Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0936/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 19.4

Պատասխանող

Կոլյա Պետրոսյան Հունանի
Կոլյա Պետրոսյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Վահե Ջիվանյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Վահե Ջիվանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, հանգամանքներում և անձից ապօրինի ձեռք է բերել և ձմեռային բաճկոնի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» « կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, ընդհանուր խոշոր չափի 0.34 գրամ քաշով «a-PVP տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ոստիկանական բաժնում 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-30 09:40 4 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-18 09:30 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-04 17:00 4 Չի կայացել
ԵԴ1/0936/01/25






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«30» ապրիլի 2025 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՆԱՐԵԿ ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ ԱՐՍԵՆ ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ՌԱԶՄԻԿ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ԿՈԼՅԱ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված՝ 18․08․1987թ. Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է Ռոս տելեկոմում՝ որպես տեխնիկ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ Շիրակի մարզ, քաղաք Գյումրի, Ջափարիձեի փողոց, 61-րդ տուն հասցեում, բնակվող՝ քաղաք Երևան, Մոլդովական փողոց, 48/2-րդ շենք, 38-րդ բնակարան հասցեում)։

1. Նկարագրական մաս.
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 396-րդ 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17191524 քրեական վարույթը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ձերբակալված Կոլյա Պետրոսյանն արգելանքից ազատվել է՝ արգելանքի տակ պահելու ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրանալու կապակցությամբ, նույն օրը որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին դատարանի որոշմամբ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մարտի 11-ին թիվ 17191524 քրեական վարույթից անջատվել էթիվ 17148725 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մարտի 18-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել թիվ 17148725 քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի մարտի 19-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով 2025 թվականի մարտի 21-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի մարտի 19-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։

1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, հանգամանքներում և անձից ապօրինի ձեռք է բերել և ձմեռային բաճկոնի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, ընդհանուր խոշոր չափի 0.34 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ոստիկանական բաժնում 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:

1.2. Արագացված վարույթի կարգ.
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտնել է, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն ամբողջությամբ պարզ է և հասկանալի, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպաններ Արսեն Բաբայանի և Ռազմիկ Բաղդասարյանի հետ, գիտակցում է արագացված հատուկ կարգով դատական քննություն անցկացնելու բնույթը և հետևանքները։
Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.

1.3.1. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Կոլյա Պետրոսյանը Շիրակի մարզի առաջին ատյանի դատարանի 01․02․2007թ․ դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է 7 տարի ժամկետով ազատազրկման, ՀՀ վերաքննիչ դատարանի 07․06․2007թ․ որոշմամբ արարքը վերաորակվել է և Կոլյա Պետրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է 2 տարի ժամկետով ազատազրկման, պատժից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 26․12․2007 թվականին։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 14/

1.3.2. Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի Կոլյա Պետրոսյանն ամուսնացած է, ունի 2014 և 2017 թվականներին ծնված երկու երեխա։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/

1.3.3. Պետական եկամուտների կոմիտեի տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի Համլետ Վարդգեսի Մուրադյանի եկամուտների վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/

2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ.
դ) Կոլյա Հունանի Պետրոսյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(․․․)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը
(․․․)
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
(․․․)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը՝ որպես Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խնամքին երկու անչափահասի առկայությունը, իսկ 10-րդ կետի հիմքով՝ խոստովանական ցուցմունք տալով հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը։
Բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում):
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…):»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն,
- թմրամիջոցի տեսակը և չափը,
- ենթադրյալ հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ ենթադրյալ հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն չի ունեցել, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
(․․․)»։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակը՝ տուգանք` հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի չափով։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամսվա ընթացքում միջին ամսական եկամտի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, այդ պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ից մինչև մարտի 19-ը ներառյալ, այսինքն՝ 89 օր, գտնվել է կալանքի տակ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվարկի համար որպես կողմնորոշող նորմ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու միջոցով Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին պետք է ազատել նշանակված պատժից։
2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել՝ դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2.4. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,34 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17191524 քրեական վարույթի հետ ընթացքը լուծելու համար։
2.5. Գործով գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.6. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.7. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.8. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։

