Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0974/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
9.3
Պատասխանող
Կարեն Մանգասարյան Բաբկենի
Կարեն Մանգասարյան Բաբկենի
Կարեն Մանգասարյան
Կարեն Մանգասարյան
Կարեն Մանգասարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սամվել Յուզբաշյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 254 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սամվել Յուզբաշյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Ալավերդյան
Աննա Մաթևոսյան
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-10-28 | 11:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-12 | 16:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-11 | 16:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-15 | 10:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-10 | 11:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-02 | 14:15 | 6 | Նիստը կայացել է |
Գործ ԵԴ1/0974/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ
Հ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Ա.ՂԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալի բացակայությամբ դատաքննություն իրականացնելու կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ծնված՝ 15.02.1979թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին մասնագիտական կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատապարտված, հաշվառված՝ Արարատի մարզ, գ. Վերին Արտաշատ, Կոմիտասի 26 բնակարան հասցեում, բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Կենտրոն թաղ., 33 շ., 9 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-7/:
1.2 Նույն օրը որոշում է կայացվել Արսեն Գևորգի Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 8/:
1.3 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-56/:
1.4 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 57/:
1.5 2025 թվականի հունվարի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 62-63/:
1.6 2025 թվականի հունվարի 08-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 75-78/:
1.7 2025 թվականի հունվարի 10-ին որոշում է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2025 թվականի հունվարի 03-ին կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 84-88/:
1.8 2025 թվականի մարտի 17-ին կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 107-114/:
1.9 2025 թվականի մարտի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.10 2025 թվականի մարտի 21-ին թիվ 13-1033-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/0974/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.11 2025 թվականի մարտի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.12 2025 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և նրան նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 ամիս ժմակետով:
1.13 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթ /հեռակա վարույթ/ իրականացնելու մասին:
1.14 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.15 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ «նա, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.ահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս»:
3. Հեռակա դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ 008835 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արսեն Ղահրամանյանը հաղորդել է, որ 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Օղակաձև զբոսայգում իրեն է մոտեցել ոմն Կարենը և հեռախոսազանգ կատարելու պատրակով վերցնելով իրենից այն, օգտվելով իր անուշադրությունից հափշտակել է այն՝ պատճառելով 150.000 ՀՀ դրամի վնաս /հատոր 1-ին, գ.թ. 3, դատական նիստին արձանագրություն/:
3.2 Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնը: Արսեն Ղահրամանյանը մատնացույց արեց զվարճանքի կենտրոնի ծայրամասում գտնվող մանկական գնացքը և հայտնեց, որ հիշյալ գնացքի հատվածը հանդիսանում է իր աշխատանքի վայրը: Առկա է ցանկապատ, դրանից դեպի արևելեք առկա է հյուսիս-հարավ օվալաձև արահետ՝ սալիկապատված: Գնացքի հատվածքի մեջ մտնող տարածքի դռնից 5 մետր դեպի հյուսիս առկա է կանաչ ներկածածկույթով նստարան: Ա.Ղահրամանյանը հայտարարեց, որ հիշյալ վայրում է նստած է եղել Կարենը, ով խնդրել է իր հեռախոսը, ապա վերցնելովհափշտակել է /.../ /հատոր 1-ին, գ.թ 13-15, 127-129, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Լազերային սկավառակի զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի արձանագրությունները, համաձայն որոնց՝ տուժող Արսեն Ղահրամանյանին պատկանող 077203432 բջջային հեռախոսահամարին 19.08.2024թ.-ին ժամը 22:03:53-ից մինչև 22:41:59 ընկած ժամանակահատվածում 093638343 հեռախոսահամարից կատարվել է ելքային հեռախոսազանգ /հատոր 1-ին, գ.թ. 42-46, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.4 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներ պարունակող լազերային սկավառակը /հատոր 1-ին, գ.թ 41, 104, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.5 Տուժող Արսեն Ղահրամանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանին ճանաչում է աշխատանքի բերումով: Նրա հետ աշխատել է Արցախում և ունի գործընկերային հարաբերություններ: Աշխատում է Լունապարկում, որպես օպերատոր: 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 10-ի սահմաններում Կարենը մոտեցել է իրեն ու զանգ կատարելու նպատակով խնդրել է իր հեռախոսը: Քանի որ նախկինում շատ է եղել, որ վերջինս խնդրի ու ինքն էլ նրան փոխանցել է հեռախոսը, այդ այնգամ ևս չի մերժել ու տվել է: Վստահության պատճառով չի հետևել նրան, շեղվել է, իսկ հետո նկատել է, որ Կարենն արդեն այդ վայրում չէ: Փորձել է զանգել իր բջջային հեռախոսահամարին, սակայն ոչ-ոք չի պատասխանել: Բջջային հեռախոսը Սամսունգ գալաքսի Ա52 մոդելի էր, որը գնել էր մի քանի տարի առաջ 150.000 ՀՀ դրամով: Այգում եղել են նաև ոստիկանության աշխատակիցներ, ում մոտեցել ու հայտնել է կատարվածի մասին: Ոստիկանը իր հեռախոսի մեջ դրված 077203432 բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է, զանգեր գնացել են, սակայն կրկին որևէ մեկը չի պատասխանել և հասկացել է, որ Կարենը գողացել է հեռախոսը: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ հանդիպել են, ինքը նրան հարցրել է թե ինչ է արել, Կարենն էլ պատասխանել է, որ մի քիչ գինովցած է եղել, չի հասկացել, իսկ հետո վաճառել է հեռախոսը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց /դատական նիստի արձանագրություն/:
3.6 Պաշտպանը նշեց, որ մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում ընդունել է իր մեղավորությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեց մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, համաձայն որի՝ տուժող Արսեն Ղահրամանյանին ճանաչել է համատեղ աշխատանքի բերումով: 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին մոտեցել է Լունապարկում աշխատող Արսենին ու նրանից հեռախոս է խնդրել: Քանի որ ոչ սթափ վիճակում է եղել, որոշել է վերցնել ու գնալ, որից հետո հեռախոսը վաճառել է իրեն անծանոթ տղամարդու՝ 12.000 ՀՀ դրամով: Ընդունում է իր մեղքն ու զղջում կատարածի համար: Դեպքից հետո Արսենին չի հանդիպել, քանի որ ամաչում է: /հատոր 1-ին, գ.թ. 79-81, 97-99, դատական նիստի արձանագրություն/:
4. Հեռակա դատաքննությամբ լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը հանդիսանում է չդատապարտված /դատական նիստի արձանագրություն/:
5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
2.2 Հեռակա դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.ահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնասը:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Բաբկեն Մանգասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Գողությունը՝ գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև քննությունից խուսափելը:
5.4 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.3 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.2 և 5.4 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ օր/ ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ առավել մեղմ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակների նվաճումը հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրյալի կողմից հափշտակությունը կատարվել է իր հետ գործընկերային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձից՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով, այնինչ բջջային հեռախոսը Կ.Մանգասարյանի կողմից վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշվածը վկայում է մեղադրյալի սոցիալական այնպիսի դրության մասին, ինչը հնարավորություն չի տալի նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառել: Ինչ վերաբերվում է հանրային աշխատանքներին, ապա Դատարանի մոտ բացակայում է մեղադրյալի առողջական վիճակի մասին այնպիսի տեղեկություններ, որոնք նշված պատժատեսակի կրման հնարավորության մասին կարող էին վկայել: Ի վերջո, Դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու վարքագիծը, որը ևս, մյուս հանգամանքների հետ համադրության մեջ, առավել խիստ պատժատեսակի կիրառման հիմք է հանդիսանում:
5.6 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.7 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված կալանք խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5.8 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 481-րդ հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ/ օր ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, այդ թվում՝ հեռակա վարույթի կիրառման ոչ իրավաչափ լինելու հիմքով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ
Հ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Ա.ՂԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալի բացակայությամբ դատաքննություն իրականացնելու կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ծնված՝ 15.02.1979թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին մասնագիտական կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատապարտված, հաշվառված՝ Արարատի մարզ, գ. Վերին Արտաշատ, Կոմիտասի 26 բնակարան հասցեում, բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Կենտրոն թաղ., 33 շ., 9 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-7/:
1.2 Նույն օրը որոշում է կայացվել Արսեն Գևորգի Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 8/:
1.3 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-56/:
1.4 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 57/:
1.5 2025 թվականի հունվարի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 62-63/:
1.6 2025 թվականի հունվարի 08-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 75-78/:
1.7 2025 թվականի հունվարի 10-ին որոշում է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2025 թվականի հունվարի 03-ին կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 84-88/:
1.8 2025 թվականի մարտի 17-ին կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 107-114/:
1.9 2025 թվականի մարտի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.10 2025 թվականի մարտի 21-ին թիվ 13-1033-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/0974/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.11 2025 թվականի մարտի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.12 2025 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և նրան նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 ամիս ժմակետով:
1.13 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթ /հեռակա վարույթ/ իրականացնելու մասին:
1.14 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.15 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ «նա, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.ահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս»:
3. Հեռակա դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ 008835 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արսեն Ղահրամանյանը հաղորդել է, որ 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Օղակաձև զբոսայգում իրեն է մոտեցել ոմն Կարենը և հեռախոսազանգ կատարելու պատրակով վերցնելով իրենից այն, օգտվելով իր անուշադրությունից հափշտակել է այն՝ պատճառելով 150.000 ՀՀ դրամի վնաս /հատոր 1-ին, գ.թ. 3, դատական նիստին արձանագրություն/:
3.2 Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնը: Արսեն Ղահրամանյանը մատնացույց արեց զվարճանքի կենտրոնի ծայրամասում գտնվող մանկական գնացքը և հայտնեց, որ հիշյալ գնացքի հատվածը հանդիսանում է իր աշխատանքի վայրը: Առկա է ցանկապատ, դրանից դեպի արևելեք առկա է հյուսիս-հարավ օվալաձև արահետ՝ սալիկապատված: Գնացքի հատվածքի մեջ մտնող տարածքի դռնից 5 մետր դեպի հյուսիս առկա է կանաչ ներկածածկույթով նստարան: Ա.Ղահրամանյանը հայտարարեց, որ հիշյալ վայրում է նստած է եղել Կարենը, ով խնդրել է իր հեռախոսը, ապա վերցնելովհափշտակել է /.../ /հատոր 1-ին, գ.թ 13-15, 127-129, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Լազերային սկավառակի զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի արձանագրությունները, համաձայն որոնց՝ տուժող Արսեն Ղահրամանյանին պատկանող 077203432 բջջային հեռախոսահամարին 19.08.2024թ.-ին ժամը 22:03:53-ից մինչև 22:41:59 ընկած ժամանակահատվածում 093638343 հեռախոսահամարից կատարվել է ելքային հեռախոսազանգ /հատոր 1-ին, գ.թ. 42-46, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.4 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներ պարունակող լազերային սկավառակը /հատոր 1-ին, գ.թ 41, 104, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.5 Տուժող Արսեն Ղահրամանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանին ճանաչում է աշխատանքի բերումով: Նրա հետ աշխատել է Արցախում և ունի գործընկերային հարաբերություններ: Աշխատում է Լունապարկում, որպես օպերատոր: 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 10-ի սահմաններում Կարենը մոտեցել է իրեն ու զանգ կատարելու նպատակով խնդրել է իր հեռախոսը: Քանի որ նախկինում շատ է եղել, որ վերջինս խնդրի ու ինքն էլ նրան փոխանցել է հեռախոսը, այդ այնգամ ևս չի մերժել ու տվել է: Վստահության պատճառով չի հետևել նրան, շեղվել է, իսկ հետո նկատել է, որ Կարենն արդեն այդ վայրում չէ: Փորձել է զանգել իր բջջային հեռախոսահամարին, սակայն ոչ-ոք չի պատասխանել: Բջջային հեռախոսը Սամսունգ գալաքսի Ա52 մոդելի էր, որը գնել էր մի քանի տարի առաջ 150.000 ՀՀ դրամով: Այգում եղել են նաև ոստիկանության աշխատակիցներ, ում մոտեցել ու հայտնել է կատարվածի մասին: Ոստիկանը իր հեռախոսի մեջ դրված 077203432 բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է, զանգեր գնացել են, սակայն կրկին որևէ մեկը չի պատասխանել և հասկացել է, որ Կարենը գողացել է հեռախոսը: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ հանդիպել են, ինքը նրան հարցրել է թե ինչ է արել, Կարենն էլ պատասխանել է, որ մի քիչ գինովցած է եղել, չի հասկացել, իսկ հետո վաճառել է հեռախոսը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց /դատական նիստի արձանագրություն/:
3.6 Պաշտպանը նշեց, որ մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում ընդունել է իր մեղավորությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեց մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, համաձայն որի՝ տուժող Արսեն Ղահրամանյանին ճանաչել է համատեղ աշխատանքի բերումով: 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին մոտեցել է Լունապարկում աշխատող Արսենին ու նրանից հեռախոս է խնդրել: Քանի որ ոչ սթափ վիճակում է եղել, որոշել է վերցնել ու գնալ, որից հետո հեռախոսը վաճառել է իրեն անծանոթ տղամարդու՝ 12.000 ՀՀ դրամով: Ընդունում է իր մեղքն ու զղջում կատարածի համար: Դեպքից հետո Արսենին չի հանդիպել, քանի որ ամաչում է: /հատոր 1-ին, գ.թ. 79-81, 97-99, դատական նիստի արձանագրություն/:
4. Հեռակա դատաքննությամբ լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը հանդիսանում է չդատապարտված /դատական նիստի արձանագրություն/:
5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
2.2 Հեռակա դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.ահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնասը:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Բաբկեն Մանգասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Գողությունը՝ գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև քննությունից խուսափելը:
5.4 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.3 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.2 և 5.4 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ օր/ ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ առավել մեղմ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակների նվաճումը հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրյալի կողմից հափշտակությունը կատարվել է իր հետ գործընկերային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձից՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով, այնինչ բջջային հեռախոսը Կ.Մանգասարյանի կողմից վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշվածը վկայում է մեղադրյալի սոցիալական այնպիսի դրության մասին, ինչը հնարավորություն չի տալի նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառել: Ինչ վերաբերվում է հանրային աշխատանքներին, ապա Դատարանի մոտ բացակայում է մեղադրյալի առողջական վիճակի մասին այնպիսի տեղեկություններ, որոնք նշված պատժատեսակի կրման հնարավորության մասին կարող էին վկայել: Ի վերջո, Դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու վարքագիծը, որը ևս, մյուս հանգամանքների հետ համադրության մեջ, առավել խիստ պատժատեսակի կիրառման հիմք է հանդիսանում:
5.6 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.7 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված կալանք խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5.8 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 481-րդ հոդվածներով, Դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ/ օր ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, այդ թվում՝ հեռակա վարույթի կիրառման ոչ իրավաչափ լինելու հիմքով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ
ԵԴ1/0974/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան
քարտուղարությամբ՝ Ա.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ս.Յուզբաշյանի
2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Ս.Յուզբաշյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Ա.Դավթյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը:
Նույն օրը Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել Արսեն Գևորգի Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքն ընտրելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 3-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 8-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել:
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին:
2025 թվականի մարտի 17-ին Քննիչի կողմից կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
2025 թվականի մարտի 21-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2025 թվականի մարտի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 15-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը 3 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին:
2025 թվականի օգոստոսի 11-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթ /հեռակա վարույթ/ իրականացնելու մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճռով վճռվել է՝ «Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ/ օր ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: (…)։
2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 8-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.Ղահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս»:
Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռի՝ «Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) 2.2 Հեռակա դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.Ղահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնասը:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Բաբկեն Մանգասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(…)
5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև քննությունից խուսափելը:
(…)
5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.3 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.2 և 5.4 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ օր/ ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ առավել մեղմ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակների նվաճումը հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրյալի կողմից հափշտակությունը կատարվել է իր հետ գործընկերային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձից՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով, այնինչ բջջային հեռախոսը Կ.Մանգասարյանի կողմից վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշվածը վկայում է մեղադրյալի սոցիալական այնպիսի դրության մասին, ինչը հնարավորություն չի տալի նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառել: Ինչ վերաբերվում է հանրային աշխատանքներին, ապա Դատարանի մոտ բացակայում է մեղադրյալի առողջական վիճակի մասին այնպիսի տեղեկություններ, որոնք նշված պատժատեսակի կրման հնարավորության մասին կարող էին վկայել: Ի վերջո, Դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու վարքագիծը, որը ևս, մյուս հանգամանքների հետ համադրության մեջ, առավել խիստ պատժատեսակի կիրառման հիմք է հանդիսանում:
5.6 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.7 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված կալանք խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5.8 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման։
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ որպես մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի անձը բնութագրվող հանգամանքներ պետք է հաշվի առնել, որ վերջինը դատվածություն չունի, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
Ըստ Բողոքաբերի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ որպես մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը, կատարած հանցանքի համար զղջալը։
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ դատարանը կարող էր նշանակել տուգանքի ձևով պատիժ՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար կլիներ պատժի նպատակների իրագործման համար։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է վերը նշված հանգամանքների հաշվառմամբ պատժի մասով փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ/ ՀՀ դրամի չափով։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված գրությամբ հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով ՝չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրում է այն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միաժամանակ հայտնել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և խնդրում է այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․
«[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման:
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը):
Վկայակոչված նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի անձը բնութագրող հատկանիշները (դատապարտված չլինելը, քննությունից խուսափելը), պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ իրավաչափ եզրահանգման գալով առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիությանը հնարավոր է հասնել միայն Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու միջոցով։
Վերաքննիչ դատարանը ընդգծում է, որ
-նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել, հայտնաբերվելուց հետո նրան պարզաբանվել են մեղադրյալի պարտականությունները, ավելին, կազմվել է արձանագրություն, որով Կ․Մանգասարյանը պարտավորվել է առանց քննիչի թույլտվության չմեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը, կանչի դեպքում ներկայանալ քննութանը, նախապես հայտնել բնակության վայրը փոխելու մասին։ Նշյալ արձանագրության մեջ մեղադրյալը նշել է իր բնակության վայրի հասցեն, որը տարբերվել է վերջինի հաշվառման հասցեից։ Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում մեղադրյալին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել․ մեղադրյալի ծանուցագրերը վերադարձվել են «Հասցեում չի գտնվել» նշումով, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ անձին վարույթն իրականացնող մարմին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին որոշումը չի կատարվել, քանի որ վերջինը չի գտնվել համապատասխան հասցեում, մեղադրյալի հեռախոսահամարը գտնվել է անհասանելի վիճակում, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը որոշումներ է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու և հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին։ Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է անձի դրսևորած վերաբերմունքն իր պարտականությունների կատարման նկատմամբ, որպիսի հանգամանքն էական նշանակություն ունի պատժատեսակ ընտրելու հարցում,
- տուժողին պատճառված վնասը չի վերականգնվել, ինչը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների ժամանակ պատիժ նշանակելիս ունի էական նշանակություն,
-հափշտակության առարկան իրական արժեքից մոտ 10 անգամ էժան վաճառելը, որպիսի հանգամանքը վկայում է արարքի նկատմամբ անձի դրսևորած որոշակի վարքագծի մասին։
Նշյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է, թե որ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ տվյալ հանցանքի համար սահմանված պատժատեսակներից առավել մեղմի նշանակմամբ հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի պահպանմամբ արդարացի պատժի նշանակման, իսկ անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նշանակումը սույն գործի փաստական տվյալների հաշվառմամբ արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Բողոքաբերի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և չեն կարող չեզոքացնել Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Արդյունքում պետք է փաստել, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաբերելի հանգամանքները, թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը, ուստի վերաքննիչ բողոքն անհրաժեշտ է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0974/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան
դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան
Կ.Հովհաննիսյան
քարտուղարությամբ՝ Ա.Հակոբյանի
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ս.Յուզբաշյանի
2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Ս.Յուզբաշյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Ա.Դավթյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը:
Նույն օրը Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել Արսեն Գևորգի Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքն ընտրելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 3-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 8-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել:
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին:
2025 թվականի մարտի 17-ին Քննիչի կողմից կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
2025 թվականի մարտի 21-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
2025 թվականի մարտի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 15-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը 3 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին:
2025 թվականի օգոստոսի 11-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթ /հեռակա վարույթ/ իրականացնելու մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճռով վճռվել է՝ «Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ/ օր ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: (…)։
2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 8-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.Ղահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս»:
Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռի՝ «Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) 2.2 Հեռակա դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.Ղահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնասը:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Բաբկեն Մանգասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(…)
5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև քննությունից խուսափելը:
(…)
5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.3 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.2 և 5.4 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ օր/ ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ առավել մեղմ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակների նվաճումը հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրյալի կողմից հափշտակությունը կատարվել է իր հետ գործընկերային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձից՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով, այնինչ բջջային հեռախոսը Կ.Մանգասարյանի կողմից վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշվածը վկայում է մեղադրյալի սոցիալական այնպիսի դրության մասին, ինչը հնարավորություն չի տալի նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառել: Ինչ վերաբերվում է հանրային աշխատանքներին, ապա Դատարանի մոտ բացակայում է մեղադրյալի առողջական վիճակի մասին այնպիսի տեղեկություններ, որոնք նշված պատժատեսակի կրման հնարավորության մասին կարող էին վկայել: Ի վերջո, Դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու վարքագիծը, որը ևս, մյուս հանգամանքների հետ համադրության մեջ, առավել խիստ պատժատեսակի կիրառման հիմք է հանդիսանում:
5.6 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.7 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված կալանք խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5.8 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման։
Բողոքաբերն ընդգծել է, որ որպես մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի անձը բնութագրվող հանգամանքներ պետք է հաշվի առնել, որ վերջինը դատվածություն չունի, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
Ըստ Բողոքաբերի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ որպես մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը, կատարած հանցանքի համար զղջալը։
Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ դատարանը կարող էր նշանակել տուգանքի ձևով պատիժ՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար կլիներ պատժի նպատակների իրագործման համար։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է վերը նշված հանգամանքների հաշվառմամբ պատժի մասով փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ/ ՀՀ դրամի չափով։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված գրությամբ հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով ՝չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրում է այն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միաժամանակ հայտնել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և խնդրում է այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
(...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․
«[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման:
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը):
Վկայակոչված նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի անձը բնութագրող հատկանիշները (դատապարտված չլինելը, քննությունից խուսափելը), պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ իրավաչափ եզրահանգման գալով առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիությանը հնարավոր է հասնել միայն Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու միջոցով։
Վերաքննիչ դատարանը ընդգծում է, որ
-նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել, հայտնաբերվելուց հետո նրան պարզաբանվել են մեղադրյալի պարտականությունները, ավելին, կազմվել է արձանագրություն, որով Կ․Մանգասարյանը պարտավորվել է առանց քննիչի թույլտվության չմեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը, կանչի դեպքում ներկայանալ քննութանը, նախապես հայտնել բնակության վայրը փոխելու մասին։ Նշյալ արձանագրության մեջ մեղադրյալը նշել է իր բնակության վայրի հասցեն, որը տարբերվել է վերջինի հաշվառման հասցեից։ Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում մեղադրյալին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել․ մեղադրյալի ծանուցագրերը վերադարձվել են «Հասցեում չի գտնվել» նշումով, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ անձին վարույթն իրականացնող մարմին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին որոշումը չի կատարվել, քանի որ վերջինը չի գտնվել համապատասխան հասցեում, մեղադրյալի հեռախոսահամարը գտնվել է անհասանելի վիճակում, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը որոշումներ է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու և հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին։ Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է անձի դրսևորած վերաբերմունքն իր պարտականությունների կատարման նկատմամբ, որպիսի հանգամանքն էական նշանակություն ունի պատժատեսակ ընտրելու հարցում,
- տուժողին պատճառված վնասը չի վերականգնվել, ինչը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների ժամանակ պատիժ նշանակելիս ունի էական նշանակություն,
-հափշտակության առարկան իրական արժեքից մոտ 10 անգամ էժան վաճառելը, որպիսի հանգամանքը վկայում է արարքի նկատմամբ անձի դրսևորած որոշակի վարքագծի մասին։
Նշյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է, թե որ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ տվյալ հանցանքի համար սահմանված պատժատեսակներից առավել մեղմի նշանակմամբ հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի պահպանմամբ արդարացի պատժի նշանակման, իսկ անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նշանակումը սույն գործի փաստական տվյալների հաշվառմամբ արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Բողոքաբերի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և չեն կարող չեզոքացնել Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Արդյունքում պետք է փաստել, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաբերելի հանգամանքները, թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը, ուստի վերաքննիչ բողոքն անհրաժեշտ է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0974/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0974/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-03-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13-1033-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն՝ գողություն կատարելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00- ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի' 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով ԱՂահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա. Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հայրանուն | Բաբկենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.3 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-03-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ §24¦ մարտի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Յուզբաշյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով. ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի մարտի 21-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 13-1033-24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը թիվ ԵԴ1/0974/01/25 համարի ներքո մակարգվել և նույն թվականի մարտի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, ՈՐՈՇԵՑԻ 1. Թիվ ԵԴ1/0974/01/25 քրեական գործով, ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին՝ ժամը 14:15-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթ նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյաց պող., 24/1, դահլիճ համար 6): 2. Գործը վարույթ ընդունելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին, վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ: 3. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԿԱՐԵՆ |
| Ազգանուն | ՄԱՆԳԱՍԱՐՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԲԱԲԿԵՆԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՍԵՆ |
| Ազգանուն | ՂԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԳԵՈՐԳԻԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Մեղադրյալի և տուժողի բացակայության պատճառով դատական նիստը հետաձգվելէ: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Հետաձգվել է մեղադրյալի բացակայության պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0974/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.Յուզբաշյանի, քարտուղարությամբ՝ Ա.Քոչարյանի, մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող Հ.Պողոսյանի, տուժող Ա.Ղահրամանյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկորոդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-7/: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Արսեն Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 8/: 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-56/: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմաբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 57/: 2025 թվականի հունվարի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմաբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 62-63/: 2025 թվականի հունվարի 08-ին Կ.Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 75-77/: 2025 թվականի մարտի 17-ին կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 107-114/: 2025 թվականի մարտի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին: 2025 թվականի մարտի 21-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 13-1033-24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը թիվ ԵԴ1/0974/01/25 համարի ներքո մակարգվել և նույն թվականի մարտի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին: 2025 թվականի մարտի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի ապրիլի 02-ի և հունիսի 10-ի դատական նիստերին մեղադրյալի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը չի ներկայացել, իսկ նրան ուղարկված ծանուցագրերը հետ են վերադարձվել «հասցեն չի գտնվել» գրառմամբ: 2025 թվականի հունիսի 10-ին որոշում է կայացվել Կ.Մանգասարյանին վարույթն իրականացնող մարմին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին, սակայն հնարավոր չի եղել վերջինիս ներկայությունն ապահովել դատական նիստերին, քանի որ Կ.Մանգասարյանը չի բնակվել նշված հասցեում: 2025 թվականի հուլիսի 15-ի դատական նիստին մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանը չի ներկայացել, իսկ նրան ուղարկված ծանուցագիրը հետ է վերադարձվել «հասցեն չի գտնվել» գրառմամբ: 2. Դատալսումների ընթացքում հայտնած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրող Հ.Պողոսյանը հայտնեց, որ մեղադրյալի կողմից դատական նիստերին առանց որևէ պատճառի չներկայանալը կրում է պարբերական բնույթ, ուստի գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միջնորդեց մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը փոխել և նրա նկատմամբ կիրառել առավել խիստ խափանման միջոց՝ կալանք: 3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Դատարանը, լսելով դատական վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ անհրաժեշտ է փոխել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը և Անդրանիկ Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է կիրառել՝ կալանք խափանման միջոցը, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով /.../ անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «/.../ 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: /.../»: Նույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: /.../ 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին: /.../»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: /.../» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 272-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Մեղադրյալի մաuնակցությունը դատական նիստին պարտադիր է, բացառությամբ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի: Եթե այլ դեպքերում մեղադրյալը դատական նիստին չի ներկայանում, ապա դատալսումները հետաձգվում են: 2. Դատական նիստին առանց հարգելի պատճառի չներկայացած մեղադրյալի նկատմամբ դատարանի որոշմամբ կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքով նախատեսված հարկադրանքի միջոցներ հետագա դատական նիստերին նրա ներկայությունն ապահովելու նպատակով: /.../»: Վերոշարադրվածի ներքո Դատարանն արձանագրում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից սույն քրեական գործով նշանակված դատական նիստերին մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանն առանց հարգելի պատճառների չի ներկայացել: Վերջինիս կողմից խախտվել են իր նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցի պայմանները: Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է իր հաշվառման և բնակության վերաբերյալ տվյալներ, սակայն նշված հասցե ուղարկված ծանուցագրերը հետ են վերադարձել «հասցեն չի գտնվել» նշումով, իսկ նրա կողմից նախաքննության ընթացքում հայտնած հասցեից հնարավոր չի եղել վերջինիս հարկադրաբար ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմին, քանի որ նա չի բնակվել այդ հասցեում: Մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանի կողմից տրված բջջային հեռախոսահամարը գտնվել է անհասանելի վիճակում, իսկ նրա հոր և մոր բջջային հեռախոսահամարներին զանգահարելու միջոցով հնարավոր չի եղել պարզել նրա գտնվելու վայրը: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանը, Դատարանի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալով դատալսումներին, չի կատարում իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները՝ խոչընդոտում է դատարանում գործի քննությանը և թաքնվում է վարույթն իրականացնող մարմնից: Հարկ է նկատել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքը վկայում է այն մասին, որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու վտանգավորության աստիճանը չի կարող չափվել միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ: Այն պետք է գնահատվի մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ հաշվի առնելով, որոնք կարող են հաստատել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու վտանգի առկայությունը (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Յագսին և Սարգինն ընդդեմ Թուրքիայի (Yagci and Sargin v. Turkey), 1995 թվականի հունիսի 8-ի վճիռը, 52-րդ կետ, Իդալովն ընդդեմ Ռուսաստանի (Idalov v. Russia), 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, 145-կետ, Գարիցկին ընդդեմ Լեհաստանի (Garycki v. Poland) 2007 թվականի փետրվարի 6-ի վճիռը, 47-կետ, Չրաիդին ընդդեմ Գերմանիայի (Chraidi v. Germany) 2007 թվականի հունվարի 26-ի վճիռը, 40-րդ կետ), ինչպիսիք սույն դեպքում առկա են: Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և ավելի խիստ խափանման միջոց կիրառելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված պահանջներն առկա են: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ առավել խիստ խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում ապահովել նրա կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պարտականությունների պատշաճ կատարումը: Հիմք ընդունելով վերոնշվածը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նախնական դատալսումների ընթացքում կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք՝ 3 ամիս ժամկետով: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-117-րդ, 270-րդ և 272-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի (ծնված՝ 15.05.1979թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, ք.Հրազդան, Կենտրոն թաղ., 33-րդ շենք, 9-րդ բնակարան հասցեում, հեռ. 098-53-25-35) նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը փոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով: 2. Կալանքի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: 3. Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Հրազդանի բաժնին, ինչպես նաև ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին: 4. Որոշումը ենթակա է անհապաղ կատարման: 5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հայրանուն | Բաբկենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:01 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Կարճաժամկետ ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԴ1/0974/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ տուժող Ա.ՂԱՀՐԱՄԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալի բացակայությամբ դատաքննություն իրականացնելու կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ծնված՝ 15.02.1979թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին մասնագիտական կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատապարտված, հաշվառված՝ Արարատի մարզ, գ. Վերին Արտաշատ, Կոմիտասի 26 բնակարան հասցեում, բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Կենտրոն թաղ., 33 շ., 9 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանքը: 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1.1 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-7/: 1.2 Նույն օրը որոշում է կայացվել Արսեն Գևորգի Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 8/: 1.3 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 55-56/: 1.4 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 57/: 1.5 2025 թվականի հունվարի 03-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 62-63/: 1.6 2025 թվականի հունվարի 08-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 75-78/: 1.7 2025 թվականի հունվարի 10-ին որոշում է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2025 թվականի հունվարի 03-ին կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 84-88/: 1.8 2025 թվականի մարտի 17-ին կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 107-114/: 1.9 2025 թվականի մարտի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։ 1.10 2025 թվականի մարտի 21-ին թիվ 13-1033-24 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/0974/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։ 1.11 2025 թվականի մարտի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.12 2025 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և նրան նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 ամիս ժմակետով: 1.13 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթ /հեռակա վարույթ/ իրականացնելու մասին: 1.14 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.15 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2.1 Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ «նա, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.ահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս»: 3. Հեռակա դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3.1 Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ 008835 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արսեն Ղահրամանյանը հաղորդել է, որ 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Օղակաձև զբոսայգում իրեն է մոտեցել ոմն Կարենը և հեռախոսազանգ կատարելու պատրակով վերցնելով իրենից այն, օգտվելով իր անուշադրությունից հափշտակել է այն՝ պատճառելով 150.000 ՀՀ դրամի վնաս /հատոր 1-ին, գ.թ. 3, դատական նիստին արձանագրություն/: 3.2 Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնը: Արսեն Ղահրամանյանը մատնացույց արեց զվարճանքի կենտրոնի ծայրամասում գտնվող մանկական գնացքը և հայտնեց, որ հիշյալ գնացքի հատվածը հանդիսանում է իր աշխատանքի վայրը: Առկա է ցանկապատ, դրանից դեպի արևելեք առկա է հյուսիս-հարավ օվալաձև արահետ՝ սալիկապատված: Գնացքի հատվածքի մեջ մտնող տարածքի դռնից 5 մետր դեպի հյուսիս առկա է կանաչ ներկածածկույթով նստարան: Ա.Ղահրամանյանը հայտարարեց, որ հիշյալ վայրում է նստած է եղել Կարենը, ով խնդրել է իր հեռախոսը, ապա վերցնելովհափշտակել է /.../ /հատոր 1-ին, գ.թ 13-15, 127-129, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.3 Լազերային սկավառակի զննություն կատարելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի արձանագրությունները, համաձայն որոնց՝ տուժող Արսեն Ղահրամանյանին պատկանող 077203432 բջջային հեռախոսահամարին 19.08.2024թ.-ին ժամը 22:03:53-ից մինչև 22:41:59 ընկած ժամանակահատվածում 093638343 հեռախոսահամարից կատարվել է ելքային հեռախոսազանգ /հատոր 1-ին, գ.թ. 42-46, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.4 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ բջջային հեռախոսահամարի վերծանումներ պարունակող լազերային սկավառակը /հատոր 1-ին, գ.թ 41, 104, դատական նիստի արձանագրություն/: 3.5 Տուժող Արսեն Ղահրամանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանին ճանաչում է աշխատանքի բերումով: Նրա հետ աշխատել է Արցախում և ունի գործընկերային հարաբերություններ: Աշխատում է Լունապարկում, որպես օպերատոր: 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 10-ի սահմաններում Կարենը մոտեցել է իրեն ու զանգ կատարելու նպատակով խնդրել է իր հեռախոսը: Քանի որ նախկինում շատ է եղել, որ վերջինս խնդրի ու ինքն էլ նրան փոխանցել է հեռախոսը, այդ այնգամ ևս չի մերժել ու տվել է: Վստահության պատճառով չի հետևել նրան, շեղվել է, իսկ հետո նկատել է, որ Կարենն արդեն այդ վայրում չէ: Փորձել է զանգել իր բջջային հեռախոսահամարին, սակայն ոչ-ոք չի պատասխանել: Բջջային հեռախոսը Սամսունգ գալաքսի Ա52 մոդելի էր, որը գնել էր մի քանի տարի առաջ 150.000 ՀՀ դրամով: Այգում եղել են նաև ոստիկանության աշխատակիցներ, ում մոտեցել ու հայտնել է կատարվածի մասին: Ոստիկանը իր հեռախոսի մեջ դրված 077203432 բջջային հեռախոսահամարին զանգահարել է, զանգեր գնացել են, սակայն կրկին որևէ մեկը չի պատասխանել և հասկացել է, որ Կարենը գողացել է հեռախոսը: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ հանդիպել են, ինքը նրան հարցրել է թե ինչ է արել, Կարենն էլ պատասխանել է, որ մի քիչ գինովցած է եղել, չի հասկացել, իսկ հետո վաճառել է հեռախոսը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց /դատական նիստի արձանագրություն/: 3.6 Պաշտպանը նշեց, որ մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում ընդունել է իր մեղավորությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեց մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, համաձայն որի՝ տուժող Արսեն Ղահրամանյանին ճանաչել է համատեղ աշխատանքի բերումով: 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին մոտեցել է Լունապարկում աշխատող Արսենին ու նրանից հեռախոս է խնդրել: Քանի որ ոչ սթափ վիճակում է եղել, որոշել է վերցնել ու գնալ, որից հետո հեռախոսը վաճառել է իրեն անծանոթ տղամարդու՝ 12.000 ՀՀ դրամով: Ընդունում է իր մեղքն ու զղջում կատարածի համար: Դեպքից հետո Արսենին չի հանդիպել, քանի որ ամաչում է: /հատոր 1-ին, գ.թ. 79-81, 97-99, դատական նիստի արձանագրություն/: 4. Հեռակա դատաքննությամբ լրացուցիչ դատալսումներ. 4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց՝ - ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը հանդիսանում է չդատապարտված /դատական նիստի արձանագրություն/: 5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները. 2.2 Հեռակա դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.ահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնասը: Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասը: 5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Բաբկեն Մանգասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: 5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Գողությունը՝ գաղտնի հափշտակությունը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»: 5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը: Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը): Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Դատարանը, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև քննությունից խուսափելը: 5.4 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: 5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.3 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.2 և 5.4 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ օր/ ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ առավել մեղմ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակների նվաճումը հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրյալի կողմից հափշտակությունը կատարվել է իր հետ գործընկերային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձից՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով, այնինչ բջջային հեռախոսը Կ.