ԵԴ1/0887/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«28» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Վ.Մարգարյանի, մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի պաշտպան Զոյա Սակովայի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Ա․Հովհաննիսյան) 2025 թվականի հունիսի 17-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/0887/01/25 որոշումը.
ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը
1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է թիվ ԵԴ1/0887/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Կիրիլլ Ատաևի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
Առա¬ջին ատյա¬նի դատարա¬նի 2025 թվականի հունիսի 17-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու վերաբերյալ» որոշմամբ մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3/երեք/ ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հուլիսի 10-ին Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի պաշտպան Զոյա Սակովայի հատուկ վերանայման բողոքը, բողոքի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0887/01/25 քրեական գործի հավելվածը ստացվել է 2025 թվականի հուլիսի 15-ին, մակագրվել է դատավոր Վ․Մարգարյանին և դատավորի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվա¬¬կա¬նի հուլիսի 16-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ՝ որոշվել է վերանայման վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2025 թվականի հուլիսի 28-ը։

Դատական վարույթի փաստական հանգամանքները և վերանայման վարույթի լուծման համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

2. Թիվ ԵԴ1/0887/01/25 քրեական գործով կազմված մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ Կիրիլլ Ատաևի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ բովանդակային հետևյալ ձևակերպմամբ. [Կիրիլլ Ատաևը] 2025 թվականի հունվար ամսին՝ քննությամբ դեռևս չպարզված օրը և ժամին, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաներն օգտագործելով, կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես. Կիրիլ Իվանովի Ատաևը, 2025 թվականի հունվար ամսին՝ քննությամբ դեռևս չպարզված օրը և ժամին, սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից, իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով:
Մասնավորապես՝ Կիրիլ Ատաևը <<Տիկտոկ>> սոցիալական հարթակի իր անհատական էջում, ինքնությունը դեռևս չպարզված, ազգությամբ ադրբեջանցի բլոգերի հետ համատեղ ունեցած ուղիղ հեռարձակման ընթացքում, հայհոյանքներ է հնչեցրել հայ ազգի հասցեին, միաժամանակ առաջարկել է գումարի դիմաց իր կղանքը դնել կարկանդակների մեջ և փողոցներում հյուրասիրել հայ երեխաներին՝ այդ կերպ տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ իր խուլիգանական վարքագիծն ի ցույց դնելով հասարակությանը: Կիրիլ Ատաևը, իր հակաիրավական և հակաբարոյական գործողություններով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ ստորացրել է անձանց արժանապատվությունը, ինչպես նաև իր հնչեցրած հայհոյանքներով և անպարկեշտ արտահայտություններով խախտել է մարդկանց անդորրը:
Այսինքն, Կիրիլ Իվանովի Ատանին վերագրվում է հանցավոր արարքի կատարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Բացի այդ, Կիրիլ Իվանովի Ատաևը 2025 թվականի հունվարի 25-ին՝ ժամը 13:00- 15:50-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Զաքյան 1 հասցեում գործող <<Վայբ>> սրճարանում կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես. Կիրիլ Իվանովի Ատանը, 2025 թվականի հունվարի 26-ին՝ ժամը 13:00-ից մինչև 15:50-ն ընկած ժամանակահատվածում, գտնվելով Երևան քաղաքի Զաքյան 1 հացեում գործող <<Վայբ>> սրճարանում, սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից, իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով: Մասնավորապես՝ Կիրիլ Ատաևը Երևան քաղաքի Զաքյան 1 հասցեում գործող <<Վայբ>> սրճարանում, տևական ժամանակ դրսևորել է հակաբարոյական վարքագիծ, <<Տիկտոկ>> սոցիալական հարթակի իր անհատական էջում, ուղիղ հեռարձակման ընթացքում բարձրաձայն հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ՝ արհամարհելով նման վարքագիծը դադարեցնելու վերաբերյալ սրճարանի աշխատակցուհի Անգելինա Սմբաթյանի հորդորները: Կիրիլ Ատաևն, իր հակաիրավական և հակաբարոյական գործողություններով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ հասարակության ներկայացուցիչների՝ սրճարանի հաճախորդների և աշխատակցի մոտ ստեղծել է տագնապի զգացում, անհանգստություն է պատճառել վերջիններին և իր կողմից հնչեցված հայհոյանքներով ու անպարկեշտ արտահայտություններով խախտել է մարդկանց անդորրը, խաթարել սրճարանի բնականոն աշխատանքը:
Այսինքն, Կիրիլ Իվանովի Ատանին վերագրվում է հանցավոր արարքի կատարում նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով:»
3. Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 17-ի վիճարկվող, թիվ ԵԴ1/0887/01/25 որոշմամբ՝ մասնավորապես նշվել է. (…) Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և լսելով կողմերին, գտնում է, որ մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման երեք ամիս ժամկետով, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Վերոգրյալի համատեքստում քննարկելով հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա են տվյալներ՝ մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի կողմից ենթադրյալ հանցանքները կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության մասին հետևության գալու համար: Ընդ որում, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ <<հանցագործության կատարած լինելու հիմնավոր կասկած>> ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Այսինքն`պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանքն առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական վարույթի քննության փուլում:
Խափանման միջոցի նպատակներին մասով Դատարանն այս դեպքում ևս արձանագրում է, որ դրանք հավասարապես վերաբերելի են ինչպես կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, այնպես էլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմանը: Այսինքն` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում տեղ գտած հանգամանքների առկայության պայմաններում Դատարանը կարող է որպես խափանման միջոց կիրառել ինչպես կալանքը, այնպես էլ վկայակոչված մնացյալ խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանք կարող են կիրառվել համակցված: Քննարկման հարց է միայն, թե գոյություն ունեցող հիմքերի տեսանկյունից, որ խափանման միջոցն է պիտանի դրված նպատակին:
Ընդ որում, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանը, քրեական գործի նյութերով մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևին մեղսագրվող հանցագործությունների մեջ հիմնավոր կասկածի շարունակական լինելու առկայությունը հավաստելուց հետո, գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակները նույնպես շարունակում են այն աստիճանի բարձր լինել, որ առավել մեղմ կամ մեղադրյալի ազատությունը նվազ սահմանափակող այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել դրանց պահանջները։
Սույն դեպքում Դատարանն շարունակում է առկա համարել ենթադրյալ միաբնույթ հանցանքի կատարման հավանականությունը, այն պատճառով, որ Կիրիլլ Ատաևը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0797/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսինքն, սույն քրեական գործի հարուցումից ընդամենը չորս ամիս առաջ Կիրիլլ Ատաևը մեղավոր է ճանաչվել նույնասեռ հանցագործության կատարման մեջ և ընդամենը կարճ ճամանակ անց վերջինին կրկին մեղսագրվում է նույնաբնույթ հանցագործության կատարում, այն էլ՝ երկու դրվագ: Ավելին՝ Դատարանի համար կարևորվում է այն, որ երկու քրեական գործերով էլ խուլիգանության կատարումը դրսևորվել է ըստ էության նույն եղանակով: Արդյունքում նման պայմաններում քննության սույն փուլում Դատարանը չունի վստահություն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում՝ Կիրիլլ Ատաևին չի մեղսագրվի համանման ենթադրյալ հանցանքի կատարում:
(…)
Ինչ վերաբերում է հնարավոր այն մեկնաբանությանը, որ հիշատակված քրեական գործով Կիրիլլ Ատաևի դատվածությունն արդեն մարված է, ապա Դատարանը վերստին փաստում է, որ նշվածը ենթակա է գնահատման անձի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկի տիրույթում: Այսինքն՝ ինֆորմացիոն կենտրոնում առկա տվյալները չեն կարող հաշվի չառնվել հնարավոր կրկնահանցագործության կատարման ռիսկը գնահատելու ժամանակ՝ դիտարկելով այն ոչ թե որպես իրավական, այլ փաստական հանգամանք:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի կողմից ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում փախուստի դիմելու հավանականությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն ևս շարունակում է առկա լինել այն պատճառաբանությամբ, որ Կիրիլլ Ատաևը Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի է, ազգությամբ ռուս, և Հայաստանի Հանրապետությունում չունի ձևավորված կայուն սոցիալական կապեր, որպիսի պայմաններում հնարավոր պատժի սպառնալիքից դրդված վերջինը կարող է դիմել փախուստի:
Դատարանի այս դատողությունը բխում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ մեղադրյալի՝ քննությունից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելիս, ի թիվս այնի, պետք է հաշվի առնելով նաև արտասահմանյան երկրների հետ ունեցած սերտ կապերը, միջազգային շփումները, այլ երկրում բնակվելու ցանկությունը, դրամական միջոցների առկայությունը:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանի հայտնածին առ այն, որ Կիրիլլ Ատաևը Ռուսաստանի Դաշնությունում հետախուզվում է և չի փորձի լքել Հայաստանի Հանրապետությունը, ապա Դատարանի վերստին ընդգծում է, որ այս դեպքում խոսքը չի գնում մեղադրյալի կողմից միայն ՌԴ փախուստի դիմելու, այլ առհասարակ՝ վարույթն իրականացնող մարմնից որևէ կերպ թաքնվելու մասին:
Հաջորդիվ անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու նպատակին, Դատարանը նկատում է, որ նախորդիվ խափանման միջոցի հարցի քննության ժամանակ նշել է, որ այն որպես առանձին վերցված խափանման միջոցի ինքնուրույն հիմք չի դիտարկում (առավել ևս կալանքի համար):
Պետք է նկատել, որ վարութային այս ընթացքում այդ ռիսկը համեմատաբար նվազել է: Մասնավորապես՝ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ նախաքննությունն արդեն իսկ ավարտվել է, ողջ ապացուցողական զանգվածը ձևավորվել է, իսկ քրեական գործը գտնվում է դատարանում, գտել է, որ վարույթի նկատմամբ այդպիսի ազդեցություն գործադրելու մեղադրյալի ցանկության առկայությունը քիչ իրատեսական է: Հատկապես խոսքը վերաբերելի է որոշակի խումբ ապացույցներին (օրինակ՝ տեսաձայնագրությունները), որոնք այն բնույթի են, որ արդեն ձեռք են բերվել, քրեական վարույթի մի մաս են և դրանց փոփոխման, ոչնչացման կամ վնասմանն ուղղված որևէ գործողություն մեղադրյալն ի զորու չէ կատարել, ուստի սույն պարագայում կրկին պետք է արձանագրել, որ որոշակիորեն մտավախություններ առկա են միայն վկաների մասով՝ նկատի ունենալով, որ վերջինները հիմնական դատալսումների ընթացքում դեռևս չեն հարցաքննվել:
Քննարկելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը, մասնավորապես՝ կալանքը վարչական հսկողությամբ փոխարինելու հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ զրկված է վարչական հսկողություն այլընտրանքային խափանման միջոցը բովանդակային քննարկման առարկա դարձնելուց՝ հատկապես այն դեպքում, երբ նման որոշման կայացման պարագայում մեղադրյալը կարող է հայտնվել ազատության մեջ՝ բնակության վայրի բացակայության հիմքով (մշտական բնակության հասցե առկա չէ):
Իսկ խափանման միջոցներից գրավի մասով առնվազն մեղադրյալը նման միջնորդություն չի ներկայացրել, ինչից ենթադրվում է, որ հնարավորություն չունի գումար վճարելու, ուստի նման պայմաններում միակ խափանման միջոցը, որպես այդպիսին, մնում է բացակայելու արգելքը, որն էլ ներկա փուլում առկա ռիսկերի տեսանկյունից բավարար չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանը, ելնելով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունն ապահովելու պարտավորությունից, գտնում է, որ կալանքի երկարաձգման հարցի շրջանակներում պարտադիր կերպով քննարկման առարկա պետք է դարձվի գործի քննությունն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորված պատշաճ ջանասիրության հարցը:
Եվրոպական դատարանն իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի շարունակական գոյությունը անհրաժեշտ պայման է (sine qua non) տևական կալանքի օրինականության համար: Սակայն որոշ ժամանակ անց այն այլևս բավարար չէ: Նման դեպքերում Դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք դատական մարմինների կողմից ներկայացված այլ հիմքերով շարունակվում է հիմնավորվել ազատությունից զրկելը: Եթե այդօրինակ հիմքերը հիմնավոր և բավարար են, Դատարանը պետք է պարզի նաև թե քննությունն իրականացնելիս իրավասու ներպետական մարմինները արդյոք դրսևորել են <<պատշաճ ջանասիրություն>>:
<<Պատշաճ ջանասիրություն>> եզրույթի ներքո պետք է ընկալել վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի ձեռնարկած գործողությունների ամբողջությունը: Ընդ որում, պատշաճ ջանասիրությունը ենթակա է գնահատման քրեական վարույթի առանձնահատկությունների համատեքստում, որպիսի պայմաններում յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է դիտարկել վարույթն իրականացնող մարմնի կատարած գործողությունների բնույթն ու անհրաժեշտությունը:
Ավելին՝ ձեռնարկված գործողությունները և քննությունն, առհասարակ, պետք է իրականացվեն առանց լրացուցիչ հապաղումների՝ ապահովելու համար քրեական հետապնդման ենթարկվողի իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ ձեռնարկվել են անհրաժեշտ միջոցներ՝ քրեական վարույթի քննության բնականոն ընթացքի ապահովման համար: Ընդ որում, չպետք է անտեսել նաև օրենսդրական կարգավորումների ուժով կամ այլ իրավաչափ հանգամանքներով տեղի ունեցած հապաղումները, որը չի կարող պատշաճ ջանասիրության սկզբունքից շեղում դիտարկվել։
Այսպիսով՝ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել միայն ազատությունից զրկելու հետ կապված խափանման միջոցի՝ կալանքի կիրառմամբ, որի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման երեք ամսով:
Ինչ վերաբերում է դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալի այն հայտարարությանը, որ քրեակատարողական հիմնարկում իրեն ծեծի են ենթարկել և թույլ չեն տվել հաղորդում ներկայացնել կամ կապ հաստատել պաշտպանի հետ, ապա թեև արտաքուստ Կիրիլլ Ատաևի վրա, առերևույթ, վնասվածք չի հայտնաբերվել (տեսանելի չէր), այնուամենայնիվ, Դատարանը համապատասխան կարգով կդիմի հիշյալ քրեակատարողական ծառայության պետին (երկրորդ հասցեատեր նշելով ՀՀ դատախազությանը)՝ վերջինի ուշադրությունը հրավիրելով բարձրացված հարցի վերաբերյալ։ (…)»:
Վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
4. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքում մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի պաշտպան Զոյա Սակովան մեջբերելով գործի դատավարական նախապատմությունը, Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ի թիվս այլնի, նշել է. «(…) Մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունն առերևույթ բացակայում է, քանի որ Կիրիլլ Ատաևը Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվում է հետախուզման մեջ այն բանի համար, որ նա սեռափոխություն կատարելու համար մեղադրվում է պետական դավաճանության մեջ: Կիրիլլ Ատաևը Ռուսաստանի Դաշնությունում իր սեռական կողմնորոշման համար հետապնդման է ենթարկվում և այդ պատճառով ապաստան է հայցել ՀՀ-ից, քանի որ այստեղ իրեն ավելի ապահով է զգում: Ինչ վերաբերում է վարույթի ընթացքին խոչընդոտելուն, ապա այն իրատեսական չէ, քանի որ գործն արդեն գտնվում է դատարանի վարույթում:
Բացի այդ մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևը նշել է, որ եթե ինքը լինի ազատության մեջ, ապա փող կգտնի և հոսթելում սենյակ կվարձի, նաև կարող է կապ հաստատել ծնողների հետ, ովքեր ֆինանսապես նույնպես կարող են իրեն օգնել։ Ինչպես նաև հայտնել է, որ քրեակատարողական հիմնարկում ըստ իրեն ծեծի են ենթարկում, ուստի դժվար է այնտեղ մնալը։ Իրեն թույլ չեն տվել հաղորդում ներկայացնել կամ կապ հաստատել պաշտպանի հետ։(…)»:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 17.06.2025թ. թիվ ԵԴ1/0887/01/25 քրեական գործով որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոփոխել և նրա նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն:։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
7. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
ա) անձին օրինական կերպով կալանքի տակ պահելը իրավասու դատարանի կողմից նրա դատապարտվելուց հետո,
բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար,
դ) անչափահասին կալանքի վերցնելը օրինական կարգադրության հիման վրա՝ դաստիարակչական հսկողության համար, կամ նրա օրինական կալանավորումը՝ նրան իրավասու իրավական մարմնին ներկայացնելու նպատակով,
ե) անձանց օրինական կալանքի վերցնելը՝ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կանխելու նպատակով, ինչպես նաև հոգեկան հիվանդներին, գինեմոլներին կամ թմրամոլներին կամ թափառաշրջիկներին օրինական կալանքի վերցնելը,
զ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ նրա անօրինական մուտքը երկիր կանխելու նպատակով, կամ այն անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը, որի դեմ միջոցներ են ձեռնարկվում` նրան արտաքսելու կամ հանձնելու նպատակով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն.
