Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0829/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Արամ Կիրակոսյան Արայի
Արամ Կիրակոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գագիկ Պողոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գագիկ Պողոսյան
ԵԴ1/0829/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
28 մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Գ․Պողոսյան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արամ Արայի Կիրա-կոսյանի (ծնված՝ 1990 թվականի օգոստոսի 05-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատ-ված, աշխատում է «ԹԻ ԷՄ ԴԱԲԼՅՈՒ» ՓԲԸ-ում որպես վաճառքի ղեկավար, հաշվառված և բնակվում է՝ ք․Երևան, Արմեն Տիգրանյան փողոց, 5/1 շենք, բնակարան հմ․ 20) վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական գործը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ն․ Ստեփանյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60684624 քրեական վարույթը։
Քննիչի 2025 թվականի փետրվարի 19-ի միջնորդության հիման վրա Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․ Սարգսյանը (այսուհետ՝ նաև Դատախազ) 2025 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ Արամ Ա-րայի Կիրակոսյանի (այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում։
Քննիչի 2025 թվականի փետրվարի 21-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի փետրվարի 24-ին Մեղադրյալին ներկայացվել է մեղադրանք։
Քննիչը 2025 թվականի փետրվարի 27-ին կազմել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վա-րույթ կիրառելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրվել է Քննիչի, Մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպանի կողմից։
Դատախազը, ուսումնասիրելով մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 60684624 քրեական վարույթի նյութերը, 2025 թվականի մարտի 11-ին հաստատել է մեղադրական եզրակացությունը, չառարկելով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) որոշել է թիվ ԵԴ1/0829/ 01/25 (60684624) քրեական գործը ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տու-գանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով:
Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի մարտի 28-ը։
Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հան-րային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. «[Չ]ունենալով տրանս-պորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, /սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը' թիվ 02225/ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.599 մգ/, նկատի ունենալով ստուգաչափող սարքի չափման ճշտու-թյան հնարավոր 10 տոկոս սխալանքը/ 2024թ. հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 00:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է Տոյոտա մակնիշի 27 AA 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արշալույս Ղուկասյանի կողմից նույն օրը' ժամը 00:45-ին, կազմը-վել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409947 արձանագրությունը»:
Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտա-կանությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...)։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ենթակա է քրեական պատասխանատվության մի-այն իր կատարած հանցանքի համար։»։
Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրե-աիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվու-թյունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հան-ցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատես-ված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատի-կից հիսնապատիկի չափով։
(...)։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշ-վարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս-խան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
(...):
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունե-ցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ ան-ձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«(․․․)։
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույ-թը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրե-ական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդի-սացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայ-տորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգա-մանքներից որևէ մեկը:»։
Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդված-ներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատ-կությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրա-ռելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դա-տավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրա-պետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենս-գրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Նույն օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողո-քարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդ-վածով նախատեսված հիմքերով»։
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերն ու արձանագրելով, որ առա-ջին անգամ հանցանք կատարած Մեղադրյալին մեղսագրվել է ոչ մեծ ծանրության հանցագոր-ծություն, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից, նրան մեղսագրված արարքին տրված իրա-վական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանք-ներին և առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը, գտնում է, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով պետք է գրավոր ընթացակարգով կայացվի մեղադրական դատավճիռ։
