Գործ ԵԴ1/0972/01/25
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Տ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Քարտուղարությամբ՝ Հ. Հակոբյանի

Մասնակցությամբ.
Դատախազ՝ Ռաֆայել Գևորգյանի

Մեղադրյալ՝ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի
Պաշտպան՝ Երջանիկ Գևորգյանի
Թարգմանիչ՝ Ասիկ Ռուբենի Մախդաս Մոխթարյանի

<<28>> հոկտեմբերի 2025թ. ք. Երևան

դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 15.05.2025թ. թիվ ԵԴ1/0972/01/25 դատավճիռը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին ժամը 08։10-ին, հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի հիմքով Ալի Բեհզադի Շհիդֆարը ձերբակալվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 84116024 քրեական վարույթը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Ալի Բեհզադի Շհիդֆարին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 04-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 04-ին որոշում է կայացվել թիվ 84115124 քրեական վարույթով ձերբակալված Ալի Բեհզադի Շհիդֆարին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 05-ին որոշում է կայացվել Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
Քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 2025 թվականի մարտի 21-ին ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը դատավոր Ս. Անդրեասյանին փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի մարտի 24-ին։
2025 թվականի մարտի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 01-ին՝ նախնական դատալսումների ընթացում, որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու մասին։
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 15․05․2025թ. կայացրել է դատավճիռ.
<<Ալի Բեհզադի Շհիդֆարին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալի Բեհզադի Շհիդֆարին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ երեք տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ նշանակված 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկմանը հաշվակցել վերջինիս փաստացի անազատության մեջ գտնված 1 օրը և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի 11 ամիս 29 օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի 11 ամիս 29 օր ժամկետով և տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:>>:
Առաջին ատյանի դատարանի 15․05․2025թ․ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանը:
Թիվ ԵԴ1/0972/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 19.06.2025թ. և մակագրվել է հետևյալ դատական կազմին՝ նախագահող դատավոր Հարություն Պետրոսյան, դատավորներ Ս. Համբարձումյան, Ա. Դանիելյան: Քրեական գործը 20.06.2025թ. հանձնվել է նախագահող դատավոր Հարություն Պետրոսյանի աշխատակազմին:
Վերաքննիչ քրեական դատարանի 30.06.2025թ. որոշմամբ մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել է քննության:
Կազմի դատավոր Ա․ Դանիելյանի՝ ՀՀ նախագահ Վ․ Խաչատուրյանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ի ՆՀ-234-Ա հրամանագրով Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր նշանակվելու հիմքով, նախագահող դատավոր Հ. Պետրոսյանի զեկուցագրի համաձայն՝ սույն քրեական գործով դատարանի կազմում ընդգրկվել է դատավոր Տ. Գրիգորյանը:

2. Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Ալի Բեհզադի Շհիդֆարին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. << … կատարել է թմրամիջոցի մաքսանենգություն՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցի ապօրինի տեղափոխում՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և թմրամիջոցի տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու միջոցով, ինչպես նաև առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պահել է զգալի չափերով թմրամիջոց։
Այսպես.
Ալի Բեհզադի Շհիդֆարը, նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ձեռք է բերել <<հաշիշի յուղ>> տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ <<CA>> գրառմամբ երկու ծխամորճ և ԱՄՆ-ից մինչ ՀՀ մեկնելը այն տեղադրել է իր ուղեբեռում:
Այնուհետև Ալի Շհիդֆարը, խախտելով 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին>> Հայաստանի Հանրապետության օրենքի, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ին ընդունված թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, մասնավորապես` չունենալով բժշկական նպատակներով՝ բժշկի նշանակմամբ կամ օրենքով նախատեսված որևէ նպատակով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց տեղափոխելու և պահելու թույլտվություն, <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր ափերը (...) սահմանելու մասին>> 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման հավելված N 1-ով հաստատված՝ թմրամիջոցների ցանկի 83-րդ կետով նախատեսված զգալի չափերով՝ ընդհանուր՝ 0,98 գրամ քաշով <<հաշիշի յուղ>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող՝ <<CA>> գրառմամբ 2 էլեկտրոնային ծխամորճերը, իր ուղեբեռում պահելու եղանակով Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով և թմրամիջոցի տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին ժամը 04:40- ի սահմաններում, Լոս Անջելես-Ֆրանկֆուրտ-Երևան (LH 1560) չվերթով ժամանել է <<Զվարթնոց>> օդանավակայան, նշված թմրամիջոցն այդ կերպ ապօրինի տեղափոխել է Հայաստանի Հանրապետություն, և առանց իրացնելու նպատակի նշված տեսակի ու չափի թմրամիջոցն ապօրինի պահել իր ուղեբեռում, ինչը հայտնաբերվել է <<Զվարթնոց>> օդանավակայանի մաքսային հսկողության տարածքում նույն օրը կատարված մաքսային զննման արդյունքում։>>։

3. Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունը.