3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ հանցանքի պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի չափով՝ 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու միջոցով Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին ազատել նշանակված պատժից։
Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17191524 քրեական վարույթի հետ ընթացքը լուծելու համար։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0936/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 18-03-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 17148725
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, հանգամանքներում և անձից ապօրինի ձեռք է բերել և ձմեռային բաճկոնի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» « կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, ընդհանուր խոշոր չափի 0.34 գրամ քաշով «a-PVP տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ոստիկանական բաժնում 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Կոլյա
Ազգանուն Պետրոսյան
Հայրանուն Հունանի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 19.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 18-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Վահե
Ազգանուն Ջիվանյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 21-03-2025
Որոշում ԵԴ1/0936/01/25




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ
ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«21» մարտի 2025թ․ ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Վ.Ջիվանյանս, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/0936/01/25 քրեական գործը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

2025 թվականի մարտի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտքագրվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը 2025 թվականի մարտի 19-ին հանձնվել է ինձ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 310-րդ հոդվածներով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

1. Քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ (դռնբաց) 2025 թվականի ապրիլի 04-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ 1» նստավայրում։
2. Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով նրա իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Անուն Ն․
Ազգանուն Թոփուզյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռազմիկ
Ազգանուն Բաղդասարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Կոլյա
Ազգանուն Պետրոսյան
Հայրանուն Հունան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-04-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-04-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-04-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 04-04-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Հանրային մեղադրողի չներկայանալու պատճառով։
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-04-2025
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-04-2025
Նիստը Կայացել է
Արագացված վարույթ
Ամսաթիվ 18-04-2025
Այո/Ոչ Այո
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-04-2025
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Այլ նշումներ ԵԴ1/0936/01/25






Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ
ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«18» ապրիլի 2025թ․ ք․Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Գ․ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ Ռ․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
Ա․ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Կ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

«Աջափնյակ-1» նստավայրում, դռնփակ դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ
Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի
(ծնված՝ 18․08․1987թ. Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է Ռոս տելեկոմում՝ որպես տեխնիկ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ Շիրակի մարզ, քաղաք Գյումրի, Ջափարիձեի փողոց, 61-րդ տուն հասցեում, բնակվող՝ քաղաք Երևան, Մոլդովական փողոց, 48/2-րդ շենք, 38-րդ բնակարան հասցեում)
նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, այն փոփոխելու կամ վերացնելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական պատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 396-րդ 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17191524 քրեական վարույթը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի կատարման համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, հանգամանքներում և անձից ապօրինի ձեռք է բերել և ձմեռային բաճկոնի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, ընդհանուր խոշոր չափի 0.34 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ոստիկանական բաժնում 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ձերբակալված Կոլյա Պետրոսյանն արգելանքից ազատվել է՝ արգելանքի տակ պահելու ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրանալու կապակցությամբ, նույն օրը որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին դատարանի որոշմամբ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մարտի 11-ին թիվ 17191524 քրեական վարույթից անջատվել էթիվ 17148725 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մարտի 18-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել թիվ 17148725 քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի մարտի 19-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով 2025 թվականի մարտի 21-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։

Դատական նիստի մասնակիցների հայտարարությունները.
Հանրային մեղադրող Նարեկ Թոփուզյանը միջնորդեց երկարաձգել մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 ամսով՝ հաշվի առնելով, որ շարունակում են պահպանվել խափանման միջոցի կիրառման պայմանները և հիմքերը, իսկ բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։
Պաշտպաններ Ռազմիկ Բաղդասարյանը և Արսեն Բաբայանը հայտնեցին, որ նախաքննության փուլում խափանման միջոցը կիրառելիս, ապա այն երկարաձգելիս Դատարան արձանագրել էր մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և վարույթին խոչընդոտելու հիմքերի բացակայությունը, և տնային կալանքի հիմքում դրվել էր միայն հանցանք կատարելու հավանականությունը։ Նշված պայմաններում, հաշվի առնելով, որ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է դատարան, մեղադրյալ Կ․Պետրոսյանը տվել է խոստովանական ցուցմունք, դրսևորել է իրավահպատակ վարքագիծ, ուստի միջնորդեցին վերացնել տնային կալանքը։

