ԵԴ1/0852/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Հ․ԺԱՄԱԿՈՉՅԱՆԻ
պաշտպան Ս․ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

2025 թվականի հունիսի 12-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանի՝ ծնված 1994 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, ամուսնալուծված, կատարում է մասնավոր աշխատանք, հաշվառված է և բնակվում է Կոտայքի մարզ, ք․Չարենցավան, 8 թղմ․, 10 շենք, 29 բնակարանում, քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60701024 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Մարգարյանի 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքի համար, որ նա, 1 տարի ժամկետով գրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես՝
Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանը, պատշաճ ծանուցված լինելով, որ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8400574130 որոշմամբ 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Երևան Աբովյան խճուղում 0.950մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Մազդա» մակնիշի 37SG096 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409980 արձանագրությունը»։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 23-ի որոշմամբ Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 12-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0852/01/25 համարը։
2025 թվականի մարտի 14-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։


2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպան Ս․Յուզբաշյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:


3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելն ապացուցված է, այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին։
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա արարքը կատարելու պահին դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Կարապետյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (․․․)»
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի գույքային դրությունը՝ այն, որ նա բավարար նյութական միջոցներ չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի՝ տուգանքի վճարումը պետք է տարաժամկետել 10 ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մեղադրյալ Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 10 (տաս) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Մեղադրյալ Ալիկ Ալբերտի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