Մանգասարյանի կողմից վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշվածը վկայում է մեղադրյալի սոցիալական այնպիսի դրության մասին, ինչը հնարավորություն չի տալի նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառել: Ինչ վերաբերվում է հանրային աշխատանքներին, ապա Դատարանի մոտ բացակայում է մեղադրյալի առողջական վիճակի մասին այնպիսի տեղեկություններ, որոնք նշված պատժատեսակի կրման հնարավորության մասին կարող էին վկայել: Ի վերջո, Դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու վարքագիծը, որը ևս, մյուս հանգամանքների հետ համադրության մեջ, առավել խիստ պատժատեսակի կիրառման հիմք է հանդիսանում: 5.6 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: 5.7 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված կալանք խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 5.8 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 481-րդ հոդվածներով, Դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ/ օր ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը, այդ թվում՝ հեռակա վարույթի կիրառման ոչ իրավաչափ լինելու հիմքով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-09-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր, 1-ին հատոր 117 թերթ, 2-րդ հատոր 101 թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-09-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 03-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 1-117 թերթ, 2-101 թերթ: |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-115912/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 23-03-2026 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | 3 հատոր՝ 1-117 թերթ, 2-101 թերթ, 3-82 թերթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0974/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 29-09-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-09-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Կարեն Մանգասարյան Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 12.09.2025թ. դատավճիռը և Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակել տուգանք 375.000 ՀՀ դրամի չափով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.3 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-10-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-10-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0974/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան դատավորներ՝ Ա.Մաթևոսյան Կ.Հովհաննիսյան քարտուղարությամբ՝ Ա.Հակոբյանի մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Ս.Յուզբաշյանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Ս.Յուզբաշյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճիռը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի ընթացքը. 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Ա.Դավթյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթը: Նույն օրը Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել Արսեն Գևորգի Ղահրամանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքն ընտրելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 8-ին Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղադրանք է ներկայացվել: 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին: 2025 թվականի մարտի 17-ին Քննիչի կողմից կազմվել է թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը: 2025 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13-1033-24 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 21-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։ 2025 թվականի մարտի 24-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը 3 ամիս ժամկետով կիրառելու մասին: 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթ /հեռակա վարույթ/ իրականացնելու մասին: 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճռով վճռվել է՝ «Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ/ օր ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակը պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: (…)։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Կ.Մանգասարյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը: Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 8-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության։ Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.Ղահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնաս»: Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռի՝ «Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները» բաժնում արձանագրել է հետևյալը. «(…) 2.2 Հեռակա դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը, ուրիշի գույքը գաղտնի հափշտակելու դիտավորությամբ, 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան 2 հասցեում գործող «Լունապարկ» զվարճանքի կենտրոնի տարածքում հանդիպելով իր ծանոթ Արսեն Ղահրամանյանին, հեռախոսազանգ կատարելու կեղծ պատրվակով, վերջինից վերցրել է իրեն պատկանող զգալի չափերի՝ 150.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ Գալաքսի Ա52» մոդելի բջջային հեռախոսը և օգտվելով Ա.Ղահրամանյանի անուշադրությունից գաղտնի հափշտակել է այն, այդպիսով Ա.Ղահրամանյանին պատճառելով զգալի չափերի գույքային վնասը: Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասը: 5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Բաբկեն Մանգասարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: 5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. (…) 5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը: Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը): Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Դատարանը, որպես Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև քննությունից խուսափելը: (…) 5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.3 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.2 և 5.4 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 15 /տասնհինգ օր/ ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ առավել մեղմ պատժատեսակները չեն կարող ապահովել պատժի նպատակների նվաճումը հետևյալ պատճառաբանությամբ: Մեղադրյալի կողմից հափշտակությունը կատարվել է իր հետ գործընկերային հարաբերությունների մեջ գտնվող անձից՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով, այնինչ բջջային հեռախոսը Կ.Մանգասարյանի կողմից վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշվածը վկայում է մեղադրյալի սոցիալական այնպիսի դրության մասին, ինչը հնարավորություն չի տալի նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառել: Ինչ վերաբերվում է հանրային աշխատանքներին, ապա Դատարանի մոտ բացակայում է մեղադրյալի առողջական վիճակի մասին այնպիսի տեղեկություններ, որոնք նշված պատժատեսակի կրման հնարավորության մասին կարող էին վկայել: Ի վերջո, Դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալի՝ քննությունից խուսափելու վարքագիծը, որը ևս, մյուս հանգամանքների հետ համադրության մեջ, առավել խիստ պատժատեսակի կիրառման հիմք է հանդիսանում: 5.6 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: 5.7 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված կալանք խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 5.8 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման։ Բողոքաբերն ընդգծել է, որ որպես մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի անձը բնութագրվող հանգամանքներ պետք է հաշվի առնել, որ վերջինը դատվածություն չունի, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։ Ըստ Բողոքաբերի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ որպես մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է հաշվի առնել մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը, կատարած հանցանքի համար զղջալը։ Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ դատարանը կարող էր նշանակել տուգանքի ձևով պատիժ՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար կլիներ պատժի նպատակների իրագործման համար։ Ելնելով վերոգրյալից՝ Բողոքաբերը խնդրել է վերը նշված հանգամանքների հաշվառմամբ պատժի մասով փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ/ ՀՀ դրամի չափով։ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները. Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը բացատրություններ ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ և խնդրեց այն բավարարել։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված գրությամբ հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով ՝չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրում է այն անցկացնել իր բացակայությամբ։ Միաժամանակ հայտնել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և խնդրում է այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցադրմանը՝ հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…) 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…)Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (...)Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…) (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)»: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների վերլուծությանը մանրամասն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-23-րդ կետերում, որտեղ նշել է․ «[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: (...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված: Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման: Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը): Վկայակոչված նախադեպային դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հաշվի է առել մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի անձը բնութագրող հատկանիշները (դատապարտված չլինելը, քննությունից խուսափելը), պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը (ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, զղջացել է դրա համար), պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ իրավաչափ եզրահանգման գալով առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիությանը հնարավոր է հասնել միայն Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկում պատժատեսակը նշանակելու միջոցով։ Վերաքննիչ դատարանը ընդգծում է, որ -նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել, հայտնաբերվելուց հետո նրան պարզաբանվել են մեղադրյալի պարտականությունները, ավելին, կազմվել է արձանագրություն, որով Կ․Մանգասարյանը պարտավորվել է առանց քննիչի թույլտվության չմեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը, կանչի դեպքում ներկայանալ քննութանը, նախապես հայտնել բնակության վայրը փոխելու մասին։ Նշյալ արձանագրության մեջ մեղադրյալը նշել է իր բնակության վայրի հասցեն, որը տարբերվել է վերջինի հաշվառման հասցեից։ Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում մեղադրյալին հնարավոր չի եղել հայտնաբերել․ մեղադրյալի ծանուցագրերը վերադարձվել են «Հասցեում չի գտնվել» նշումով, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ անձին վարույթն իրականացնող մարմին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին որոշումը չի կատարվել, քանի որ վերջինը չի գտնվել համապատասխան հասցեում, մեղադրյալի հեռախոսահամարը գտնվել է անհասանելի վիճակում, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը որոշումներ է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու և հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին։ Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է անձի դրսևորած վերաբերմունքն իր պարտականությունների կատարման նկատմամբ, որպիսի հանգամանքն էական նշանակություն ունի պատժատեսակ ընտրելու հարցում, - տուժողին պատճառված վնասը չի վերականգնվել, ինչը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների ժամանակ պատիժ նշանակելիս ունի էական նշանակություն, -հափշտակության առարկան իրական արժեքից մոտ 10 անգամ էժան վաճառելը, որպիսի հանգամանքը վկայում է արարքի նկատմամբ անձի դրսևորած որոշակի վարքագծի մասին։ Նշյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է, թե որ հանգամանքների համակցությունն է հիմք տվել հանգելու այն հետևության, որ տվյալ հանցանքի համար սահմանված պատժատեսակներից առավել մեղմի նշանակմամբ հնարավոր չէ ապահովել պատժի նպատակները, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մի շարք էական հանգամանքներ, ինչը, իր հերթին, հանգեցրել է պատժի անհատականացման սկզբունքի պահպանմամբ արդարացի պատժի նշանակման, իսկ անձի նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նշանակումը սույն գործի փաստական տվյալների հաշվառմամբ արդարացի համարվել չի կարող, իսկ հակառակ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով անարդարացի պատժի նշանակման: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համաչափ է կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորության), ինչպես նաև կարող է ապահովել պատժի նպատակները, այն է՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականցնել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Բողոքաբերի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և չեն կարող չեզոքացնել Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Արդյունքում պետք է փաստել, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Կարեն Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել վերաբերելի հանգամանքները, թույլ չի տվել դատական սխալ, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը, ուստի վերաքննիչ բողոքն անհրաժեշտ է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 367-րդ, 369-371-րդ և 379-380-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0974/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-10-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործը 3 հատորից. 1-ինը՝ 117 թերթ, 2-րդը՝ 101 թերթ, 3-րդը՝ 60 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 09-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործը 3 հատորից. 1-ինը՝ 117 թերթ, 2-րդը՝ 101 թերթ, 3-րդը՝ 60 թերթ |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 104590/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0974/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 12-03-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0974/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 12 մարտի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշման դեմ պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի դատավճռով Կ․Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 15 (տասհինգ) օր ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշմամբ պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել պաշտպան Ս․Յուզբաշյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանը, այն է` առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանի առկայության, բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի պահանջները։ Բողոքաբերը մեջբերելով օրենսդրական վերաբերելի կարգավորումներ, Վճռաբեկ դատարանի նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներ, դրանց համատեքստում գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, Կ․Մանգասարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշել է, որ իր գնահատմամբ, Կ․Մանգասարյանի նկատմամբ կարող էր նշանակվել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատկի չափով, ինչի անհրաժեշտ ու բավարար կլիներ պատժի նպատակների իրագործման համար։ Վերոշարադրյալ հիմնավորումներով, բողոքաբերը խնդրել է պատժի մասով բեկանել Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշումը և Կ․Մանգասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով կամ վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։ Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ (...) 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: (...) 3. Սույն հոդվածի իմաստով՝ լուրջ են համարվում հետևյալ դատական սխալները․ (...) 4) թույլ է տրվել սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված` քրեադատավարական օրենքի որևէ խախտում: (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ առերևույթ որևէ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված պայմանով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Կարեն Բաբկենի Մանգասարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշման դեմ պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 28-10-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 12-12-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 3 հատորից․ /117, 101, 60/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 12-12-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատորից․ /117, 101, 82/։ |