցության գնահատումը թույլ է տալիս այդ մասին կատարելու կանխատեսական դատողությունը, որի անքակտելի հիմքերը զետեղված են վարույթի նյութերում առկա փաստական տվյալներում։
Նախորդ պարբերության մեջ նշված հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն որոշակիորեն նվազել է, որը պայմանավորված է ոչ միայն, ինքնին, քննության տևողությամբ, այլև այլ փաստահենք իրադրությամբ, մասնավորապես նշվածի առանցքային ցուցիչ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ քրեական վարույթով դատական քննության ընթացքում հետազոտման ենթակա ապացույցները կրում են գրավոր բնույթ, որոնց նկատմամբ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողություններ կատարելու հավանականությունը նվազ է, մյուս կողմից, նկատի ունենալով սույն որոշումը կայացնելու ժամանակ քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով դատաքննության, որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթն ու անկանխատեսելիությունը, Դատարանը գտնում է, որ, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։
Մյուս կողմից՝ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկի նվազման ցուցիչ պետք է դիտել և այդ համատեքստում գնահատել այն հանգամանքները, որ, ի թիվս մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակման ողջ ժամանակահատվածում՝ շուրջ 8 ամիս, գտնվելով տնային կալանքի տակ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք, ամուսնացած է, խնամքին է անչափահաս երեխան։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող արարքների՝ առանձնապես ծանր հանցագործություններ հանդիսանալու և դրանց համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող ռիսկի զսպան տեսանկյունից այս պարագայում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված շարունակական կիրառումը կարող է պիտանի լինել նշված նպատակի ապահովման տեսանկյունից։
Այս համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքների բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, ինչպես նաև այդ արարքների առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու, այդ թվում դրանցից յուրաքանչյուրի համար վեցից տասներկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքներին՝ Դատարանը փաստում է, որ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ, որոնք վկայում են այն մասին, որ սույն դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության շարունակական կիրառման պայմաններում հնարավոր է ապահովել Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակները։
Անդրադարձ կատարելով այլընտրանքային խափանման միջոցների պիտանիության հարցին և առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու իրավաչափության պայմանները փոփոխվել են, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ ակնկալվող նպատակների ապահովումը հնարավոր է իրագործել նվազ խիստ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ, քան տնային կալանքն է։
Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ են եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցով, վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Դատարանի գնահատմամբ այդպիսի հանգամանքներ են հանդիսանում վերը շարադրված փաստական տվյալները, որոնք հիմնվելով օբյեկտիվ սուբյեկտիվ գործոնների վրա, հնարավորություն են տալիս հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռման հիմնարար գաղափարի տեսանկյունից՝ հիմնավոր համարելու սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի փոփոխման անհրաժեշտությունը։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության էականորեն ցածր է, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի փոխարեն վարչական հսկողությունը և դրա հետ համակցված կիրառված՝ առավել մեղմ խափանման միջոցի շարունակական առկայությամբ հնարավոր կլինի հետապնդվող նպատակին հասնել: Այլ կերպ ասած՝ Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը ևս պիտանի է նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու տեսանկյունից և այն պետք է թողնել անփոփոխ։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում փոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ վերացել են մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանք պետք է փոփոխել և կիրառել վարչական հսկողությունը՝ վերջինիս համար սահմանելով հետևյալ պարտականությունները՝
- շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում,
- արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք.Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը,
- արգելել հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ։
Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հետևությունների հաշվառմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ (...)»։
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում, վերը շարադրված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով դատական վարույթում առկա նյութերը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են, բխում են նախաքննության մարմնի ներկայացրած նյութերի համակողմանի ուսումնասիրությունից և վերաբերելի իրավակարգավորումների էությունից։
Նախևառաջ Վերաքննիչ դատարանն փաստում է, որ վիճարկվող դատական ակտում մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու մասին եզրահանգումներ կատարելիս Առաջին ատյանի դատարանը նման վարքագծի դրսևորումը պայմանավորել է մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությամբ։
Քննարկելով վերը նշված քրեադատավարական հիմքերի առկայության հարցը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդունելի են Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները հիշյալ մտավախությունն արձանագրելիս՝ հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը համակողմանի գնահատման է ենթարկել դատաքննության ընթացքը, հնարավոր հանգուցալուծումը, մեղադրյալի հավանական դատապարտման վերաբերյալ գործոնները։
Այս առումով հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության առկայությունը քրեական վարույթի մինչդատական փուլում երբևէ հաստատված չի եղել․ այդ մասին վկայակոչել է նաև Առաջին ատյանի դատարանը, սակայն դատավարության ավարտական փուլին մոտ փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելիս իրավաչափորեն չի անտեսվել նաև մեղադրյալի հավանական վարքագծի վրա ազդող այնպիսի գործոնն, ինչպիսին է՝ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համակցության պայմաններում հնարավոր խիստ պատժի սպառնալիքը։
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ դեռևս չկա վստահություն Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ առ այն, որ լիակատար ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում վերջինը չի դիմի այնպիսի գործողությունների, որոնք կարող են շեղել վարույթի ուղին և խոչընդոտել օբյեկտիվ իրականության բացահայտմանը։ Նման եզրահանգման համար հիմքում ընկած է քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու հանգամանքը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի զսպման լավագույն մեխանիզմը այս փուլում հանդիսանում է վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառումը։
Նշվածի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկայնության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կանխատեսումները բավարար չափով պատճառաբանված և հիմնված են օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող փաստական հանգամանքների վրա, հետևաբար որևէ հիմք չկա Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այդ մասով ոչ իրավաչափ ճանաչելու համար։
Միաժամանակ անդրադառնալով բացառապես բացակայելու արգելք խափանման միջոցով մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու վերաբերյալ բողոքում նշված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում, վարչական հսկողությունից ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պիտանի չէ հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չէ հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։
Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման դեպքերում անհրաժեշտ է գտնել այն հնարավոր լուծումը, որը կապահովի երկու հակադիր շահերի միջև առկա ողջամիտ հավասարակշռությունը, այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Այս տեսանկյունից գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներն այս մասով բխում են գործում առկա փաստերից։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունն որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին 2025 թվականի ապրիլի 04-ի ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-116-րդ, 299-րդ, 355-356-րդ, 359-րդ, 370-371-րդ, 392-393-րդ, 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի ԵԴ1/0983/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԼՈւՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0983/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 24-03-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 84107125 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ/ հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի ՀՀ կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, օժաանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիսկան տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.48 գրամ «Կոկային» տեսակի թմրամիջոցների մասքսանենգությանը և թմրամիջոցներն իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել դրանք։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Աբրահամյան |
| Հայրանուն | Արամի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 46-399 Մաս 3 Կետ 2/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.7 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | կիրառվել է բացակայելու արգելք։ |
Մակագրել
| Երբ | 24-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գարիկ |
| Ազգանուն | Աբելյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 26-03-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Գործ ԵԴ1/0983/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «26» մարտի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Աբելյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի մարտի 24-ին ՀՀ գլխավոր դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 (նախաքննական համարը՝ 84107125) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածների 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածների 3-րդ մասի 2-րդ կետով։ Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հանձնվել է ինձ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարու¬թյան օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի ապրիլի 4-ին, ժամը՝ 14։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Ավան» նստավայրում: Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՏՅՈՄ |
| Ազգանուն | ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԱՐԱՄԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՆԴՐԱՆԻԿ |
| Ազգանուն | ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԷԴԳԱՐ |
| Ազգանուն | ԱՅՎԱԶՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՄԱՐԱՏ |
| Ազգանուն | ՀԱԿՈԲՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | Թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործ ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «04» ապրիլի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ս․ԶԱՔՈՅԱՆԻ հանրային մեղադրող՝ Ա․ԲՈՅԱՋՅԱՆԻ պաշտպաններ՝ Ա․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ԷԴ․ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ մեղադրյալ՝ Ա․ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆԻ նախնական դատալսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննարկման առարկա դարձնելով թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը ՊԱՐԶԵՑ․ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը․ 2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի Օ/Հ բաժնի պետի տեղակալ Հ․Գյուլամիրյանն առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ․ «(…) ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության Օ/Հ բաժնի աշխատակիցներն իրենց լիազորություններն իրականացնելիս 2024 թվականի հուլիսի 31-ին, ժամը 09:10-ի սահմաններում «ԱՄՕ» ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում զննման են ենթարկել «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված US1-114462V9 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված էր՝ SARGIS HOVHANNISYAN, 11 SOUTHGATE BLVD C25 C657982, NEW CASTLE DE 19720-2069, իսկ որպես ուղարկող՝ Extract Labs Inc, 5027 S 1st St, Milan TN 38358-3198: Զննման արդյունքում առաքանում հայտնաբերվեց 1 հատ «DELTA-8 THC GUMMIES FULL SPECTRUM» գրառմամբ սրվակ, որի մեջ առկա էր թվով 30 հատ կապույտ ժելեի նմանվող զանգված, 90 գրամ: Հայտնաբերվածը մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնքվեց RA746690 համարի կնիքով, իսկ US1-114462V9 համարի դատարկ առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով։ Առաջնորդվելով ԵՏՄ ՄՕ 328-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին և 2-րդ ենթակետերի դրույթներով US1-114462V9 նույնականացման համարով առաքանու զննումն իրականացվել է առաքանու հասցեատեր SARGIS HOVHANNISYAN-ի բացակայությամբ։ (…)»։ Հաղորդման հիման վրա՝ 2024 թվականի օգոստոսի 01-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 31-ին, ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի Օ/Հ բաժնի պետի տեղակալ Հ․Գյուլամիրյանն առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ․ «(…) ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության Օ/Հ բաժնի աշխատակիցներն իրենց լիազորություններն իրականացնելիս 2024 թվականի հուլիսի 31-ին, ժամը 10:00-ի սահմաններում «ԱՄՕ» ՓԲԸ-ի Զվարթնոց օդանավակայանի Կարգո բեռնային համալիրում զննման են ենթարկել «Գլոբալ Շիփփինգ» ՍՊԸ-ի միջոցով ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված US-988409V9 համարի առաքանին, որի վրա՝ որպես ստացող, լատինատառ նշված էր՝ SARGIS HOVHANNISYAN, 11 SOUTHGATE BLVD C25 C657982, NEW CASTLE DE 19720-2069, իսկ որպես ուղարկող՝ Extract Labs, 1399 Horizon Avenue, Lafayette CO 80026-9304։ Զննման արդյունքում առաքանում հայտնաբերվեց 1 հատ «RELAX 8 THC GUMMIES» գրառմամբ սրվակ, որի մեջ առկա էր թվով 29 հատ նարնջագույն ժելեի նմանվող զանգված, 90 գրամ: Հայտնաբերվածը մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնքվեց RA746689 համարի կնիքով, իսկ US-988409V9 համարի դատարկ առաքանին չի կնքվել՝ նախատեսվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման նպատակով: Առաջնորդվելով ԵՏՄ ՄՕ 328-րդ հոդվածի 6-րդ կետի 1-ին և 2-րդ ենթակետերի դրույթներով US-988409V9 նույնականացման համարով առաքանու զննումն իրականացվել է առաքանու հասցեատեր SARGIS HOVHANNISYAN-ի բացակայությամբ։ (…)»։ Հաղորդման հիման վրա՝ 2024 թվականի օգոստոսի 01-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 83-0424-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 31-ին, ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի Օ/Հ բաժնի պետ Մ․Խաչատրյանն առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ․ «(…) ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության Օ/Հ բաժնի աշխատակիցներ 2024 թվականի հուլիսի 30-ին «Կարգո» բեռնային համալիրի մաքսայի հսկողության գոտում զննման ենթարկված թիվ US-988409V9 և թիվ US1-114462V9 միջազգային սուրհանդային առաքանիներից հայտնաբերված թմրամիջոցին նմանվող զանգվածների դեպքի վերաբերյալ ձեռնարկված ՕՀ միջոցառումների շրջանակում պարզվել է, որ վերը նշված առաքանիները ստացող օգտատեր՝ Սարգիս Հովհաննիսյանն ունի չստացված թիվ US-7154060 առաքանի, որը գտնվում է Գլոբբինգ ընկերության «Արաբկիր» սպասարկման սրահի պահեստում (ք.Երևան, Հ. Քոչար փողոցի 44/53 շենք ): Մեր կողմից նշված պահեստից պահանջվել է թիվ US-7154060 առաքանին: Սույն թվականի հուլիսի 31-ին ք. Երևան, Իսակով 10 հասցեում գտնվող մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչությունում, մաքսային զննման է ենթարկվել ԱՄՆ-ից ՀՀ ներմուծված US-7154060 համարի միջազգային սուրհանդակային առաքանին, որի վրա որպես ստացող նշված է եղել «Sargis Hwvhannisyan 11 Southgate Blvd C25 New Castle 9720 USA» զննման արդյունքում առաքանու մեջ հայտնաբերվել է զիպ փականով սև գույնի պոլիէթիլենային փաթեթ, որի մեջ տեղադրված է եղել թափանցիկ զիպ փականով փաթեթ «կոկաին» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող սպիտակ զանգվածների պարունակությամբ, հայտնաբերված զանգվածը կշռվել է «POCKET SCALE» կշեռքով և նշված զանգվածների ընդհանուր քաշը կազմել է 4-գրամ: Թիվ US-7154060 համարի միջազգային սուրհանդակային առաքանին փաթեթավորվել է մեկ փաթեթում, որը կնիքվել է 777985 համարի կնիքնով, իսկ առաքանու մեջ հայտնաբերված փոշենման զանգվածը փաթեթավորվեց մեկ փաթեթում, որը կնքվել է 777986 համարի կնիքով: (…)»։ Հաղորդման հիման վրա՝ 2024 թվականի օգոստոսի 01-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 83-0426-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի օգոստոսի 01-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործու-թյուն¬ների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում որոշում է կայացվել՝ թիվ 83-0424-24 քրեական վարույթը և թիվ 83-0426-24 քրեական վարույթը թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթի շրջանակներում շարունակելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին, ժամը՝ 15։10-ին, Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին որոշում է կայացրել Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 5-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա․Բոյաջյանի որոշմամբ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը՝ 2024 թվականի օգոստոսի 6-ին, միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, կիրառելու վերաբերյալ։ Դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 6-ի որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանի միջնորդությունը մերժվել է։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանի 2024 թվականի օգոստոսի 7-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը՝ 2024 թվականի օգոստոսի 7-ին որոշում է կայացրել մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի օգոստոսի 8-ին, ժամը՝ 07։45-ին, Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու հիմքով ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը՝ 2024 թվականի օգոստոսի 8-ին, միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, կիրառելու վերաբերյալ։ Դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 8-ի որոշմամբ՝ վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի և մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի օգոստոսի 12-ին, ժամը՝ 15։23-ից մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Հ․Հովսեփյանը՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 1-ին միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը 2 (երկու) ամսով երկարացնելու վերաբերյալ։ Դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը 2 (երկու) ամսով երկարացնելու վերաբերյալ։ Դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը՝ 2025 թվականի փետրվարի 1-ին միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը 2 (երկու) ամսով երկարացնելու վերաբերյալ։ Դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 6-ի որոշմամբ՝ վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի և մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա․Բոյաջյանի որոշմամբ՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։ ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը՝ 2025 թվականի փետրվարի 28-ին միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ թիվ 83-0423-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը 1 (մեկ) ամսով երկարացնելու վերաբերյալ։ Դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 5-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 12-ը։ 2025 թվականի մարտի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործություն-ների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ավագ քննիչ Հ․Նազարյանը որոշում է կայացրել թիվ 83-0423-23 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի վերաբերյալ քրեական վարույթ անջատելու, այն առանձին վարույթում առանձնացնելու և դրան թիվ 84107125 համարը շնորհելու մասին: 2025 թվականի մարտի 24-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 (նախաքննական համարը՝ 84107125) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածների 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածների 3-րդ մասի 2-րդ կետով։ Նույն օրը՝ քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանին։ 2025 թվականի մարտի 26-ին՝ Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 1.1. Մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը․ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, օժանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությանը և թմրամիջոցներն իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել դրանք: Այսպես. ՀՀ քաղաքացի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը, նպատակ ունենալով ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոցներն ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ և այդ նպատակով քննությամբ չպարզված հանգամանքներում նրան է տրամադրել ոմն Սարգիս Հովհաննիսյանի անձնագրային տվյալները: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձը քրեական վարույթով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, որոնցից «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ 90 գրամ քաշով 30 և 29 հատ դոնդողանման կոնֆետները թաքցրել է «DELTA-8 THC GUMMIES FULL SPECTRUM» և «RELAX 8 THC GUMMIES» գրառմամբ տարաներում, իսկ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը՝ պոլիէթիլենային տոպրակում և ՀՀ առաքելու համար ԱՄՆ-ում հանձնել է բեռնափոխադրող ընկերությանը: 2024 թվականի հուլիսի 31-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայողները «ԱՄՕ» ՓԲ ընկերության «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Կարգո» բեռնային համալիրի մաքսային հսկողության գոտում զննման են ենթարկել ԱՄՆ-ից՝ «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով Սարգիս Հովհաննիսյանի անվամբ ՀՀ ներմուծված US1-114462V9, US-988409V9 և US-7154060 համարների առաքանիները, ինչի արդյունքում դրանցում հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների պարունակությամբ տարաներն ու փաթեթը: ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվել է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, որի շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից թիվ US-988409V9 համարի միջազգային փոստային առաքանիում հայտնաբերված թմրամիջոցները փոխարինվել են նմանատիպ այլ զանգվածներով և դրանք տեղադրվել են նույն համարի միջազգային փոստային առաքանիներում՝ դրանց տալով իրենց սկզբնական տեսքը: Այնուհետև, 2024 թվականի օգոստոսի 04-ին Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը մոտեցել է քաղաք Երևան, Կոմիտասի պողոտա 44/2 հասցեում գործող «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության գրասենյակ միջազգային փոստային առաքանիները ստանալու նպատակով, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինս չի կարողացել ավարտին հասցնել մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված, իր կողմից իրացման համար նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների ձեռք բերելու մտադրությունը, քանի որ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում հիշյալ զանգվածները փոխարինվել էին նմանատիպ այլ զանգվածներով, իսկ առաքանին ստանալուց հետո Արտյոմ Աբրահամյանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է միջազգային փոստային առաքանին և դրանում առկա, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները։ Այսպիսով, Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարում: (…)»։ 2․ Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած բացատրությունները ․ Դատական նիստում հանրային մեղադրող Ա․Բոյաջյանը, ի թիվս այլնի, դիրքորոշում հայտնեց, որ դեռևս շարունակվում են առկա լինել մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին ապօրինի միջամտելու բարձր, ինչպես նաև նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ Հանրային մեղադրողն իր նշված դիրքորոշումը պայմանավորել է, ի թիվ այլնի, մեղադրյալին մեղսագրված արարքների բնույթով և վտանգավորության աստիճանով։ Պաշտպանները հայտնել են, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից ենթադրաբար իրացման նպատակով թմրամիջոց ձեռք բերելու վերաբերյալ փաստական տվյալներ առկա չեն, հետևաբար՝ այդ մասով բացակայում է հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերին՝ նշել են, որ դրանք հավանականությունն ի սպառ բացակայում է, ավելին՝ վարույթի նյութերում առկա չեն դրանց վերաբերյալ հավաստող տվյալներ, ինչպես նաև այդ հանգամանքների մասով նախորդիվ դատարանի որոշումներով արձանագրվել է այդ հիմքերի բացակայությունը։ Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից վարույթին ապօրինի միջամտելուն, ապա նշել են, որ քրեական գործում առկա ապացույցները միայն գրավոր բնույթի են, որոնց վրա մեղադրյալը չի կարող ոչ իրավաչափ ազդեցություն գործադրել։ Պաշտպանները նշել են, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, ավելին՝ վերջինս շուրջ 2 օր գտնվել է ազատության մեջ (երբ ձերբակալումը ճանաչվել է ոչ իրավաչափ) և նոր հանցանք չի կատարել, այսինքն՝ միայն այն հանգամանքը, որ վերջինիս մեղսագրվում են առանձնապես ծանր հանցանքների ենթադրյալ կատարելու փաստը, բավարար չէ հիմնավորելու, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկը։ Պաշտպանները, ի թիվս այլնի, նշել են նաև, որ մեղադրյալն ամուսնացած է, ունի ընտանիք և աշխատանք, խնամքի տակ է գտնվում անչափահաս երեխան։ Ամփոփելով ողջ վերոգրյալը՝ Պաշտպանները միջնորդել են մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը, որը հնարավորություն կտա մեղադրյալին աշխատելու։ Պաշտպանները Դատարանին են ներկայացրել 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ծնված՝ Գրիգորի Արտյոմի Աբրահամյանի ծննդյան թիվ 374537 վկայականը և ամուսնության թիվ 101393 վկայականը։ Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը միացավ պաշտպանների դիրքորոշումներին։ 3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պետք է փոփոխել և կիրառել վարչական հսկողությունը՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։»։ Օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. (…)»։ Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ (…) 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները։ (…)»։ Օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։ Օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»։ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի՝ մինչդատական կալանքի վերաբերյալ հանձնարարականի 9-րդ կետի համաձայն՝ մինչդատական կալանքի կիրառման դեպքում դատարանը պետք է քննարկի, թե արդյոք այլընտրանքային միջոցներով կարելի է խուսափել կալանքի կիրառումից4։ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի՝ անդամ պետություններին ուղղված՝ կալանքի կիրառման, դրա համար անհրաժեշտ պայմանների և չարաշահումներից պաշտպանության երաշխիքների վերաբերյալ հանձնարարականի 4-րդ կետի համաձայն՝ կալանքի ոչ հիմնավոր կիրառումից խուսափելու նպատակով պետք է նախատեսվի այլընտրանքային միջոցների հնարավորինս լայն շրջանակ, առավել քիչ սահմանափակումների կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով հանցանքի կատարման մեջ կասկածվողի վարքագիծը : Նույն հանձնարարականի 7-րդ կետի «c» ենթակետի համաձայն՝ անձը կարող է պահվել կալանքի տակ, եթե փախուստի դիմելու, ծանր հանցանք կատարելու, արդարադատության իրականացմանը միջամտելու կամ հասարակական կարգի պահպանությանը լուրջ սպառնալիք ներկայացնելու վերաբերյալ ենթադրությունները չեն կարող փարատվել այլընտրանքային միջոցների կիրառմամբ ։ «Ազատությունից զրկելու հետ չկապված միջոցների վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Տոկիոյի կանոններ») 6.1-րդ կետի համաձայն՝ մինչդատական կալանքը քրեական դատավարությունում պետք է կիրառվի որպես վերջին միջոց (last resort)՝ հաշվի առնելով նախաքննության խնդիրները, հասարակության և տուժողի պաշտպանությունը ։ Նույն կանոնների 6.2-րդ կետի համաձայն՝ մինչդատական կալանքի այլընտրանքային միջոցները պետք է կիրառվեն հնարավորինս վաղ փուլում ։ 12․ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. - ներպետական իշխանությունները, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս, պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել տվյալ անձի ներկայությունը դատաքննությանը , - կալանքը պետք է կիրառվի որպես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք երաշխավորել վարույթի պատշաճ ընթացքը , - կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ ներգործության ուժով նվազ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու համար, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի , -մեղադրյալի կողմից վարույթի պատշաճ իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը չի կարող որպես հիմք մատնանշվել վերացական մակարդակում և պետք է հիմնավորված լինի փաստական ապացույցներով ։ Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և հետևողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը կրկնել է, որ խափանման միջոցները, դասակարգվելով կալանավորման և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցների, նպատակ ունեն ապահովելու քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և կիրառվում են միայն այն դեպքում, երբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ անձը կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործողությունները կամ դրանցից որևէ մեկը: Ընդ որում, վերոնշյալ նպատակի իրականացման համար, անհրաժեշտ և պիտանի խափանման միջոցի կոնկրետ տեսակի ընտրության հարցն օրենսդիրը վերապահել է վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը՝ միաժամանակ երաշխավորելով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովելու հնարավորությունը։ Մասնավորապես, օրենսդիրն ամրագրել է, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցների աստիճանակարգությունում, ելնելով ներգործության բնույթից, աստիճանից և վրա հասնող հետևանքներից, կալանքը համարվում է ամենախիստը, քանի որ առավելագույն չափով է սահմանափակում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, և որպես անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման վերջին հնարավոր միջոց (ultima ratio) պետք է կիրառվի այն բացառիկ դեպքերում, երբ կհիմնավորվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցներով երաշխավորելու անհնարինությունը։ Այլ խոսքով՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ վարույթն իրականացնող մարմինը փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ կհիմնավորի, իսկ դատարանն էլ պատճառաբանված որոշմամբ կհաստատի, որ միայն այդ խափանման միջոցի կիրառմամբ է հնարավոր հասնել խափանման միջոցների կիրառմամբ հետապնդվող նպատակներին՝ այդ համատեքստում հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները ։ Ուստի յուրաքանչյուր դեպքում կալանավորման կիրառման հարցը քննարկելիս ելակետ պետք է ընդունվի հիշյալ նպատակների նվաճման հանգամանքը, և եթե հիշյալ նպատակներին հասնելը հնարավոր է առանց