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
(…)»։
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` Կոնվենցիա) 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք։ Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար.
(…)
3. Uույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատաuխան՝ ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն oրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով։
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները:
(…)։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։
Նույն օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը.
2) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը.
3) մեղադրյալի նկատմամբ կայացվել է արդարացման վերդիկտ.
4) դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ.
5) լրացել է դատարանի կողմից սահմանված կալանքի ժամկետը, և չի ստացվել այն երկարաձգելու մասին դատարանի որոշումը.
6) լրացել է անձին կալանքի տակ պահելու՝ սույն օրենսգրքով սահմանված առավելագույն ժամկետը.
7) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով կալանքը որպես խափանման միջոց փոխվել կամ վերացվել է:
(․․․)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։
Վերը նշված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, որոնց սահմանափակումը հնարավոր է բացառապես օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ծանրակշիռ հիմքերի առկայության պարագայում՝ դրա իրավաչափության պայմանների պահպանմամբ։
Հաշվի առնելով, որ կալանավորումը անձին ազատությունից զրկելու ամենախիստ քրեադատավարական միջոցն է՝ օրենսդիրը խափանման միջոցների կիրառման իրավաչափության ընդհանուր երաշխիքներից զատ սահմանել է նաև կալանքի իրավաչափության ապահովման հատուկ երաշխիքներ։
Մասնավորապես, դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործով մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը կարող է երկարացվել հետևյալ պայմանների (իրավաչափության երաշխիքներ) միաժամանակյա առկայության դեպքում. ա) փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորվում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածի շարունակական առկայությունը.
բ) փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորվում է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքի կամ հիմքերի շարունակական առկայությունը կամ ի հայտ են եկել նոր հիմքեր,
գ) բացակայում են նույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանքները.
դ) այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար,
ե) առկա չէ մեղադրյալի կյանքին սպառնացող վտանգ կամ հիմնավորվել է այդ վտանգը չեզոքացնելու հնարավորությունը,
«Հիմնավոր կասկած» եզրույթը ենթադրում է փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք հնարավորություն կտան անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը։ Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K. F. v. Germany) գործով 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57)։ Կալանքի հիմնավորվածության կարևոր տարրերից են կասկածի արժանահավատությունն ու բարեխղճությունը (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (Murray v. The United Kingdom) գործով 1994 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14310/88, կետ 61)։ Հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը և դեպքի, իրադարձության համընկնումն այն հանցանքին, որի առերևույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում (մեղադրվում) է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված։
Դատարանն արձանագրում է, որ դատարանի վարույթում գտնվող գործով կալանավորման իրավաչափության հարցը քննարկելիս Դատարանն իրավասու է հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատել առերևույթության մակարդակում։ Դատարանի այս դիրքորոշումը հիմնավորվում է նրանով, որ հանցագործության դեպքի, դրան անձի առնչության, մեղավորության ապացուցվածության, արարքի որակման իրավաչափության գնահատումը, ի թիվս այլոց, կազմում է գործի ըստ էության քննության առարկան։ Գործի արդարացի քննության և մրցակցության սկզբունքներից ելնելով, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար պետք է