ԵԴ/0924/01/25


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

09 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր Հ.Մանուկյանի,
քարտուղարությամբ Ն.Սարգսյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Դ․Մարգարյանի,
մեղադրյալ՝ Վ․Ավագյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վիգեն Վիլենի Ավագյանի (ծնված՝ 1978 թվականի ապրիլի 24-ին, Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխա, հաշվառված՝ Երևան քաղաքի Գ.Ջուհակյան փողոցի 29-րդ տուն հասցեում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Հերացի փողոցի 16-րդ շենքի 38-րդ բնակարան հասցեում, մեղադրվում է 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը), 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ/0924/01/25 վերդիկտով մեղավոր է ճանաչվել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի հունվարի 26-ին նախաձեռնվել է թիվ 60-0436-24 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։
1.2. ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Մարգարյանի՝ 2024 թվականի մայիսի 24-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
1.3. 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 8180266671 արձանագրությունը, Վիգեն Վիլենի Ավագյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու մասին պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կայացված թիվ 8200334755 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, վիգեն Վիլենի Ավագյանի RB643255 վարորդական վկայականի տվյալները։
1.4. 2024 թվականի հունիսի 29-ին միջնորդություն է ներկայացվել 60-0436-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու վերաբերյալ՝ վերջինիս կողմից քննությունից խուսափելու կամ այլ պատճառներով նրա գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով։
1.5. ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Մարգարյանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 2024 թվականի մայիսի 24-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է։
1.6. 2024 թվականի հուլիսի 30-ին նախաձեռնվել է թիվ 60-2837-24 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։
1.7. 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ 60-2837-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել Վիգեն Վիլենի Ավագյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտան վերաբերյալ թիվ 8180413092, 8200334755 արձանագրությունների պատճենները, ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 02945, 01696 կտրոնների պատճենները և թիվ 120889, 071971 ստուգաչափման վկայականների պատճենները։
1.8. 2024 թվականի նոյեմբերի 5-ի որոշմամբ 60-2837-24 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60-0436-24 քրեական վարույթին։
1.9. 2025 թվականի փետրվարի 25-ին հետախուզվող Վիգեն Վիլենի Ավագյանը հայտնաբերվել է։
1.10. 2025 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
1.11. 2025 թվականի փետրվարի 26-ին միջնորդություն է ներկայացվել 60-0436-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու վերաբերյալ։
1.12. ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 2024 թվականի մայիսի 24-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
1.13. ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
1.14. 2025 թվականի մարտի 10-ի որոշմամբ թիվ 60-0436-24 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը, որը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի որոշմամբ հաստատվել է։
1.15. 2025 թվականի մարտի 17-ին թիվ 60-0436-24 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0924/01/25 համարը), մակագրվել նույն դատարանի դատավոր Հ․Մանուկյանին և 2025 թվականի մարտի 18-ին հանձնվել Դատարանի աշխատակազմին։
1.16. 2025 թվականի մարտի 19-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0924/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.17. 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ1/0924/01/25 վերդիկտով Վիգեն Վիլենի Ավագյանը մեղավոր է ճանաչվել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա «(…) չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում, 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 05:05-ի սահմաններում և 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենա:
Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8200334755 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կայացված որոշմամբ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ից մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 25-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 05:05-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 00802)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.419 մգ/լ (առնվազն՝ 0.3771 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101167 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հրանտ Սեդրակյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 06։00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180266671 արձանագրությունը:
Այսինքն Վիգեն Վիլենի Ավագյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Բացի այդ, Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 02945) մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.570 մգ/լ առնվազն 0.513 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100935 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Գոռ Ադամյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 07:35-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413092 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: (…)»։
3. Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց։
Դատարանի հարցերին ի պատասխան՝ մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը նշել է, որ նախաքննության ընթացքում տվել է ցուցմունքներ և չի հրաժարվում նախաքննական ցուցմունքներից։
Հրապարակվել են մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նախաքննական ցուցմունքները։
Վիգեն Վիլենի Ավագյանը վարույթի նախաքննության ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար։
(Տե՛ս հատոր 1-ին, վ․թ․ 714-73)։
3.2. 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 8180266671 արձանագրությունը, Վիգեն Վիլենի Ավագյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու մասին պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կայացված թիվ 8200334755 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, վիգեն Վիլենի Ավագյանի RB643255 վարորդական վկայականի տվյալները։
(Տե՛ս հատոր 1-ին, վ․թ․ 31)։
3.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ 60-2837-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել Վիգեն Վիլենի Ավագյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտան վերաբերյալ թիվ 8180413092, 8200334755 արձանագրությունների պատճենները, ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 02945, 01696 կտրոնների պատճենները և թիվ 120889, 071971 ստուգաչափման վկայականների պատճենները։