կալանավորում կիրառելու, ապա այն չպետք է կիրառվի, հակառակ դեպքում կխախտվի անձի իրավունքների սահմանափակման և դրա արդյունքում հետապնդվող նպատակի միջև անհրաժեշտ համաչափությունը, որի արդյունքում կալանավորումը կվերածվի պարզապես պատժիչ միջոցի կամ կհետապնդի պատժիչ նպատակներ: Նշվածի համատեքստում Վճռաբեկ դատարանի համար ուղենիշ է այն գաղափարը, որ իրավական պետությունում քրեական դատավարության նպատակներին պետք է հասնել ոչ թե ցանկացած, այլ՝ անձի իրավունքների և ազատությունների հնարավորինս քիչ սահմանափակման ճանապարհով, ինչն ուղղակիորեն պայմանավորված է մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության հրամայականով։ Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի և դրա հետ փոխկապակցված 18-րդ, 29-րդ, 43-րդ, 118-119-րդ հոդվածների համալիր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդիրը, խափանման միջոցի հիմքերի առկայության և այն կիրառելու անհրաժեշտության մասին խոսելիս, օգտագործում է «կարող է» ձևակերպումը և դրանով իսկ ընդգծում, որ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ պետք է լինի ռիսկի առկայություն կամ հավանականություն, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան: Նշվածը, սակայն, չի նշանակում, որ երբ արդեն իսկ վերոնշյալ գործողությունները մեղադրյալի կողմից կատարվել են, ապա նրա նկատմամբ ուշացած լինելու պատճառաբանությամբ չպետք է կալանավորում կիրառել, այլ ընդհակառակը՝ այդպիսի դեպքերում կալանավորման կիրառումը կլինի առավել քան հիմնավորված և պատճառաբանված: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ըստ օրենսդրի տրամաբանության՝ չպետք է թույլատրել, որպեսզի մեղադրյալը դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ, իսկ դրանից հետո նրա նկատմամբ քննարկվի կալանավորում կիրառելու հարցը, քանի որ կախված նրանից, թե մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված որ գործողություններն է կատարել, խափանման միջոց կալանավորման կիրառումը որոշ դեպքերում կարող է լինել ուշացած։ Վերոգրյալի լույսի ներքո հարկ է փաստել, որ դրանով է պայմանավորված Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքն առ այն, որ խափանման միջոցների՝ օրենքով սահմանված հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսվող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որոնցով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը ։ Նշվածն ուղենիշ է կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կանխավարկածը բացառելու համար և պայման՝ դրա կիրառումը հիմնավորվածության չափանիշին համապատասխանելու համար։ Հետևաբար հենց այդ պատճառով է, որ խափանման միջոց կիրառելիս պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել դրա կիրառման կամ չկիրառման անհրաժեշտության մասին: Անդրադառնալով խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու անհրաժեշտությունը որոշելու չափանիշ հանդիսացող՝ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող հնարավոր հանգամանքների առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ դրանց էական նշանակություն ունենալը և որոշիչ դերը նախևառաջ պայմանավորված է նրանով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցներին որոշ բացառություններով, ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ որպեսզի իրավասու մարմինը գործնականում հնարավորություն ունենա տարբերակված մոտեցում ցուցաբերել և նույն հիմքերի առկայության պայմաններում պիտանի խափանման միջոց ընտրելու մասին ճիշտ եզրահանգում կատարել և հիմնավորել դրա անհրաժեշտությունը՝ պետք է հաշվի առնել նաև որոշ հանգամանքներ: Մասնավորապես՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նման հանգամանքներ, ի թիվս այլնի, կարող են լինել՝ 1) վերագրվող հանցանքի փաստական հանգամանքները, ակնկալվող պատժի ծանրության աստիճանը, ինչպես նաև ազատությունից զրկելուն այլընտրանքային պատիժների առկայությունը, 2) մեղադրյալի անձին ներկայացվող հանգամանքները, մասնավորապես՝ դատվածության առկայությունը (նախկինում կատարած արարքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, նշանակված պատժի տեսակը, չափը, պատիժը կրելու/ազատվելու հանգամանքը և այլն), ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանքները, 3) մեղադրյալի տարիքը, սեռը, առողջական վիճակը, քաղաքացիությունը (ՀՀ քաղաքացի է, երկքաղաքացի, օտարերկրյա քաղաքացի, քաղաքացիություն չունեցող անձ, ապաստան հայցող անձ կամ փախստական), ուսման պայմանները, եթե սովորում է և այլն, 4) զբաղմունքի տեսակը, հասարակությունում ունեցած սոցիալական դիրքը և դերը, եթե աշխատում է, ապա զբաղեցրած պաշտոնը և դրանից բխող հնարավոր ազդեցությունն օգտագործելու հավանականությունը և այլն, 5) ընտանեկան դրությունը (ամուսնացած, ամուսնալուծված), խնամքին անչափահաս կամ անաշխատունակ անձանց առկայությունը, ընտանեկան ամուր կապերը, 6) բնակության մշտական վայրի առկայությունը, ինչպես նաև բնակության վայրում սոցիալական ամուր կապերը, 7) մեղադրյալի գույքային դրությունը, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը, կամ հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքի առկայությունը, դրա չափը, այդ գույքի ծագումը թաքցնելուն ուղղված գործողությունների բնույթը և այլն, 8) մեղադրյալի կյանքին սպառնացող վտանգի առկայությունը, 9) եթե մեղադրյալը նախկինում ենթարկվել է քրեական պատասխանատվության և/կամ պատժի, ապա նրա վարքագիծը նախկինում իրականացվող քրեական վարույթի ընթացքում (թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով, էապես խոչընդոտել է վարույթին և այլն), ինչպես նաև այլ ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման մեջ մեղադրվելու մասին մեկ այլ վարույթի առկայությունը (մինչդատական, դատական), 10) այն հանգամանքները, որոնք բացառում են քրեական հետապնդումը (թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից) կամ քրեական վարույթը, 11) գործով ներգրավված տուժողի, վկաների, այլ մեղադրյալների հետ փոխհարաբերությունների բնույթը, 12) խափանման միջոց կալանք ընտրված լինելու դեպքում տևողության ողջամտությունը և դրանով պայմանավորված այլ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող պայմանները, 13) այլ էական հանգամանքներ: Հատկանշական է, որ վերոգրյալ հանգամանքները խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի առնելու մասին դրույթներ է պարունակում նաև Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետություններին ուղղված՝ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի «Նախնական կալանք կիրառելու, դրա կիրառման պայմանների և խոշտանգումն ու բռնությունը բացառելու միջոցների մասին» (2006) 13 հանձնարարականը, որի 9-րդ կետի համաձայն՝ [1] Ցանկացած ռիսկի սահմանումը պետք է հիմնվի տվյալ գործի հանգամանքների վրա, սակայն հատուկ ուշադրություն պետք է դարձվի հետևյալին՝ «ա) ենթադրելի հանցագործության բնույթին և լրջությանը, բ) պատիժը, որը կարող է նշանակվել դատապարտման դեպքում, գ) տվյալ անձի տարիքը, առողջական վիճակը, բնավորությունը, ծագումը և անձնական ու սոցիալական հանգամանքները, և մասնավորապես համայնքի հետ նրա ունեցած կապերը, և դ) տվյալ անձի վարքը, հատկապես՝ ինչպես է նա կատարել որևէ պարտականություն, որը կարող է դրված լինել նրա վրա նախորդ քրեական վարույթների ընթացքում: Փաստը, որ տվյալ անձն այն պետության քաղաքացի չէ, որտեղ ենթադրաբար կատարվել է հանցագործությունը, կամ որևէ այլ կապ չունի այդ պետության հետ, ինքնին բավարար չի կարող լինել եզրակացնելու, որ առկա է փախուստի ռիսկ»: Ընդհանրացնելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ օրենսդրի կողմից սահմանված բոլոր խափանման միջոցների համար միասնական հիմքերի պայմաններում՝ պիտանի խափանման միջոցն ընտրելու հարցում էական և որոշիչ կարող են լինել վերոթվարկյալ հանգամանքները, որոնք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ վերլուծության և գնահատման արժանանան խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու անհրաժեշտության մասին հետևություն անելիս: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոց կիրառելու հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը բավարար է, որպեսզի փաստվի, որ մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտություն կա կիրառելու որևէ խափանման միջոց, իսկ կոնկրետ տեսակն ընտրելու համար արդեն իրավասու մարմնի համար ուղենիշ է վերոգրյալ չափանիշների գնահատումը։ Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման առանձնահատկություններին՝ նախևառաջ հարկ է նշել, որ այն որպես այլընտրանքային խափանման միջոց, նշանակվում է դատարանի որոշմամբ բացառապես մեղադրյալի նկատմամբ և, ի տարբերություն կալանքի կամ տնային կալանքի, ենթադրում է ոչ թե անձի ազատության սահմանափակում, այլ՝ առավելապես ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի սահմանափակում։ Այսինքն՝ նման պարագայում անձը թեև չի զրկվում այս կամ այլ վայր այցելելու հնարավորությունից, բայց սահմանված օրերին իրավասու մարմին ներկայանալու պարտականությունը նրան զրկում է առնվազն այդ ժամանակ այլ վայրում գտնվելու կամ այլ գործողություններ կատարելու հնարավորությունից։ Այսինքն՝ այս խափանման միջոցը կոչված է առավելապես անձի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի սահմանափակմանը և այդ կերպ՝ անձի պատշաճ վարքագիծ դրսևորելուն հարկադրելուն։ Միևնույն ժամանակ, նշված խափանման միջոցի կիրառմամբ դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև կատարել որոշակի այլ գործողություններ ևս, մասնավորապես՝ առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, վարչական շրջանը, այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր, հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ, օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը : Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է նաև, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված` մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորման հավանական ձևերի մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով ։ Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանը ևս մեկ անգամ արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Բացի այդ, համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում ։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս նրան վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորությանը, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ, դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին : Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայման հանդիսացող՝ մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածին, ապա դրա առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը Էդգար Եղիազարյանի գործով ընդգծել է, որ. «14. (…) [Կ]ալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը: Մինչդատական վարույթում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար հիմնավոր կասկածի առկայությունն ունի հիմնարար նշանակություն, քանզի դրա բացակայության պայմաններում անձի ազատության ցանկացած սահմանափակում կհամարվի ի սկզբանե ապօրինի: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ իրավասու մարմինը պետք է ներկայացնի փաստեր կամ տեղեկություններ, որոնք կհամոզեն դատարանին, որ անձը հիմնավոր կերպով է կասկածվում /մեղադրվում/ ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ: Այսինքն՝ քրեական հետապնդման մարմինները պետք է ներկայացնեն կասկածը հիմնավորող որոշակի փաստական հանգամանքներ, իսկ դրա վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված և, միևնույն ժամանակ, չպետք է պարունակեն իրավական գնահատականներ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցի առնչությամբ: 15. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել հետևյալ հանգամանքները՝ - հիմնավոր կասկածի բացակայության դեպքում անձի ազատության իրավունքը սահմանափակելն ինքնին ապօրինի է, - հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, "կասկածը" պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը և դեպքի, իրադարձության համընկնումը այն հանցանքին, որի առերևույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում /մեղադրվում/ է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված (…)» ։ Այս առումով հարկ է արձանագրել, որ սույն քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության համար, որն էլ ենթադրում է հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի մասնակցությամբ, զենքերի հավասարության պայմաններում՝ ապացուցման գործընթացի՝ ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով (վերդիկտ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը) նախատեսված հարցերի հերքում կամ հաստատում։ Նշվածից երևում է, որ գործի ըստ էության քննության ժամանակ դրված է առավել բարձր ապացուցողական չափանիշ, մինչդեռ հիմնավոր կասկածի ապացուցման համար բավական են կատարված արարքի հետ անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող փաստեր կամ տեղեկություններ ունենալը և հաստատելը քննարկվող դեպքի և այն հանցագործության իդենտիկությունը, որի կատարման մեջ անձը մեղադրվում է: Նման պայմաններում՝ Դատարանը, թեև արձանագրում է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելու չափանիշը նվազ ցածր է ըստ էության քննության ժամանակ Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածով նախատեսված պարզման ենթակա հանգամանքները հավաստելու չափանիշից, այնուամենայնիվ, գտնում է, որ անձի մեղավորությունը և մեղադրանքի հիմքում ընկած հանգամանքների դեռևս պարզված չլինելու (քրեական վարույթը նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու) պարագայում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ առավել խորը վերլուծություններ կատարելը, աներկբա, դիտարկվելու են որպես Դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաբերյալ կանխակալ դիրքորոշման ներկայացում, այնինչ նշված հարցը հիմնական դատալսումները դեռևս չավարտված և դատարանի կողմից մեղքի հարցը լուծված չլինելու դեպքում չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ: Այդ հարցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն հիմնական դատալսումների փուլն ավարտելուց և մեղքի հարցը լուծելուց հետո՝ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքում, քանի որ իրենից ներկայացնում է գործի ըստ էության քննության հիմնական բաղադրատարրերից մեկը։ Այսպիսով՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով նշվածը, ձեռնպահ է մնում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ խորքային վերլուծություններ իրականացնելուց, հակառակ դեպքում կստացվի մի այնպիսի իրավիճակ, երբ դեռևս մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը դատական քննության ժամանակ, զենքերի հավասարության պայմաններում, չիրականացնելով, Դատարանը անուղղակիորեն կարծիք է արտահայտելու մեղադրանքի (կամ դրա մի մասի) հիմնավորվածության վերաբերյալ՝ արդեն իսկ արտահայտելով իր կանխակալ վերաբերմունքը գործի ելքի նկատմամբ։ Անդրադառնալով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ Դատարանը, մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների կատարման եղանակի և դրանց դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում, երբ քրեական վարույթը թևակոխել է քրեադատավարական նոր փուլ, այն է՝ քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, ինչն էլ ենթադրում է, որ տվյալ իրողության առանձնահատկությունների հաշվառմամբ, դեռևս շարունակվում է, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, արդիական մնալ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկը։ Մյուս կողմից՝ նշված ռիսկի մակարդակի նվազմանը զուգահեռ, Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող փուլում ի հայտ է եկել նաև մեկ այլ ռիսկի՝ մեղադրյալի փախուստի կանխման, անհրաժեշտությունը։ Ընդ որում՝ Դատարանը փաստում է, որ, թեև նշյալ ռիսկի վերաբերյալ մինչդատական վարույթում նախորդիվ արձանագրվել է դրանց բացակայության հանգամանքը, այնուամենայնիվ, վարույթի ներկայիս փուլի իրողության, ինչպես նաև փաստական տվյալների համակցության գնահատումը թույլ է տալիս այդ մասին կատարելու կանխատեսական դատողությունը, որի անքակտելի հիմքերը զետեղված են վարույթի նյութերում առկա փաստական տվյալներում։ Նախորդ պարբերության մեջ նշված հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն որոշակիորեն նվազել է, որը պայմանավորված է ոչ միայն, ինքնին, քննության տևողությամբ, այլև այլ փաստահենք իրադրությամբ, մասնավորապես նշվածի առանցքային ցուցիչ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ քրեական վարույթով դատական քննության ընթացքում հետազոտման ենթակա ապացույցները կրում են գրավոր բնույթ, որոնց նկատմամբ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողություններ կատարելու հավանականությունը նվազ է, մյուս կողմից, նկատի ունենալով սույն որոշումը կայացնելու ժամանակ քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով դատաքննության, որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթն ու անկանխա¬տեսելիությունը, Դատարանը գտնում է, որ, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Մյուս կողմից՝ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկի նվազման ցուցիչ պետք է դիտել և այդ համատեքստում գնահատել այն հանգամանքները, որ, ի թիվս մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակման ողջ ժամանակահատվածում՝ շուրջ 8 ամիս, գտնվելով տնային կալանքի տակ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք, ամուսնացած է, խնամքին է անչափահաս երեխան։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող արարքների՝ առանձնապես ծանր հանցագործություններ հանդիսանալու և դրանց համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող ռիսկի զսպան տեսանկյունից այս պարագայում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված շարունակական կիրառումը կարող է պիտանի լինել նշված նպատակի ապահովման տեսանկյունից։ Այս համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքների բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, ինչպես նաև այդ արարքների առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու, այդ թվում դրանցից յուրաքանչյուրի համար վեցից տասներկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքներին՝ Դատարանը փաստում է, որ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ, որոնք վկայում են այն մասին, որ սույն դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության շարունակական կիրառման պայմաններում հնարավոր է ապահովել Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակները։ Անդրադարձ կատարելով այլընտրանքային խափանման միջոցների պիտանիության հարցին և առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու իրավաչափության պայմանները փոփոխվել են, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ ակնկալվող նպատակների ապահովումը հնարավոր է իրագործել նվազ խիստ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ, քան տնային կալանքն է։ Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ են եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցով, վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Դատարանի գնահատմամբ այդպիսի հանգամանքներ են հանդիսանում վերը շարադրված փաստական տվյալները, որոնք հիմնվելով օբյեկտիվ սուբյեկտիվ գործոնների վրա, հնարավորություն են տալիս հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռման հիմնարար գաղափարի տեսանկյունից՝ հիմնավոր համարելու սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի փոփոխման անհրաժեշտությունը։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության էականորեն ցածր է, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի փոխարեն վարչական հսկողությունը և դրա հետ համակցված կիրառված՝ առավել մեղմ խափանման միջոցի շարունակական առկայությամբ հնարավոր կլինի հետապնդվող նպատակին հասնել: Այլ կերպ ասած՝ Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը ևս պիտանի է նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու տեսանկյունից և այն պետք է թողնել անփոփոխ։ Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում փոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ վերացել են մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանք պետք է փոփոխել և կիրառել վարչական հսկողությունը՝ վերջինիս համար սահմանելով հետևյալ պարտականությունները՝ - շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում, - արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք.Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը, - արգելել հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հետևությունների հաշվառմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով և Օրենսգրքի 33-34-րդ, 115-130-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ․ 1. Թիվ ԵԴ1/0983/01/25 (նախաքննական համարը՝ 84107125) քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի (ծնված՝ 1993 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ՀՀ-ում, ՀՀ քաղաքացի, անձնագիր՝ BA3361330, ազգությամբ հայ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, աշխատում է «Բրանսֆեր ՍՊԸ» որպես փոխտնօրեն, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, բնակարան 90 հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխել: 2. Թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը, որի ընթացքում վերջինս պարտավոր է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: 3. Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք.Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը։ 4. Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելել հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ: 5. ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը պարտավորեցնել՝ վերացնել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքից բխող սահմանափակումները: 6. Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնին: 7. Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի հսկողությունն իրականացնել առանց Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցների: 8. Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ 9. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱԲԵԼՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Թիվ ԵԴ1/2765/01/25 քրեական գործի քննության շրջանակներում առանձին սենյակում գտնվելու պատճառով։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | ԱՐՏՅՈՄ |