Դատարանը, արձանագրելով, որ «Մալբրի» ծրագրում առկա ՀՀ պետական եկամուտ-ների կոմիտեի տվյալների շտեմարանի համաձայն՝ 2023թ․ հոկտեմբերից մինչև 2024թ. հոկ-տեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Մեղադրյալն աշխատել է «ԹԻ ԷՄ ԴԱԲԼՅՈՒ» ՓԲԸ-ում և ստացել է 18,168,170 (տասնութ միլիոն հարյուր վաթսունութ հազար հարյուր յոթա-նասուն) ՀՀ դրամ աշխատավարձ, ու հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների հաշվարկով ստացած նրա միջին ամսական եկամտի 35% (տոկոսը)՝ 529,904․96 (հինգ հարյուր քսանինը հազար ինը հարյուր չորս դրամ ինսունվեց լումա) ՀՀ դրամը, գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի չափը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքին 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվա-զագույնի՝ հնգապատիկի չափով տուգանք՝ առանց լրացուցիչ պատիժ նշանակելու՝ հաշվար-կային միավոր ընդունելով 529,904․96 (հինգ հարյուր քսանինը հազար ինը հարյուր չորս դը-րամ ինսունվեց լումա) ՀՀ դրամը։
Ինչ վերաբերվում է տուգանք նշանակելու դեպքում դրա վճարումը տարաժամկետելու մասին Մեղադրյալի խնդրանքին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ այն չի կարող քըն-նարկվել ու լուծվել, նկատի ունենալով, որ նա չի հիմնավորել տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության հանգամանքը, ու քրեական գործում առկա չեն նրա գույ-քային դրության վերաբերյալ նրա կողմից ներկայացված պարզաբանումներ և համապատաս-խան փաստաթղթեր։
Դատարանը, անդրադառնալով քրեական գործում առկա գրավոր փաստաթղթերի պահպանման հարցին՝ գտնում է, որ գործի գրավոր փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրե-ական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արամ Արայի Կիրակոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել 2,649,525 (երկու միլիոն վեց հարյուր քառասունինը հա-զար հինգ հարյուր քսանհինգ) ՀՀ դրամ տուգանքի:
Քրեական գործի գրավոր ապացույցները պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Արամ Արայի Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարու-թյան օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել է Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան դրա պատճենն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
28 մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Գ․Պողոսյան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արամ Արայի Կիրա-կոսյանի (ծնված՝ 1990 թվականի օգոստոսի 05-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատ-ված, աշխատում է «ԹԻ ԷՄ ԴԱԲԼՅՈՒ» ՓԲԸ-ում որպես վաճառքի ղեկավար, հաշվառված և բնակվում է՝ ք․Երևան, Արմեն Տիգրանյան փողոց, 5/1 շենք, բնակարան հմ․ 20) վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական գործը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ն․ Ստեփանյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60684624 քրեական վարույթը։
Քննիչի 2025 թվականի փետրվարի 19-ի միջնորդության հիման վրա Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․ Սարգսյանը (այսուհետ՝ նաև Դատախազ) 2025 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ Արամ Ա-րայի Կիրակոսյանի (այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում։
Քննիչի 2025 թվականի փետրվարի 21-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի փետրվարի 24-ին Մեղադրյալին ներկայացվել է մեղադրանք։
Քննիչը 2025 թվականի փետրվարի 27-ին կազմել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վա-րույթ կիրառելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրվել է Քննիչի, Մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպանի կողմից։
Դատախազը, ուսումնասիրելով մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 60684624 քրեական վարույթի նյութերը, 2025 թվականի մարտի 11-ին հաստատել է մեղադրական եզրակացությունը, չառարկելով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) որոշել է թիվ ԵԴ1/0829/ 01/25 (60684624) քրեական գործը ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տու-գանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով:
Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի մարտի 28-ը։
Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հան-րային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. «[Չ]ունենալով տրանս-պորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, /սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը' թիվ 02225/ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.599 մգ/, նկատի ունենալով ստուգաչափող սարքի չափման ճշտու-թյան հնարավոր 10 տոկոս սխալանքը/ 2024թ. հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 00:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է Տոյոտա մակնիշի 27 AA 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արշալույս Ղուկասյանի կողմից նույն օրը' ժամը 00:45-ին, կազմը-վել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409947 արձանագրությունը»:
Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտա-կանությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...)։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ենթակա է քրեական պատասխանատվության մի-այն իր կատարած հանցանքի համար։»։
Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրե-աիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվու-թյունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հան-ցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատես-ված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատի-կից հիսնապատիկի չափով։
(...)։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշ-վարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս-խան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
(...):
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունե-ցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ ան-ձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«(․․․)։
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույ-թը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրե-ական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդի-սացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայ-տորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգա-մանքներից որևէ մեկը:»։
Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդված-ներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատ-կությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրա-ռելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դա-տավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրա-պետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենս-գրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Նույն օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողո-քարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդ-վածով նախատեսված հիմքերով»։
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերն ու արձանագրելով, որ առա-ջին անգամ հանցանք կատարած Մեղադրյալին մեղսագրվել է ոչ մեծ ծանրության հանցագոր-ծություն, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից, նրան մեղսագրված արարքին տրված իրա-վական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանք-ներին և առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը, գտնում է, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով պետք է գրավոր ընթացակարգով կայացվի մեղադրական դատավճիռ։
Դատարանը, արձանագրելով, որ «Մալբրի» ծրագրում առկա ՀՀ պետական եկամուտ-ների կոմիտեի տվյալների շտեմարանի համաձայն՝ 2023թ․ հոկտեմբերից մինչև 2024թ. հոկ-տեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Մեղադրյալն աշխատել է «ԹԻ ԷՄ ԴԱԲԼՅՈՒ» ՓԲԸ-ում և ստացել է 18,168,170 (տասնութ միլիոն հարյուր վաթսունութ հազար հարյուր յոթա-նասուն) ՀՀ դրամ աշխատավարձ, ու հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների հաշվարկով ստացած նրա միջին ամսական եկամտի 35% (տոկոսը)՝ 529,904․96 (հինգ հարյուր քսանինը հազար ինը հարյուր չորս դրամ ինսունվեց լումա) ՀՀ դրամը, գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի չափը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքին 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվա-զագույնի՝ հնգապատիկի չափով տուգանք՝ առանց լրացուցիչ պատիժ նշանակելու՝ հաշվար-կային միավոր ընդունելով 529,904․96 (հինգ հարյուր քսանինը հազար ինը հարյուր չորս դը-րամ ինսունվեց լումա) ՀՀ դրամը։
Ինչ վերաբերվում է տուգանք նշանակելու դեպքում դրա վճարումը տարաժամկետելու մասին Մեղադրյալի խնդրանքին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ այն չի կարող քըն-նարկվել ու լուծվել, նկատի ունենալով, որ նա չի հիմնավորել տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության հանգամանքը, ու քրեական գործում առկա չեն նրա գույ-քային դրության վերաբերյալ նրա կողմից ներկայացված պարզաբանումներ և համապատաս-խան փաստաթղթեր։
Դատարանը, անդրադառնալով քրեական գործում առկա գրավոր փաստաթղթերի պահպանման հարցին՝ գտնում է, որ գործի գրավոր փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրե-ական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արամ Արայի Կիրակոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել 2,649,525 (երկու միլիոն վեց հարյուր քառասունինը հա-զար հինգ հարյուր քսանհինգ) ՀՀ դրամ տուգանքի:
Քրեական գործի գրավոր ապացույցները պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Արամ Արայի Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարու-թյան օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել է Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան դրա պատճենն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0829/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 11-03-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60684624 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արամ Արայի Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, /սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը' թիվ 02225/ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.5391 մգ/լ, նկատի ունենալով ստուգաչափող սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10 տոկոս սխալանքը/ 2024թ. հոկտեմբերի 28-ին' ժամը 00:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է Տոյոտա մակնիշի 27 АА 111 հաշվառման համարանիշի .Ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արշալույս Ղուկասյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 00:45-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409947 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հայրանուն | Արայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | Չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 11-03-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 12-03-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին
| Ամսաթիվ | 14-03-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0829/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 14 մարտի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դա-տավոր Գ.Պողոսյանս, ստանալով Արամ Արայի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/0829/01/25 (60684624) քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Արամ Արայի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 60684624 քրեական գործը 2025 թվականի մարտի 11-ին մեղադրական եզրակացու-թյամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ իրականացնելու մասին կից արձա-նագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրե-ական դատարանում, թիվ ԵԴ1/0829/01/25 համարով 2025 թվականի մարտի 11-ին մակագըր-վել է դատավոր Գ.Պողոսյանին և 2025 թվականի մարտի 12-ին այն՝ կից նյութերով, հանձնվել է վերջինիս աշխատակազմ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավար-տելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաս-տանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղա-դըրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վա-րույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։ 2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է հա-մաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը: 3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցան-կություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տու-գանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մե-ղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը: 4. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն կազմելուց առաջ քննիչն իրավասու է մեղադրյալին հարցեր տալու միջոցով հավաստիանալու, թե արդյոք մեղադրյալը գիտակցում է իր միջնորդության բնույթն ու հետևանքները։»։ Նույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձա-նագրություն: 2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝ 1) մեղադրյալն անչափահաս է. 2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար. 3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեա-կան օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ. 4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին. 5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույ-քային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար. 6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստա-տելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․ 7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․ 8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը:»։ Հավաստիանալով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրա-ռելու հիմքը, և բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, գտնում եմ, որ պետք է կայացվի վարույթ ստանձ-նելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին որոշում, վարույթը պետք է իրականացվի գրավոր ընթացակարգով և դատավճիռ կայացվի 2025 թվականի մար-տի 13-ը։ Վերգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ և 464․8-րդ հոդվածներով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Վարույթ ստանձնել թիվ ԵԴ1/0829/01/25 (60684624) քրեական գործը և հարուցել համա-ձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով: Դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի մարտի 28-ը։ Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնա-կիցներին: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՀՀ ՓԱՍՏԱԲԱՆՆԵՐԻ |
| Ազգանուն | պալատ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Դատավճռի կայացման օր
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձ. և համաձայն. տուգանք նշան. վարույթ հարուց. մասին որոշման պատճենը ուղարկվել է հանր. մեղադրողին և վարույթի մասն. մասնակիցներին
| Ամսաթիվ | 14-03-2025 |
|---|
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 28-03-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0829/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 28 մարտի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Գ․Պողոսյան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արամ Արայի Կիրա-կոսյանի (ծնված՝ 1990 թվականի օգոստոսի 05-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատ-ված, աշխատում է «ԹԻ ԷՄ ԴԱԲԼՅՈՒ» ՓԲԸ-ում որպես վաճառքի ղեկավար, հաշվառված և բնակվում է՝ ք․Երևան, Արմեն Տիգրանյան փողոց, 5/1 շենք, բնակարան հմ․ 20) վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ն․ Ստեփանյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60684624 քրեական վարույթը։ Քննիչի 2025 թվականի փետրվարի 19-ի միջնորդության հիման վրա Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․ Սարգսյանը (այսուհետ՝ նաև Դատախազ) 2025 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ Արամ Ա-րայի Կիրակոսյանի (այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում։ Քննիչի 2025 թվականի փետրվարի 21-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի փետրվարի 24-ին Մեղադրյալին ներկայացվել է մեղադրանք։ Քննիչը 2025 թվականի փետրվարի 27-ին կազմել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վա-րույթ կիրառելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրվել է Քննիչի, Մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպանի կողմից։ Դատախազը, ուսումնասիրելով մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 60684624 քրեական վարույթի նյութերը, 2025 թվականի մարտի 11-ին հաստատել է մեղադրական եզրակացությունը, չառարկելով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: 2025 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) որոշել է թիվ ԵԴ1/0829/ 01/25 (60684624) քրեական գործը ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տու-գանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով: Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի մարտի 28-ը։ Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հան-րային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. «[Չ]ունենալով տրանս-պորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, /սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը' թիվ 02225/ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.599 մգ/, նկատի ունենալով ստուգաչափող սարքի չափման ճշտու-թյան հնարավոր 10 տոկոս սխալանքը/ 2024թ. հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 00:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է Տոյոտա մակնիշի 27 AA 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արշալույս Ղուկասյանի կողմից նույն օրը' ժամը 00:45-ին, կազմը-վել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409947 արձանագրությունը»: Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։ 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտա-կանությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...)