ԵԴ1/0863/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝

Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ս.Պետրոսյանի
Մեղադրյալ Ա.Ավետիսյանի

2025 թվականի մարտի 31-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Արման Արթուրի Ավետիսյանի՝ (ծնված՝ 1991 թվականի օգոստոսի 23-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝
1) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հունվարի 29-ի թիվ ԵԴ/0479/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 340.000 ՀՀ դրամի չափով, տուգանքն ամբողջությամբ վճարվել է 2024 թվականի հուլիսի 1-ին,
2) Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ի թիվ ԿԴ/0288/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով,
հաշվառված Երևան քաղաքի Արշակունյաց օժանդակ տնտեսության 322-րդ տանը, բնակվում է Երևան քաղաքի Բակունցի 1-ին նրբանցքի 8-րդ շենքի 38-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հունիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-2489-24 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով:
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի 2024 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ Արման Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրն Արման Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի փետրվարի 25-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Արման Ավետիսյանին:
2025 թվականի մարտի 12-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/0863/01/25 համարը:
2025 թվականի մարտի 17-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի մարտի 31-ին Դատարանն Արման Ավետիսյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Արման Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.279 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի հիմքով համարվում է ոչ սթափ վիճակ, 2024 թվականի մայիսի 28-ին՝ ժամը 03:00-ին, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 TQ 362 հաշվառման համարանիշի ավտոմենքենան, ինչի կապակցութամբ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413001 արձանագրությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Արման Արթուրի Ավետիսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։

3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Արման Արթուրի Ավետիսյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Արման Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ունեցել է «B» կարգի վարորդական վկայական, որից 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ին զրկվել է մեկ տարի ժամկետով՝ ոչ սթափ վիճակում գտնվելով ավտոմեքենա վարելու համար: 2024 թվականի մայիսի 28-ին՝ ժամը 03:00-ին, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում «Մերսեդես» մակնիշի 37 TQ 362 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում գտնվելով, որի վերաբերյալ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից կազմվել է թիվ 8180413001 արձանագրությունը: Նշված արձանագրությանը ծանոթացել է, համաձայն է այդ արձանագրության հետ: Վերը նշված արարքը կատարելու համար ընդունում է իր մեղավորությունը։ Խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխա և չի աշխատում, խնդրում է այդ հանգամանքները հաշվի առնել իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակել (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 42-45-րդ թերթերը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413001 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի մայիսի 28-ին՝ ժամը 03:15-ին, Երևան քաղաքի Ամերիկյան փողոցում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկ Կարեն Հրանտի Գալստյանի (կրծքանշանի համար՝ 10036) կողմից Արման Արթուրի Ավետիսյանի (ծնվ.23.08.1991թ.) վերաբերյալ կազմվել կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8180413001) այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 03:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում, ոչ սթափ վիճակում գտնվելով, վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 TQ 362 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են «վարորդը հրաժարվեց ստորագրելուց և բացատրություն տալուց» գրառումը և պարեկային ծառայողի ստորագրությունը (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 3-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 01819 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի ապրիլի 28-ին՝ ժամը 03:14:06-ին, Արման Ավետիսյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 91101199 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0.279մգ/լ, (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 4-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ստուգաչափման թիվ 113396 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91101199 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 7-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180162981 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ ժամը 22:50-ին, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկ Սևակ Սերոբի Միրզախանյանի (կրծքանշանի համար՝ 00998) կողմից Արման Արթուրի Ավետիսյանի (ծնվ.23.08.1991թ.) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն (կից lրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8180162981) այն մասին, որ վերջինս նույն օրը՝ ժամը 22:28-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Բաբաջանյան փողոցում «ԲՄՎ» մակնիշի 37 GL 772 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում գտնվելով, որի համար Արման Արթուրի Ավետիսյանը նույն օրը մեկ տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 7-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 05471 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ին՝ ժամը 22:28:41-ին, Արման Ավետիսյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 93000838 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0.247մգ/լ, (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 8-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ստուգաչափման թիվ 067389 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 93000838 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2022 թվականի մարտի 31-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2023 թվականի մարտի 31-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 9-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արման Ավետիսյանի RG808577 սերիայի և համարի վարորդական վկայականը թողարկված է 06.07.2022թ., կասեցման սկիզբ է հանդիսանում՝ 24.11.2022թ., իսկ ավարտ՝ 24.11.2023թ., RG808577 վարորդական վկայականի կարգավիճակը նշված է «զրկված» (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 6-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը և որպես արտավարույթային փաստաթղթեր ճանաչելու մասին որոշումը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 17-18-րդ, 19-20-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):

Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն։
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Արման Արթուրի Ավետիսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.279 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի մայիսի 28-ին՝ ժամը 03:00-ին, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 TQ 362 հաշվառման համարանիշի ավտոմենքենան, ինչի կապակցութամբ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413001 արձանագրությունը:

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Արման Ավետիսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Արման Ավետիսյանի արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Արման Ավետիսյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով Արման Ավետիսյանի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Արման Ավետիսյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Արման Ավետիսյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքի համար զղջացել է, տվել է խոստովանական ցուցմունք։
Դատարանն Արման Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում անչափահաս զավակը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին ծնված Արիանա Ավետիսյանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Տվյալ դեպքում, Արման Ավետիսյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 29-ի դատավճռով նույնաբնույթ արարքի համար դատապարտված լինելով տուգանքի և պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցագործությունը։
Այսինքն՝ նրա արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, նկատի ունենալով նաև այն, որ դատալսումների ընթացքում մեղադրյալը հայտարարել է, որ գտնվում է նյութապես ծանր վիճակում և խնդրում է իր նկատմամբ նշանակել հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ՝ Դատարանը գտնում է, որ Արման Ավետիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հանրային աշխատանքների ձևով՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը:
(․․․)
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Տվյալ դեպքում, Դատարանն արձանագրում է, որ Արման Ավետիսյանը սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելուց հետո Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Արման Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել նշված դատավճռով նշանակված պատիժը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքի չկրած մասը՝ 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Քննության առնելով Արման Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, ինչպես նաև՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասները հատուցելու պահանջ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Արման Արթուրի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ կետի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, նշանակված պատժին գումարել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռով Արման Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Արման Արթուրի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