| Ազգանուն | ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԱՐԱՄԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Արդարացման |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:24 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0983/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 21-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արտյոմ Աբրահամյան Բեկանել Երևան քաղաքի /Ավան/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 04.04.2025թ-ի որոշումը ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց թողնելով միայն բացակայելու արգելքը: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.7 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 12-05-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0983/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ Ու Մ «12» մայիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշումը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական ընթացքը. ԵԴ1/0983/01/25 (84107125) քրեական վարույթով Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ. «(․․․) [Ն]ա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, օժանդակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների մաքսանենգությանը և թմրամիջոցներն իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել դրանք: Այսպես. ՀՀ քաղաքացի Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը, նպատակ ունենալով ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոցներն ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ և այդ նպատակով քննությամբ չպարզված հանգամանքներում նրան է տրամադրել ոմն Սարգիս Հովհաննիսյանի անձնագրային տվյալները: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, ԱՄՆ-ում դեռևս ինքնությունը չպարզված անձը քրեական վարույթով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ, որոնցից «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ 90 գրամ քաշով 30 և 29 հատ դոնդողանման կոնֆետները թաքցրել է «DELTA-8 THC GUMMIES FULL SPECTRUM» և «RELAX 8 THC GUMMIES» գրառմամբ տարաներում, իսկ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցը՝ պոլիէթիլենային տոպրակում և ՀՀ առաքելու համար ԱՄՆ-ում հանձնել է բեռնափոխադրող ընկերությանը: 2024 թվականի հուլիսի 31-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայողները «ԱՄՕ» ՓԲ ընկերության «Զվարթնոց» օդանավակայանի «Կարգո» բեռնային համալիրի մաքսային հսկողության գոտում զննման են ենթարկել ԱՄՆ-ից՝ «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության միջոցով Սարգիս Հովհաննիսյանի անվամբ ՀՀ ներմուծված US1-114462V9, US-988409V9 և US-7154060 համարների առաքանիները, ինչի արդյունքում դրանցում հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների պարունակությամբ տարաներն ու փաթեթը: ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվել է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, որի շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից թիվ US-988409V9 համարի միջազգային փոստային առաքանիում հայտնաբերված թմրամիջոցները փոխարինվել են նմանատիպ այլ զանգվածներով և դրանք տեղադրվել են նույն համարի միջազգային փոստային առաքանիներում՝ դրանց տալով իրենց սկզբնական տեսքը: Այնուհետև, 2024 թվականի օգոստոսի 04-ին Արտյոմ Արամի Աբրահամյանը մոտեցել է քաղաք Երևան, Կոմիտասի պողոտա 44/2 հասցեում գործող «Գլոբալ Շիփինգ» ՍՊ ընկերության գրասենյակ միջազգային փոստային առաքանիները ստանալու նպատակով, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով վերջինս չի կարողացել ավարտին հասցնել մաքսանենգությամբ ՀՀ առաքված, իր կողմից իրացման համար նախատեսված առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուրը՝ 2.4038 գրամ «Տետրահիդրոկաննաբինոլ» և առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2,48 գրամ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցների ձեռք բերելու մտադրությունը, քանի որ «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում հիշյալ զանգվածները փոխարինվել էին նմանատիպ այլ զանգվածներով, իսկ առաքանին ստանալուց հետո Արտյոմ Աբրահամյանը ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է միջազգային փոստային առաքանին և դրանում առկա, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում թմրամիջոցին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները։ Այսպիսով, Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարում: (…)»։ 2025 թվականի ապրիլի 4-ի ԵԴ1/0983/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ թիվ ԵԴ1/0983/01/25 (նախաքննական համարը՝ 84107125) քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխվել է։ Թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է վարչական հսկողությունը, որի ընթացքում վերջինս պարտավոր է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք. Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը: Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին արգելվել է հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը պարտավորեցվել է՝ վերացնել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքից բխող սահմանափակումները: Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնին՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի հսկողությունն իրականացնելով առանց Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցների։ Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ: Բողոքարկվող դատական ակտը մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանն ստացել է 2025 թվականի ապրիլի 11-ին։ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել ապրիլի 21-ին) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ԵԴ1/0983/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքը: Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ գործը (նյութը) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել 2025 թվականի ապրիլի 29-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 30-ին: 2025 թվականի մայիսի 02-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ ԵԴ1/0983/01/24 գործով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, համապատասխան բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ չեն ստացվել: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Անդրանիկ Մնացականյանն իր կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքով խնդրել է մասնակիորեն՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելու մասով բեկանել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշումը՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց թողնելով միայն բացակայելու արգելքը: Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշվել է հետևյալը. «(…) Գտնում ենք, որ դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա: Այսպես. Նախ` հարկ ենք համարում փաստել, որ մինչդատական վարույթում Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս, ինչպես նաև դրա ժամկետը երկարաձգելիս դատարաններն առկա չեն համարել Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը (տե՛ս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 8-ի, հոկտեմբերի 3-ի, դեկտեմբերի 6-ի, փետրվարի 6-ի և մարտի 5-ի որոշումները): Մինչդեռ քրեական գործի դատաքննության փուլում Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ նոր փաստական հանգամանքի վկայակոչման, անթույլատրելի կերպով առկա է համարել Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը՝ դրա հիմքում դնելով բացառապես նրա վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված լինելու և նրան սպառնացող պատժի խստության հանգամանքները: Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ հիմնավորումներն ուղղակիորեն հակասում են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (տե՛ս, օրինակ, Քլութն ընդդեմ Բելգիայի գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87; Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05) և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի (տե՛ս, օրինակ, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշումը) նախադեպային իրավունքին, քանի որ՝ -գործի քննության ընթացքին զուգահեռ խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը (անձի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը) նվազում են: Այս համատեքստում հարկ ենք համարում նշել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը քննարկելիս Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկելը նվազեցրել է այդ ռիսկը, -անձին սպառնացող պատժի խստությունն ինքին չի կարող հիմք հանդիսանալ նրա կողմից փախուստի դիմելու ռիսկն առկա համարելու համար: Այսպիսով, գտնում ենք, որ ինչպես մինչդատական վարույթում, այնպես էլ դատաքննության փուլում բացակայում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությանը, ապա այս առումով հարկ ենք համարում նշել, որ՝ -մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված քրեական գործով չկան դատակոչված վկաներ, -մեղադրանքի կողմի ապացույցների ցանկում ներառված բացառապես գրավոր բնույթի ապացույցներ, -մինչդատական վարույթի սկզբնական փուլից Արտյոմ Աբրահամյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, մասնավորապես՝ կամովին ներկայացրել է իր տանը գտնվող դոնդողանման զանգվածները (որոնց մասին հետաքննության և նախաքննության մարմինները որևէ տվյալ չեն ունեցել), հայտնել է անձնական խուզարկության ժամանակ իրենից վերցված հեռախոսի գաղտնաբառը, ինչպես նաև մանրամասն ցուցմունք է տվել իրեն հայտնի հանգամանքների մասին: Այսպիսով, գտնում ենք, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը նույնպես բացակայում է: Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու առումով կարևոր նշանակություն ունեն նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված հետևյալ հանգամանքները՝ -Արտյոմ Աբրահամյանն ունի մշտական բնակության վայր և աշխատանք, -Արտյոմ Աբրահամյանն ամուսնացած է, նրա խնամքին է գտնվում է անչափահաս երեխան, -տնային կալանքի տակ գտնվելու շուրջ 8 ամիսների ընթացքում Արտյոմ Աբրահամյանը դրսևորել է բացառապես պատշաճ վարքագիծ: Վերոգրյալի հիման վրա գտնում ենք, որ եթե նույնիսկ առկա է Արտյոմ Աբրահամյանը կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու չնչին ռիսկ, ապա բացակայելու արգելքի կիրառումը լիովին ի զորու է չեզոքացնելու այդ չնչին ռիսկը: Այսպիսով, գտնում ենք, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, սխալ եզրահանգումներ է կատարել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության վերաբերյալ, ինչպես նաև պատշաճ չի գնահատել մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…): Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական վարույթի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը քրեական վարույթն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյո՞ք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում քննվող քրեական գործով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալը և գնահատական տալն այն նույն չափանիշներով, ինչ նախաքննության փուլում է, անթույլատրելի է, քանի որ այն կարող է վտանգել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը, նկատի ունենալով, որ այդ դեպքում դատարանը, մինչև գործն ըստ էության քննելը և վերջնական դատական ակտով դրան լուծում տալը, գնահատական է տալու ինչպես մեղադրանքին, այնպես էլ գործով ձեռք բերված ապացույցներին, այնինչ այդ հարցի վերջնական պատասխանը պետք է տրվի դատավճռով: Հետևաբար այս հարցին Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է անդրադառնալու և գնահատելու այնքանով, որքանով հիմնավոր կասկածի առկայությունը կարող է գնահատվել առերևույթ (prima facie), եթե իհարկե հիմնավոր կասկածի բացակայությունն ակնհայտ չէ: Այլ կերպ՝ այս փուլում դատարանն իրավասու է գործում առկա ապացույցները և այլ փաստական տվյալները գնահատելու այնքանով, որքանով դա անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատելու առերևույթ (prima facie), այլ ոչ թե՝ ըստ էության, իսկ այդպիսի գնահատման չափանիշին համապատասխան սույն դեպքում այն առկա է, քանի որ հիմնավոր կասկածի ապացուցողական չափանիշը նվազ է, քան անձի մեղքի և դատապարտման համար անհրաժեշտ ապացուցողական չափանիշը, որն առավել բարձր է: Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ հաստատված է համարում է մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից ենթադրյալ հանցանքներ կատարելու հիմնավոր կասկածի առերևույթ առկայությունը (թեև հիմնավոր կասկածի առկայությունը հատուկ վերանայման բողոքում վիճարկված չէ)։ ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (...) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար, (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: (...)»։ Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերին և անհրաժեշտ դատավարական մեխանիզմների ընտրության հարցին, արձանագրել է, որ «(...) Անդրադառնալով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ Դատարանը, մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների կատարման եղանակի և դրանց դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում, երբ քրեական վարույթը թևակոխել է քրեադատավարական նոր փուլ, այն է՝ քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, ինչն էլ ենթադրում է, որ տվյալ իրողության առանձնահատկությունների հաշվառմամբ, դեռևս շարունակվում է, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, արդիական մնալ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկը։ Մյուս կողմից՝ նշված ռիսկի մակարդակի նվազմանը զուգահեռ, Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող փուլում ի հայտ է եկել նաև մեկ այլ ռիսկի՝ մեղադրյալի փախուստի կանխման, անհրաժեշտությունը։ Ընդ որում՝ Դատարանը փաստում է, որ, թեև նշյալ ռիսկի վերաբերյալ մինչդատական վարույթում նախորդիվ արձանագրվել է դրանց բացակայության հանգամանքը, այնուամենայնիվ, վարույթի ներկայիս փուլի իրողության, ինչպես նաև փաստական տվյալների համակցության գնահատումը թույլ է տալիս այդ մասին կատարելու կանխատեսական դատողությունը, որի անքակտելի հիմքերը զետեղված են վարույթի նյութերում առկա փաստական տվյալներում։ Նախորդ պարբերության մեջ նշված հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն որոշակիորեն նվազել է, որը պայմանավորված է ոչ միայն, ինքնին, քննության տևողությամբ, այլև այլ փաստահենք իրադրությամբ, մասնավորապես նշվածի առանցքային ցուցիչ է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ քրեական վարույթով դատական քննության ընթացքում հետազոտման ենթակա ապացույցները կրում են գրավոր բնույթ, որոնց նկատմամբ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողություններ կատարելու հավանականությունը նվազ է, մյուս կողմից, նկատի ունենալով սույն որոշումը կայացնելու ժամանակ քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով դատաքննության, որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթն ու անկանխատեսելիությունը, Դատարանը գտնում է, որ, թեև նվազ, այնուամենայնիվ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Մյուս կողմից՝ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկի նվազման ցուցիչ պետք է դիտել և այդ համատեքստում գնահատել այն հանգամանքները, որ, ի թիվս մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակման ողջ ժամանակահատվածում՝ շուրջ 8 ամիս, գտնվելով տնային կալանքի տակ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք, ամուսնացած է, խնամքին է անչափահաս երեխան։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող արարքների՝ առանձնապես ծանր հանցագործություններ հանդիսանալու և դրանց համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննարկվող ռիսկի զսպան տեսանկյունից այս պարագայում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված շարունակական կիրառումը կարող է պիտանի լինել նշված նպատակի ապահովման տեսանկյունից։ Այս համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով արարքների բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, ինչպես նաև այդ արարքների առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու, այդ թվում դրանցից յուրաքանչյուրի համար վեցից տասներկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքներին՝ Դատարանը փաստում է, որ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ, որոնք վկայում են այն մասին, որ սույն դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության շարունակական կիրառման պայմաններում հնարավոր է ապահովել Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակները։ Անդրադարձ կատարելով այլընտրանքային խափանման միջոցների պիտանիության հարցին և առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու իրավաչափության պայմանները փոփոխվել են, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ ակնկալվող նպատակների ապահովումը հնարավոր է իրագործել նվազ խիստ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ, քան տնային կալանքն է։ Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ են եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցով, վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Դատարանի գնահատմամբ այդպիսի հանգամանքներ են հանդիսանում վերը շարադրված փաստական տվյալները, որոնք հիմնվելով օբյեկտիվ սուբյեկտիվ գործոնների վրա, հնարավորություն են տալիս հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռման հիմնարար գաղափարի տեսանկյունից՝ հիմնավոր համարելու սույն դեպքում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի փոփոխման անհրաժեշտությունը։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության էականորեն ցածր է, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի փոխարեն վարչական հսկողությունը և դրա հետ համակցված կիրառված՝ առավել մեղմ խափանման միջոցի շարունակական առկայությամբ հնարավոր կլինի հետապնդվող նպատակին հասնել: Այլ կերպ ասած՝ Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը ևս պիտանի է նրա պատշաճ վարքագիծն ապահովելու տեսանկյունից և այն պետք է թողնել անփոփոխ։ Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում փոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ վերացել են մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանք պետք է փոփոխել և կիրառել վարչական հսկողությունը՝ վերջինիս համար սահմանելով հետևյալ պարտականությունները՝ - շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում, - արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը՝ ք.Երևան Կոմիտասի պողոտա, 63 շենք, 90 բնակարանը, - արգելել հաղորդակցվել թիվ ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հետևությունների հաշվառմամբ՝ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ (...)»։ Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում, վերը շարադրված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով դատական վարույթում առկա նյութերը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են, բխում են նախաքննության մարմնի ներկայացրած նյութերի համակողմանի ուսումնասիրությունից և վերաբերելի իրավակարգավորումների էությունից։ Նախևառաջ Վերաքննիչ դատարանն փաստում է, որ վիճարկվող դատական ակտում մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու մասին եզրահանգումներ կատարելիս Առաջին ատյանի դատարանը նման վարքագծի դրսևորումը պայմանավորել է մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությամբ։ Քննարկելով վերը նշված քրեադատավարական հիմքերի առկայության հարցը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդունելի են Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները հիշյալ մտավախությունն արձանագրելիս՝ հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը համակողմանի գնահատման է ենթարկել դատաքննության ընթացքը, հնարավոր հանգուցալուծումը, մեղադրյալի հավանական դատապարտման վերաբերյալ գործոնները։ Այս առումով հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության առկայությունը քրեական վարույթի մինչդատական փուլում երբևէ հաստատված չի եղել․ այդ մասին վկայակոչել է նաև Առաջին ատյանի դատարանը, սակայն դատավարության ավարտական փուլին մոտ փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելիս իրավաչափորեն չի անտեսվել նաև մեղադրյալի հավանական վարքագծի վրա ազդող այնպիսի գործոնն, ինչպիսին է՝ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համակցության պայմաններում հնարավոր խիստ պատժի սպառնալիքը։ Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ դեռևս չկա վստահություն Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ առ այն, որ լիակատար ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում վերջինը չի դիմի այնպիսի գործողությունների, որոնք կարող են շեղել վարույթի ուղին և խոչընդոտել օբյեկտիվ իրականության բացահայտմանը։ Նման եզրահանգման համար հիմքում ընկած է քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու հանգամանքը, երբ դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի զսպման լավագույն մեխանիզմը այս փուլում հանդիսանում է վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառումը։ Նշվածի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում Արտյոմ Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկայնության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կանխատեսումները բավարար չափով պատճառաբանված և հիմնված են օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող փաստական հանգամանքների վրա, հետևաբար որևէ հիմք չկա Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այդ մասով ոչ իրավաչափ ճանաչելու համար։ Միաժամանակ անդրադառնալով բացառապես բացակայելու արգելք խափանման միջոցով մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու վերաբերյալ բողոքում նշված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում, վարչական հսկողությունից ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պիտանի չէ հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չէ հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։ Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման դեպքերում անհրաժեշտ է գտնել այն հնարավոր լուծումը, որը կապահովի երկու հակադիր շահերի միջև առկա ողջամիտ հավասարակշռությունը, այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում վարչական հսկողություն խափանման միջոցը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Այս տեսանկյունից գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներն այս մասով բխում են գործում առկա փաստերից։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Արտյոմ Աբրահամյանի նկատմամբ վարչական հսկողությունն որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին 2025 թվականի ապրիլի 04-ի ԵԴ1/0983/01/25 քրեական վարույթով որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-116-րդ, 299-րդ, 355-356-րդ, 359-րդ, 370-371-րդ, 392-393-րդ, 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 04-ի ԵԴ1/0983/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԼՈւՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-05-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` «76» թերթից, 2-րդ հատորը` «57» թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 10-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը` «76» թերթից, 2-րդ հատորը` «57» թերթից |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 48189/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0983/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արտյոմ |
| Ազգանուն | Աբրահամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 20-06-2025 |
| Որոշման ամսաթիվ | 10-07-2025 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0983/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 20 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր Ս.Ավետիսյանը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), ուսումնասիրելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 12-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Ա․Մնացականյանի վճռաբեկ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատական վերանայման բողոքը պետք է բովանդակի` (...) 7) բողոք ներկայացնող անձի անունը, ազգանունը և ստորագրությունը։ (...): Նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Ա․Մնացականյանի կողմից ներկայացված վճռաբեկ բողոքը ստորագրված չէ: Այսինքն՝ պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հատուկ վերանայման բողոքը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով և հինգից տասն օր ժամկետ տրամադրելով, վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով կամ 397-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին»: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի թերությունը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է տրամադրել 10-օրյա ժամկետ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 12-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Ա․Մնացականյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Վճռաբեկ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջներին համապատասխանեցնելու և այն կրկին ներկայացնելու համար տրամադրել 10-օրյա ժամկետ՝ սույն որոշումը ստանալու պահից։ Սահմանված ժամկետում վճռաբեկ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված պահանջներին չհամապատասխանեցնելու դեպքում նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հիման վրա այն կթողնվի առանց քննության: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Դատավոր` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0983/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 10 հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 12-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Ա.Մնացականյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ դատական նիստում, 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխել է, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել վարչական հսկողությունը, որի ընթացքում վերջինս պարտավորեցվել է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում: Մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել իր բնակության վայրը, հաղորդակցվել քրեական վարույթով հնարավոր ներգրավվող վարույթին օժանդակող անձի (անձանց) հետ: Մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։ Մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի պաշտպան Ա.Մնացականյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), 2025 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 4-ի որոշումը: Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի պաշտպան Ա.Մնացականյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ վերադարձվել է՝ թերությունը շտկելու և այն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին համապատասխանեցնելու համար: Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի պաշտպան Ա.Մնացականյանը կրկին վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել: Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար կամ առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 115-116-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ նոր փաստական հանգամանքի վկայակոչման, առկա է համարել Ա.Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը՝ դրա հիմքում դնելով բացառապես նրա վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված լինելու և նրան սպառնացող պատժի խստության հանգամանքները: Ըստ բողոքաբերի, ինչպես մինչդատական վարույթում, այնպես էլ դատաքննության փուլում բացակայում է մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը: Բողոքի հեղինակը նշել է նաև, որ մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված քրեական գործով չկան դատակոչված վկաներ, Ա.Աբրահամյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, մանրամասն ցուցմունք է տվել իրեն հայտնի հանգամանքների մասին: Բողոքաբերի պնդմամբ մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողություն կիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, սխալ եզրահանգումներ է կատարել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության վերաբերյալ, ինչպես նաև պատշաճ չի գնահատել մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Քլութն ընդդեմ Բելգիայի գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի, (գանգատ թիվ 12718/87), Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2006 թվականի հունիսի 1-ի (գանգատ թիվ 7064/05) վճիռներով, Վճռաբեկ դատարանի` Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Մելսիկ Ալեքսանյանի գործով 2025 թվականի ապրիլի 9-ի թիվ ԼԴ1/0059/01/17 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի թվականի մայիսի 12-ի որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ մեղադրյալ Ա.Աբրահամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց թողնելով միայն բացակայելու արգելքը: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար. 2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը»: Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Քլութն ընդդեմ Բելգիայի գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի, (գանգատ թիվ 12718/87); Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2006 թվականի հունիսի 1-ի (գանգատ թիվ 7064/05) վճիռների, Վճռաբեկ դատարանի` Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Մելսիկ Ալեքսանյանի գործով 2025 թվականի ապրիլի 9-ի թիվ ԼԴ1/0059/01/17 որոշումների մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված վճիռների և որոշումներին։ Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 12-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արտյոմ Արամի Աբրահամյանի պաշտպան Ա.Մնացականյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 26-06-2025 |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 12-05-2025 թվականի որոշման դեմ։ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 12-06-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից՝ 76, 57 թերթ։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 12-06-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից՝ 76,95 թերթ |