Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0963/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
9.4
Պատասխանող
** **
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
Հոդված 255 Մաս 1
Հոդված 255 Մաս 2
Հոդված 255 Մաս 3
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍԿՍԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«21» մարտի 2025թ․ ք․Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Ս․Անդրեասյանի, քննության առնելով Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի՝ 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացրած քրեական հայցը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. 2025 թվականի մարտի 20-ին դատարան է ստացվել Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից ներկայացված մասնավոր բողոքը (այսուհետ՝ նաև քրեական հայցը), որով վերջինս հայտնել է Անդրեաս Գրիշայի Շահինյանի կողմից կատարված ենթադրյալ խարդախության մասին։ Քրեական հայցը համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2025 թվականի մարտի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։
2. Ուսումնասիրելով քրեական հայցը և կից ներկայացված փաստաթղթերը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
2.1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով:
2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով:
3. Եթե նույն անձին վերագրվող արարքների մի մասը ենթակա է քրեական հետապնդման հանրային կարգով, իսկ մյուս մասը` մասնավոր կարգով, ապա քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով(․․․)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան:
2. Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը:
3. Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝
1) սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը.
2) այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը.
3) մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը.
4) այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին.
5) մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը(․․․)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հայցն ստանալուց հետո դատավորը ստուգում է՝ արդյոք պահպանվել են սույն օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված` քրեական հայցին ներկայացվող պահանջները, արդյոք քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել մասնավոր կարգով, և հնգօրյա ժամկետում կայացնում է հետևյալ որոշումներից մեկը ․(․․․)
4) քրեական վարույթ սկսելը մերժելու մասին: (․․․)
4. Քրեական վարույթ սկսելը մերժվում է, եթե `(․․․)
3) քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային կարգով. (․․․)»։
Քննության առնելով ներկայացված քրեական հայցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի «Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 06․11․1997 թ․-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը (...)»։
Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 1․150․000 ՀՀ դրամի չափով, որը առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը իրականացվում է հանրային կարգով, ապա, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, Դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 451-րդ, 452-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժել։
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍԿՍԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«21» մարտի 2025թ․ ք․Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Ս․Անդրեասյանի, քննության առնելով Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի՝ 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացրած քրեական հայցը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. 2025 թվականի մարտի 20-ին դատարան է ստացվել Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից ներկայացված մասնավոր բողոքը (այսուհետ՝ նաև քրեական հայցը), որով վերջինս հայտնել է Անդրեաս Գրիշայի Շահինյանի կողմից կատարված ենթադրյալ խարդախության մասին։ Քրեական հայցը համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2025 թվականի մարտի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։
2. Ուսումնասիրելով քրեական հայցը և կից ներկայացված փաստաթղթերը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
2.1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով:
2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով:
3. Եթե նույն անձին վերագրվող արարքների մի մասը ենթակա է քրեական հետապնդման հանրային կարգով, իսկ մյուս մասը` մասնավոր կարգով, ապա քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով(․․․)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան:
2. Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը:
3. Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝
1) սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը.
2) այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը.
3) մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը.
4) այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին.
5) մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը(․․․)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հայցն ստանալուց հետո դատավորը ստուգում է՝ արդյոք պահպանվել են սույն օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված` քրեական հայցին ներկայացվող պահանջները, արդյոք քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել մասնավոր կարգով, և հնգօրյա ժամկետում կայացնում է հետևյալ որոշումներից մեկը ․(․․․)
4) քրեական վարույթ սկսելը մերժելու մասին: (․․․)
4. Քրեական վարույթ սկսելը մերժվում է, եթե `(․․․)
3) քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային կարգով. (․․․)»։
Քննության առնելով ներկայացված քրեական հայցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի «Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 06․11․1997 թ․-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը (...)»։
Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 1․150․000 ՀՀ դրամի չափով, որը առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը իրականացվում է հանրային կարգով, ապա, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, Դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 451-րդ, 452-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժել։
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/0963/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
<<14>> ապրիլի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշման դեմ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժվել է։
2025 թվականի մարտի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի ապրիլի 4-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի ապրիլի 7-ին):
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը բողոքում նշել է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերի, 451-րդ հոդվածի, 457-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները։
Դատարանն առանց նախնական և հիմնական դատալսումներ անցկացնելու, քրեական հայցում ներկայացված բազմաթիվ փաստական հանգամանքների, ապացույցները բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ չհետազոտելով, որոշել է, որ ներկայացված մեղադրանքների վերաբերյալ Անդրեաս Շահինյանի նկատմամբ հնարավոր քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային մեղադրանքի կարգով, այն էլ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքով։
Դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ նշված տվյալները չի կարող չվերաբերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքին, որի դեպքում համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 1-ին մասի, քրեական հետապնդումը կարող է իրականցվել միայն մասնավոր մեղադրանքով։
Բացի այդ, ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը, և վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության այլ կազմով։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 1-2-րդ մասերի համաձայն՝ քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով: Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝ մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան: Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը: Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝ սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը, մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը, այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին, մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը։ Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված անձը քրեական հայցը ներկայացնում է ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրի առաջին ատյանի դատարան: Մասնավոր մեղադրանքով մինչդատական վարույթն իրականացվում է բացառապես ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին հայտնաբերելու համար:
Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի <<Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը>>:
Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով, որն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը քրեական հայցում նշել է, որ Անդրեաս Շահինյանը ենթադրյալ խարդախությամբ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով գումար է վերցրել իրենից, որը մինչ օրս չի վերադարձվել։ Այսինքն՝ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված ենթադրյալ արարքն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի։
Նման պայմաններում անհրաժեշտ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով նախատեսված են այն հանցանքները, որոնք հանցագործությունից տուժած անձի քրեական հայցի հիման վրա են իրականացվում, իսկ տվյալ դեպքում քրեական հայցով նկարագրված ենթադրյալ դեպքն առերևույթ չի համապատասխանում այդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներին։
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: Այսինքն՝ օրենսդիրն ուղղակիորեն նախատեսել է, որ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների դեպքում է մասնավոր կարգով քրեական հետապնդում իրականացվում, ուստի բողոքաբերի պնդումները տեղին չեն։
Բացի այդ հատկանշական է նաև այն, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում ներկայացված ենթադրյալ դեպքը տեղի է ունեցել 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ին, որպիսի պայմաններում առերևույթ անցել են նաև քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։
Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը, բողոքը մերժելով այն հիմքով, որ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Ղարիբյանի կողմից նկարագրված ենթադրյալ դեպքով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի հանրային կարգով, հանգել է իրավաչափ հետևության և թույլ չի տվել դատական սխալ։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ դատարանի որոշումը հիմնավոր է, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի ԵԴ1/0963/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
<<14>> ապրիլի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշման դեմ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժվել է։
2025 թվականի մարտի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի ապրիլի 4-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի ապրիլի 7-ին):
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը բողոքում նշել է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերի, 451-րդ հոդվածի, 457-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները։
Դատարանն առանց նախնական և հիմնական դատալսումներ անցկացնելու, քրեական հայցում ներկայացված բազմաթիվ փաստական հանգամանքների, ապացույցները բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ չհետազոտելով, որոշել է, որ ներկայացված մեղադրանքների վերաբերյալ Անդրեաս Շահինյանի նկատմամբ հնարավոր քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային մեղադրանքի կարգով, այն էլ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքով։
Դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ նշված տվյալները չի կարող չվերաբերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքին, որի դեպքում համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 1-ին մասի, քրեական հետապնդումը կարող է իրականցվել միայն մասնավոր մեղադրանքով։