<<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2․ Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ համաձայն․
<<1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2.Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`<<1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:(…) >>։
Վերոգրյալից բխում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։
Այսինքն, խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների և նպատակների առկայության դեպքում անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարացվել, եթե անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով, այդ թվում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։
<<Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ինչպես նաև դրանց հիման վրա ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
-Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման կամ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (Նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ի թիվս այլնի, տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81):
- Խափանման միջոցները, այդ թվում կալանքը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, կալանավորման կամ այլ խափանման միջոցների կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
-Կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել եթե առկա են խափանման միջոց կիրառելու պայմանները և նպատակները և այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել խափանման միջոցի նպատակների իրացումը։
- Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` հատուկ վերանայման կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Տվյալ դեպքում, մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների հատուկ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:
- Դատաքննության փուլում գտնվող քրեական գործերի շրջանակներում կայացված Առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան դատական ակտը բեկանելու համար պետք է լինի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
8. Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 2-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում Կիրիլլ Ատաևը մեղադրվում է հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքներ կատարելու մեջ, որոնցից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար որպես պատիժ նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով: Դրա հետ մեկտեղ, Կիրիլլ Ատաևին վերագրվող կոնկրետ արարքների առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը), գործի` ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող իրադրությունն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը` մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը), առ այն, որ առկա է հիմնավոր կասկածը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված կալանքի նպատակները, մասնավորապես մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելը և փախուստի դիմելը կանխելը:
Սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված և սույն քրեական գործի Վերաքննիչ դատարանին տրամադրված վերաբերելի նյութերը հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, և, որոնց չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չի կարող դիտարկվել նյութերում առկա, ինչպես նաև վերանայման բողոքում նշված հանգամանքները:
Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ խափանման միջոցի նպատակներն ունեն կանխատեսական բնույթ և ժամանակի ընթացքում կարող են փոփոխվել, վերանալ, ավելանալ, և նախկինում կայացված որոշմամբ արդեն իսկ նշված նպատակը կամ որևէ նպատակի բացակայության վերաբերյալ նշումը կամ նպատակի առկայության վերաբերյալ նշված հետևության հիմքում ընկած փաստական տվյալներն, ինքնին չեն բացառում, համապատասխան փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, հետագայում այդ նպատակի առկայության վերաբերյալ հետևության հանգելու, ինչպես նաև համապատասխան նպատակի առկայության վերաբերյալ այլ հետևության հանգելու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավակարգավորումները, իրավական վերլուծությունները և դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են և բխում են վերը նշված կետերում շարադրված փաստական տվյալներից: Մասնավորապես, սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումը, տվյալ դեպքում չի կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար:
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալի արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի երկարացումն այն պայմաններում, երբ առկա է մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը և դա հնարավոր չէ չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, արդարացված է և ապահովում է անձի իրավունքի սահմանափակման և հետապնդվող արդյունքի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռություն: Հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են (մանրամասն տես սույն որոշման 3-րդ կետը):
Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում նշված՝ դատական նիստում մեղադրյալի կողմից արված հայտարարությանը իրեն ծեծի ենթարկելու մասին, ապա Վերաքնիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նշվածի վերաբերյալ համապատասխան գրություն է հասցեագրել ՔԿՀ և ՀՀ գլխավոր դատախազություն՝ ստուգումներ կատարելու, այնուհետև անհրաժեշը գործընթացներ ձեռնարկելու վերաբերյալ:
Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերանայման բողոքում նշված փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոց, կամ դրանց համակցությունը կիրառելու համար և Վերաքննիչ դատարանը իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված հետևություններին (մանրամասն տես սույն որոշման 3-րդ կետը): Տվյալ դեպքում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
Ինչ վերաբերում է վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե'ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
9. Այսպիսով, ամփոփելով սույն որոշման 6-8-րդ կետերում շարադրված փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված համապատասխան պայմանների և նպատակի առկայության ու ըստ այդմ՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու իրավաչափության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ փաստելով, որ դրանք հիմնավոր են և բխում են վերաբերելի իրավակարգավորումներից։
Այսինքն, մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու մասին որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է հարցը ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով վերը նշված պատճառաբանություններն, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Կիրիլլ Ատաևի պաշտպան Զոյա Սակովայի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել:
10. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը․

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Կիրիլլ Ատաևի պաշտպան Զոյա Սակովայի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 17-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/0887/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