ստեղծվի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հասնելով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը: Այսինքն՝ մինչև գործի ըստ էության լուծումը տվյալ վարույթի հանգուցային հարցերի, այդ թվում՝ հիմնավոր կասկածի շրջանակներում մեղադրյալի արարքի որակման իրավաչափության (ուռճացվածության), դրա հիմնավորվածության հարցերի վերաբերյալ վաղաժամ դատողություններ կատարելն օբյեկտիվ հիմքեր կտա պնդելու, որ դատարանը, ի սկզբանե, տվյալ գործով որոշակի նախատրամադրվածություն է ունեցել, ինչն անթույլատրելի է: Հետևաբար՝ դատարանի վարույթում գտնվող գործով, ի տարբերություն մինչդատական վարույթում գտնվող վարույթի, կալանավորման իրավաչափության հարցը քննարկելիս դրա պայմանների առկայությունը ենթադրվում է, եթե դրանք չեն բացառվում ակնհայտ փաստերով, որոնց առկայությունը հաստատելը չի պահանջում գործի հանգամանքների բազմակողմանի և խորը հետազոտում:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանի՝ ներկայացված մեղադրանքում նկարագրված հանցագործությանը նրա առնչվելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածն առերևույթ առկա է:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսվող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։
Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար՝ խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։
Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Այսինքն՝ հանցանքի ծանրությունը և սպասվող պատժի խստությունը հանդիսանում են վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր, ուստիև մեկ տարի ազատազրկում նախատեսող և ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար մեղադրվող անձանց ազատությունից զրկելու իրավական հիմքերի առկայությունը փաստելու համար չեն կարող սահմանվել նույնանման չափորոշիչներ:
Օրենսդիրը խափանման միջոցները դասակարգել է կալանքի՝ որպես անձի իրավունքների նկատմամբ միջամտության առավել ինտենսիվ աստիճան ունեցող խափանման միջոցի և այլընտրանքային խափանման միջոցների:
Ընդ որում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի սկզբունքների և «Խափանման միջոցները» վերտառությամբ 14-րդ գլխի համակարգային վերլուծությունից երևում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մաս) և բացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)։
Այս համատեքստում հատկանշական է, որ թեև տնային կալանքն ընդգրկված է այլընտրանքային խափանման միջոցների շարքում, այն, ի տարբերություն այլընտրանքային խափանման այլ միջոցների, անձին ազատությունից զրկելու միջոց է, սակայն ի տարբերություն կալանքի՝ տնային կալանքն անձին ազատությունից զրկելն է մեկուսացման ավելի մեղմ պայմաններում՝ դատարանի կողմից սահմանված համապատասխան բնակության տարածքում:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ տնային կալանքը դիտարկվում է կալանքին համահավասար ազատությունից զրկելու դրսևորում (տե՛ս օրինակ, Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, Nikolova v. Bulgaria (no. 2) գործով, 30.12.2004 վճիռը, գանգատ թիվ 40896/98, Mancini v. Italy գործով 12.12.2001թ. վճիռը, գանգատ թիվ 44955/98):
Այսպես, Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառումը hիմնականում ենթադրում է անձի իրավունքների ավելի քիչ սահմանափակումներ, ինչպես նաև կալանավորված անձին ավելի նվազ աստիճանի տառապանքների կամ անհարմարությունների պատճառում, քան նրան քրեակատարողական հիմնարկում (բանտում) կալանքի տակ պահելու դեպքում (տե՛ս օրինակ, Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 112-րդ կետ):
Կալանքը տնային կալանքով փոխարինելը ենթադրում է կալանավայրի բնույթի փոփոխություն՝ պետական հաստատությունից դեպի մասնավոր տուն (տե՛ս Mancini v. Italy գործով 12.12.2001թ. վճիռը, գանգատ թիվ 44955/98, 19-րդ կետ): Անձին կալանքի տակ պահելը ենթադրում է անձի ինտեգրում նոր, երբեմն՝ թշնամական միջավայր, մյուս կալանավորված անձանց հետ համատեղ գործողություններ և ռեսուրսների օգտագործում, կարգապահության պահպանում և իշխանությունների կողմից շուրջօրյա հսկողություն: Օրինակ՝ քրեակատարողական հիմնարկում կալանավորված անձինք չեն կարող ազատորեն ընտրել՝ երբ ուտել, քնել, զբաղվել անձնական հիգիենայով, կատարել բացօթյա զբոսանքներ կամ այլ գործողություններ (տե՛ս Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 112-րդ կետ, Mancini v. Italy գործով 12.12.2001թ. վճիռը, գանգատ թիվ 44955/98, 19-րդ կետ):