։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ենթակա է քրեական պատասխանատվության մի-այն իր կատարած հանցանքի համար։»։ Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրե-աիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվու-թյունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հան-ցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։ (...)։»։ Նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատես-ված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատի-կից հիսնապատիկի չափով։ (...)։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշ-վարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (...)։»։ Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս-խան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ (...): 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունե-ցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ ան-ձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(․․․)։ 4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույ-թը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրե-ական գործին, հանգում է հետևության, որ՝ 1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդի-սացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ. 2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայ-տորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին. 3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգա-մանքներից որևէ մեկը:»։ Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդված-ներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատ-կությունները: 2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրա-ռելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։ 3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դա-տավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրա-պետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները: 4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենս-գրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։ 6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»: Նույն օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողո-քարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդ-վածով նախատեսված հիմքերով»։ Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերն ու արձանագրելով, որ առա-ջին անգամ հանցանք կատարած Մեղադրյալին մեղսագրվել է ոչ մեծ ծանրության հանցագոր-ծություն, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից, նրան մեղսագրված արարքին տրված իրա-վական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանք-ներին և առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը, գտնում է, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով պետք է գրավոր ընթացակարգով կայացվի մեղադրական դատավճիռ։ Դատարանը, արձանագրելով, որ «Մալբրի» ծրագրում առկա ՀՀ պետական եկամուտ-ների կոմիտեի տվյալների շտեմարանի համաձայն՝ 2023թ․ հոկտեմբերից մինչև 2024թ. հոկ-տեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Մեղադրյալն աշխատել է «ԹԻ ԷՄ ԴԱԲԼՅՈՒ» ՓԲԸ-ում և ստացել է 18,168,170 (տասնութ միլիոն հարյուր վաթսունութ հազար հարյուր յոթա-նասուն) ՀՀ դրամ աշխատավարձ, ու հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների հաշվարկով ստացած նրա միջին ամսական եկամտի 35% (տոկոսը)՝ 529,904․96 (հինգ հարյուր քսանինը հազար ինը հարյուր չորս դրամ ինսունվեց լումա) ՀՀ դրամը, գերազանցում է նվազագույն աշխատավարձի չափը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքին 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվա-զագույնի՝ հնգապատիկի չափով տուգանք՝ առանց լրացուցիչ պատիժ նշանակելու՝ հաշվար-կային միավոր ընդունելով 529,904․96 (հինգ հարյուր քսանինը հազար ինը հարյուր չորս դը-րամ ինսունվեց լումա) ՀՀ դրամը։ Ինչ վերաբերվում է տուգանք նշանակելու դեպքում դրա վճարումը տարաժամկետելու մասին Մեղադրյալի խնդրանքին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ այն չի կարող քըն-նարկվել ու լուծվել, նկատի ունենալով, որ նա չի հիմնավորել տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության հանգամանքը, ու քրեական գործում առկա չեն նրա գույ-քային դրության վերաբերյալ նրա կողմից ներկայացված պարզաբանումներ և համապատաս-խան փաստաթղթեր։ Դատարանը, անդրադառնալով քրեական գործում առկա գրավոր փաստաթղթերի պահպանման հարցին՝ գտնում է, որ գործի գրավոր փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրե-ական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։ Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արամ Արայի Կիրակոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել 2,649,525 (երկու միլիոն վեց հարյուր քառասունինը հա-զար հինգ հարյուր քսանհինգ) ՀՀ դրամ տուգանքի: Քրեական գործի գրավոր ապացույցները պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։ Արամ Արայի Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարու-թյան օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել է Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան դրա պատճենն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-03-2025 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | գործը բաղկացած 2 հատորից 1-ին հատոր 47 թերթ, 2-ին հատոր 38 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր 47 թերթ, 2-ին հատոր 38 թերթ |