<<(…) Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով։
(…)>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<1. Թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով`պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(…)>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական>>(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը (…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը >>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով (…) >>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից (…) >>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
<<3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց>>։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. <<(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող կամ մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
Որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի կողմից մեղադրյալի պաշտպանի բանավոր հայտարարությունն այն մասին, որ վերջինս ամուսնացած է։ Բացի այդ, մեղադրյալը ներկայացրել է բնութագիր՝ տրված <<Օրիոն>> հյուրանոցի տնօրինության կողմից՝ ըստ որի <<վերջինս իրեն դրսևորել է կարգապահ, անվերապահ ենթարկվել է հյուրանոցի ներքին կանոններին, հյուրանոցում բնակվող այլ անձանց հետ գտնվել է նորմալ, բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ, նրա կողմից որևէ հակաիրավական կամ հակաբարոյական արարք թույլ չի տրվել>>։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարին վերագրվող արարքները, դրանց քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքների կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նշանակել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին <<Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին>> ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի նյութերում բացակայում է մեղադրյալի եկամտի վերաբերյալ տեղեկատվություն, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում <<Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին>> ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը և նշանակում պատիժ տուգանքի ձևով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Համաձայն 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին կազմված ձերբակալելու մասին արձանագրության՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին ժամը 08։10-ին, հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Ալի Բեհզադի Շհիդֆարը։ Վերջինս, համաձայն ձերբակալվածին ազատելու մասին որոշման՝ ազատ է արձակվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 04-ին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ նշանակված 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկմանը անհրաժեշտ է հաշվակցել մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնված 1 օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի 11 ամիս 29 օր ժամկետով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով և ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 29 (քսանինն) օր ժամկետով:
Քննության առնելով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Ս.Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները):
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները):
Վերոգրյալի հաշվառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգման գալու համար Դատարանը գնահատման է ենթարկում մեղադրյալին բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական և առողջական դրությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի հունվարի 24-ին մեղադրյալին տրվել է <<Բժշկի եզրակացություն>> վերտառությամբ փաստաթուղթ, համաձայն որի այն չի հանդիսանում պաշտոնական դեղատոմս, այլ հանդիսանում է մասնագիտական կարծիք։ Ըստ որի <<Ալի Շիդֆարը հետազոտվել է ինձ մոտ, բժշկական վիճակի համար, որը, իմ մասնագիտական կարծիքով, կարող է բարելավվել բժշկական մարիխուանայի օգտագործումից: Ես քննարկել եմ բժշկական մարիխուանայի հնարավոր ռիսկերն ու օգուտները հիվանդի հետ: Հաստատում եմ նրա կողմից մարիխուանայի` որպես դեղամիջոցի օգտագործումը: Եթե իմ հիվանդը որոշի օգտագործել մարիխուանան որպես դեղամիջոց, ես կշարունակեմ հետևել նրա առողջական վիճակին և խորհրդատվություն տրամադրել նրա առաջընթացի վերաբերյալ առնվազն տարեկան մեկ անգամ: Բացի այդ, ես խորհուրդ եմ տվել իմ հիվանդին տեղեկացնել ինձ իր առողջական վիճակի փոփոխությունների մասին: Ես հանդես եմ գալիս որպես խորհրդատու, ոչ թե առաջնային բուժօգնության մատուցող: Ես տեղեկացրել եմ իմ հիվանդին չվարել մեքենա, չաշխատել ծանր տեխնիկայի հետ կամ չզբաղվել որևէ գործունեությամբ, որը պահանջում է զգոնություն բժշկական մարիխուանայի ազդեցության տակ: Համաձայն Կալիֆորնիայի Առողջության և Անվտանգության Օրենքի 11362.5-ի, 1996 թվականի Կարեկցական Օգտագործման Ակտի, որը հայտնի է նաև որպես Prop 215, այս հանձնարարականով իմ հիվանդին թույլատրվում է բժշկական մարիխուանայի տիրապետում` համաձայն Կալիֆորնիայի Առողջության և Անվտանգության Օրե 11362.77-ի և Սենատի Օրինագիծ 420-ի քանակների>>:
Համաձայն 2024 թվականի ապրիլի 04-ին տրված բժշկի եզրակացության՝ Ալի Շիդֆարը ստացել է դեղատոմս Լորազեպան 2մգ դեղահաբ, Կաթիլ CBD OIL3գ։
Դատարանն արձանագրում է, որ բժշկի եզրակացության համաձայն՝ մեղադրյալ Ալի Շհիդֆարին թույլատրվել է հատկապես <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի բուժական օգտագործում, այլ ոչ թե հաշիշի յուղի։
Այսպիսով, քրեական գործում առկա չէ որևէ տվյալ, որը կհիմնավորի մեղադրյալի անձի կամ վերջինիս կատարած հանցանքների հանրային վտանգավորության նվազ բնույթը։ Հանցանքներն ուղղված են բնակչության առողջության դեմ, մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրել, անձը բնութագրող հանգամանք է վերջինիս բանավոր հայտարարությունը ամուսնացած լինելու վերաբերյալ։
Առկա է բժշկական փաստաթուղթ, որում նշված է որ այն չի հանդիսանում պաշտոնական դեղատոմս, բուժական նպատակով մեղադրյալին մարիխուանայի բուժական նպատակով օգտագործումը խորհուրդ տվող սուբյեկտը հայտնել է, որ ինքը հանդես է գալիս որպես խորհրդատու, ոչ թե առաջնային բուժօգնության մատուցող։ Ընդ որում, մարիխուանայի օգտագործումը նշանակվել է, քանի որ Դաշնային օրենքի համաձայն՝ այն թույատրվում է որոշակի չափաբաժնով և համարվում է դեղամիջոց։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
2025 թվականի մարտի 05-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել <<Հաշիշի յուղ>> տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այն անհրաժեշտ է ոչնչացնել՝ դատավճռի՝ օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին: (…) >>:

4.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձը՝ մեղադրյալի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանը մասնավորապես նշել է. << (…) Գտնում եմ, որ դատավճիռ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական օրենքի խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սերգո Մկրտումյանի վերաբերյալ գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…) [Կ]ատարված արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող հանգամանքները պետք է վերլուծվեն դրանցից յուրաքանչյուրի իրավական կշռի բովանդակային գնահատման և մյուս հանգամանքների հետ համադրման միջոցով։ Այլ կերպ ասած, այդ հանգամանքներից յուրաքանչյուրի՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ունեցած ազդեցությունը չի կարող դիտարկվել մեկուսի, այլ պետք է գնահատման առարկա դառնա այլ գործոնների հետ դրա փոխազդեցության համատեքստում։
Փաստական հանգամանքների բովանդակային նման համադրումն ու գնահատումը հատկապես կարևորվում են, երբ քննարկվող հանգամանքներից մեկը կամ մի քանիսը բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, մյուսը կամ մյուսները՝ նվազեցնում>> (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Սերգո Մկրտումյանի գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ4/0020/01/20 որոշման 16-րդ կետը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ։ Ուստի պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (…)։
(...) ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի մասնավորեցնում և չի տարբերակում հիմնական և լրացուցիչ պատիժ նշանակելու սկզբունքները և նպատակները, որից հետևում է, որ անկախ այն հանգամանքից, թե անձի նկատմամբ նշանակվում է հիմնական, թե հիմնական և լրացուցիչ պատիժ իրար հետ համակցված, դատարանը բոլոր դեպքերում պարտավոր է առաջնորդվել քրեական օրենսգրքում ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով (օրինականություն, արդարություն, պատժի անհատականացում, մարդասիրություն) և պատժի նպատակներին հասնելու օրենսդրական կարգադրանքով։ Այլ կերպ` պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքներն ու նպատակները հավասարապես վերաբերում են ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատիժներին։ Օրենքով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից դատարանը, հաշվի առնելով հանցագործության բնույթը, արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և հանցագործի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պետք է նշանակի այնպիսի պատիժ (հիմնական կամ հիմնական և լրացուցիչ), որը կբխի վերոթվարկած չափանիշներից և կապահովի պատժի նպատակների լիարժեք իրացվելիությունը։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ կապված հարցերին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Թ.Տեր-Գրիգորյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս>> (տե՛ս Թամարա Իշխանի Տեր-Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշումը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` <<Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը>>։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ.Հայրապետյանի գործով, ինչպես նաև Ա.Ավետիսյանի գործով կայացված որոշումներում։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կ. Հայրապետյանի գործով կայացված որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդման հանգամանքի առկայության փաստը հաստատելու համար անհրաժեշտ պայմաններն են`
ա) անձը պետք է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքը կատարի առաջին անգամ,
բ) հանցանքի կատարումը պետք է պայմանավորված լինի հանցավորի կամքից անկախ գոյություն ունեցող հանգամանքների այնպիսի փոփոխությամբ կամ համընկնմամբ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի իրենց հուզական ազդեցությունն ունենան անձի նկատմամբ և նպաստեն հանցանքի կատարմանը։
Այսինքն` հանգամանքների պատահական զուգորդումը նախ և առաջ փաստի խնդիր է, որը դատարանի կողմից պետք է հաստատվի գործով բացահայտված բոլոր փաստական հանգամանքների համակցությամբ>> (տե՛ս Կարեն Պարույրի Հայրապետյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի հունիսի 2-ի թիվ ԵԿԴ/0146/01/08 որոշման 15-րդ կետը)։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա.Ավետիսյանի գործով կայացված որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) <<հանցանքների պատահական զուգորդում>> հասկացությունը գնահատողական կատեգորիա է և որոշվում է միայն դատարանի կողմից` գործի բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ հետազոտելու արդյունքում։ Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ, ի թիվս այլոց, հանգամանքների պատահական զուգորդում կարող են լինել.
1. իր կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատման կապակցությամբ անձի մոլորությունը,
2. հանցավոր արարքներ կատարող անձանց խմբում մեկ անգամ պատահական գտնվելն ու այդ խմբի կողմից կատարված հանցագործությանը մեկ անգամ մասնակցելը,
3. մեղսագրվող հանցանքի կատարումն անձին ակնհայտորեն բնորոշ չլինելը,
4. հանցանքի կատարումը հոգեճնշող վիճակում, արտակարգ կամ այլ հանգամանքների ազդեցության տակ>> (տե՛ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 22-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի 1-ին մասում>>։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Պ.Բայրամյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները>> (տե՛ս Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը)։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտարկելու հարցին անդրադարձել է Սերոբ Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է։>> (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Հ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)>> (տե՛ս Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը)։
Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ զարգացնելով Հ.Հարությունյանի գործով կայացված որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ <<(...) հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի (<<Պատժի նպատակները>>) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները։ Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը>> (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 19-րդ կետը)։
Զարգացնելով Հ.Հարությունյանի և Ն.Սարգսյանի գործերով կայացված որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Սարգսյանի գործով արձանագրել է, որ <<հանցավորի անձնավորություն>> եզրույթն ի տարբերություն <<հանցագործության սուբյեկտ>> եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով <<հանցավորի անձնավորություն>> եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