Միևնույն ժամանակ, Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ կալանքի տարբեր տեսակների միջև ռեժիմի տարբերակում չի կատարվել: Մասնավորապես, «Լավենտսն ընդդեմ Լատվիայի» գործում, երբ Եվրոպական դատարանին առաջարկվել էր ուսումնասիրել դիմողին մինչև դատավարությունը զգալի ժամկետով ազատազրկելու պատճառների վերաբերելիությունն ու բավարարությունը, պատասխանող պետության իշխանությունները ապարդյուն փաստարկներ էին բերել առ այն, որ վիճարկվող ազատության սահմանափակումների հիմքերի գնահատման համար պետք է կիրառվեն տարբեր չափանիշներ, քանի որ դիմողը կալանքի տակ է պահվել ոչ միայն բանտում, այլև եղել է և՛ տնային կալանքի տակ, և՛ հիվանդանոցում:
Եվրոպական դատարանը մերժել է այդ փաստարկը՝ արձանագրելով, որ Եվրոպական Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը չի կարգավորում կալանքի տակ պահելու պայմանները:
Այնուհետև Եվրոպական դատարանը հստակեցրել է, որ նախադեպային պրակտիկայում «սահմանափակման աստիճան» և «ինտենսիվության չափ» հասկացությունները, որպես Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի կիրառելիության չափանիշներ, վերաբերելի են բացառապես տեղաշարժի ազատության սահմանափակման աստիճանին, այլ ոչ թե կալանավորման տարբեր վայրերում հարմարավետության կամ ներքին կարգուկանոնի տարբերություններին: Այսպիսով, Եվրոպական դատարանը շարունակել է կիրառել ազատազրկման ողջ ժամկետի համար միասնական չափանիշ՝ անկախ այն վայրից, որտեղ դիմողը պահվել է կալանքի տակ (տե՛ս Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 113-րդ կետ):
Այսպիսով, վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ թեև տնային կալանքը ներպետական օրենսդրությամբ դասվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների շարքին, այն համահավասար է կալանքին, անձի նկատմամբ դրանց կիրառմանն առաջադրվող միջազգային և ներպետական չափանիշները նույնական են:
Վերը շարադրված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք, որը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին և պատժվում տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանի կողմից փախուստի դիմելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանը՝ Դատարանը վերահաստատում է տնային կալանքը կիրառելու և դրա ժամկետը երկարաձգելու որոշումներով կատարված եզրահանգումները, որ չկան այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի և գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկի իրատեսական լինելու մասին։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ Դատարանը կարծում է, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունն առկա է, սակայն այդ ռիսկը նվազ է, քանի որ շուրջ 4 ամիս գտնվելով տնային կալանքի տակ մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, այդ ընթացքում չի արձանագրվել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու դեպք, Հայաստանի Հանրապետությունում ունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր։ Բացի այդ, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքում առկա տվյալների համաձայն՝ մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանը եղել է դատված շուրջ 19 տարի առաջ, իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարել է դատվածությունները մարված վիճակում, և նման պայմաններում միայն այդ հիմքով մեղադրյալի ազատության իրավունքի շարունակական սահմանափակումը, Դատարանի կարծիքով չի կարող արդարացված լինել համաչափության սկզբունքի ապահովման տեսանկյունից այն պայմաններում, երբ միջին ծանրության հանցագործության մեջ մեղադրվող մեղադրյալն արդեն գրեթե 4 ամիս գտնվում է անազատության մեջ։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը կարծում է, որ մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքն ի զորու է զսպելու նրա հավանական ոչ պատշաճ վարքագիծը, ուստի Կոլյա Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը՝ թողնել անփոփոխ։
Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-119-րդ, 122-րդ, 124-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով։

