Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0809/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 12.1

Պատասխանող

Կարեն Խանզադյան Գառնիկ
Կարեն Խանզադյան
Կարեն Խանզադյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Տիգրան Ոսկանյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 297

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Տիգրան Ոսկանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում կատարել է խուլիգանություն:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-03-05 10:00 3 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-01-26 14:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-10 16:00 3 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-10-13 10:00 3 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-08-29 14:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-26 13:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-16 10:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-09 14:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-08 14:00 3 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-29 17:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-27 12:00 3 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/0809/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2026 թվականի մարտի 05-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Արթուր Մարտոյանի
Պաշտպան՝ Հարություն Դադարյանի
Մեղադրյալ` Կարեն Խանզադյանի

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի (ծնված՝ 30.06.1983 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ԼՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ ք.Երևան, Նոր Նորք վարչական շրջան, 2-րդ զանգված, Երիտասարդության փողոց, 7-րդ շենք, 2-րդ բնակարան հասցեում, փաստացի ՀՀ-ում բնակվում է ք.Երևան, Ագաթանգեղոսի փողոց 7-րդ շենք, 139-րդ բնակարան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 06:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 70921924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 12:25-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 19:10-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ՝ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը փոփոխվել է և կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից թիվ 250124171610006 վճարման հանձնարարականով վճարվել է 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի վճարման ենթակա գումարը:
2025 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ թիվ 70921924 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 70902725 համարը:
Թիվ 70921924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի մարտի 07-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 10.03.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0809/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մարտի 11-ին։
2025 թվականի մարտի 13-ին որոշում է կայացվել Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0809/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` գրավը, թողնել անփոփոխ, միաժամանակ գրավի գումարի չափը նվազեցվել և գրավի գումարի չափ է սահմանվել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես.
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը, 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, գտնվելով «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում՝ անվտանգության ստուգման անցակետի մոտ, անվտանգության աշխատակիցների կողմից ենթարկվել է զննման, որի ընթացքում նրա ուղեբեռից հայտնաբերվել է դանակ: Անվտանգության աշխատակիցների՝ դանակն իրենց տրամադրելու և այդ մասին արձանագրություն կազմելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջից հետո, Կ.Խանզադյանը հրաժարվել է դանակը հանձնել, որից հետո, խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, իր անձի թվացյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված, բացահայտ մարտահրավեր նետելով հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերին, սրահում գտնվող ուղևորների, ինչպես նաև անվտանգության աշխատակիցների նկատմամբ ցուցաբերել է անհարգալից, իսկ իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ՝ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք, որն արտահայտվել է համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, մասնավորապես՝ անվտանգության աշխատակից Արմենակ Սերոբի Պողոսյանի հասցեին, ինչպես նաև անհասցե հնչեցրել է բազմաթիվ հայհոյանքներ՝ անտեսելով այնտեղ գտնվող ուղևորների և աշխատակիցների ներկայությունը, որպիսի գործողությունների արդյունքում խախտվել է վերջիններիս անդորրը, խոչընդոտվել «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի բնականոն աշխատանքը:»:
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Կարեն Խանզադյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր պապիկի հուղարկավորության արարողությունից հետո ինքը Հայաստանի Հանրապետությունից վերադառնալիս է եղել Լեհաստանի Հանրապետություն։ Նշեց, որ իր պայուսակի մեջ էր մոռացել իր պապիկից իրեն թողնված հուշանվերը, որը դանակ է եղել, նաև իմացել է, որ դա չթույլատրվող իր է, իսկ ստուգող սարքավորումով անցնելու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցները դանակը հանել են իր իրերի մեջից և իրեն ասել են, որ դա չթույլատրվող իր է և պետք է գցեն, ինքն էլ պատասխանել է «ինչ արած» և թողել գնացել է «Դյութի Ֆրի»։ Այդ ամենից հետո հիշել է, որ մեկ անգամ էլ է նման դեպք տեղի ունեցել, մասնավորապես՝ 2020 թվականին, երբ ինքը պատերազմից վերադառնալիս է եղել տուն և իր մոտ է եղել բանակային թերմոս, օդանավակայանի աշխատակիցները իրեն ասել են,որ դա նույնպես չթույլատրվող իր է, սակայն նաև ասել են, որ եթե իրեն ինչ-որ մեկը եկել է ճանապարհելու, ապա կարող են թերմոսը տալ ճանապարհողին, որպեսզի դեն չնետեն, ինքն էլ համաձայնվել է։ Այդ ամենը հիշելուց հետո ինքը մոտեցել է օդանավակայանի աշխատակիցներից Արմենակ Պողոսյանին և ասել, որ դանակը վերադարձնի, քանի որ դա իր համար շատ թանկ մարդուց թողնված նվեր է, ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակ Պողոսյանը չի հավատացել իրեն և ասել է, որ իրենք նման բան չեն անում, դա անհնարին է, ինքն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ 2020 թվականին նման բան եղել է, դա ինչպես է ստացվել, Արմենակ Պողոսյանն իրեն պատասխանել է, որ անհնար է, որ նման բան եղած լինի։ Այդ ամենից խոսակցություն է առաջացել, սակայն ինքը ոչ ոքի չի հայհոյել, այնուհետև Արմենակ Պողոսյանը իրեն հրավիրել է անհատական զննման սենյակ, սակայն ինքը չգիտի թե ինչի համար է իրեն անհատական զննման սենյակ տարել, որտեղ էլ իրենք խոսակցություն են ունեցել միմյանց շատ մոտ կանգնած, իրար աչքերի մեջ նայելով, այդտեղ ևս Արմենակին չի հայհոյել ու այդտեղ լրիվ անսպասելի Արմենակը իրեն հարվածել է, ինքը շոկի մեջ է եղել այդ ամենից և այդ ժամանակ հայհոյել է Արմենակին, այնուհետև եկել իրեն բռնել և տարել են կողքի սենյակ, այդտեղ տարբեր անձինք են եկել, մոտ 10 հոգի ու իրեն գետնին գցելով՝ կոշիկներով հարվածել են։ Հետո ինքը իմացել է, որ այդ անձինք որոշակի կապ ունեն Արմենակի հետ և շատ հնարավոր է, որ վերջինիս խնդրանքն են կատարել։ Նշեց, որ իրեն հարվածող մոտ 10 անձինք տարբեր համազգեստներով են եղել և այդ ընթացքում ինքը հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այդ ամենից հետո իրեն տարել են ոստիկանություն։ Ինքը օդանավակայան գալուն նախորդող երեք օրերի ընթացքում մասնակցել է իր պապիկի հուղարկավորության արարողություններին և երբ թռիչքի նպատակով եկել է օդանավակայան ահավոր հոգնած է եղել, երեք օր եղել է չքնած վիճակում, եղել է հոգեբանորեն վատ վիճակում։ Մինչև առանձնասենյակ մտնելը ինքը Արմենակ Պողոսյանին կամ որևէ այլ անձին ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքներ բացարձակ չի հնչեցրել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչով է պայմանավորված եղել Արմենակ Պողոսյանի հետ առանձնասենյակ հեռանալը, եթե մեղադրյալը վերջինիս չի հայհոյել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չգիտի, հնարավոր է, որ Արմենակ Պողոսյանը մյուս աշխատակիցների մոտ իրեն վատ է զգացել, իսկ, որ վկաները իրենց ցուցմունքներում հայտնում էին, որ ինքը «Դյութի Ֆրիից» հետ վերադառնալու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցներին հարց է ուղղել, որ բացի դանակից իր մոտ էլի իր կա, դա չե՞ն գտել, ապա կասի, որ այդպիսի բան չի եղել, շատ բան կա հորինված։ Իսկ անհատական զննության սենյակ գնալու ժամանակ Արմենակ Պողոսյանն իրեն չի ասել, որ գնում են ուղեբեռը ստուգելու։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ըստ մեղադրյալի ինչից է վիրավորված եղել Արմենակ Պողոսյանը, մեղադրյալը պատասխանեց, որ երբ ինքը ասել է, որ այդ ինչպես է ստացվել, որ 2020 թվականին թույլատրել են, իսկ այժմ չեն թույլատրում, հնարավոր է, որ Արմենակ Պողոսյանը դրանից է վիրավորվել, բացի այդ էլ ինքը խնդրել և վերջինիս ասել է, որ դանակը իր համար թանկարժեք նվեր է, իր համար ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակ Պողոսյանը իրեն չի հավատացել և մինչ այժմ էլ չի հավատում, հավելեց, որ իր կյանքում չի եղել գեթ մի օր, որ ինքն իր մոտ դանակ պահի։ «Զվարթնոց» օդանավակայանի տարածքում գտնվելու ժամանակ ինքն ընդհանրապես դիտավորություն չի ունեցել խուլիգանություն կատարելու, չի ցանկացել ընդգծել իր անձի առավելությունը այլ անձանց նկատմամբ, չի ցանկացել ինչ-որ ձևով իրեն առավել դասել այլ անձանցից, անվտանգության աշխատակիցների կամ ընդհանրապես բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք չի դրսևորել, որևէ անձի չի վիրավորել, որևէ վատ բան չի ասել։ Նշեց, որ նախքան զննման սենյակ հեռանալը ինքն Արմենակ Պողոսյանին չի հայհոյել, այսինքն երբ առանձնասենյակում Արմենակն իրեն հարվածել է, ինքն այդ ժամանակ է հայհոյել։ Չի նկատել, որ «Դրություն N4» հայտարարելուց հետո ուղևորների հոսքը դադարի կամ վերջիններս չսպասարկվեն, այսինքն օդանավակայանի աշխատանքն իր բնականոն հունով ընթացել է, ինչ-որ տագնապ չի եղել։ Բացի այդ էլ ինքն իրեն վատ է զգում, թե ինչպես է իրեն պահել, ամաչում է, ուղղակի շոկի մեջ է եղել և հարվածից հետո չի կարողացել իրեն զսպել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ վկաներից Ժենյա Գրիգորյանը հայտնել է, որ իրենք համապատասխան փաստաթուղթ են ունենում իրենց մոտ և երբ նման խնդիր է առաջանում իրենք փաստաթղթով մոտենում են բոլոր ուղևորներին, կատարում են երեք հրահանգավորում, այսինքն ուղևորին ասում են, որ կամ չթույլատրված իրը թափում են, կամ դնում են ուղեբեռը և դա հետ է գնում ուղեբեռով, կամ ուղևորին ուղեկցող անձանց են վերադարձնում, այսինքն այդ երեք տարբերակներից մեկը մեղադրյալի ցանկացած տարբերակն է, որ դանակը իրեն ուղեկցող անձանց հետ վերադարձնեն, արդյոք մեղադրյալին նման առաջարկներ արվել են, թե ոչ, մեղադրյալը պատասխանեց, որ իրեն նման բան չեն առաջարկել, բայց քանի որ վկա Ժենյա Գրիգորյանը նույնիսկ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ շատ ցածր էր խոսում, ուստի հնարավոր է, որ արվել է նման առաջարկ, սակայն այդ ժամանակ ինքը չի լսել, ամեն դեպքում նման առաջարկ չի լսել։ Ինքը դեպքին նախորդող երեք օրերի ընթացքում և դեպքի օրը եղել է անքուն և գերհոգնած վիճակում։ Երբ գնացել է «Զվարթնոց» օդանավակայան ալկոհոլ օգտագործած չի եղել, իսկ դրան նախորդող օրերին օգտագործել է ալկոհոլ, սակայն շատ քիչ քանակությամբ և դեպքի օրն ընդհանրապես ալկոհոլի ազդեցության տակ չի եղել, սակայն, երբ մարդ ամբողջ գիշեր չի քնում ավտոմատ ալկոհոլ օգտագործած մարդու տպավորություն է թողնում, նշեց, որ ինքը հարբած չի եղել, իսկ առհասարակ ալկոհոլ օգտագործում է։ Երբ իր վերարկուի գրպանից հանել են դանակը և ասել են, որ պետք է թափվի, ինքն այդ ժամանակ ասել է «ինչ արած», այսինքն՝ ափսոսանքով է ասել և գնացել է դեպի «Դյութի Ֆրի»։ 2020 թվականին, երբ էլի իր մոտ չթույլատրվող իր է եղել, օդանավակայանում իրեն ասել են, որ դա չի թույլատրվում և տարել տվել են իրեն ճանապարհողներին։ Ինքը Արմենակին ասել է, որ 2020 թվականին այդպես է եղել, սակայն վերջինս իրեն որևէ բան չի ասել, իսկ դանակն արդեն նետել էին։ Դրանից հետո ինքը փորձել է համոզել, որ դանակը հետ վերադարձնեն, փորձել է համոզել, որ դա իր համար շատ կարևոր և թանկարժեք իր է, ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակը քմծիծաղով է արձագանքել իր ասածներին։ Ի պատասխան այն հարցին, թե Արմենակի քմծիծաղով արձագանքելը մեղադրյալի մոտ զայրույթ չի առաջացրել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինչքան էլ որ ինքը զայրանար հայհոյանք չէր հնչեցնի, և այն էլ սեռական բնույթի հայհոյանք։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի ասածից ստացվում է մի իրավիճակ, որ առանձնասենյակում ինքն Արմենակ Պողոսյանին որևէ բան չի ասել, սակայն վերջինս հարվածել է իրեն, մեղադրյալը պատասխանեց, որ որոշակի լարվածություն եղել է, իրենք միմյանց դիմաց՝ մոտ երեք սանտիմետր հեռավորության վրա, միմյանց աչքերի մեջ նայելով, կանգնած զրուցել են, ինքը ինչպես կարող էր նման իրավիճակում հայհոյել, երևի Արմենակն այդ լարվածությանը չի դիմացել, բացի այդ ինքը Արմենակին այդ ժամանակ համեմատել է մի կենդանու, մասնավորապես՝ անասունի հետ, ասել է, որ ինքը չի համապատասխանում այն պաշտոնին, որը զբաղեցնում է, քանի որ չունի այդ պաշտոնին համապատասխանող մարդկային հատկանիշներ, ավելի կոնկրետ Արմենակին ասել է անասուն, սակայն Արմենակին չի հայհոյել, այսինքն՝ մի քանի խորհուրդ է տվել, թե ինչպես պետք է Արմենակն աշխատանքի ընթացքում իրեն դրսևորի, իսկ այդ խորհուրդները նախքան առանձնասենյակ հեռանալը չի տվել, ինքը բառ առ բառ չի հիշում։ Սակայն, երբ ասել է, որ 2020 թվականին չթույլատրվող իրը հետ են վերադարձել, Արմենակը պատասխանել է, որ դա անհնար է, իսկ ինքը Արմենակին հակադարձել է, որ այդ ինչպես է ստացվում, որ երբ ինքը չէր ավագ աշխատակիցը դա հնարավոր էր, իսկ այժմ՝ ոչ, դրանից է երևի Արմենակն իրեն վատ զգացել, նաև հստակ հիշում է, որ նախքան առանձնասենյակ հեռանալը ինքը համեմատություններ չի արել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի ներկայությամբ զննվեց տեսագրությունը, որտեղ երևում էր, որ մի աղջիկ փաստաթղթով մոտենում է մեղադրյալին, մեղադրյալը արդյո՞ք հիշում է, թե այդ աղջիկն այդ ժամանակ իրեն ինչ է ասել, մեղադրյալը պատասխանեց որ ոչ, չի հիշում, ինքը կարծում է, որ հնարավոր է, որ այդ աղջիկն ընթացակարգն իրեն բացատրած լինի, սակայն ինքը լսած չլինի։ Ինքը չի հիշում, թե իրեն հարվածներ հասցնող մոտ 10 անձինք քաղաքացիական համազգեստով են եղել, թե ոչ, երբ իրեն հարվածներ են հասցրել, ինքն այդ ժամանակ շատ վատ վիճակում է եղել, սակայն իսկզբանե շատ վատ վիճակում չի եղել, առանձնասենյակից դուրս գալուց հետո է վատ վիճակում եղել։ Նշեց, որ չի զգացել այդ պահին, որ «Դրություն N4» է հայտարարվել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի օդանավակայանում գտնվելու ամբողջ ընթացքում ուղևորների հոսքը կամ ստուգումները նորմալ ընթացել են, թե