ԵԴ1/0818/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«08» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Լ․ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի (ծնված՝ 1986 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Գայի պողոտայի 8-րդ շենքի 49-րդ բնակարանում, բնակվել է Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 25-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, խափանման միջոց է կիրառված կալանքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։
2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ռ․Մուրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12187524 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․Քոչարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը մեկ ամիս ժամկետով կիրառելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը մեկ ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 27-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․Քոչարյանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ռ․Մուրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթից Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանին թմրամիջոցներ իրացրած անհայտ անձի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մաս անջատելու և այն առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 12134225 քրեական վարույթի համարը։
2025 թվականի մարտի 10-ին թիվ 12187524 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և մակագրվել դատավոր Մ.Արզումանյանին։
2025 թվականի մարտի 11-ին թիվ ԵԴ1/0818/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2025 թվականի մարտի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 10-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0818/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով այն հանցանքների կատարման համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու և իրացնելու թույլտվություն, դեռևս քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի երեք հազար հարյուրութսուներկուապատիկի չափով՝ առաձնապես խոշոր չափերի` 31.82 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված թվով 43 փաթեթներում, որոնցից թվով 30 փաթեթներով՝ ընդհանուր՝ 19.54 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության էրեբունու բաժնում կատարված Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ, թվով 8 փաթեթներով՝ ընդհանուր՝ 7.53 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցը ներկայացվել է Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 25-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում իրականացված դեպքի վայրի սկզբնական զննությամբ, իսկ թվով 5 փաթեթներով ընդհանուր` 4.75 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Հասրաթյան փողոցի 7-րդ հասցեում և դրա շրջակայքում իրականացված դեպքի վայրի զննություններով։
Բացի այդ, Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանը` խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու և իրացնելու թույլտվություն, առանց իրացնելու նպատակի` իր անձնական օգտագործման համար, քննությամբ չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր բնակության վայրում ապօրինի պահել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի տասնութապատիկի չափով՝ զգալի չափերի՝ 0,18 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 01-ին Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 25-րդ շենքի 63-րդ հասեցում կատարված բնակարանի խուզարկությամբ:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի հիմքով 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Արթուր Հովհաննիսյանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արթուր Հովհաննիսյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 17:45-ին, փաստացի ազատությունից զրկվել է ապօրինի թմրամիջոց պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածով:
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 18:35-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արթուր Հովհաննիսյանի հագին եղած ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է սպիտակ կպչուն ժապավենով ամրացված, ընդհանուրը 40.76 գրամ քաշով փաթեթ, որն ըստ նրա հայտարարության՝ հանդիսանում է ՄԲԱ (N) տեսակի թմրամիջոց:
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոցում գտնվող «Միքայելյան» հիվանդանոցի դիմաց գտնվող փողոցի մայթեզրին կից հողային տարածքը։ Նշված հատվածը հիվանդանոցի ցանկապատից՝ բետոնե պատից, որի վրա առկա է մետաղյա ճաղավանդակներ, գտնվում է մոտ 1,5 մետր դեպի արևմուտք, փողոցի երթևեկելի գոտու ուղղությամբ։ Նշված հատվածից ձերբակալված Արթուր Հովհաննիսյանը մատնացույց է արել և, հողից հանելով, ներկայացրել 1 հատ սպիտակ գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթ՝ հայտնելով, որ այն 1 գրամ քաշով թմրամիջոց է:
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոց 7 հասցեի դիմաց գտնվող մայթեզրի աջակողմյան հատվածում։ Դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոց 7 հասցեի արևելյան մասում գտնվող փողոցի հյուսիս-հարավ ուղղությամբ ձգվող երթևեկելի գոտու արևմտյան հատվածում գտնվող մայթեզրից դեպի արևմուտք գտնվող ցանկապատի վերևի հատվածում գտնվող հողային մասը, որի վրայով անցնում է մետաղյա խողովակ, իսկ վերևի հատվածում առկա է մետաղյա ցանցով ցանկապատ։ Նշված հատվածում Արթուր Հովհաննիսյանը մատնացույց է արել և, հողից հանելով, ներկայացրել 1 հատ սպիտակ գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթ՝ հայտնելով, որ այն 1 գրամ քաշով թմրամիջոց է:
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոց 7 հասցեի դիմաց գտնվող մայթեզրի աջակողմյան հատվածում։ Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոց 7 հասցեի արևելյան մասում գտնվող հյուսիս-հարավ ուղղությամբ ձգվող երթևեկելի գոտու արևմտյան հատվածում գտնվող մայթեզրի հողային հատվածում Արթուր Հովհաննիսյանը մատնացույց է արել և, հողից հանելով, ներկայացրել 1 հատ սպիտակ գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթ՝ հայտնելով, որ այն 1 գրամ քաշով թմրամիջոց է, որ ինքը դրանց տեղերը գիտի, քանի որ տեղադրողների կողմից դրանք դնելուց հետո ինքը ստուգում է դրանց տեղադրված լինելու ճշտությունը, բացի այդ՝ դրանք իր կողմից տրամադրած վայրերն են, որտեղ պետք է տեղադրվեն փաթեթները:
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոց 7/1 հասցեի հետնամասը։ Երևան քաղաքի Էզրաս Հասրաթյան փողոց 7/1 հասցեի հետնամասում գտնվող ճանապարհի աջակողմյան հատվածում Արթուր Հովհաննիսյանը մատնացույց է արել և, հողից հանելով, ներկայացրել թվով 2 հատ փաթեթներ՝ հայտնելով, որ դրանք 1 գրամ քաշերով թմրամիջոց են, որ ինքը դրանց տեղերը գիտի, քանի որ տեղադրողներից հետո ինքն է ստուգում դրանց գտնվելու վայրերը:
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայրը գտնվում է Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոցի 25-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում։ Մամիկոնյանց փողոցի 25-րդ շենքի 63-րդ բնակարանը ունի մեկփեղկանի մետաղյա դուռ, որից ներս բացվում է նախասրահ, աջ կողմում հյուրասենյակն է, դիմացի հատվածում ննջասենյակը, որի կողքին գտնվում է սանհանգույցը։ Ձերբակալված Արթուր Հովհաննիսյանն ինքնակամ ներկայացրել է իր բնակության վայրից թվով յոթ փաթեթ և հայտնել է, որ դրանք սինթետիկ տեսակի թմրամիջոց են։ Նշված թմրամիջոցներից 3 փաթեթը պլաստմասե սարքի միջից, իսկ 4-ը՝ նախասրահի պատի մեջ եղած ջրաչափի հետնամասից է ներկայացրել։ Զննման ընթացքում դեպքի վայրից վերցվել են թվով 7 փաթեթ և մեկ զիպ տոպրակով սպիտակ բյուրեղանման զանգված։
- 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի բնակարանի խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/6016/07/24 որոշման հիման վրա Արթուր Հովհաննիսյանի փաստացի բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոց 25-րդ շենք, 63-րդ բնակարանում, կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում խոհանոցի դարակում հայտնաբերվել է երկու պոլիէթիլենային փաթեթում լցված դեղնականաչավուն զանգված, երկու հատ ծխած մոխրացած հետքերով ապակյա կոլբաներ, 16 հատ տարբեր գույնի կպչուն ժապավենների կծիկներ:
- Մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի փաստացի բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների և թափանցիկ պոլիէթիլենային զիպ տոպրակների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի փաստացի բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոցի 25-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների գույները նույնական են Արթուր Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ, ինչպես նաև վերջինիս կողմից դեպքի վայրի զննությամբ ներկայացրած թմրամիջոցների փաթեթների վրա եղած կպչուն ժապավենների գույներին: Նշված կծիկներից 13 հատը գտնվում են գործարանային փաթեթներում, որոնց վրա առկա է «VINI TAPE, P.V.C. INSULATING TAPE #102: 3/4"x10Yds, Denka, MADE IN VIETNAM» լատինատառ գրառումները: Իսկ թվով երեք կծիկները՝ սպիտակ, կապույտ և դեղին գույների, գտնվում են օգտագործված վիճակում և համապատասխանում են հայտնաբերված փաթեթների գույներին, մասնավորապես՝ սպիտակ գույնը: Բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված պոլիէթիլենային տոպրակում առկա են բազմաթիվ 10×7սմ չափսերի զիպ փականով պոլիէթիլենային տոպրակներ, որոնց վերևի հատվածում առկա է կարմիր գիծ, որը նույնական է հայտնաբերված փաթեթներում առկա զիպ փականով տոպրակներին:
- Փորձագետի թիվ 1895Ք-24 եզրակացությունը, որի հետևություններ բաժնի համաձայն՝ փորձաքննության ներկայացված պայմանական առաջին՝ «…կոլբաներ…» գրառմամբ ծրարից դուրս բերված թվով 1 հատ ապակյա ծխամորճում բյուրեղացած 0,18 գրամ քաշով նյութի զանգվածը հանդիսանում է «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննության ներկայացված պայմանական առաջին փաթեթում առկա թվով 1 հատ ապակյա ծխամորճում (օբ. 1-2) թմրամիջոցների, հոգեմետ և խիստ ներգործող նյութերի հետքեր չհայտնաբերվեցին։ Փորձաքննության ներկայացված պայմանական երկրորդ փաթեթում առկա բուսական մանրացված զանգվածները թմրամիջոց չեն հանդիսանում։
- Փորձագետի թիվ 1894-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված «1» «2» «3» և «4» գրառմամբ փաթեթներից դուրս բերված թվով 5 հատ և ընդհանուրը 4,75 գրամ քաշով փոշենման զանգվածները հանդիսանում են «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված «...բնակության վայրից...» գրառմամբ փաթեթից դուրս բերված թվով 8 հատ և ընդհանուր 7.53 գրամ քաշով փոշենման զանգվածները հանդիսանում են «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց:
- Փորձագետի թիվ 1689Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փրձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 30 փաթեթներում առկա ընդհանուր 19,54 գրամ քաշով զանգվածը հանդիսանում է «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց:
- Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ թիվ 12187524 քրեական գործով իրեղեն ապացույց են ճանաչվել Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 30 փաթեթներում առկա ընդհանուր 19,54 գրամ քաշով, դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինի կողմից ներկայացված թվով 5 փաթեթ` ընդհանուրը 4,75 գրամ, բնակության վայրից ներկայացրած թվով 8 փաթեթ՝ ընդհանուրը 7,53 գրամ քաշով, բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա կոլբայում եղած 0,18 գրամ «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցները, թվով 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների կծիկները և զիպ փականով պոլիէթիլենային տոպրակները:
- Մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ձերբակալվելուց հետո՝ հաջորդ օրը, երբ գտնվել է դեղի ազդեցության տակ, մատնացույց է արել մնացած վայրերը, որտեղ եղել են թմրամիջոցներ: Հայտնել է վարույթն իրականացնող մարմնին, որ պատրաստ է աջակցել և մնացածը ևս տալ։ Առաջին նիստի ժամանակ Մասիվի դատարանում դատավորը երեք օր ժամանակ է տվել, որ քննիչի հետ միասին գնան և մոտավորապես 200-300 հասցեներից վերցնեն այն ամենը, որոնք տեղադրված են եղել։ Դրանից հետո դրա վերաբերյալ ոչ ցուցմունք է տվել, ոչ էլ գնացել է: Երկրորդ նիստի ժամանակ՝ արդեն Կենտրոնի դատարանում, կրկին դատավորը հարցրել է, թե ինչն է պատճառը, որ չեն գնացել այդ ամենի հետևից, քննիչն ասել է, որ պաշտպանը պետք է դիմում ներկայացներ, որ այդ ամենով զբաղվեին և էլի չեն արել։ Հետո ասել են, որ վարույթն իրականացնող մարմինը չի հավատում, որ այդ տեղերում կան փաթեթներ: Հաջորդ նիստին, երբ դատավորն ասել է, որ ժամանակ էր տվել, ինչու չեն արել, քննիչն ասել է, որ խիստ ծանրաբեռնվածության պատճառով չեն կարողացել անել, ոչ թե որ պաշտպանը դիմում չի ներկայացրել։ Վերջին դատի ժամանակ խոսք է գնացել այն մասին, որ երբ խուզարկություն է արվել բնակարանում, երկրորդ հարկը, որտեղ գտնվել են կոլբաները, մեծ փաթեթով համեմունքներ են գտնվել՝ չորացրած ցիտրոն, նանա, որոնք ենթարկվել են փորձաքննության և պարզվել է, որ դրանք համեմունքներ են։ Իսկ մնացած մեծ փաթեթը և պատրաստի լոգոյով փաթեթը եղել է երկրորդ հարկում, որը վերանորոգված չի եղել: Ինքը երկու ամիս խիստ օգտագործել է այդ թմրամիջոցը, քանի որ մարտ ամսին եկել է կնոջ հետ Հայաստան, իսկ սեպտեմբերին կինը գնացել է երկրից մեկ ամսով: Այդ ժամանակ իր օգտագործման փաստի մասին ոչ ոք չի իմացել: Հիմնականում մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց է օգտագործել։ Տելեգրամյան ալիքներից, իրենից վստահություն ունենալով, վերջում 200-300 հազարի գնել է, հետո իր մոտ վերջին փաթեթը, որ ձերբակալելիս գտել են, եղել է մոտ 1 միլիոն ՀՀ դրամ արժեքի, որը գողացել էր։ Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ ասել է, թե այդ կայքերում տեղադրողների ստուգողն է եղել, չգիտի, թե ինչ է ասել, քանի որ այդ երեք օրը գտնվել է թմրանյութի ազդեցության տակ, քանի որ օրը մեկուկես գրամ օգտագործել է՝ ծխելու եղանակով։ Այդ փաթեթը ինքը վերցրել էր մեկ անգամ՝ շատ քանակությամբ՝ չբռնվելու նպատակով։ Իր հեռախոսի կոդն են հարցրել, ինքն ասել է, որ իր որդու ծննդյան տարեթիվն է ու ասել է, իրեն ասել են, որ սխալ է, ինքն էլ ասել է, որ տիրապետում է այդ ծրագրին, իրեն կանչեն, USB լարով կբացի, եթե բլոկ են արել։ Ձերբակալման օրը՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Էրեբունու Վարդաշեն տարածքում է գտնվել, առաջին ցուցմունքում նշել է, որ ընկերոջ մոտ է գնացել տեսակցության, այնտեղից դուրս գալիս իբր գտել են այդ փաթեթը, վերցրել են, ինչպես իրեն հուշել էր իր հանրային պաշտպանը, որն իրականությանը չի համապատասխանում, ինքը գնացել էր փաթեթը վերցնելու համար, եղել է թմրամիջոցի խիստ ազդեցության տակ, այդ ժամանակ էլ իրեն ձերբակալել են։ Երեք հասցեներում են եղել թմրամիջոցները, մեկը Հասրաթյանում, որն ինքն ինքնակամ հանձնել է, այնտեղ իր գնածն է եղել, իսկ մյուսը այդ հափշտակածն է եղել։ Դեպքի վայրի զննության ժամանակ երբ ասել է, որ ստուգել է տեղադրված վայրերը, չգիտի, թե ինչու է ասել, շատ ուժեղ թմրամիջոցների ազդեցության տակ է եղել, ձերբակալվածների պահման վայրում գտնվելիս էլ իրեն երկու անգամ բուժօգնություն են ցուցաբերել, երեք օր եղել է դրա ազդեցության տակ։ Դեպքի վայրերի մասին տեղեկատվությունը իրեն հեռախոսով էր հասանելի։ Ինքն այդ կայքերին մեծաքանակ գումար է տվել, վստահություն է ունեցել նրանց մոտ, ձերբակալման ժամանակ իր մոտ եղել է մեծաքանակ փաթեթներով, իսկ տելեգրամով վաճառողները շատ քիչ է լինում, որ ինչ-որ մի տեղ ունենում են մեծ քանակով տեղադրած թմրանյութ։ Այդ «Աջիկա» կայքն էլ խաբեության կայք է, ինքն ասել է, որ իրեն տան թեկուզ մանր հասցեներ, ինքը կվերցնի, որ օրինակ իր քսան գրամը լրանա։ Տարբեր կայքերի մասին է խոսքը, Հասրաթյանից ու իր ձերբակալման վայրից ինքը մոտ 40-50 գրամ պետք է վերցներ, որ օգտագործեր, քանի որ տանը մենակ էր ապրում՝ մինչև կնոջ վերադարձը, և այդ ընթացքում կօգտագործեր իր համար։ Դեպքի վայրերի և իր բնակարանից հայտնաբերված ժապավենների համընկնման վերաբերյալ հայտնեց, որ ինքն ուսումնասիրել է և պարզել, որ երկու խոշոր կազմակերպություններ են ներմուծում այդ ժապավենները Հայաստան, հիմա ոնց որ իր բախտը չի բերել, որ ինքն օգտագործել է այդ ժապավենները: Այդ ժապավենների կողքը հայտնաբերվել է 50 մետր լար, որը եղել է երկրորդ հարկի լուսավորության համար, այնտեղ եղել են լիքը գործիքներ։ Ներարկիչներ են եղել, որն ինքն ուրիշ դեղերի համար է օգտագործել: Քանի որ իր ընտանիքի անդամները գտնվում են Ամերիկայում, ինքն իր տանը գտնված պոլիէթիլենային տոպրակներով նրանց սարի ուրց, նանա է ուղարկել: Մանր փաթեթները եղել են շաֆրան տեսակի համար, իսկ այդ տեսակը, քանի որ բավական թանկ համեմունք է, այն 1-2 գրամով է վաճառվում, իսկ կոնկրետ գտնված փաթեթները 5, 10, 20 գրամանոց փաթեթներ են: Բացի այդ, եղել են մեծ փաթեթներ, իսկ երկրորդ հարկում եղել են պատրաստի փաթեթներ, որոնք հետագա վաճառքի համար պետք է օգտագործվեին: Համագործակցության վարույթի միջնորդություն ներկայացրել է, բայց քննիչը, որ նման փորձ չէր ունեցել, ասել է, որ պետք է խորը քննարկի և ասի: Միջնորդությամբ նշել են, որ պատրաստ է հայտնել 300 փաթեթների գտնվելու վայրը, հեռախոսի գաղտնաբառը, նույնն ուղարկել են դատախազին: Իսկ հանրային պաշտպանի հետ կապը շատ չի եղել: Վեց ամիս գտնվել է Հայաստանում և ՌԴ-ում աշխատած գումարով իրենք վեց ամիս հանգստացել են Հայաստանի տարբեր վայրերում՝ սկսած Իջևան քաղաքից, որտեղ սկզբնական շրջանում բնակվել է: Ինքն օգտագործել է NDM, LSD տեսակի թմրամիջոցներ՝ շատ հազվադեպ, դա ամենօրյա չէ, իսկ եթե մենակ է եղել, գործուղման է եղել, այդ ժամանակ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց է օգտագործել. իր շրջապատում ոչ ոք, տան անդամներն էլ, կինն էլ չեն իմացել, որ ինքը օգտագործում է թմրամիջոց: Թմրամիջոցը կայքերից ձեռք բերելիս շատ է պատվիրել, որ ամեն օր չգնա ու չվերցնի, չբռնվի: Ինքն օրը 1, 1,5 գրամ է օգտագործել՝ ծխելու միջոցով: MDMI տեսակի թմրամիջոցը Հայաստանում շատ դժվար էր գտնելը, իսկ a-PVP-ն ավելի հեշտ էր ձեռք բերելը: Ամեն կայքից հեշտ չէր վստահություն ձեռք բերելը և հետո նրանց խաբելը, քանի որ այդ քանակության համար ինքը չէր պատրաստվում նրանց գումար տալ։ Ոնց կարողացել, այդպես արել է մի խոսքով։ Չեքերով էր խաբում, ցույց էր տալիս, տելեգրամում կայք կա, որտեղ բոտերի միջոցով չեքերն են տրամադրում։ 3-4 կայք կար, որոնցից օգտվել է, մի կայք կար, որը վերջին օրը պարզեց, որ խաբում է իրենց։ Ինքը կտրոն է ուղարկել Հասրաթյանի համար, որ վճարել է այնտեղից թմրամիջոց վերցնելու համար, իսկ մյուս կայքին, որից մեծ քանակությամբ է վերցրել, խաբել է։ Այսինք, 12 փաթեթի համար՝ մոտ 12 գրամի համար, վճարել է, մնացածի համար՝ ոչ։ Իրեն ասում էին սպասի, բայց ինքն ասել է, որ ժամանակ չունի, շտապեցրել է նրանց, այդպես է արել, որ չբացահայտեն, որ խաբում է նրանց։ Իր անձնական խուզարկության ժամանակ չի հիշում, թե քանի փաթեթ է հայտնաբերվել, բայց գրամով երևի պետք է լիներ 20-ից ավել։ Իր մոտ հայտնաբերված փաթեթներից յուրաքանչյուրը 0,5-1 գրամ է եղել։ Իր վերցրած փաթեթն ինքը նույնիսկ չի հասցրել բացել, քանի որ նստել է մեքենան, և ճանապարհին ոստիկանները բռնել են։ Պատվիրելիս 10, 15, 20 գրամ է պատվիրել, բայց այնպես չէ, որ միշտ խաբել է, մի երկու անգամ 200 հազարի գնել է, հետո մանրներով է վերցրել։ Տանը գտնվածը, քիչ էր մնացել, պահել էր գազի հաշվիչի մոտ։ Իր մոտի փաթեթները լինում է, որ իրենք խառնած են լինում, նույն օրինակ a-PVP և այլ սինթետիկ նարկոտիկներ խառնում են սպիտակ կավիճի հետ, որ քաշը ավել լինի, բայց ազդեցությունը թույլ լինի։ Դրա համար ամեն տեղ չէր, որ որակով էր։ Եղել է, որ երկու գրամ էլ է օգտագործել, որովհետև գումարն ունեցել է, իսկ ամբողջ օրն առանձնապես ոչինչ չի ունեցել անելու։ Իսկ համեմունքների համար մայրը պետք է անհատ ձեռներեց լիներ, լոգոն պատրաստ էր, ոչ մի զբաղմունք չուներ ինքը, սպասում էր, որ կինը վերջացներ իր գործերն ու վերադառնար, այդպես իրեն զբաղմունք է գտել, բայց հետո զգացել է, որ ազդեցությունը շատ է իր վրա, ոնց որ ճահիճի մեջ ընկած լիներ։ Իսկ կալանավայրում ոչինչ չի օգտագործել ու առանց հոգեմետ դեղերի և առանց մեթադոն ստանալու ինքն իր ուժերով, սպորտով զբաղվելով դուրս է եկել այդ վիճակից։ Ինքը չի զբաղվել իրացումով։ Ասել է, որ կարող է տվյալներ տալ անձանց վերաբերյալ, ովքեր զբաղվում են թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ։ Առաջին քսան օրը, երբ բռնվել է, իր մոտ շատ ծանր վիճակ է եղել։ Մենակ է եղել խցում, մինչ դատը, ոչինչ չի հասկացել, միայն ասել են ցուցմունք տուր, հանրային պաշտպանի հետ տվել է։ Այդ 300 կոորդինատները էլի խաբելու միջոցով է իմացել։ Որտեղ կայքը տալիս էր, այնտեղից վերցնում էր, եթե կայքը քանակ ունենում է, իր բնակության տարածքում է ասում, որ վերցնի, օրինակ այդ քանակը, որն ինքը գնացել, վերցրել է, տեղադրողինն է եղել։ Օպերատորն է այդպես ասել, բայց որ այդ քանակով է վերցրել, ասել են, որ ինքը վերցնի, ինքն էլ գնացել է, շատ դժվար տեղ էր ու մարդաշատ, սպասել է մոտ մեկ ժամ ու իրեն թվում էր, որ պետք է այդ օրը բռնվի, ուժեղ ազդեցության տակ է եղել, այդ հասցեն մոտ մեկուկես ժամ ոտքով ման է եկել։ Եղել է, որ 80 գրամ է ուզել, իրեն ասել են, որ տեղադրողին բռնել են, բայց այդ գիծն իրեն կտան, հաստատ կա այնտեղ։ Օպերատորն ասել է, որ հնդիկներին բռնել են, գնա, հանի 300 փաթեթները։ Կարմիր գույնի փաթեթներ էին, որոնց մեծամասնությունը Կենտրոնում էր: Տարբեր կայքերում նույն անունով հանդես չի եկել, ամեն անգամ փոխում էր։ Ամեն անգամ գումար էր ծախսում, գնում էր, որ հավատային, վստահեին իրեն։ Երկու հեռախոս է օգտագործել, մի հեռախոսի մեջ եղել է 5 տելեգրամ ալիք: Եթե ինքն ասել է, որ ստուգում է տեղադրողների դրած վայրերը, ուրեմն անգիտակից վիճակում է եղել, քանի որ դա իրականությանը չի համապատասխանել։ Այդ թմրամիջոցի ազդեցության տակ ինչ ուզես, կարող ես խոսել։ Տարբեր զառանցանքներ կարող են լինել՝ սկսած ճիշտ բաներից, վերջացրած ստից։ Ներկա պահին ոչինչ չի օգտագործում, սպորտով է զբաղվում, շատ լավ վիճակում է։ Այդ թմրամիջոցի ազդեցության տակ չես էլ քնում, 3-4 օր քսանչորս ժամ ինքը եղել է հեռախոսի ու համակարգչի առաջ նստած, այդ 300 վայրերն է պարզել: Տեղադրած տեղից ոչինչ չեն փոխում, քանի որ դա կարող է լինել ոստիկանության ծուղակ, եղել է դեպք, ոչ ինքը գնացել է, այնտեղ չի եղել տվյալ թմրամիջոցը, ասել է, որ գնում է այդտեղից, գնան, ստուգեն, բայց ասել են՝ ոչ, չեն գնում, չեն ստուգում։ Ամեն ալիքի մինիմում 60 փաթեթ խաբել է։ Երբ տեղեկությունն ունեցել է տեղադրված վայրերի մասին, գնացել է Վարդաշեն վերցնելու, հետո մյուս վայրերը պետք է գնար, բայց ձերբակալվել է։ Դեպքի վայրի զննությունների ժամանակ արագ կարողացել է գտնել, հանել թմրամիջոցները, քանի որ լավ հիշողություն ունի, հեռախոս կար մոտը։ Հստակ տեղերը գիտեր, քանի որ արդեն ուսումնասիրել էր: Տարածքներն ինքն ուսումնասիրել էր, տարածքին լավ ծանոթ էր՝ Հասրաթյան փողոցին, քանի որ Քանաքեռ-Զեյթունում դպրոց է գնացել։ Ու ընդհանրապես Երևան քաղաքին ինքը շատ լավ ծանոթ է։ Այդ ամենին լավ ծանոթ էր, նկարը բացում էր, գտնում։ Մինչ ձերբակալվելն այդ օրը նայել է նկարը։ Հասցեն ման գալիս Վարդաշենն արդեն պարզ էր, ոտքով ման է եկել 1-1,5 ժամ, 5-6-ի կողմերն էր, մարդիկ աշխատանքից էին վերադառնում, իսկ այդտեղ շատ էր անցուդարձը, բավական ժամանակ ուներ, նայել է։ Իսկ իր ասած 300-ից երևի 30 հասցեն գիտեր հիշողությամբ։ Հիմնականում նույնատիպ տեղերում են լինում։ Օրինակ պատ է ինչ-որ, գրաֆիտի է արած լինում, դրա տակն է լինում։ Շատ ուժեղ հիշողություն ունի, հիշողությամբ է այդ տեղերից հանել թմրամիջոցները։ Հիշել է, նայել է, տպավորվել է մեջը։ Եղել է, որ սխալվել է տեղը, ոստիկանների հետ ման են եկել, գնացել ու ուրիշ տեղից են հանել։ Չի հերքում զննության ժամանակ իր կողմից նման արտահայտություն արած լինելու հանգամանքը, բայց եղել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ, հերքում է, որ իրականությանը համապատասխան է, չի կարող ասել, թե ինչու է ասել, ոչ ոք չի ազդել իր վրա, որ նման բան ասի։ Մեղքը մասամբ է ընդունում։ Շատ բաներ ինքը չի հասկանում, թե ինչու է այդպես արել։

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանը համարվում է դատվածություն չունեցող։

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Արթուր Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի կողմից «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները խախտելը, այն է՝ բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու և իրացնելու թույլտվություն չունենալը,
- Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի կողմից դեռևս քննությամբ չպարզված հանգամանքներում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի երեք հազար հարյուր ութսուներկուապատիկի չափով՝ առաձնապես խոշոր չափերի` 31.82 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոց (փաթեթավորված թվով 43 փաթեթներում, որոնցից թվով 30 փաթեթներով ընդհանուր՝ 19.54 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցով, թվով 8 փաթեթներով ընդհանուր՝ 7.53 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցով, թվով 5 փաթեթներով ընդհանուր` 4.75 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցով) ձեռք բերելը։
- Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի` իր անձնական օգտագործման համար, քննությամբ չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի տասնութապատիկի չափով՝ զգալի չափերի՝ 0,18 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելը և իր բնակության վայրում ապօրինի պահելը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արթուր Հովհաննիսյանի ցուցմունքով հայտնած հանգամանքներին՝ մասնավորապես թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար նախատեսված լինելու վերաբերյալ, Դատարանը փաստում է, որ դրանք հերքվում են հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցներով և հաստատվում է վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը մասնակցություն ունենալու հանգամանքը:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
1) հանրահայտ փաստը.
2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը.
3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ.