Եզրափակիչ մաս․
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը՝ թողնել անփոփոխ (ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից)։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-04-2025
Նիստը Կայացել է
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-04-2025
Ժամ 09:40
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 30-04-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 30-04-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Կոլյա
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 30-04-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Այլ պատժաչափեր Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/0936/01/25






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«30» ապրիլի 2025 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՆԱՐԵԿ ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ ԱՐՍԵՆ ԲԱԲԱՅԱՆԻ
ՌԱԶՄԻԿ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ԿՈԼՅԱ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված՝ 18․08․1987թ. Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է Ռոս տելեկոմում՝ որպես տեխնիկ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ Շիրակի մարզ, քաղաք Գյումրի, Ջափարիձեի փողոց, 61-րդ տուն հասցեում, բնակվող՝ քաղաք Երևան, Մոլդովական փողոց, 48/2-րդ շենք, 38-րդ բնակարան հասցեում)։

1. Նկարագրական մաս.
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 396-րդ 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 17191524 քրեական վարույթը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը ձերբակալվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ձերբակալված Կոլյա Պետրոսյանն արգելանքից ազատվել է՝ արգելանքի տակ պահելու ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրանալու կապակցությամբ, նույն օրը որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին դատարանի որոշմամբ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մարտի 11-ին թիվ 17191524 քրեական վարույթից անջատվել էթիվ 17148725 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մարտի 18-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել թիվ 17148725 քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի մարտի 19-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով 2025 թվականի մարտի 21-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի մարտի 19-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։

1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում, հանգամանքներում և անձից ապօրինի ձեռք է բերել և ձմեռային բաճկոնի գրպանում ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, ընդհանուր խոշոր չափի 0.34 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ոստիկանական բաժնում 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:

1.2. Արագացված վարույթի կարգ.
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Կոլյա Պետրոսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտնել է, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն ամբողջությամբ պարզ է և հասկանալի, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպաններ Արսեն Բաբայանի և Ռազմիկ Բաղդասարյանի հետ, գիտակցում է արագացված հատուկ կարգով դատական քննություն անցկացնելու բնույթը և հետևանքները։
Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.

1.3.1. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Կոլյա Պետրոսյանը Շիրակի մարզի առաջին ատյանի դատարանի 01․02․2007թ․ դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտվել է 7 տարի ժամկետով ազատազրկման, ՀՀ վերաքննիչ դատարանի 07․06․2007թ․ որոշմամբ արարքը վերաորակվել է և Կոլյա Պետրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է 2 տարի ժամկետով ազատազրկման, պատժից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 26․12․2007 թվականին։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 14/

1.3.2. Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի Կոլյա Պետրոսյանն ամուսնացած է, ունի 2014 և 2017 թվականներին ծնված երկու երեխա։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/

1.3.3. Պետական եկամուտների կոմիտեի տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի Համլետ Վարդգեսի Մուրադյանի եկամուտների վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/

2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ.
դ) Կոլյա Հունանի Պետրոսյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(․․․)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը
(․․․)
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
(․․․)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը՝ որպես Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խնամքին երկու անչափահասի առկայությունը, իսկ 10-րդ կետի հիմքով՝ խոստովանական ցուցմունք տալով հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը։
Բացի այդ, Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում):
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…):»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն,
- թմրամիջոցի տեսակը և չափը,
- ենթադրյալ հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ ենթադրյալ հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն չի ունեցել, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
(․․․)»։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակը՝ տուգանք` հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի չափով։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամսվա ընթացքում միջին ամսական եկամտի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, այդ պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ից մինչև մարտի 19-ը ներառյալ, այսինքն՝ 89 օր, գտնվել է կալանքի տակ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվարկի համար որպես կողմնորոշող նորմ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու միջոցով Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին պետք է ազատել նշանակված պատժից։
2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել՝ դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2.4. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,34 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17191524 քրեական վարույթի հետ ընթացքը լուծելու համար։
2.5. Գործով գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.6. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.7. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.8. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։

3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ հանցանքի պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի չափով՝ 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատժի ժամկետները հաշվարկելու և պատիժը հաշվակցելու միջոցով Կոլյա Հունանի Պետրոսյանին ազատել նշանակված պատժից։
Կոլյա Հունանի Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17191524 քրեական վարույթի հետ ընթացքը լուծելու համար։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 30-04-2025
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 25-06-2025
Այլ նշումներ Օրինական ուժ՝ 23-06-2025թ
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
Ամսաթիվ 23-06-2025
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 25-06-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 20-02-2026
Էջերի քանակ 297 թերթ, 78 թերթ:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 20-02-2026
Էջերի քանակը 297 թերթ, 78 թերթ