ոչ, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ուշադրություն չի դարձրել։ Ինքը հստակ հիշում է, որ մեկ անգամ է հեռացել, գնացել է «Դյութի Ֆրի» ու հետ է վերադարձել։ Մինչև առանձնասենյակ հեռանալը իր հասցեին որևէ մեկը հայհոյանք չի հնչեցրել, սակայն Արմենակն իր հետ խոսել է ոչ նորմալ խոսելաձևով, չի կարող սակայն հիշել, թե ինչ է իրեն ասել, ինքը տոնայնությունից և պահելաձևից է հասկացել, թեև չի կարող ասել, թե ինչ է իրեն ասել Արմենակը, սակայն կարող է ասել, որ ոչ նորմալ խոսելաձևով է իր հետ խոսել։ Կարելի է ասել, որ իրենց միջև եղել է վիճաբանություն, որովհետև նույնիսկ իրեն թվացել է, որ 2020 թվականին չթույլատրվող իրը հենց Արմենակն է հետ վերադարձրել, հնարավոր է, որ Արմենակն էլ դա հիշած լինի։ Երբ Արմենակը իրեն ասել է, որ անհնար է, որ ինչ-որ մեկը 2020 թվականին չթույլատրվող իրը հետ վերադարձրած լինի իրեն ճանապարհողին, այսինքն՝ ինչ-որ մեկը չթույլատրվող իրը անձամբ տարած և հետ վերադարձրած լինի։ Ի պատասխան այն հարցին, որ վկաները բոլորը ասել են, որ մեղադրյալը մինչև առանձնասենյակ հեռանալը հայհոյանքներ է հնչեցրել, դա ինչով է պայմանավորված, հնարավոր է, որ վկաները իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք են տվել կամ հնարավոր է, որ վերջիններս շփոթված են եղել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ այո վկաների հայտնածը իրականությանը չի համապատասխանում կամ հնարավոր է, որ վերջիններիս ասել են, թե ինչ բովանդակության ցուցմունք տան։ Ի պատասխան այն հարցին, որ հնարավոր է, որ մեղադրյալը հայհոյել է, ուղղակի այնպիսի հոգեբանական վիճակում է եղել, որ չի հիշում, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ոչ, ինքը նման բան չէր անի։ Ի պատասխան այն հարցին, որ այդ դեպքում այդ ամենի նպատակը որն էր, Նշեց, որ ինքը և Արմենակ Պողոսյանը միմյանց չեն ճանաչել նախկինում, սակայն ինքը հաճախ է Հայաստանի Հանրապետություն եկել և գնացել, սակայն չի նկատել, որ իր այդքան գնալ-գալու ընթացքում որևէ խնդիր առաջանա։ Նշեց, որ իրեն չեն հայհոյել, այլ միանգամից հարվածել են, իրեն թվում է, որ Արմենակ Պողոսյանն ուղղակի այդ լարված իրավիճակից հարվածել է, այսինքն՝ ինքն առանձնասենյակում անպատվել է Արմենակին, իսկ իրեն առանձնասենյակ տանելու նպատակը երևի եղել է այն, որ Արմենակը չի ցանկացել աշխատակիցների ներկայությամբ իր հետ զրուցել կամ էլ իրոք ցանկացել են իրեն ևս մեկ անգամ ստուգել, սակայն այդպես էլ չեն ստուգել։ Ինքը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա։ Ի պատասխան այն հարցին, որ եթե մեղադրյալը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա կամ եթե մինչ առանձնասենյակ հեռանալը ինքը չի հայհոյել Արմենակ Պողոսյանին, այդ դեպքում որն է եղել մեղադրյալին առանձնասենյակ տանելու նպատակը, մեղադրյալը պատասխանեց, որ հնարավոր է, որ Արմենակը իրեն վատ է զգացել, օրինակ՝ որ աշխատակիցների ներկայությամբ է այդ զրույցը ընթացել կամ խոսակցության տոնայնությունից, սակայն ինքն այդ ժամանակ հաստատ հայհոյանք չի օգտագործել, բացի այդ ինքը զղջում է կատարվածի համար, նույնիսկ որոշել է գնալ օդանավակայան և այնտեղ գտնվող կին աշխատակիցներից ներողություն խնդրել, վերջիններիս ծաղիկ նվիրել։ Ինքը անհատական զննման սենյակում հաստատ հայհոյանքներ հնչեցրել է, հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ զննման սենյակում հնչեցված հայհոյանքները պետք է, որ կանանցից ոչ ոք լսած չլիներ, քանի որ զննման սենյակի դուռը փակ է եղել, համենայն դեպս այդ մասին մեղադրյալն իր ցուցմունքում հայտնել է, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել և հնարավոր է, որ միջանցքից կին աշխատակիցներից լսած լինեն, ինքը միանշանակ պնդում է, որ մինչ այդ հայհոյանք չի հնչեցրել։ Այն հանգամանքը, որ վկաները հայտնում են, որ ինքը մինչ զննման սենյակ գնալն էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել, ապա ինքը կասի, որ վկաներն ուղղակի իրենց վերահսկիչների խնդրանքն են կատարում, անհնար է, որ մինչ զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ հեռանալը ինքը հայհոյանքներ հնչեցրած լինի։ Իրականում ինքը չի լսել, որ իրեն առաջարկել են օրինակ՝ դանակը ուղեբեռ հանձնել կամ հանձնել իրեն ճանապարհողներին և այլն, իսկ պարզաբանման համար նախատեսված փաստաթղթեր այնտեղ չի նկատել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ տեսագրության մեջ երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա, բացի այդ էլ երկու վկա ցուցմունք են տվել, որ պարզաբանել են մեղադրյալին, որ կարող է դանակը փոխանցել հարազատներին կամ հանձնել ուղեբեռ կամ էլ ակտ կազմվի և մեղադրյալը վեց ամիս անց գա և վերցնի դանակը, այսինքն՝ տեսագրությունում երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա և բացի այդ վկաների ցուցմունքները խոսում են այն մասին, որ հնարավոր է այդ փաստաթուղթ բերել են և մեղադրյալին պարզաբանել են, ինչ կասի մեղադրյալն այդ մասին, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չի լսել նման բան։ Նշեց, որ ինքը մեկ անգամ գնացել է «Դյութի Ֆրի» և հետ է վերադարձել ու էլ չի գնացել, այսինքն՝ մեկ անգամ է գնացել։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Արմենակ Պողոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը մեկնման սրահում ժամը 06:00-ի սահմաններում ծառայություն է իրականացրել սեկցիայի հատվածում, այնուհետև մոտեցել է ուղևոր Կարենը, որի իրերը ռապիսկան սարքի միջոցով ստուգելու արդյունքում հայտնաբերել են դանակ, քանի որ դանակը չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով տեղափոխել, իրենք Կարենին առաջարկել են, որ դանակը տանի հանձնի ուղեբեռ կամ տա իրեն ճանապարհողին կամ իրենք լրացնեն համապատասխան փաստաթուղթը և դանակը մնա իրենց մոտ, սակայն Կարենն առաջարկված տարբերակներից ոչ մեկին չի համաձայնվել և հեռացել է։ Այնուհետև հետ է վերադարձել և իրենցից պահանջել է հետ վերադարձնել դանակը, քանի որ դա իր պապիկից թողնված հիշատակ է, իր համար թանկ իր է, իրենք կրկին Կարենին բացատրել են, որ դա չի թույլատրվում տեղափոխել, սակայն Կարենն այդ ամենից բորբոքվել է, սկսել հայհոյանքներ հնչեցնել, բարձր գոռգոռալ, այդտեղից էլ սկսվել է վիճաբանությունը։ Երբ Կարենը հեռացել է, գնացել է մոտ 15 մետր, այնուհետև հետ է վերադարձել։ Հայհոյանքները հնչել են անձնապես իր հասցեին, բացի այդ Կարենը նաև վերացական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել, ինքը չի կարող րոպեով ասել, թե քանի րոպե է Կարենը հայհոյանքներ հնչեցրել։ Տարածքում այդ պահին եղել են 5 հոգի աշխատակիցներ, եղել են «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցներ, երևի 10 հոգուց ավել անձ է եղել։ Ինքը հայհոյանքները զսպելու համար որևէ խոսք չի ասել Կարենին, իհարկե, նկատողություն արել են, ասել են, որ չգոռա, բացի իրենից այլ անձինք ևս կան տարածքում, պետք չէ հայհոյանքներ հնչեցնել։ Կարծում է, որ Կարենը սթափ վիճակում չի գտնվել, քանի որ իրենք չեն կարողացել վերջինիս կառավարել, ինքը ոչ սթափ ասելով նկատի ունի, որ Կարենը ալկոհոլի ազդեցության տակ է եղել։ Հայհոյանքները դադարել են վիճաբանությունով և հրմշտոցով, վիճաբանությունը եղել է իր և Կարենի միջև։ Երբ Կարենին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ ուղեբեռը զննելու ժամանակ առաջացել է վիճաբանություն։ Իրենց Կարենին առանձնասենյակ տանելու պատճառը այն է եղել, որ վերջինս իրենց հարց է ուղղել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի էլի իրեր ունի, եթե կարող են դա էլ գտնեն, այդ արտահայտությունից հետո զննության համար Կարենին տարել են առանձին սենյակ։ Երբ Կարենը իրենց ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ բացի դանակից այլ իրեր էլ կան, վերջինս հայհոյանքներ հնչեցրել է թե՛ այդ արտահայտությունն անելուց առաջ և թե՛ հետո, այդ ամբողջ ժամանակահատվածում հայհոյանքներ է հնչեցրել Կարենը, հայհոյանքները առաջնահերթ ուղղված են եղել իրեն, իսկ հետո վերացական բնույթ են կրել։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց աշխատանքային գործունեությունը և անդորրը խանգարվել է։ Իր կողմից փոխադարձ հայհոյանքներ չի հնչեցվել, իր մոտ աղջիկներ են աշխատում և ինքն իրեն թույլ չէր տա, թեկուզ պատասխանելու համար, հայհոյանք հնչեցնել, այդ ընթացքում նաև ուղևորներ են եղել տարածքում, բնականաբար, ուղևորների անդորրը ևս խանգարված կլինի, եթե օրինակ՝ միջավայրում անախորժություն է լինում, ապա տվյալ միջավայրում գտնվող անձի կամ անձանց անդորրը, բնականաբար, խանգարվում է։ Նշեց, որ զննության սենյակում կրկին իրականացվել է ուղեբեռի զննություն, այդտեղ ևս հնչել են հայհոյանքներ, հրմշտոցներ, մասնավորապես՝ ինքը և Կարենն են հրմշտել միմյանց, քանի որ Կարենը չի թողել իրենք պայուսակը բացեն։ Առաջինն իրեն Կարենն է հարվածել, որին ի պատասխան ինքն է հարվածել, մասնավորապես՝ գլխով հարվածել է Կարենի քթի հատվածին։ Ինքը վստահաբար նշում է, որ Կարենն է առաջինը հարվածել իրեն, իսկ հարվածը ուղեկցվել է մեղադրյալի կողմից հայհոյանքներով, ինքը զննության սենյակում ևս հայհոյանքներ չի հնչեցրել, ոչ մի տեղ հայհոյանքներ չի հնչեցրել։ Կարենի կողմից հնչեցված հայհոյանքները եղել են սեռական բնույթի։ Նշեց, որ իրեն թվում է, որ Կարենն ալկոհոլի ազդեցության է եղել, որովհետև երբ մարդուն նայում է, հասկանում է, որ վերջինս խմած է, դա իր կարծիքն է, չի հիշում ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։ Կարենը միանգամից չի հայհոյել, սկզբից երբ իրենք դանակը հայտնաբերել են Կարենն այդ ժամանակ չի հայհոյել, գնացել հետ է վերադարձել, նորից փորձել է իրենց համոզել, որ դանակը իր հետ տանի, սակայն իրենք ասել են, որ չի կարող իր հետ տանել, այդ ժամանակ Կարենն իր տոնը բարձրացրել է, սկսել է գոռալ, բնականաբար, իրենք այդ ժամանակ փորձել են հանգստացնել Կարենին, սակայն վերջինս այդ ժամանակ հայհոյել է, այսինքն հայհոյել է դանակն իրեն չվերադարձնելուն ի պատասխան, իր համար նույնպես զարմանալի է, որ Կարենը դրա համար սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այնուհետև Կարենը երկրորդ անգամ հայհոյանքներ է հնչեցրել անհատական զննության համար նախատեսված առանձնասենյակում, իսկ մինչ զննման սենյակ հասնելը այդ ժամանակահատվածում ևս հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Նշեց, որ մոտավոր 2 րոպե է տևել հայհոյանքներ հնչեցնելու ընթացքը կամ ավելի շատ։ Զննության համար նախատեսված առանձնասենյակում եղել են ինքը և Կարենը, այլ անձինք սենյակում չեն եղել, սակայն առանձնասենյակի դռան դիմաց եղել են անձինք։ Այլ անձինք, ովքեր որ հայհոյանքները լսած կլինեն վկաներն են, ովքեր ըստ պաշտոնի իր ենթականերն են։ Բնականաբար, դեպքի վերաբերյալ իրենք իրենց մեջ քննարկումներ արել են, եթե ինչ-որ միջադեպ է լինում, բոլորն էլ քննարկում են, այսինքն՝ պետ և ենթականեր քննարկումներ եղել են, սակայն դա եղել է ոչ մինչև հարցաքննությունը, նույն դեպքի օրն են քննարկումները եղել։ Ինքը նախքան հարցաքննվելը ոստիկանությունում է եղել, նստած է եղել ոստիկանությունում։ Նշեց, որ մեկ ժամ սպասել է ոստիկանությունում, հետո հարցաքննվել է, այլ գործողություն չի իրականացվել։ Եթե ամփոփենք իր ցուցմունքը, ապա կստացվի, որ ինքն իր աշխատանքային պարտականություններն է իրականացնելիս եղել, երբ ձեռքի ուղեբեռով մոտեցել է մեղադրյալը, ուղեբեռի մեջ հայտնաբերվել է դանակ, որը տեսել են համապատասխան սարքի միջոցով, այնուհետև իրենք հանել և վերցրել են դանակը, մեղադրյալին առաջարկել են կամ ուղեբեռ հանձնել դանակը կամ տալ իրեն ուղեկցող անձին կամ համապատասխան ակտ կազմվի և վեց ամիս ժամկետով դանակը մնա իրենց մոտ, սակայն մեղադրյալը որևէ տարբերակի չի համաձայնվել։ Նման դեպքում իրենք հայտնաբերված ապրանքը ոչնչացնում են, այդ ընթացքում հայհոյանքներ չի հնչել, ուղղակի խոսակցություն է եղել իրենց միջև, սակայն մեղադրյալը հեռացել է և այնուհետև հետ է վերադարձել և այդ ժամանակ սկսվել են հայհոյանքները, հայհոյանքների ընթացքը տևել է 2-3 րոպե, այսինքն՝ հայհոյանքները սկսվել են այն ժամանակ, երբ մեղադրյալը որևէ կերպ չի կարողացել հետ ստանալ դանակը։ Սկզբնական հայհոյանքները իր անձին են ուղղված եղել, քանի որ ինքն է եղել մեղադրյալի հետ անմիջապես խոսակցություն վարողը, և քանի որ ինքը տեսել է, որ տեսուչը չի կարողանում համոզել մեղադրյալին, ուստի ինքն է մոտեցել Կարենի հետ խոսելու համար։ Այդ ժամանակ է Կարենին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչու է անձամբ վկան միայնակ գնացել զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ, վկան պատասխանեց, որ զննության համար նախատեսված առանձնասենյակը շատ փոքր է, այդտեղ երկու հոգի հազիվ է կանգնում, ինքն էլ որոշել է անձամբ ստուգել մեղադրյալի պայուսակը։ Նշեց, որ որևէ անհատական խնդիր իր ու Կարենի միջև չի եղել, ինքը նույնիսկ Կարենին չի էլ ճանաչել, իսկ անձնական խնդիր այնքանով է առաջացել, որ Կարենն իրեն ուղղված անձնական բնույթի հայհոյանք է հնչեցրել, սակայն ինքը վերջինիս չէր վիրավորել, իսկ Կարենի վրդովմունքը բացառապես պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ դանակը իրեն չեն վերադարձրել, իսկ հայհոյանքները հնչեցվել են բարձրաձայն։ Քանի որ ինքը հետո այդտեղից իրենց ծառայության պետի հետ օդանավակայանի ոստիկանություն է գնացել, ուստի չգիտի, թե իրենց աշխատանքային բնականոն գործընթացը, երբ է վերականգնվել, իսկ Կարեն Խանզադյանը չգիտի, թե ինչպես է ոստիկանություն գնացել։ Վիճաբանությունն ավարտվել է հրմշտոցով, այնուհետև իրենք զննության առանձնասենյակից դուրս են եկել, այնտեղ ինքը «Դրություն N4» է հայտարարել, քանի որ նման անախորժ իրավիճակներում «Դրություն» է հայտարարվում, դրանից հետո ինքը տարածքից գնացել է։ Այն, որ Կարեն Խանզադյանը ալկոհոլ օգտագործած վիճակում է եղել, դա իր կարծիքն է, սակայն չի հիշում ալկոհոլի հոտ զգացել է վերջինիս վրայից, թե ոչ։ Նշեց, որ դա իր կարծիքն է, որ նման անախորժ իրավիճակը ուղևորներին դուր չէր գա, սակայն ուղևորները բնականոն հունով իրենց ստուգումն անցել են և նստել են ինքնաթիռ, տվյալ իրավիճակի ժամանակ դա ևս խաթարվել էր, իսկ իրավիճակից հետո բնականաբար չի խաթարվել, այսինքն՝ երբ ամեն ինչ հանդարտվել է այդ ժամանակ էլ ուղևորների հոսքը շարունակվել է։ Երբ «Դրություն» է հայտարարվում, սրահ մուտքը և ելքը, այսինքն՝ ուղևորների մուտքը, ստուգում դեպի մեկնման սրահ տեղի չի ունենում, տվյալ պահին մուտքը և ելքը փակվում է, հետո բացվում է։
Հաշվի առնելով, որ վկայի մինչդատական վարույթի և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքի միջև առկա է էական հակասություն, հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը՝ առկա հակասության մասով, որպիսի միջնորդությունը Դատարանի կողմից բավարարվեց և հրապարակվեց վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը միայն առկա հակասության մասով, համաձայն որի․
-2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, վկայի դատավարական կարգավիճակում Արմենակ Պողոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...)Կարեն Խանզադյանը գտնվել է ոգելից խմիչք օգտագործած վիճակում, քանի որ ալկոհոլի հոտ է զգացել նրա վրայից նրա հետ զրուցելիս(...)»:
Վկան մինչդատական և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև առկա հակասության մասով հայտնեց, որ եթե նախաքննության ընթացքում նշել է, որ ինքը ալկոհոլի հոտ է զգացել մեղադրյալի վրայից, ուրեմն այդպես է եղել, քանի որ այդ ժամանակ իր հիշողությունը շատ թարմ է եղել, հիմա բավականին ժամանակ է անցել, ուստի ինքը մոռացել է։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ․թ․ 36-38)
Վկա Ռոբերտ Ղահրամանյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել իրենց զննման գոտում, քանի որ մեղադրյալի ուղեբեռում հայտնաբերվել է դանակ, որն անթույլատրելի է, որից հետո իրենց աշխատակցի կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել է, որ դա չթույլատրվող իր է, այնուհետև առաջարկվել է, որ կարող է դանակը ուղեբեռ հանձնել կամ օրինակ համապատասխան ակտ կազմվի և դանակը մնա իրենց մոտ, բոլոր հնարավոր տարբերակներն առաջարկվել են մեղադրյալին, սակայն վերջինս չի համաձայնվել։ Հետո մեղադրյալը հեռացել է, երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել, էլի իրենք բացատրել են, պարզաբանել են, որ չի թույլատրվում, առաջարկել են ամենալավ տարբերակը, որ ակտ կազմեն և եթե դանակը մեղադրյալի համար այդքան կարևոր իր է, վեց ամիս անց կարող է գալ, և իրենց մոտից հետ վերցնել դանակը։ Երբ երկրորդ անգամ կրկին հետ է վերադարձել մեղադրյալը արդեն մի փոքր բորբոքված է եղել, ցանկացել է իր հետ տանել դանակը, սակայն իրենք չեն թույլատրել, խոսակցությունը սկսել է բորբոքվել ու այդտեղից առաջացել է վեճ, հետո մեղադրյալը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այսինքն այնպես է խոսել կարծես ուղեբեռում այլ չթույլատրվող իր ևս կա, այդ պատճառով մեղադրյալին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ, որպեսզի նորից ստուգեն, հետո լեզվակռվի է վերածվել այդ ամենը։ Չի հիշում մեղադրյալը քանի անգամ է գնացել և հետ վերադարձել, սակայն առաջին անգամ, երբ բացատրել են, որ դանակը չի թույլատրվում, վերջինս գնացել է, այնուհետև երկրորդ անգամ զայրացած հետ է վերադարձել և իրենք մարդկայնորեն փորձել են կրկին պարզաբանել, որ դանակը չի թույլատրվում տանել։ Այդ ժամանակահատվածում հայհոյանք հնչեցվել է մեղադրյալի երկրորդ անգամ զայրացած վերադառնալու ժամանակ, հայհոյանքները եղել են բարձրաձայն, հասցեագրված են եղել Արմենակին, հետո վերացական բնույթի հայհոյանքներ են հնչեցվել։ Երբ տարել են անհատական զննման սենյակ այդ ժամանակ ևս հայհոյանքներ են հնչեցվել, առաջին անգամ, երբ մոտեցել է մեղադրյալը ոչինչ տեղի չի ունեցել, հայհոյանքներ չի հնչեցրել, իսկ երբ երկրորդ անգամ է հետ վերադարձել արդեն բորբոքված է եղել և այդ ժամանակ հնչեցրել է հայհոյանքներ։ Չի կարող հստակ պատասխանել, թե այդ ժամանակահատվածում քանի հոգի մարդ է եղել տարածքում, բնականաբար աշխատակիցներ եղել են, բացի այդ զննման կետը այնպիսի վայր է, որ այնտեղ միշտ մարդ է լինում՝ թե՛ ուղևորները, թե՛ աշխատակիցները և թե՛ իրենք, անհնար է, որ այնտեղ մարդ չլինի։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց ընդհանուր գործունեությունը խաթարվել է։ Նշեց, որ մեղադրյալն իր ուղեբեռով ուղեկցվել է անհատական զննման սենյակ, հետո ինքը հետ է վերադարձել զննման կետ, այդ ընթացքում հրմշտոց է սկսվել, որից հետո զննման սենյակի դուռը բացվել է, հայտարարվել է «Դրություն N4», որից հետո անվտանգության աշխատակիցներն են եկել, այսինքն՝ հրմշտոցը սկսվել է զննման սենյակից։ Ինքը չի կարող հիշել, թե դեպքից որքան ժամանակ հետո է ինքը հարցաքննվել։ Մեղադրյալը բորբոքվել է, քանի որ իրենք դանակը չեն վերադարձրել վերջինիս, ասել են, որ չի թույլատրվում։ Հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, իսկ ինքն անձամբ չի կարող գնահատել, թե մեղադրյալն այդ պահին ադեկվատ վիճակում է եղել, թե ոչ, թեև մոտիկից շփվել է վերջինիս հետ, չգիտի ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։ Նշեց, որ Արմենակ Պողոսյանն իրենց ավագն է, իսկ ինքը զննող տեսուչ է հանդիսանում, այսինքն՝ գործնական հարաբերությունների մեջ է գտնվում Արմենակ Պողոսյանի հետ։ Նշեց, որ դեպքից հետո դեպքի վերաբերյալ քննարկումներ եղել են, մինչև հարցաքննությունը ունեցած քննարկումների մասով կասի, որ բոլորն էլ չեն ցանկանա, որ առօրյայում նման դեպքեր լինեն, չեն ցանկանա, որ նման խնդիրներ առաջանան ուղևորների հետ, մանավանդ որ իրենց աշխատանքը դժվար է, սա է եղել քննարկումների բովանդակությունը, իրենց քննարկումն այն է եղել, թե ինչու այսպիսի բան եղավ, այսինքն՝ ափսոսանք են հայտնել, ինքը չի հիշում կոնկրետ Արմենակի հետ է քննարկումը եղել, ավելի ճիշտ՝ քննարկումները կոնկրետ անձի հետ չեն եղել, այլ իրենք ընդհանուր աշխատակիցներով քննարկում են ունեցել։ Կոնկրետ իրեն Կարենի կողմից վիրավորանք չի հասցվել, իսկ վերացական հայհոյանքները չի կարող ասել, թե ում էին վերաբերվում, համենայն դեպս ինքը չի ցանկանում վերացական բնույթի հայհոյանքները վերագրել իրեն, չի կարող ասել, թե ում են ուղղված եղել վերացական հայհոյանքները։ Ինքը չի հիշում, թե տարածքում հայհոյանքների հնչեցման ընթացքում ուղևորներ եղել են, թե ոչ, սակայն քանի որ զննման կետ է, բնականաբար, ուղևորներ եղած կլինեն։ Խիստ մոտավոր կարծում է, որ հայհոյանքները մոտ 30 րոպե տևած կլինի։ Հայհոյանքները սկսվել են մեղադրյալի երրորդ անգամ հետ վերադառնալուց հետո, այսինքն՝ հայհոյանքները սկսվել են այն ժամանակ, երբ մեղադրյալը ցանկացել է հետ ստանալ դանակը, սակայն իրենք չեն վերադարձրել, այսինքն՝ իրեն պատկանող իրը իրենք վերցրել են, ինչն էլ դժգոհություն է առաջացրել մեղադրյալի մոտ։ Նշեց, որ երկրորդ կամ երրորդ անգամ Արմենակն է մոտեցել, որ մեղադրյալի հետ զրուցի կամ կարգը պարզաբանի վերջինիս, այդ ընթացքում Արմենակն այլ տոնով չի զրուցել մեղադրյալի հետ, օրը 5000-6000 ուղևոր է անցնում և իրենք ցանկացած մարդու նկատմամբ իրենց բարեվարքության սահմանի մեջ են պահում, չէր կարող լինել այնպես, որ Արմենակը ցանկանար կամ ստեղծեր նման իրավիճակ։ Երբ Արմենակը եկել է մեղադրյալի հետ խոսելու այդ պահին հայհոյանքներ հնչել են, այսինքն՝ Արմենակն էլ է մոտեցել և պարզաբանել մեղադրյալին, սակայն մեղադրյալը ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ միայն դանակ չէր, ու այդտեղից սկսվել են հայհոյանքները, ինքը չի հիշում զննման սենյակ տանելու ժամանակ հայհոյանքներ հնչել են, թե ոչ, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ են հնչել։ Ինքը, երբ նշեց կես ժամ նկատի ուներ ընդհանուր դեպքի տևողությունը, իսկ «Դրություն N4»-ը պահպանվել է մոտավորապես մեկ ժամ, հստակ չի կարող ասել։ Այդ ամենը տեղի է ունեցել համարյա «Դյութի Ֆրի» մտնելու հատվածում։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ հայհոյանքները լսելի են եղել «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցների համար, վկան պատասխանեց, որ հայհոյանքները հնչել են բարձրաձայն և այո լսելի կլինեին տարածքում գտնվող անձանց համար։ Արմենակը և Կարենը անհատական զննման սենյակից դուրս են եկել հրմշտոցով, կոնկրետ մեկը մյուսին հարվածելու պահին ինքն այդտեղ չի եղել և չի տեսել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե մեղադրյալն առաջին անգամ հայհոյել է դանակը աղբամանը գցելուց հետո, թե Արմենակի հետ հարաբերության ժամանակ է հայհոյել, վկան պատասխանեց, որ առաջին անգամ, երբ մեղադրյալն անցել է այդ ժամանակ արդեն դանակը վերցվել է, այսինքն՝ այդ պահին չի հայհոյել, ինքը չի նշել, որ մեղադրյալը դանակը գցելուց հետո անմիջապես հայհոյել է, երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել կրկին բացատրել են, որ չի թույլատրվում, երկրորդ կամ երրորդ անգամ է սկսվել խոսակցությունը Արմենակի և մեղադրյալի միջև, իսկ իսկզբանե դանակը վերցվել է մեղադրյալի մոտից, այսինքն՝ մեղադրյալի անցնելուց արդեն դանակը վերցվել է։ Ի պատասխան այն հարցին, որ երբ վերցրել են դանակը և մեղադրյալը երրորդ անգամ հետ է վերադարձել, Արմենակը սկսել է բացատրել, որ չի թույլատրվում և այդ ժամանակ Կարենը սկսել է հայհոյել, այդ ժամանակ դանակը աղբամանը գցված է եղել, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ այո, վաղուց դանակը գցված է եղել աղբամանի մեջ։ Այսինքն՝ հայհոյանքը սկսվել է այն ժամանակ, երբ Կարենը փաստացի խոսակցություն է ունեցել Արմենակի հետ։ Նշեց, որ աղբարկղը դա այն վայրն է, որտեղ իրենք գցում են ուղևորների մոտից հայտնաբերված և չթույլատրվող իրերը, ինքը հենց աղբարկղ չէ, այսինքն՝ եթե ցանկանան ինչ-որ բան այդտեղից հետ վերցնել, ապա կարող են բացել և հետ վերցնել։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Նորայր Մեհրաբյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը սեկցիայի երկրորդ համարում է կանգնում, իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ Կարենը մոտեցել է իրեն, ինքը վերջինիս ասել է, որ գոտի, ժամացույց հանի, հետո Կարենն անցել է հաջորդ գոտի, իսկ ինքն անցել է իր աշխատանքին։ Այնուհետև իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ նկատել է, որ իր գործընկերները Կարենի մոտ դանակի նմանվող իր են տեսել ու փորձում են գտնել և երկրորդ անգամ ստուգելուց հետո արդեն հայտնաբերել են դանակը, քանի որ դանակը վեց սանտիմետրը գերազանցել է, ուստի այն չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով անցկացնել, այդ ամենն ընդամենը իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ տեսել է։ Բացի այդ իրենք հատուկ փաստաթուղթ ունեն, որտեղ նշված է, թե ինչ իրավունքներ ունի ուղևորը, մասնավորապես՝ ուղևորն իրավունք ունի հետ գնա և դանակը վերադարձնի իրեն ճանապարհողին կամ կարող է չթույլատրվող իրը թողնել իրենց բեռների համար նախատեսված վայրում կամ կարող է թողնել ուղեբեռ, եթե ուղևորը բոլոր տարբերակներից հրաժարվում է, ապա իրենք դանակը վերցնում են և դեն են նետում։ Ինքը նկատել է, որ տղաները բոլոր հնարավոր տարբերակները առաջարկում են, սակայն Կարենը հրաժարվում է, ուստի տղաները վերցրել են դանակը։ Հետո նկատել է, որ Կարենը հեռացել է, այնուհետև կրկին հետ է վերադարձել ու արդեն նկատել է, որ բարձր տոնով խոսակցություն է ընթանում իրենց աշխատակիցների ու Կարենի միջև, հետո խոսակցության տոնայնությունն ավելի է բարձրացել, արդեն վիճաբանության էր վերածվում և Կարենին ուղեկցել են անհատական զննման սենյակ, այդ ժամանակ ինքը խնդրել է, որ աշխատակիցներից մեկը իրեն փոխարինի, որպեսզի գնա օգնի և հասկանա, թե ինչ է այնտեղ կատարվում։ Երբ գնացել է անհատական զննման սենյակ արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, Արմենակն այդ ժամանակ հարված է հասցրել Կարենին, ինքն էլ այդ ժամանակ բռնել է վերջինիս, որ կռիվը հանդարտեցնի մինչև դեպքի վայր կմոտենային անվտանգության աշխատակիցները, հետո օդանավակայանում տագնապ են հայտարարել։ Երբ Կարենը վերադարձել է և սկսել է բարձրաձայն խոսել, այդ ժամանակ արդեն Կարենի կողմից լսվել են հայհոյանքներ, ինքը թեև սեկցիայի վերջում է կանգնած եղել, սակայն հայհոյանքները իր մոտ ևս լսվել են, հայհոյանքներն ուղղված են եղել Արմենակին կամ ուղղված են եղել իրենց ընդհանուր աշխատանքին, այդ ամենից հետո Կարենին հրավիրել են անհատական զննման սենյակ։ Իսկ անհատական զննման սենյակ հրավիրելու պատճառն այն է եղել, որ Կարենը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այդ պատճառով իրեն հրավիրել են անհատական զննման սենյակ, որ զննության ենթարկեն։ Անհատական զննման սենյակ տանելուց հետո ևս Կարենի կողմից շարունակվել են հայհոյանքներ հնչեցվել, նույնիսկ տեսագրությունում երևում է, թե ինքն ինչպես է Կարենի բերանը ձեռքով փակել, որ հայհոյանքներ չհնչեցնի, նաև վերջինիս հորդորել է, որ դադարեցնի հայհոյանքները։ Մինչև անհատական զննման սենյակ գնալը սեկցիայում եղել են ուղևորներ, իսկ այլ ծառայության աշխատակիցների ինքը չի նկատել, իսկ անհատական զննման սենյակում բացառվում է, որ ուղևորները լինեին, այդտեղ եղել են ինքը և Ռոբերտը։ Նշեց, որ ինքը և Արմենակ Պողոսյանը պետ-ենթակա հարաբերությունների մեջ են գտնվում, Արմենակն իր ավագն է հանդիսանում, չի կարող հիշել, թե դեպքից որքան ժամանակ հետո է հարցաքննվել, երևի մեկ-երկու ամիս հետո է հարցաքննվել, մինչև հարցաքննվելը ինչ-որ քննարկումներ դեպքի վերաբերյալ եղել են, քանի որ շատ մարդ է իմացել դեպքի մասին։ Նշեց, որ հայհոյանքների ժամանակ ուղևորների մեծ հոսք թեև չի եղել, բայց ուղևորներ եղել են, իսկ երբ տագնապի ազդանշանը միացվել է նաև ուղևորների հոսքն է դադարել որոշ ժամանակ։ Հայհոյանքներն ուղղված են եղել Արմենակ Պողոսյանին և ընդհանուր իրենց ծառայությանը, անձնապես իրեն ուղղված հայհոյանքներ չի եղել։ Ինքը չի կարող ասել, թե ինչ խոսակցություն է եղել, որից հետո Կարենը սկսել է հայհոյել, քանի որ ինքը գտնվել է սեկցիայի սկզբի հատվածում և այդտեղից միայն տեսանելի է եղել, սակայն ոչ լսելի, բացի այդ էլ ինքն իր աշխատանքն է իրականացնելիս եղել, ուստի ուշադիր չի եղել, թե ինչ են խոսում տղաները Կարենի հետ։ Նշեց, որ իրենց առօրյայում Կարենի նման ուղևորներ շատ են հանդիպում և իրենք իրենց աշխատանքից ելնելով մշտապես հանգստացնում են ուղևորներին։ Նշեց, որ, այնուհետև սկսվել են ձայները բարձրանալ, ինքը հիշում է, որ Կարենն ասել է, որ այդ դանակն իրեն հարազատ մարդուց թողնված հիշատակ է։ Նշեց, որ հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, քանի որ իրենք իրավունք չունեն ուղևորներին հայհոյել։ Մինչև հարցաքննվելը չի հիշում տեսանյութ դիտել է, թե ոչ, սակայն տեսանյութ դիտել է քննիչի մոտ հարցաքննվելու ժամանակ, սակայն չի կարող հիշել հարցաքննությունից առաջ է տեսանյութը դիտել, թե հարցաքննությունից հետո։ Երբ ինքը գնացել է անհատական զննման սենյակ և բացել է դուռը արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, ինքը չի տեսել Կարենը հարվածել է Արմենակին, թե ոչ, սակայն տեսել է, որ Արմենակն է հարվածել Կարենին, այսինքն Արմենակը Կարենին հարվածելուց հետո դուրս է եկել անհատական զննման սենյակից, իսկ վերջինիս հետևից փորձել է դուրս գալ Կարենը, սակայն ինքը բռնել է Կարենին ու մյուս կողմ է տարել և քանի որ այդ պահին Կարենը հայհոյանքներ է հնչեցրել, ուստի ինքը ձեռքով փակել է վերջինիս բերանը, այսինքն՝ հրմշտոցից հետո է Կարենի բերանը փակել։ Կարծում է, որ մոտ 2-3 րոպե հայհոյանքներ է հնչեցրել մեղադրյալը, սակայն ընդհատումներով։ Ի պատասխան այն հարցին, որ Արմենակի հետ խոսակցություն ունենալուց հետո մինչև զննման սենյակ հեռանալը Կարենն էլի է հայհոյել, թե ոչ, թե Կարենը հայհոյել է օրինակ Արմենակի հետ խոսելու ժամանակ և զննման սենյակում, վկան պատասխանեց, որ հարցին հստակ չի կարող պատասխանել, քանի որ չի հիշում։ Եթե իր ցուցմունքն ամփոփենք, ապա կստացվի, որ հայհոյանքներ սկսել են հնչել, երբ մեղադրյալը սկսել է զրուցել Արմենակի հետ, այսինքն՝ այն ժամանակ, երբ մեղադրյալն երկրորդ անգամ կրկին վերադարձել է և տղաները կրկին փորձել են վերջինիս բացատրել, որ դանակը չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով անցկացնել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե հնարավոր է, որ վկայի գործընկերների կողմից այլ արտահայտություններ են հնչեցվել, որից մեղադրյալը բորբոքվել է, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ ինքը հստակ չի լսել զրույցը, երբ խոսակցության տոնը բարձրացել է այդ ժամանակ է ինքը լսել, սակայն ճանաչելով Արմենակին և Ռոբերտին՝ ինքը չի կարծում, որ իրենք ուղևորին անձնապես վիրավորեին։ Նշեց, որ երկրորդ անգամ, երբ մեղադրյալը վերադարձել է վերջինիս կողմից հնչեցվել են հայհոյանքներ, այսինքն՝ հայհոյանքները հնչել են այն հատվածում, որտեղ դրված է զննման սարքը