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության»:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի հուլիսի 3-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետը։
Անդրադառնալով մեղադրյալի ցուցմունքի արժանահավատության հարցին և մեղադրյալի այն փաստարկին, որ հայտնաբերված թմրամիջոցները ձեռք է բերել անձնական օգտագործման համար, համադրելով դրանք գործով ձեռք բերված և Դատարանում հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի ցուցմունքը՝ թմրամիջոցները՝ դրանք վաճառած տելեգրամ կայքերի խաբեության արդյունքում ձեռք բերված և հայտնաբերված թմրամիջոցներն իր անձնական օգտագործման համար նախատեսված լինելու վերաբերյալ, արժանահավատ չեն, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից և դրա համար սպասվող խիստ պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերի վերլուծության արդյունքում ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը, որ դրանք օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ըստ էության նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը( Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Անդրանիկ Ասլանյանի գործով 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԷԴ/0125/01/09 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ։ Հանցավորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել։ Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկանիշների շարքը։ Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը։ Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կ.Առաքելյանի վերաբերյալ 2025 թվականի հունիսի 6-ի թիվ ԵԴ/0761/01/18 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավացիորեն փաստել է նաև, որ առանձին հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով, որոնց դեմ պայքարը հռչակված է որպես համընդհանուր առաջնահերթություն, դատարանն իր ներքին համոզմամբ կարող է հավանականության բարձր աստիճանով հաստատված համարել գործի որևէ հանգամանք՝ հիմք ընդունելով գործով հաստատված այլ հանգամանքների համակցությունը, եթե հանցանք կատարելու մեջ մեղադրվող անձն առաջ չի քաշել մեղադրանքը հերքող ողջամիտ բացատրություն: Ընդ որում, այդ հանգամանքները համապատասխան իրավիճակներում պետք է օժտված լինեն հավանականության այնպիսի բարձր աստիճանով, որը կվկայի հակառակի ոչ ողջամիտ լինելու մասին: Այլ կերպ՝ այդ հանգամանքի հավանականությունը պետք է լինի ավելի բարձր, քան հակառակինը: Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ վերջին դիրքորոշումը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) ձևավորած կայուն նախադեպային պրակտիկայից առ այն, որ քրեական գործի շրջանակում անմեղ համարվելու անձի իրավունքը և նրան ներկայացված մեղադրանքի ապացուցման բեռը կրելու պետության իրավասու մարմինների համար սահմանված պահանջը բացարձակ չեն, քանի որ քրեական իրավունքի ցանկացած համակարգում գործում են փաստի կամ իրավունքի կանխավարկածներ, և պետությունները որոշակի պայմաններում կարող են անձին պատժել պարզ կամ օբյեկտիվ փաստի հիման վրա՝ անկախ դրա հիմքում հանցավոր դիտավորության կամ անզգուշության առկայությունից:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով արձանագրել է հետևյալը.
«(…) [Ա]պացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
(…) Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ (…) [Դա] ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։ (…)
[Հ]անցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: (…) [Մ]եղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: (…)
(…) [Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի կողմից առաձնապես խոշոր չափերի` 43 փաթեթներում փաթեթավորված 31.82 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոց (որոնցից թվով 30 փաթեթներ՝ ընդհանուր՝ 19.54 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցի, թվով 8 փաթեթներով՝ ընդհանուր 7.53 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոցի, թվով 5 փաթեթներով՝ ընդհանուր 4.75 գրամ քաշով a-PVP տեսակի թմրամիջոց) ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու նպատակը գնահատելիս հաշվի է առնում նախ թմրամիջոցների քանակը, առանձին-առանձին փաթեթավորված լինելը և դրանցից որոշները արդեն իսկ կոնկրետ վայրերում տեղադրված լինելը:
Ուշագրավ է նաև 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունները, համաձայն որոնց՝ Ա․Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ ինքը թմրամիջոցների տեղերը գիտի, քանի որ տեղադրողների կողմից դրանք դնելուց հետո ինքը ստուգում է դրանց տեղադրված լինելու ճշտությունը, բացի այդ՝ դրանք իր կողմից տրամադրած վայրերն են, որտեղ պետք է տեղադրվեն փաթեթները:
Նշվածի կապակցությամբ մեղադրյալ Արթուր Հովհաննիսյանի կողմից դատաքննության ընթացում հայտնած տեղեկությունները համոզիչ չեն Դատարանի համար, քանի որ քրեական գործում առկա փաստական տվյալների բովանդակային վերլուծությունը հերքում է մեղադրյալի հայտնած տվյալները։
Ավելին, մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի ցուցմունքներում հայտնած տվյալները հերքվում, իսկ նրա կողմից թմրամիջոցների իրացման նպատակը հաստատվում է նաև մեղադրյալի փաստացի բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված թվով 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների, թափանցիկ պոլիէթիլենային զիպ տոպրակների զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ և հիմնական դատալսումների ընթացքում դրանց դիտարկմամբ, որով փաստվում է, որ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց փողոցի 25-րդ շենքի 63-րդ բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների գույները նույնական են Արթուր Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ, ինչպես նաև վերջինիս կողմից դեպքի վայրի զննությամբ ներկայացրած թմրամիջոցների փաթեթների վրա եղած կպչուն ժապավենների գույների հետ: Նշված կծիկներից 13 հատը գտնվում են գործարանային փաթեթներում, որոնց վրա առկա է «VINI TAPE, P.V.C. INSULATING TAPE #102: 3/4"x10Yds, Denka, MADE IN VIETNAM» լատինատառ գրառումները: Իսկ թվով երեք կծիկները՝ սպիտակ, կապույտ և դեղին գույների, գտնվում են օգտագործված վիճակում և համապատասխանում են հայտնաբերված փաթեթների գույներին, մասնավորապես՝ սպիտակ գույնը, իսկ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված պոլիէթիլենային տոպրակում առկա են բազմաթիվ 10×7սմ չափսերի զիպ փականով պոլիէթիլենային տոպրակներ, որոնց վերևի հատվածում առկա է կարմիր գիծ, որը նույնական է հայտնաբերված փաթեթներում առկա զիպ փականով տոպրակներին:
Դատարանը վերոգրյալի պայմաններում, այն է՝ առանձին-առանձին թմրամիջոցներով լցված փաթեթների, դրանց քանակի, դրանց որոշ մասն արդեն իսկ տեղադրված լինելու, մեղադրյալի հիմնական դատալսումների ընթացքում տված ցուցմունքի համակարգային վերլուծությամբ գալիս է այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանը սույն քրեական գործի առարկա հանդիսացող թմրամիջոցները ձեռք է բերել և պահել իրացման նպատակով, իսկ մեղադրյալի պատճառաբանություններն անարժանահավատ են, որոնք քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ են հետապնդում:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ որպես Արթուր Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արթուր Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Արթուր Հովհաննիսյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
1) (…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից կամ
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
(…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինի կողմից կատարված հանցանքների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության և առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցագործություններ, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, թմրանյութի տեսակը, դրա չափը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և փաստում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը»։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Արթուր Հովհաննիսյանը մեկից ավելի արարքներով ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված երկու հանցանք է կատարել և նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, գտնում է, որ նրա նկատմամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արթուր Հովհաննիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու, այդ թվում՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ա․Հովհաննիսյանը ձերբակալվել է և 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 12187524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը մեկ ամիս ժամկետով կիրառելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին Ա․Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է մեկ ամիս ժամկետով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, 2025 թվականի փետրվարի 14-ին՝ երկու ամիս ժամկետով, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 10-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0818/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով Արթուր Հովհաննիսյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ից գտնվում է անազատության մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ից:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի լուծման, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թիվ 12187524 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 30 փաթեթներում առկա ընդհանուր 19,54 գրամ քաշով, դեպքի վայրի զննության ընթացքում ներկայացված թվով 5 փաթեթ` ընդհանուրը 4,75 գրամ, բնակության վայրից ներկայացրած թվով 8 փաթեթ՝ ընդհանուրը 7,53 գրամ քաշով, բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա կոլբայում եղած 0,18 գրամ «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցների, թվով 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների կծիկների և զիպ փականով պոլիէթիլենային տոպրակների հարցը պետք է թողնել լուծելու թիվ 12134225 քրեական վարույթով։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով վարութային հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարութային ծախսեր են՝
(...)
2) փորձագետի և թարգմանչի վարձատրության գումարները.
(...)
2. Հանրային մեղադրանքով վարութային ծախսերը վճարվում են պետական միջոցների հաշվին, եթե սույն օրենսգրքով այլ կարգ սահմանված չէ: Մասնավոր մեղադրանքով վարութային ծախսերի բաշխման կարգը որոշում է դատարանը:
3. Եթե դատապարտված մեղադրյալը վճարունակ է, ապա սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերում թվարկված վարութային ծախսերի հատուցման պարտականությունը դատարանը դնում է նրա վրա:
(...)»։
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ սույն վարույթով կատարվել է նյութագիտական փորձաքննություններ, և պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 2946 արձանագրության համաձայն՝ վճարման ենթակա ընդհանուր գումարը կազմել է 324․000 (երեք հարյուր քսանչորս հազար) ՀՀ դրամ, թիվ 2892 արձանագրության համաձայն՝ 504․000 (հինգ հարյուր չորս հազար) ՀՀ դրամ, իսկ թիվ 762 արձանագրության համաձայն՝ 864․000 (ութ հարյուր վաթսունչորս հազար) ՀՀ դրամ:
Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատապարտված մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի անվճարունակ լինելու վերաբերյալ փաստական տվյալներ առկա չեն, Դատարանը վարութային ծախսերի հատուցման պարտականությունը դնում է դատապարտված մեղադրյալ Ա․Հովհաննիսյանի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 98-100-րդ 347-350-րդ, 352-353-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի փաստացի արգելանքի գտնվելու պահից՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ից։
Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 30 փաթեթներում առկա ընդհանուր 19,54 գրամ քաշով, դեպքի վայրի զննության ընթացքում ներկայացված թվով 5 փաթեթ` ընդհանուրը 4,75 գրամ, բնակության վայրից ներկայացրած թվով 8 փաթեթ՝ ընդհանուրը 7,53 գրամ քաշով, բնակության վայրում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված ապակյա կոլբայում եղած 0,18 գրամ «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցների, թվով 16 հատ տարբեր գույների կպչուն ժապավենների կծիկների և զիպ փականով պոլիէթիլենային տոպրակների հարցը թողնել լուծելու թիվ 12134225 քրեական վարույթով։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Արթուր Սուրիկի Հովհաննիսյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության բռնագանձել 1․692.000 (մեկ միլիոն վեց հարյուր իննսուներկու հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարութային ծախսեր:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