Ո Ր Ո Շ ՈԻ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0925/09/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Դանիելյանի,
քարտուղարությամբ՝ Լ.Մակարյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող,
Երևան քաղաքի
դատախազության դատախազ Ն․ Հարությունյանի,

մեղադրյալ Ա․ Մանուչարյանի,
տուժող Ա․ Սարգսյանի,

2025 թվականի ապրիլի 3-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանի՝
(ծնված 1964 թվականի օգոստոսի 15-ին Երևանում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, ըստ իր հայտարարության՝ խնամքին կենսաթոշակառու մայրը, աշխատում է «Աջափնյակ» վարչական շրջանի ղեկավարի աշխատակազմի առևտրի, ծառայությունների և գովազդի բաժնում որպես գլխավոր մասնագետ, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Շիրազի փողոցի թիվ 18 շենքի թիվ 33 բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2023 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60274023 քրեական վարույթը:
2. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի փետրվարի 28-ի որոշումներով տուժող Ալբերտ Վազգենի Սարգսյանի հագուստները, ինչպես նաև «Ֆորդ» մակնիշի 03 AA 203 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ճանաչվել են որպես իրեղեն ապացույց։
3. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3.1. Նախաքննության մարմնի կողմից նույն օրը Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
5. 2025 թվականի մարտի 17-ին թիվ 60274023 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2025 թվականի մարտի 19-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի ապրիլի 3-ին:
5.1. 2025 թվականի ապրիլի 3-ին տուժողի լրազոր ներկայացուցիչ Հայարփի Սարգսյանի կողմից Դատարան է մուտքագրվել գույքային հայց ընդդեմ մեղադրյալ Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանի և «Ինգո Արմենիա» ԱՓԲ ընկերության՝ վերջիններից համապարտության կարգով հօգուտ տուժող Ալբերտ Վազգենի Սարգսյանի 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումար՝ որպես գույքային վնասի փոխհատուցում բռնագանձելու պահանջի մասին։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
6. Մեղադրյալ Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա իր վարած ավտոմեքենայով խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների և ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջը, որի հետևանքով Ալբերտ Վազգենի Սարգսյանի առողջությանն անգուշությամբ պատճառել է ծանրության վնաս, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Այսպես՝ Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանն, ունենալով «B» կարգի վարորդական վկայական, գտնվելով սթափ վիճակում, «Ֆորդ» մակնիշի 03 AA 203 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան առանց բեռի և ուղևորի 2023 թվականի հոկտեմբերի 21-ին՝ ժամը 08:15-ի սահմաններում, վարել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցով` Րաֆֆու փողոցի կողմից դեպի Անդրանիկի փողոցի ուղղությամբ, երրորդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 40 մ/ժ արագությամբ: Հասնելով Առնո Բաբաջանյան փողոցի թիվ 104 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածում առկա չկարգավորվող հետիոտնային անցմանը՝ թույլ է տվել «ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 103-րդ կետի, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 27 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ խոչընդոտել է կարգավորվող հետիոտնային անցումով ճանապարհն իր ընթացքի ուղղությամբ աջից դեպի և արագ քայլերով հատող հետիոտն՝ Ալբերտ Վազգենի Սարգսյանին՝ վերջինիս հնարավորություն չընձեռելով անվտանգ կերպով ավարտելու երթևեկելի մասի հատումը, որի արդյունքում չկարգավորվող հետիոտնային անցումում նշված ավտոմեքենայով վրաերթի է նթարկել Ալբերտ Սարգսյանին՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը, ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, ինչի հետևանքով ճակատային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի և քերծվածքների, քթի մեջքի սալջարդ վերքի, ենթաստործնոտային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի և քերծվածի, աջ և ձախ դաստակների շրջանների քերծվածքների, ճակատոսկրի, հայմորյան ծոցի, աջ դաստակի 2-րդ մատի մետակարպալ ոսկրի կոտրվածքների, գլխուղեղի թեթև ստիճանի սալջարդի, միջկիսագնդային ճեղքի սուբարախնոիդալ արյունազեղման ձևով վերջինիս առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնաս»:

Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցի քննարկումը.
7. Նախնական դատալսումների ընթացքում տուժող Ալբերտ Սարգսյանը և նրա լիազոր ներկայացուցիչ Հ.Սարգսյանը հայտնեցին, որ առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք, քանի որ հաշտվել է մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանի հետ՝ ներկայացնելով տուժողի և մեղադրյալի ստորագրություններով հաստատված գրավոր հաշտության համաձայնություն այն մասին, որ տուժող Ալբերտ Սարգսյանը համաձայն է հաշտվել մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանի հետ, եթե նա ընդունի 2025 թվականի ապրիլի 3-ին ներկայացված գույքային հայցի պահանջը չորս միլիոն ՀՀ դրամի չափով, որի մի մասը պետք է վճարի «Ինգո Արմենիա» ԱՓԲ ընկերությունը՝ երկու միլիոն ութ հարյուր հազար ՀՀ դրամի չափով, իսկ մեկ միլիոն երկու հարյուր հազար ՀՀ դրամի չափով վճարումը մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանը։ Նույն փաստաթղթով Արմեն Մանուչարյանը համաձայնել է նշված գույքային հայցի պահանջին ամբողջությամբ՝ պարտավորվելով մեկ միլիոն երկու հարյուր հազար ՀՀ դրամ գումարը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։
Ի պատասխան Դատարանի հարցադրումների՝ տուժողը հայտնեց, որ իր վրա որևէ ազդեցություն, սպառնալիք, ճնշում չի գործադրվել, իր կամքով է հաշտվել մեղադրյալի հետ, քանի որ նա համաձայնել է հատուցել գույքային վնասը, ներել է նրան, գիտակցում է դրա իրավական հետևանքները։
8․ Մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանը հայտնեց, որ հաշտվել են տուժողի հետ, ինքը ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, զղջում է կատարվածի համար, պարտավորվում վճարել պատճառված վնասը տուժողի պահանջած՝ մեկ միլիոն երկու հարյուր հազար ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Ի պատասխան Դատարանի հարցադրումների՝ հայտնեց, որ իր վրա որևէ ազդեցություն, սպառնալիք, ճնշում չի գործադրվել, իր կամքով է հաշտվել տուժողի հետ, ցանկանում է, որ հաշտության հիմքը կիրառվի իր նկատմամբ։
9․ Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ առկա է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հիմք։

Դատարանի վերլուծությունները․
10․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(…)
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»:
11. Տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավահարաբերությունները կարգավորող վերը մեջբերված նորմի վերլուծությունից երևում է, որ քննարկվող հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համապատասխան պայմանների առկայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից (իմպերատիվ բնույթ է կրում)։ Քննարկվող հիմքը կիրառելի է առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, ով նախկինում նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից չի ազատվել։
Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցանք կատարած անձի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին (փոխադարձության չափանիշ) և դա պետք է լինի նրանց ինքնուրույն և ազատ կամահայտնության արդյունք (կամավորության չափանիշ)։
Հաշտության կամավորության և փոխադարձության չափանիշների բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական հետապնդում չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության:
12․ Մեջբերված իրավանորմի լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ․
- մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանին մեղսագրված արարքը միջին ծանրության հանցագործություն է, նա հայտնել է, որ չի առարկում իր նկատմամբ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ,
- ինչպես տուժող Ա.Սարգսյանը, այնպես էլ մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանը հայտնել են, որ հաշտվել են միմյանց հետ՝ ներկայացնելով գրավոր հաշտության համաձայնություն, ուստի առկա է հաշտության վերաբերյալ փոխադարձ համաձայնություն,
- ինչպես տուժող Ա.Սարգսյանը, այնպես էլ մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանը հայտնել են, որ իրենց վրա որևէ ազդեցություն, սպառնալիք, ճնշում չի գործադրվել, իրենց կամքով են հաշտվել, ուստի հաշտությունը հիմնված է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա,
- մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանի կողմից նախկինում հանցանք կատարած, ինչպես նաև նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված լինելու վերաբերյալ տվյալներ Դատարանին չեն ներկայացվել:
13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն․
«1․ Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից․
(…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: (…)»։
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն․
«Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.»։
14. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքը, որը դասվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքների շարքին։ Հաշվի առնելով նաև, որ մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանը չի առարկել ոչ ռեաբիլիտացնող հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են մեղադրյալ Արմեն Մանուչարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու նյութաիրավական և դատավարական պայմանները։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը։
15. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժշետ է վերացնել:
16. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը, գտնում է, որ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի փետրվարի 28-ի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Ֆորդ» մակնիշի 03 AA 203 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ավտոմեքենան անհրաժեշտ է վերադարձնել դրա սեփականատիրոջ (օրինական տիրապետողի) տնօրինմանը, իսկ տուժող Ալբերտ Վազգենի Սարգսյանի հագուստները՝ շահագրգիռ անձի միջնորդության դեպքում հանձնել վերջինիս, դրա բացակայության դեպքում՝ ոչնչացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 100-րդ, 315-րդ հոդվածով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ մեղադրյալի և տուժողի հաշտության հիմքով:
2. Քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
3. Մեղադրյալ Արմեն Նիկոլայի Մանուչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
4․ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի փետրվարի 28-ի որոշումներով իրեղեն ապացույց ճանաչված «Ֆորդ» մակնիշի 03 AA 203 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ավտոմեքենան վերադարձնել դրա սեփականատիրոջ (օրինական տիրապետողի) տնօրինմանը, իսկ տուժող Ալբերտ Վազգենի Սարգսյանի հագուստները՝ շահագրգիռ անձի միջնորդության դեպքում հանձնել վերջինիս, դրա բացակայության դեպքում՝ ոչնչացնել։
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
6․ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