Բացի այդ, ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը, և վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության այլ կազմով։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 1-2-րդ մասերի համաձայն՝ քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով: Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝ մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան: Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը: Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝ սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը, մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը, այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին, մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը։ Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված անձը քրեական հայցը ներկայացնում է ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրի առաջին ատյանի դատարան: Մասնավոր մեղադրանքով մինչդատական վարույթն իրականացվում է բացառապես ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին հայտնաբերելու համար:
Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի <<Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը>>:
Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով, որն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը քրեական հայցում նշել է, որ Անդրեաս Շահինյանը ենթադրյալ խարդախությամբ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով գումար է վերցրել իրենից, որը մինչ օրս չի վերադարձվել։ Այսինքն՝ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված ենթադրյալ արարքն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի։
Նման պայմաններում անհրաժեշտ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով նախատեսված են այն հանցանքները, որոնք հանցագործությունից տուժած անձի քրեական հայցի հիման վրա են իրականացվում, իսկ տվյալ դեպքում քրեական հայցով նկարագրված ենթադրյալ դեպքն առերևույթ չի համապատասխանում այդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներին։
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: Այսինքն՝ օրենսդիրն ուղղակիորեն նախատեսել է, որ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների դեպքում է մասնավոր կարգով քրեական հետապնդում իրականացվում, ուստի բողոքաբերի պնդումները տեղին չեն։
Բացի այդ հատկանշական է նաև այն, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում ներկայացված ենթադրյալ դեպքը տեղի է ունեցել 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ին, որպիսի պայմաններում առերևույթ անցել են նաև քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։
Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը, բողոքը մերժելով այն հիմքով, որ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Ղարիբյանի կողմից նկարագրված ենթադրյալ դեպքով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի հանրային կարգով, հանգել է իրավաչափ հետևության և թույլ չի տվել դատական սխալ։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ դատարանի որոշումը հիմնավոր է, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի ԵԴ1/0963/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0963/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Մասնավոր մեղադրանքով վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-03-2025 |
|---|
Մասնավոր մեղադրանքով վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-03-2025 |
|---|---|
| Քրեական հայց ներկայացնող անձ | |
| Անուն | Մուշեղ |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ում նկատմամբ է քրեական հայց ներկայացվել | |
| Անուն | Անդրեաս |
| Ազգանուն | Շահինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Հոդված | |
| Հոդված | |
| Հոդված | |
| Մեղադրանքի բովանդակություն | Խարդախություն կատարելու մասին |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | 9.4.3 |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 20-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Վարույթը սկսելը մերժվել է
| Ամսաթիվ | 21-03-2025 |
|---|---|
| Հիմք | Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային կարգով |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍԿՍԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «21» մարտի 2025թ․ ք․Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Ս․Անդրեասյանի, քննության առնելով Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի՝ 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացրած քրեական հայցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. 2025 թվականի մարտի 20-ին դատարան է ստացվել Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից ներկայացված մասնավոր բողոքը (այսուհետ՝ նաև քրեական հայցը), որով վերջինս հայտնել է Անդրեաս Գրիշայի Շահինյանի կողմից կատարված ենթադրյալ խարդախության մասին։ Քրեական հայցը համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2025 թվականի մարտի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։ 2. Ուսումնասիրելով քրեական հայցը և կից ներկայացված փաստաթղթերը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. 2.1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով: 2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: 3. Եթե նույն անձին վերագրվող արարքների մի մասը ենթակա է քրեական հետապնդման հանրային կարգով, իսկ մյուս մասը` մասնավոր կարգով, ապա քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով(․․․)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան: 2. Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը: 3. Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝ 1) սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը. 2) այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը. 3) մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը. 4) այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին. 5) մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը(․․․)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հայցն ստանալուց հետո դատավորը ստուգում է՝ արդյոք պահպանվել են սույն օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված` քրեական հայցին ներկայացվող պահանջները, արդյոք քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել մասնավոր կարգով, և հնգօրյա ժամկետում կայացնում է հետևյալ որոշումներից մեկը ․(․․․) 4) քրեական վարույթ սկսելը մերժելու մասին: (․․․) 4. Քրեական վարույթ սկսելը մերժվում է, եթե `(․․․) 3) քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային կարգով. (․․․)»։ Քննության առնելով ներկայացված քրեական հայցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի «Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 06․11․1997 թ․-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը (...)»։ Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 1․150․000 ՀՀ դրամի չափով, որը առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը իրականացվում է հանրային կարգով, ապա, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, Դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 451-րդ, 452-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժել։ ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 21-03-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած՝ 122 թերթից։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության չլուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 02-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 122 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-38882/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 14-07-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0963/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-03-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-03-2025 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մուշեղ |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մուշեղ Ղարիբյան Բեկանել առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/՝ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից ներկայացված քրեական հայցով քրեական վարույթ սկսելը մերժելու մասին 21.03.2025թ. որոշումը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Այլ |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Քրեական վարույթ սկսելը մերժելու մասին որոշում |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 14-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0963/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<14>> ապրիլի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշման դեմ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժվել է։ 2025 թվականի մարտի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի ապրիլի 4-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի ապրիլի 7-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը բողոքում նշել է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերի, 451-րդ հոդվածի, 457-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները։ Դատարանն առանց նախնական և հիմնական դատալսումներ անցկացնելու, քրեական հայցում ներկայացված բազմաթիվ փաստական հանգամանքների, ապացույցները բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ չհետազոտելով, որոշել է, որ ներկայացված մեղադրանքների վերաբերյալ Անդրեաս Շահինյանի նկատմամբ հնարավոր քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային մեղադրանքի կարգով, այն էլ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքով։ Դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ նշված տվյալները չի կարող չվերաբերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքին, որի դեպքում համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 1-ին մասի, քրեական հետապնդումը կարող է իրականցվել միայն մասնավոր մեղադրանքով։ Բացի այդ, ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը, և վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության այլ կազմով։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 1-2-րդ մասերի համաձայն՝ քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով: Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝ մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան: Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը: Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝ սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը, մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը, այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին, մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը։ Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված անձը քրեական հայցը ներկայացնում է ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրի առաջին ատյանի դատարան: Մասնավոր մեղադրանքով մինչդատական վարույթն իրականացվում է բացառապես ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին հայտնաբերելու համար: Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի <<Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը>>: Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով, որն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը քրեական հայցում նշել է, որ Անդրեաս Շահինյանը ենթադրյալ խարդախությամբ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով գումար է վերցրել իրենից, որը մինչ օրս չի վերադարձվել։ Այսինքն՝ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված ենթադրյալ արարքն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի։ Նման պայմաններում անհրաժեշտ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով նախատեսված են այն հանցանքները, որոնք հանցագործությունից տուժած անձի քրեական հայցի հիման վրա են իրականացվում, իսկ տվյալ դեպքում քրեական հայցով նկարագրված ենթադրյալ դեպքն առերևույթ չի համապատասխանում այդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներին։ Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: Այսինքն՝ օրենսդիրն ուղղակիորեն նախատեսել է, որ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների դեպքում է մասնավոր կարգով քրեական հետապնդում իրականացվում, ուստի բողոքաբերի պնդումները տեղին չեն։ Բացի այդ հատկանշական է նաև այն, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում ներկայացված ենթադրյալ դեպքը տեղի է ունեցել 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ին, որպիսի պայմաններում առերևույթ անցել են նաև քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։ Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը, բողոքը մերժելով այն հիմքով, որ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Ղարիբյանի կողմից նկարագրված ենթադրյալ դեպքով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի հանրային կարգով, հանգել է իրավաչափ հետևության և թույլ չի տվել դատական սխալ։ Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ դատարանի որոշումը հիմնավոր է, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի ԵԴ1/0963/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0963/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<14>> ապրիլի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշման դեմ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելը մերժվել է։ 2025 թվականի մարտի 26-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի ապրիլի 4-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի ապրիլի 7-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը բողոքում նշել է, որ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերի, 451-րդ հոդվածի, 457-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները։ Դատարանն առանց նախնական և հիմնական դատալսումներ անցկացնելու, քրեական հայցում ներկայացված բազմաթիվ փաստական հանգամանքների, ապացույցները բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ չհետազոտելով, որոշել է, որ ներկայացված մեղադրանքների վերաբերյալ Անդրեաս Շահինյանի նկատմամբ հնարավոր քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային մեղադրանքի կարգով, այն էլ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքով։ Դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ նշված տվյալները չի կարող չվերաբերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքին, որի դեպքում համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 1-ին մասի, քրեական հետապնդումը կարող է իրականցվել միայն մասնավոր մեղադրանքով։ Բացի այդ, ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը, և վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության այլ կազմով։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 1-2-րդ մասերի համաձայն՝ քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով: Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝ մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան: Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը: Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝ սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը, մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը, այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին, մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը։ Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված անձը քրեական հայցը ներկայացնում է ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրի առաջին ատյանի դատարան: Մասնավոր մեղադրանքով մինչդատական վարույթն իրականացվում է բացառապես ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին հայտնաբերելու համար: Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքները վերաբերում են այնպիսի ենթադրյալ հանցանքի, որի վերաբերյալ քրեական հետապնդումն իրականացվում է բացառապես հանրային կարգով։ Մասնավորապես՝ ըստ բողոքաբերի <<Անդրեաս Շահինյանի կողմից իմ նկատմամբ կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ, որի արդյունքում ինձ պատճառվել է գույքային վնաս՝ ես կորցրել եմ իմ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումարը, ինչպես նաև բաց եմ թողել իմ օգուտը՝ գումարը չվերադարձնելու դեպքում ստանալ Անդրեաս Շահինյանին 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ի դրությամբ պատկանող և Փարաքար գյուղում գտնվող անշարժ գույքերը՝ տնամերձ հողամասերը>>: Քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների առերևույթ ստուգմամբ պարզ է դառնում, որ ենթադրյալ խարդախության արդյունքում բողոքաբերին պատճառվել է գույքային վնաս՝ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով, որն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված հոդվածով նախատեսված արարքն առերևույթ կատարած անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, դատարանն արձանագրել է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից 2025 թվականի մարտի 20-ին ներկայացված քրեական հայցի վերաբերյալ քրեական վարույթ սկսելն ենթակա է մերժման, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանը քրեական հայցում նշել է, որ Անդրեաս Շահինյանը ենթադրյալ խարդախությամբ 2300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.150.000 ՀՀ դրամի չափով գումար է վերցրել իրենից, որը մինչ օրս չի վերադարձվել։ Այսինքն՝ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում նկարագրված ենթադրյալ արարքն առերևույթ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը` սույն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի։ Նման պայմաններում անհրաժեշտ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով նախատեսված են այն հանցանքները, որոնք հանցագործությունից տուժած անձի քրեական հայցի հիման վրա են իրականացվում, իսկ տվյալ դեպքում քրեական հայցով նկարագրված ենթադրյալ դեպքն առերևույթ չի համապատասխանում այդ հոդվածով նախատեսված հանցանքներին։ Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ոչ ՀՀ քրեական օրենսգրքով և ոչ էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի բացառապես հանրային մեղադրանքի կարգով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով: Այսինքն՝ օրենսդիրն ուղղակիորեն նախատեսել է, որ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների դեպքում է մասնավոր կարգով քրեական հետապնդում իրականացվում, ուստի բողոքաբերի պնդումները տեղին չեն։ Բացի այդ հատկանշական է նաև այն, որ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի կողմից քրեական հայցում ներկայացված ենթադրյալ դեպքը տեղի է ունեցել 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ին, որպիսի պայմաններում առերևույթ անցել են նաև քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։ Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանը, բողոքը մերժելով այն հիմքով, որ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Ղարիբյանի կողմից նկարագրված ենթադրյալ դեպքով քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվի հանրային կարգով, հանգել է իրավաչափ հետևության և թույլ չի տվել դատական սխալ։ Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ դատարանի որոշումը հիմնավոր է, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի ԵԴ1/0963/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-04-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 23-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | նյութերը՝ 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 122 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 45 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 23-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | նյութերը՝ 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 122 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 45 թերթ |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 42678/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0963/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 20-05-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դիմող |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Մուշեղ |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | ** |
| Ազգանուն | ** |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 23-06-2025 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0963/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 23 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ի որոշման դեմ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ՝ Մուշեղ Ղարիբյանի քրեական հայցի հիման վրա քրեական վարույթ սկսելը մերժվել է։ Վերոգրյալ որոշման դեմ Մ․Ղարիբյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի ապրիլի 14-ին որոշում է կայացրել բողոքը մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին։ Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել քրեական հայց ներկայացրած անձ Մ․Ղարիբյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված պայմանը, այն է՝ առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանը, ի թիվս այլնի, խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4-րդ, 16-րդ, 359-րդ, 456-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքի հեղինակը, ի թիվս այլնի, նշել է, որ ստորադաս դատարանը պատշաճ չի գնահատել ներկայացված քրեական հայցի փաստական հանգամանքները։ Մասնավորապես, ըստ բողոքի հեղինակի՝ ներկայացված քրեական հայցի փաստական կողմը նախևառաջ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքին, ուստի ստորադաս դատարանը գտնելով, որ ներկայացված փաստակազմը վերաբերում է նույն հոդվածի որակյալ հանցակազմին, հանգել է սխալ հետևության։ Բացի այդ, ստորադաս դատարանն անդրադարձ կատարելով՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հարցին դուրս է եկել իր բողոքի փաստական և իրավական հիմքերի շրջանակներից։ Այս համատեքստում բողոքի հեղինակը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի իրավակարգավորումները, արձանագրել է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի անցած լինելն օրենսդիրը չի ընդգրկել այն հանգամանքների շարքում որոնց առկայությունը մասնավոր կարգով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է։ Վերոգրյալ հիմնավորումներով, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ի որոշումը՝ վարույթը փոխանցելով ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։ Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ (․․․) 2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը»: Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանած պայմաննով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումներն ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ի որոշման դեմ քրեական հայց ներկայացրած անձ Մուշեղ Սպարտակի Ղարիբյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 14-04-2025 թվականի որոշման դեմ Ըստ էության չլուծող դատական ակտ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից՝ 122, 45 թերթ։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից՝ 122, 70 թերթ։ |