և դրանից անմիջապես հետո «Դյութի Ֆրիի» տանող հատվածն է, իսկ ինքը զննման սարքից առաջ է կանգնած եղել, այսինքն՝ հսկել է ուղևորահոսքը, թեև հեռու է կանգնած եղել, սակայն լսել է հայհոյանքները, որոնք և՛ անհասցե էին, և՛ վերաբերվում էին իրենց ծառայությանը, և՛ անձնապես ուղղված են եղել Արմենակին, մասնավորապես՝ սեռական բնույթի հայհոյանքներ են եղել՝ ինքնասիրությանը վերաբերող։ Նշեց, որ զննման սենյակը մոտավորապես 7-10 մետր հեռավորության վրա է գտնվում ստուգման կետից, այդ ընթացքում ուղևորահոսք եղել է, թեև ոչ շատ, սակայն եղել է, և այդ հայհոյանքները, բնականաբար, լսելի են եղել նաև ուղևորների համար։ Ի պատասխան այն հարցին, թե վկան ինչ հայտնել է քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ և ինչ հայտնեց այժմ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ հնարավոր է, որ այդ ամենին ականատես եղած չլինի, այլ այդ տվյալները հայտնի իր գործընկերների հետ ունեցած քննարկումների արդյունքում, վկան պատասխանեց որ ոչ, եթե ինքը մի բան հաստատ չիմանար, չէր ասի։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Ժենյա Գրիգորյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը մեղադրյալին ճանաչում է որպես ուղևորի, վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է դանակ, որը չի թույլատրվում ուղեբեռով տանել։ Նշեց, որ իր աշխատանքի վայրից, այսինքն՝ այնտեղ որտեղ որ ինքը կանգնած է եղել զննման կետում, առաջարկել է մեղադրյալին դանակը հանձնել իրեն ճանապարհողին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է դանակը հետ վերցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է և ասել է, որ կարող են դանակը դեն նետել։ Այնուհետև մեղադրյալը հետ է վերադարձել և ասել է, որ բացի դանակից ինքն իր մոտ այլ իր ևս ունի, այդ ժամանակ արդեն վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի ստուգեն։ Դանակն իր կողմից չի հայտնաբերվել, ինքն ուղղակի մեղադրյալի պայուսակն է ստուգել, դանակը հայտնաբերվել է մոնիտորի միջոցով, իսկ իր կողմից դանակը հանվել է մեղադրյալի պայուսակից, այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է երեք տարբերակ, սակայն մեղադրյալը սկզբից ասել է որ ոչ, քանի որ դանակը իր համար թանկ իր է, այն հարազատ մարդուց է ստացել, հետո սկսել է բղավել, հայհոյել, որից հետո թողել և հեռացել է։ Նշեց, որ առաջին տարբերակը, որն առաջարկվել է մեղադրյալին, դա այն է եղել, որ կարող էր դանակը հանձնել իրեն ուղեկցող հարազատին, երկրորդ տարբերակը՝ պետք է դանակը դներ պայուսակի մեջ, իսկ պայուսակը հանձներ որպես ուղեբեռ, իսկ երրորդ տարբերակը պետք է ակտ կազմվեր, որից վեց ամիս անց մեղադրյալը կարող էր գալ և վերցնել դանակը, հավելեց, որ այդ պահին իր մոտ համապատասխան ակտի ձևը և բովանդակությունը եղել է, քանի որ իրենք ակտով են մոտենում բոլոր ուղևորներին, առանց ակտի իրենք ուղևորին չեն մոտենում։ Երբ մեղադրյալի մոտից դանակը վերցրել են իսկզբանե ակտը իրենց մոտ է եղել, իրենք երկու անգամ մեղադրյալին առաջարկել են բոլոր հնարավոր տարբերակները։ Չի հիշում, թե մեղադրյալը պայուսակը բացելու ժամանակ ինչ է ասել, սակայն հետո հիշում է, որ հայհոյել է, նույնիսկ ուղևորներն են զարմացած եղել։ Մեղադրյալը հեռացել է, այնուհետև չի կարող ասել, թե քանի րոպե անց հետ է վերադարձել, մինչև հեռանալը իրեն ոչ ադեկվատ է պահել, սակայն չի հայհոյել, հետ վերադառնալուց հետո արդեն իրեն շատ վատ պահել։ Ինքը չի կարող հիշել, թե մեղադրյալը ալկոհոլ օգտագործած է եղել, թե ոչ, շատ քիչ է շփվել մեղադրյալի հետ։ Հայհոյանքները հնչել են այն անձի հասցեին, որի հետ խոսել է մեղադրյալը, այսինքն՝ հայհոյանքներն իրենց ավագ աշխատակցին են ուղղված եղել, բացի այդ էլ մի ուղևոր նույնիսկ իրեն ասել է, թե ինչպես են հանդուրժում նման պահվածքը, որ իրենց աշխատանքի վայրում մարդիկ այսպես են իրենց պահում։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում բոլորը խառնվել են իրար՝ թե՛ իրենք և թե՛ ուղևորները։ Այնուհետև «Դրություն» է հայտարարվել, իսկ «Դրություն», հայտարարելուց հետո, ինքը տարածքում չի եղել, ուստի չի կարող ասել, թե առանձնասենյակից բղավոցներ կամ հայհոյանքներ հնչել են, թե ոչ։ Երբ «Դրություն», է հայտարարվել այդտեղ են եկել իրենց ղեկավարությունը, ոստիկանությունը, ինչ-որ չափով աշխատանքը կանգնեցվել է, թեև մուտքն ու ելքը չի փակվել, սակայն խուճապ է եղել։ Նշեց, որ «Դրությունը» մի քանի տեսակի է լինում, կոնկրետ դեպքում «Դրություն N4» է եղել։ Ինքը չի հիշում, թե դեպքը կոնկրետ, երբ է տեղի ունեցել, չի հիշում, թե երբ է հարցաքննվել, սակայն դեպքից ամիսներ անց է հարցաքննվել, հստակ օրը չի հիշում, բնականաբար, նախաքննության ընթացքում ավելի լավ է հիշել դեպքի մանրամասները, իսկ ժամանակն ինչքան շատ է անցնում, այնքան ավելի վատ է սկսում հիշել։ Նշեց, որ ճանաչում է Արմենակ Պողոսյանին, վերջինս իրենց ղեկավարն է՝ որպես ավագ, ինքը ենթակա է։ Ի պատասխան այն հարցին, թե դեպքից հետո շատ են քննարկումներ եղել, վկան պատասխանեց, որ իրենց մոտ դեպքեր շատ են լինում և, բնականաբար, քննարկելն անիմաստ է, թեև ինքը դեպքից ամիսներ անց է հարցաքննվել, սակայն քննարկումներ չեն եղել իրենց ղեկավար կազմի կամ հավասարազոր աշխատակիցների միջև։ Նշեց, որ մոնիտոր նայողը ինքը չի եղել, այսինքն՝ հայտնաբերողը հայտնաբերել է դանակը, որից հետո իրեն հայտնել են, հաջորդիվ ինքը մոտեցել է ուղևորին, ուղևորը բացել է իր պայուսակը և հանել են դանակը։ Հստակ չի հիշում, բայց հավանաբար դանակը պայուսակից հանելուց հետո գցվել արկղ։ Իրենք իրավունք չունեն առանց ուղևորի որոշումը լսելու դեն նետել դանակը, այսինքն՝ դանակը հայտնաբերելուց հետո, իրենք հնարավոր տարբերակները առաջարկում են ուղևորին, որից հետո, եթե ուղևորն ասում է, որ դեն նետեն, իրենք դեն են նետում։ Հնարավոր երեք տարբերակներն իր կողմից են առաջարկվել և մեղադրյալն այդ տարբերակները չի ընդունել այնքանով, որքանով որ ասել է, որ կարող են դեն նետել դանակը, ինքը հստակ հիշում է, որ մեղադրյալն է ասել, որ կարող են դեն նետել դանակը։ Երբ ինքը հնարավոր տարբերակներն առաջարկել է մեղադրյալին, վերջինս անձամբ իրեն չի հայհոյել, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ է հնչեցրել այդ ժամանակ։ Նշեց, որ Արմենակ Պողոսյանն այդ ժամանակ մշտապես գտնվել է տարածքում, իսկ մեղադրյալը չի հիշում, թե քանի անգամ գնացել է «Դյութի Ֆրի» և այնուհետև հետ է վերադարձել։ «Դրություն N4»-ից հետո ինքը գնացել է սենյակ։ Նշեց, որ Արմենակ Պողոսյանը միջամտել է խոսակցությանը, որովհետև ցանկացել է ինքը ևս բացատրել մեղադրյալին, որ կարող է դանակը հանձնել ուղեբեռ, կամ կարող է տալ իր հարազատներին։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալը առաջարկել է կամ խնդրել է, որ եթե հնարավորություն կա դանակը հետ վերադարձնեն իր հարազատներին, վկան պատասխանեց, որ ինքը տեղյակ չէ այդ մասին։ Երբ մեղադրյալը հետ է վերադարձել, ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ մեղադրյալի հետ վերադառնալու նպատակը դա է եղել ու այդ ժամանակ է Արմենակ Պողոսյանն իրենց համապատասխան փաստաթղթով մոտեցել մեղադրյալին, կրկին բացատրել և առաջարկել են հնարավոր բոլոր տարբերակները և երբ մեղադրյալը հրաժարվել է և իրենց ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, այդ ժամանակ վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի հասկանան, թե ինչ կա մեղադրյալի մոտ, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ երբ մեղադրյալին տարել են անհատական զննման սենյակ այդտեղ էլ վիճաբանություն է սկսվել, սակայն ինքն այդ ժամանակ այդտեղ չի եղել։ Իսկ նախքան անհատական զննման սենյակ տանելը, երբ մեկ անգամ ևս Արմենակ Պողոսյանը