(․․․) Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունը, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները չեն կարող սահմանափակվել միայն անձի բարոյական հատկանիշներով և ներառում են նաև անձի ընտանեկան դրությունը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, նրա դրական կամ բացասական բնութագիրը, խրախուսանքների կամ տույժերի առկայությունը և այլն։(․․․)։>> (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։
(․․․)
Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման հարցը լուծելիս՝
* Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի կողմից պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
(․․․)
Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի կողմից մեղքն ընդունելու և կատարածի համար զղջալու հանգամանքը՝ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
(․․․)
Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի անձը բնութագրող տվյալները։
Վերը նշված հանգամանքները հաշվի չառնելու, ինչպես նաև պատշաճ իրավական գնահատականի չարժանացնելու արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի լուծել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար Ալի Շհիդֆարի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման հարցը:>>:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանը խնդրել է. <<Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել թիվ ԵԴ1/0972/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 15-ի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման համար Ալի Շհիդֆարի նկատմամբ նշանակված 2 (երկու) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 29 (քսանինը) օր ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:>>։

5. Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները․
Մեղադրյալի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանը ներկայացրեց բողոքը, այն հիմնավորող փաստերն ու հանգամանքները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել:
Մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Դատախազ Ռ. Գևորգյանը նշեց, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավորված, իսկ բողոքը անհիմն է և ենթակա է մերժման:
Տվյալ դեպքում մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն, իսկ ինչ վերաբերում է անձը բնութագրող տվյալներին, մասնավորապես՝ ներկայացված բժշկական փաստաթղթին, պետք է նշել, որ համաձայն դրա թարգմանությանը, նշված է, որ այն չի հանդիսանում պաշտոնական դեղատոմս, այլ հանդիսանում է մասնագիտական կարծիք, հետևաբար պաշտպանի այն դիրքորոշումը, որ տվյալ թմրամիջոցը ձեռք է բերել բժշկական դեղատոմսի հիման վրա, դա չի համապատասխանում իրականությանը, Կարևոր է նաև անդրադառնալ այն հանգամանքին, որ նշվեց պաշտպանի կողմից, որ դա ԱՄՆ-ում արգելված չէ, թույլատրելի է, տվյալ դեպքում չկա նման բան: Բացի այդ, նշված դեղատոմսում նշված է ՙՙՄարիխուանա,, տեսակի թմրամիջոց և ոչ թե ՙՙՀաշիշի յուղ,,: Երկուսն էլ ստանում են կանեփից, սակայն պետք է նշել, որ կանեփից ստացվող բազմաթիվ տեսակի թմրամիջոցներ կան, որոնք որևէ կերպ չեն կարող կիրառվել բժշկության մեջ, ուստի այդ դիրքորոշումը ևս որևէ հիմնավորում չունի: Իսկ նախկինում մեղադրյալի դատապարտված չլինելու հանգամանքի մասով պետք է նշել, որ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ այն բնութագրական է անձանց լայն շրջանակի համար և չի կարող գնահատվել որպես մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը քննարկելու իմաստով: Տվյալ դեպքում գտնում է, որ առկա չեն այնպիսի մեղմացնող հանգամանքներ, անձը բնութագրող տվյալներ, որոնք կհանդիսանային մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Գտնում է, որ ներկայացված բողոքը ենթակա է մերժման:

6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության 352-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում:
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը.(…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…) >>:
Վերաքննիչ դատարանը պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատավճիռը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով բողոքի կապակցությամբ պաշտպանի հիմնավորումները, ինչպես նաև նկատի ունենալով դատախազի դիրքորոշումը, հանգում է հետևության այն մասին, որ մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 15-ի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել՝ մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ՝ որպես վերջնական պատիժ նշանակված 2 (երկու) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 29 (քսանինը) օր ժամկետով ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն պետք է չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ վերջինիս վրա դնելով պարտականություն բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնին սեղմ ժամկետում տեղյակ պահել իր նոր բնակության վայրի մասին և առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն. 1.Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…) :
