ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0894/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ
ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Գ․ԳՈՒՐԳԵՆՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ռ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Մ.ՄԱՆԳԱՍԱՐՅԱՆԻ,

2025 թվականի մարտի 28-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի՝
(ծնված՝ 1994 թվականի ապրիլի 8-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Նոր Արեշ 11 փողոցի թիվ 38 տանը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2023 թվականի օգոստոսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60238723 քրեական վարույթը:
1.1. 2024 թվականի հուլիսի 20-ին Նախաքննության մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60277024 քրեական վարույթը:
1.2. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշմամբ թիվ 60277024 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60238723 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60238723 քրեական վարույթի համարով։
2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի փետրվորի 19-ի որոշմամբ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքի համար, որ․ «(...) նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ից մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 28-ը զրկված լինելու պայմաններում, 2023 թվականի հունվարի 23-ին՝ ժամը 17:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա պողոտայում վարել է «ՏՈՅՈՏԱ» մակնիշի, 99 WV 999 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից, և կազմվել է թիվ 8180243945 վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությունը։
(...)
Բացի այդ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանը, 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ից մինչև 2023 թվականի հոկտեմբերի 28-ը զրկված լինելով և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով վերականգնած չլինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, այսինքն՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վկայական, 2024 թվականի հունիսի 28-ին՝ ժամը 03:55-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում «Հյունդայ» մակնիշի, 88 WB 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.680 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, (ստուգաչափող սարքի չափման առավելագույն տոկոսային շեղումների հաշվանցմամբ կազմում է 0.612 մգ/լ), ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի ծառայողների կողմից, և այդ մասին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408394 արձանագրությունը:»։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի փետրվարի 20-ին Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
5․ 2025 թվականի մարտի 13-ին թիվ 60238723 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2025 թվականի մարտի 17-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մարտի 28-ին:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
6․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
7. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը։
8. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
9. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ստացված՝ դատվածության և հետախուզման առկայության հարցում ձև 8-ը, որի համաձայն՝ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանը Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որի վճարումը տարաժամկետվել է մեկ տարի ժամկետով։ Որպես պատժի կատարման ամսաթիվ նշված է 2025 թվականի մարտի 27-ը։
(դատական նիստի արձանագրություն)
9. 1. «Դատալեքս» պաշտոնական տեղեկատվական համակարգից արտատպված թիվ ԿԴ/0071/01/24 քրեական գործի վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ դատարանի 2024 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (արարքը կատարվել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին) և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով` հանցանքը կատարելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի` 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ` Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարը վճարելու համար սահմանվել է 1 (մեկ) տարի ժամկետ, որի սկիզբը հաշվվել է դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուն հաջորդող օրվանից:
Դատավճիռը կատարման է ուղարկվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։
(դատական նիստի արձանագրություն)
10. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ՀՀ պետական եկամուտների կողմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ արարքներին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն չի ունեցել:
(դատական նիստի արձանագրություն)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
11. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին։
12. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
13. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
13․1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքների համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
13.2. Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտված մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
14․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
15․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
« Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
15․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
15․2․ Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Սարգիս Կարապետյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը դրսևորվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձի կողմից կատարելու տեսակով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը դրևսորվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է է 0.612 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է),
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 13.1-րդ կետում նշված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 07-ին նույնաբնույթ արարք կատարած լինելու և դրա առթիվ նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակներում մեղադրյալի կարգավիճակ ունենալու պայմաններում 2024 թվականի հունիսի 28-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարած լինելը (տե՛ս սույն դատավճռի 9-9.1-րդ կետերը):
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
15.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 15.2-րդ կետում նշված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի կողմից եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալները բացակայում են (տե՛ս սույն դատավճռի 10-րդ կետը)` մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն կկազմի 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ, երկրորդ դրվագով՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
15.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(...)
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
(...)»:
Մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով՝ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյան նկատմամբ որպես պատիժ պետք է սահմանել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասներկուսապատիկի՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած հանցանքներին։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարումը հետաձգելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությանը՝ Դատարանը, նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ նրա փաստարկները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում:
16. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
17. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
18. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
19. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
2. Մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ պատիժները լրիվ գումարելով՝ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասներկուսապատիկի՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ դրա վճարման համար սահմանելով մեկ տարի ժամկետ:
4. Մեղադրյալ Ռոբերտ Արթուրի Գալստյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
6․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