(Տե՛ս հատոր 1-ին, վ․թ․ 53-54)։
3.4. Զննում կատարելու մասին 2024 թվականի հունիսի 28-ի և 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությունների համաձայն՝ զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180266671 արձանագրությունը: Այն կազմվել 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Վիգեն Վիլենի Ավագյանը ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու և ոչ սթափ վիճակում 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ժամը 05:05-ին Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում, «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու համար: Բացատրություններ դաշտում առկա է ստորագրություն և ստորագրության կողքին Ավագյան գրառումը:
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8200334755 արձանագրությունը: Այն կազմվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ին պարեկային ծառայության աշխատակից Գևորգ Երիցյանը իր կողմից կայացված թիվ 8200334755 որոշմամբ Վիգեն Վիլենի Ավագյանին զրկել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 տարի ժամկետով: Նշված արձանագրության վրա առկա է Վիգեն Վիլենի Ավագյանի կողմից առձանագրությունը ստանալու և ծանոթանալու վերաբերյալ ստորագրություն: Երևան քաղաքի Թաիրովի փողոցում ժամը 04:22-ին տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում (վարորդի մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը գերազանցում է 0,5 միլիգրամը):
Վիգեն Վիլենի Ավագյանի սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ կազմված թիվ 01696 կտրոնի պատճենի զննությամբ, որի արդյունքում պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարն է 91100555, զննման ամսաթիվը՝ 25.10.2022թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 03:58:58-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.940 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Վիգեն, ազգանունը՝ Ավագյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 21 EC 777, պարեկային ծառայող՝ Խաչատրյան, կրծքանշանի համար՝ 06461:
Ստուգաչափման թիվ 071971 վկայականը: Ստուգաչափման թվականն է՝ 13.06.2022թ., այն ուժի մեջ է մինչև 13.06.2023թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91100555, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2․000 մգ/լ, ճշտության դասը՝ +-10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413092 արձանագրությունը։ Այն կազմվել է 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:35-ին, ՀՀ ոստիկանության, պարեկային ծառայության պարեկ Գոռ Ադամյանի կողմից Վիգեն Վիլենի Ավագյանի վերաբերյալ։ Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում ժամը 07։00-ին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվողի (վարորդի) ստորագրությունները։
Վիգեն Վիլենի Ավագյանի RB643255 վարորդական վկայականի տվյալները, որի արդյունքում ֆիքսվել է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի զրկման սկիզբ համարվում է 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ը, իսկ ավարտը՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 25-ը:
Վիգեն Վիլենի Ավագյանի սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ կազմված թիվ 02945 կտրոնի պատճենի զննությամբ, որի արդյունքում պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարն է 91100935, զննման ամսաթիվը՝ 07.06.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 07:35:42-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.570 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Վիգեն, ազգանունը՝ Ավագյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 21 EC 777, պարեկային ծառայող՝ Խաչատրյան, կրծքանշանի համար՝ 02915:
Ստուգաչափման թիվ 120889 վկայականը և պարզվեց, որ ստուգաչափման թվականն է 04.04.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 04.04.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91100935, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000 մգ/լ, ճշտության դասը՝ +-10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան:
(Տե՛ս հատոր 1-ին, գ.թ. 30, 51-52)։
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցների, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նախաքննական ցուցմունքների, 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 8180266671 արձանագրության, Վիգեն Վիլենի Ավագյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու մասին պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կայացված թիվ 8200334755 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշման, վիգեն Վիլենի Ավագյանի RB643255 վարորդական վկայականի տվյալների, 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ 60-2837-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքի, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտան վերաբերյալ թիվ 8180413092, 8200334755 արձանագրությունների պատճենների, ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 02945, 01696 կտրոնների պատճենների և թիվ 120889, 071971 ստուգաչափման վկայականների պատճենների, զննում կատարելու մասին 2024 թվականի հունիսի 28-ի և 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությունների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատվում են հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում, 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 05:05-ի սահմաններում և 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենա: Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8200334755 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կայացված որոշմամբ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ից մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 25-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 05:05-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 00802)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.419 մգ/լ (առնվազն՝ 0.3771 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101167 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հրանտ Սեդրակյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 06։00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180266671 արձանագրությունը: Բացի այդ, Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 02945) մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.570 մգ/լ առնվազն 0.513 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100935 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Գոռ Ադամյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 07:35-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413092 արձանագրությունը:
5. Պատճառաբանական մաս.
