ԵԴ1/0872/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

2025 թվականի մարտի 24-ին, Երևան քաղաքում, նախագահությամբ դատավոր Ս․Գզոգյանի, գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի՝ ծնված 2003 թվականի օգոստոսի 20-ին, ք․Երևան, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է և բնակվում է ք․Երևան, Մարիա Յակոբսեն փողոց, թիվ 4 Ա հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,


ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի հունվարի 26-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 60-0430-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ նա, 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում, վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 22 CC 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Այսպես.
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի մայիսի 8-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2316362025 որոշմամբ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի մայիսի 31-ից մինչև 2023 թվականի դեկտեմբերի 1-ը, որի մասին վերջինս ծանուցվել է ինչպես 37498887799 հեռախոսահամարին ուղարկված «ՍՄՍ» հաղորդագրության, այնպես էլ՝ փոստային առաքման միջոցով։ Տեղյակ լինելով, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Գուրգեն Կարենի Պողոսյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ժամը 03:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թամանյան փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 22 CC 221 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Հայկ Քոչարյանի կողմից նույն օրը՝ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում քննվող թիվ 60-0430-24 ժամը 03:45-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180264133 արձանագրությունը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի փետրվարի 27-ի արձանագրությամբ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ է նախաձեռնվել։
2025 թվականի մարտի 12-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/0872/01/25 համարը:
2025 թվականի մարտի 14-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին։


2․ Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, այն է՝ մեղադրյալ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ և նրան մեղսագրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործության կատարում, նա չի վիճարկել իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը, պաշտպան Ի․Միրզոյանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ինչի վերաբերյալ քննիչը կազմել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրել են նաև մեղադրյալ Գ․Պողոսյանը և նրա պաշտպան Ի․Միրզոյանը։
Միաժամանակ սույն գործով բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալը չափահաս է, մեղսագրվում է մասնավոր անձի շահերին վնաս չպատճառած, մեկ արարքի կատարում, ինչի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով որպես պատժատեսակ սահմանված է նաև տուգանքը, գույքային հայց հարուցված չէ, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հանրային մեղադրողը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել, իսկ մեղադրյալի կողմից համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց գրավոր հրաժարվելու վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործի նյութերում առկա չեն, ինչպես նաև պահպանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը, որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին։


3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Մեղադրյալ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելն այն վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Դատարանը, հաշվի առնելով կողմերի միջև կնքված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության բովանդակությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 77-րդ հոդվածների պահանջները, գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «6. Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(․․․)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (․․․)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի միջին ամսական եկամտի վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Անդադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործին կցված դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ և 464.9-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մեղադրյալ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մեղադրյալ Գուրգեն Կարենի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը թողնել քրեական գործին կցված դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