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով կիրառելի է մինչև 01.07.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված՝ պատժի համաչափության վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները:
Այսպես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: /տես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ 2024 թվականի հունվարի 24-ին մեղադրյալին տրվել է <<Բժշկի եզրակացություն>> վերտառությամբ փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ այն չի հանդիսանում պաշտոնական դեղատոմս, այլ հանդիսանում է մասնագիտական կարծիք։ Ըստ որի <<Ալի Շիդֆարը հետազոտվել է ինձ մոտ, բժշկական վիճակի համար, որը, իմ մասնագիտական կարծիքով, կարող է բարելավվել բժշկական մարիխուանայի օգտագործումից: Ես քննարկել եմ բժշկական մարիխուանայի հնարավոր ռիսկերն ու օգուտները հիվանդի հետ: Հաստատում եմ նրա կողմից մարիխուանայի` որպես դեղամիջոցի օգտագործումը: Եթե իմ հիվանդը որոշի օգտագործել մարիխուանան որպես դեղամիջոց, ես կշարունակեմ հետևել նրա առողջական վիճակին և խորհրդատվություն տրամադրել նրա առաջընթացի վերաբերյալ առնվազն տարեկան մեկ անգամ: Բացի այդ, ես խորհուրդ եմ տվել իմ հիվանդին տեղեկացնել ինձ իր առողջական վիճակի փոփոխությունների մասին: Ես հանդես եմ գալիս որպես խորհրդատու, ոչ թե առաջնային բուժօգնության մատուցող: Ես տեղեկացրել եմ իմ հիվանդին չվարել մեքենա, չաշխատել ծանր տեխնիկայի հետ կամ չզբաղվել որևէ գործունեությամբ, որը պահանջում է զգոնություն բժշկական մարիխուանայի ազդեցության տակ: Համաձայն Կալիֆորնիայի Առողջության և Անվտանգության Օրենքի 11362.5-ի, 1996 թվականի Կարեկցական Օգտագործման Ակտի, որը հայտնի է նաև որպես Prop 215, այս հանձնարարականով իմ հիվանդին թույլատրվում է բժշկական մարիխուանայի տիրապետում` համաձայն Կալիֆորնիայի Առողջության և Անվտանգության Օրե 11362.77-ի և Սենատի Օրինագիծ 420-ի քանակների>>: Համաձայն 2024 թվականի ապրիլի 04-ին տրված բժշկի եզրակացության՝ Ալի Շիդֆարը ստացել է դեղատոմս Լորազեպան 2մգ դեղահաբ, Կաթիլ CBD OIL3գ։ Բժշկի եզրակացության համաձայն՝ մեղադրյալ Ալի Շհիդֆարին թույլատրվել է հատկապես <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի բուժական օգտագործում։
Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, համակցության մեջ գնահատելով՝ մեղադրյալի անձը՝ մեղադրյալի պաշտպանի բանավոր հայտարարությունն այն մասին, որ վերջինս ամուսնացած է, բացի այդ, մեղադրյալը ներկայացրել է բնութագիր՝ տրված <<Օրիոն>> հյուրանոցի տնօրինության կողմից՝ ըստ որի <<վերջինս իրեն դրսևորել է կարգապահ, անվերապահ ենթարկվել է հյուրանոցի ներքին կանոններին, հյուրանոցում բնակվող այլ անձանց հետ գտնվել է նորմալ, բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ, նրա կողմից որևէ հակաիրավական կամ հակաբարոյական արարք թույլ չի տրվել, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրացվեն մեղադրյալ Ա․ Շհինդվարի նկատմամբ նշանակված ազատարկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և ողջամիտ ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում։
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում եկել է գործի նյութերից չբխող ոչ ճիշտ հետևության, ուստի դատավճիռը այդ մասով պետք է փոփոխել։
Այսպիսով՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ, 369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի պաշտպան Երջանիկ Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 15-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
3. Մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի նկատմամբ՝ որպես վերջնական պատիժ նշանակված 2 (երկու) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 29 (քսանինը) օր ժամկետով ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ վերջինիս վրա դնելով պարտականություն բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնին սեղմ ժամկետում տեղյակ պահել իր նոր բնակության վայրի մասին և առանց վերահսկողություն իրականացնող մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը:
4. Մեղադրյալ Ալի Բեհզադի Շհիդֆարի վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը վերապահել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