5.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«(...)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»։
Անդրադառնալով Վիգեն Վիլենի Ավագյանին ներկայացված մեղադրանքին և այս համատեքստում ուսումնասիրելով հետազոտված ապացույցները՝ հարկ է նշել, որ ըստ մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նախաքննական ցուցմունքների, 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ 60-0436-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմված թիվ 8180266671 արձանագրության, Վիգեն Վիլենի Ավագյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու մասին պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կայացված թիվ 8200334755 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշման, վիգեն Վիլենի Ավագյանի RB643255 վարորդական վկայականի տվյալների, 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ 60-2837-24 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքի, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտան վերաբերյալ թիվ 8180413092, 8200334755 արձանագրությունների պատճենների, ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 02945, 01696 կտրոնների պատճենների և թիվ 120889, 071971 ստուգաչափման վկայականների պատճենների, զննում կատարելու մասին 2024 թվականի հունիսի 28-ի և 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի արձանագրությունների՝ Դատարանը գտնում է, որ․
- 1․ ապացուցված են մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները),
- ապացուցված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
- ապացուցված է մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի կողմից 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերոգրյալ արարքների կատարելը,
- ապացուցված է մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարելու մեջ։
Այլ կերպ՝ համադրելով սույն քրեական գործով հետազոտված ապացույցները վկայակոչած իրավանորմերի հետ, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում, 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 05:05-ի սահմաններում և 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենա: Այսպես. ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8200334755 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կայացված որոշմամբ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի հոկտեմբերի 25-ից մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 25-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2023 թվականի հոկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 05:05-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 00802)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.419 մգ/լ (առնվազն՝ 0.3771 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101167 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հրանտ Սեդրակյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 06։00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180266671 արձանագրությունը: Բացի այդ, Վիգեն Վիլենի Ավագյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի հունիսի 7-ին՝ ժամը 07:00-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 02945) մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.570 մգ/լ առնվազն 0.513 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100935 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Հերացի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 21 EC 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Գոռ Ադամյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 07:35-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413092 արձանագրությունը:
5.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
2. Արգելվում է անձին կրկին քրեական պատասխանատվության ենթարկել նույն հանցանքը կատարելու համար, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 133-154-րդ, 155-րդ, 308-րդ, 450-րդ կամ 451-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքների համար այլ պետության կողմից քրեական պատասխանատվության ենթարկված լինելու այն դեպքերի, երբ անձն անհիմն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից կամ անարդարացիորեն դատապարտվել է մեղմ պատժի կամ անհիմն լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել է պատժի կրումից:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
2) հանցանքը խմբի կամ հանցավոր կազմակերպության կազմում կատարելը,
3) հանցագործության մեջ առանձնապես ակտիվ դերը,
4) հանցանքը կատարելուն հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող կամ ոչ սթափ (հարբած) վիճակում գտնվող կամ քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի չհասած անձին ներգրավելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձը հոգեկան առողջության խնդիրներ ունի, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում է կամ չի հասել քրեական պատասխանատվության համար սահմանված տարիքի,
5) դիտավորյալ հանցանքն անչափահասի նկատմամբ, նրա հետ համատեղ կամ հանցավորի արարքի բնույթը գիտակցող անչափահասի ներկայությամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ անձն անչափահաս է,
6) հանցանքը ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքն այլ անձանց իրավաչափ գործողությունների համար վրեժի շարժառիթով կատարելը,
8) հանցանքն այլ հանցագործությունը թաքցնելու կամ դրա կատարումը հեշտացնելու նպատակով կատարելը,
9) հանցանքը հղի կնոջ, անօգնական, խոցելի կամ հանցավորից կախյալ վիճակում գտնվող անձի նկատմամբ կատարելը, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ կինը հղի է, կամ անձը անօգնական, խոցելի կամ իրենից կախյալ վիճակում է,
10) հանցանքն անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի նկատմամբ կատարելը` կապված այդ անձի կողմից իր ծառայողական կամ մասնագիտական գործունեության կամ հասարակական պարտքը կատարելու հետ,
11) հանցանքն առանձին դաժանությամբ, անձին ծաղրուծանակի, տանջանքի կամ տառապանքի ենթարկելով կատարելը,
12) հանցանքն իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով կատարելը,
13) հանցանքը հանրության համար վտանգավոր եղանակով կատարելը,
14) հանցանքը զենքի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի կամ պայթեցման սարքերի կամ ռադիոակտիվ նյութերի գործադրմամբ կամ դրանց գործադրման սպառնալիքով կատարելը,
15) հանցանքը թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի գործադրմամբ կատարելը,
16) հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց ածանցյալների կամ ուժեղ ներգործող դեղերի ազդեցությամբ կատարելը, եթե հանցավորն ինքն է իրեն դրել այդ վիճակի մեջ,
17) հանցանքը ռազմական կամ արտակարգ դրության, արտակարգ իրավիճակի կամ զանգվածային անկարգությունների պայմաններն օգտագործելով կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը որպես ծանրացնող հանգամանք չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
4. Հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով պատիժ նշանակելիս սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքը հաշվի չի առնվում որպես ծանրացնող հանգամանք:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(...)
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
(…)»։
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցագործության հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին ուղղելու ամենակարճ ճանապարհ, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից նոր հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները քրեական վարույթի ընթացքում ենթակա են ապացուցման: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժ նշանակելուն վերաբերելի իրավանորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար` կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը որպես պատիժ է նախատեսում տուգանքը՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքները՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ, հարկ է հաշվի առնել հետևյալը․
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի անձը բնութագրող հետևյալ հանգամանքները՝ մշտական բնակության վայր ունենալը,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքները․ խնամքին երկու անչափահաս երեխա ունենալու հանգամանքը, ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը, (վերջին հանգամանքը՝ որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող գնահատելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով),
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հետևյալ հանգամանքը. սույն քրեական գործով մեղսագրվող հանցանքները կատարելու պահին դատվածություն ունենալու հանգամանքը (ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի սեպտեմբերի 14-ի ԳԴ4/0046/01/23 դատավճռով առկա դատվածությունը):
Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով Վիգեն Վիլենի Ավագյանի կատարած հանցանքների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, նրա արարքների սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքների անմիջական օբյեկտի՝ հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքների կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ վարույթի նախաքննության ընթացքում միայն հետախուզում հայտարարելու արդյունքում է հնարավոր եղել ապահովել անձի ներկայությունը և դրանք էլ իրենց հերթին համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերը նշված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների համար ենթակա է պատժի այդ հանցանքներից յուրաքանչյուրի համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը համաչափ է կատարված արարքներին, ինչպես նաև անհրաժեշտ և բավարար է՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, Վիգեն Վիլենի Ավագյանին վերասոցիալականացնելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատիժը տարաժամկետելու՝ մեկ տարի վճարման ժամկետ սահմանելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն`
«(...) Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»։
Հաշվի առնելով հնարավոր նշանակվելիք տուգանքի տարաժամկետման վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությունը և վերջինիս գույքային դրությունը, հակառակի մասին վկայող փաստերի բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի վճարման ժամկետ սահմանել 10 (տասը) ամիսը՝ թույլատրելով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 90․000 (իննսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Միևնույն ժամանակ անդրադառնալով նաև որպես լրացուցիչ պատիժ` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը։ Այսինքն՝ նշված լրացուցիչ պատժի նշանակումն օրենսդիրը թողել է դատարանի հայեցողությանը։
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը, իսկ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը՝ կատարված հանցանքի բնույթի հետ կապված որոշակի գործունեությամբ զբաղվելն արգելելն է:
(…)
4. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 1-3 տարի, իսկ ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար՝ 1-5 տարի ժամկետով:
5. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը:
6. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելն ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ որպես հիմնական կամ լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս այն տարածվում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու ամբողջ ժամանակահատվածի վրա, իսկ դրա ժամկետի հաշվարկն սկսվում է ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելուց հետո: Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը մնացած պատժատեսակների հետ նշանակելիս դրա ժամկետը հաշվարկվում է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
7. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում պատիժը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու 3 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
8. Սույն հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:»
Միևնույն ժամանակ հարկ է արձանագրել, որ սույն քրեական գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի փաստական տվյալներ, որ Վիգեն Վիլենի Ավագյանը ներկայումս ունի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու պատժատեսակը։
5.3. Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
5.3.1․ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ հարկ է Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերջինիս վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՍԷԿՏ համակարգում առկա սահմանափակումները վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վիգեն Վիլենի Ավագյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վիգեն Վիլենի Ավագյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ մեղադրյալ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ՝ Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի վճարման ժամկետ սահմանել 10 (տասը) ամիսը՝ թույլատրելով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 90․000 (իննսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Վիգեն Վիլենի Ավագյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերջինիս վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՍԷԿՏ համակարգում առկա սահմանափակումները վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