փորձում էր բացատրել և փաստաթղթով առաջարկել հնարավոր տարբերակները, չի հիշում այդ ժամանակ կռիվ եղել է թե ոչ, կամ մեղադրյալը հայհոյել է, թե ոչ։ Անհատական զննման սենյակից ինքը չէր կարող հայհոյանք լսել, քանի որ դուռը փակ է եղել և իրենցից հեռու է, բացի այդ՝ այդքան ուղևորի մոտ իրենք չէին կարող լսել և հասկանալ, թե առանձնասենյակում ինչ էլ կատարվում։ Անհատական զննման սենյակում ստուգման կարգը նույնն է, ինչ-որ սովորական զննման դեպքում, օրինակ՝ կարող են ուղևորին ասել, որ հանի պիջակը կամ մնացած այլ ավել իրերը, որոնք նորից ստուգում են մոնիտորի օգնությամբ, առանձին սենյակում զննությունն իրականացվում է մեկ հոգու կողմից ուղևորի հետ, առանձնասենյակում ուղեբեռ չի զննվում։ Առաջին անգամ, երբ ինքը հանդիպել է մեղադրյալի հետ, իրենց զրույցից հետո մեղադրյալը գնացել է, հետո հետ է վերադարձել և Արմենակը, երբ վերջինիս տարել է անհատական զննման սենյակ, այդ ժամանակ ինքը տարածքում չի եղել և չի տեսել, թե մեղադրյալը ուղեբեռով է գնացել անհատական զննման սենյակ, թե ոչ։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչի համար է «Դրություն N4» հայտարարվում, վկան պատասխանեց, որ, երբ լինում է հարձակում պահակակետի աշխատողի նկատմամբ հայտարարվում է «Դրություն N4», իսկ տվյալ դեպքի հետ կապված ինքը հարձակում չի տեսել, որովհետև այդտեղ չի եղել։ Եթե ամփոփենք իր ցուցմունքը, ապա կստացվի, որ մեղադրյալի ուղեբեռը զննելուց հետո, պարզվել է, որ օտար առարկա է առկա և ինքը համապատասխան փաստաթղթով մոտեցել է մեղադրյալին, հայտնաբերել է դանակը, առաջարկել է կամ դանակը փոխանցի այն անձին, ով իրեն ուղեկցել է, կամ պահվի վեց ամիս իրենց մոտ, կամ հանձնվի որպես ուղեբեռ, այդ ժամանակ հստակ չի հիշում, թե ինչպիսին է եղել մեղադրյալի վարքագիծը, երևի ագրեսիվ է եղել, քան հանգիստ, սակայն կոնկրետ չի հիշում, հետո մեղադրյալը ասել է, որ դանակը դեմ նետեն, սակայն չի հիշում դանակը դեն նետելու ժամանակ կամ դրանից հետո մեղադրյալը հայհոյել է, թե ոչ, բայց ընդհանուր հայհոյանքներ եղել են, սկզբից ընդհանուր հայհոյանքներ է հնչեցրել մեղադրյալը, իսկ հետո հայհոյանքներն ուղղված են եղել Արմենակին։ Չի հիշում նախքան զննման սենյակ գնալը մեղադրյալը Արմենակին հայհոյել է, թե ոչ, ինքը անձամբ լսել է թե՛ ընդհանուր բոլորին ուղղված հայհոյանքներ և թե՛ Արմենակին ուղղված հայհոյանքներ, մեղադրյալի դժգոհությունը պայմանավորված է եղել նրանով, որ դանակը չեն թույլատրել անցկացնել։ Իրենց աշխատակիցների կամ Արմենակ Պողոսյանի կողմից մեղադրյալին ուղղված հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ իր կողմից ընթացակարգը մեղադրյալին կոպիտ ձևով չի պարզաբանվել։ Այսինքն՝ իրենք իրենց աշխատանքն էին կատարում և այդ ընթացքում անձը դրսևորել է ոչ պատշաճ վարքագիծ, ոչ ադեկվատ վարքագիծ, հայհոյանքներ է հնչեցրել, որի արդյունքում իրենց աշխատանքը որոշակի ձևով խաթարվել էր, իրենք խառնվել են իրար, նույնիսկ ուղևորներից մի կին իրեն անձամբ հարցրել է, թե ինչ է կատարվում այստեղ, ինչպես են թույլ տալիս, որ նման բան կատարվի, այսինքն՝ ուղևորները զարմացած են եղել։ Ինքը չի հիշում, թե մեղադրյալի վրայից ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։
Հաշվի առնելով, որ վկայի մինչդատական վարույթի և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքի միջև առկա է էական հակասություն, հանրային մեղադրողի և պաշտպանի կողմից միջնորդություն ներկայացվեց հրապարակել վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը, որպիսի միջնորդությունը Դատարանի կողմից բավարարվեց և հրապարակվեց վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը, համաձայն որի․
-2025 թվականի փետրվարի 07-ին, վկայի դատավարական կարգավիճակում Ժենյա Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Շուրջ 18 տարի աշխատել է օդանավակայանում, որից մոտ 15 տարին աշխատել է ներկայիս հաստիքին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:10-ի սահմաններում, Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը անցել է ստուգում, ձեռքի պայուսակի մեջ եղել է արգելված իր՝ դանակ: Ինքը կրկնակի ստուգում անցկացնելուց հետո, ձեռքի ուղեբեռի միջից հանել է դանակը, որից հետո առաջարկել է ուղևորին, ըստ 944 օրենքով, կամ ձեռքի ուղեբեռը հանձնել որպես ուղեբեռ, կամ վերադարձնել նրան ճանապարհող անձին, կամ ձևակերպել արձանագրություն, ակտ, որով 6 ամսվա ընթացքում կարող է ներկայանալ և հետ ստանալ: Առաջարկված բոլոր տարբերակներից Կարեն Խանզադյանը հրաժարվել է, որից հետո հեռացել է։ Ի սկզբանե Կարեն Խանզադյանը պահել է ոչ ադեկվատ, զգացվել է, որ նա ոգելից օգտագործած է եղել, իսկ հեռանալուց հետո նա կրկին հետ է վերադարձել և սկսել է ագրեսիվ պահվածք: Բացի իրենից Կարեն Խանզադյանին պարզաբանումներ տվել է նաև Արմենակ Պողոսյանը, սակայն նա հրաժարվել է առաջարկներից, հայտնել է, որ նրա համար շատ թանկ է այդ դանակը եղել: Ինքն անձամբ առաջարկել և իր հետ բերել է արձանագրությունը, որպիսի լրացվի Կարեն Խանզադյանի կողմից և այդ ակտով 6 ամսվա ընթացքում նա կարող էր ներկայանալ և հետ ստանալ դանակը, սակայն նա հրաժարվել է իր կողմից առաջարկված բոլոր տարբերակներից: Դրանից հետո Արմենակ Պողոսյանը նույնպես զրուցել է նրա հետ, սակայն ուղևորը հրաժարվել է ցանկացած տարբերակից։ Այդ ժամանակ՝ Կարեն Խանզադյանը նաև հայտնել է, որ բացի դանակից նրա մոտ այլ իրեր նույնպես եղել են, որից հետո նրան Արմենակ Պողոսյանն ուղեկցել է հատուկ զննման սենյակ, որտեղ էլ նրանց միջև քաշքշուկ է եղել, սակայն հարվածներ չի տեսել, լսել է հայհոյանքներ, որոնք հնչեցվել են Կարեն Խանզադյանի կողմից, ուղղված են եղել Արմենակ Պողոսյանին, մինչ այդ, երբ Արմենակ Պողոսյանը նրա հետ զրուցել է, նա պահել է ոչ ադեկվատ և ագրեսիվ, այդ ժամանակ հայհոյանքներ չի լսել, քանի որ եղել է բավականին հեռավորության վրա, զբաղվել է աշխատանքով: Ինքը որևէ տեղեկություն չի ունեցել միջադեպից հետո Կարեն Խանզադյանին որևէ անձ հարվածել է, թե ոչ, չի տեսել և չի կարող հայտնել, այլ տեղեկություններ դեպքի մասին չի ունեցել, ցուցմունքին ավելացնելու բան չունի»:
Վկան մինչդատական և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև առկա հակասության մասով հայտնեց, որ ինչ կարևոր է, թե երբ է մեղադրյալը հայհոյել, ինքը հստակ չի հիշում, թե երբ է վերջինս հայհոյել, այսինքն՝ ինչ կարևոր է միջադեպից առաջ է հայհոյել, թե հետո, իսկ միջադեպ ասելով նկատի ունի դանակը վերացնելուց հետո եղած ժամանակը, ոչ թե, երբ մեղադրյալին տարել են առանձնասենյակ։ Ի պատասխան այն հարցին, որ վկան քննիչի մոտ ասել է, որ իրենց աշխատանքը չի խոչընդոտվել, դա ինչպես կբացատրի, վկան պատասխանեց, որ խոչընդոտ ինքը կարող է ասել, երբ օրինակ՝ բոլոր սեկցիաները փակվեն, սակայն այդպես չի եղել, բայց ընդհանուր խառնված վիճակ է եղել, բացի այդ իրենց մոտ կան «Դրություններ», որոնց ժամանակ ուղևորների ամբողջ հոսքը դադարում է, այսինքն՝ բոլոր սեկցիաները փակվում են և ելք ու մուտք չի լինում, խոսքը «Դրություն N1»-ի մասին։ Իսկ հայհոյանքների մասով նախաքննության ընթացքում թեև նշել է, որ միայն Արմենակին են ուղղված եղել հայհոյանքները, սակայն այժմ ասում է, որ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել, երևի նախաքննության ընթացքում չի հիշել, որ հայտնի, որ մեղադրյալի կողմից ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել և ուղևորները նույնպես լսել են հայհոյանքները։ Նշեց, որ երևի մեղադրյալի պահվածքից է զգացել, որ վերջինս ալկոհոլի ազդեցության տակ է եղել, այս պահին հստակ չի հիշում։ Ի պատասխան այն հարցին, որ հնարավոր է, որ մեղադրյալի հայհոյանքը ուղղված է եղել Արմենակ Պողոսյանին, բայց լսելի է եղել նաև այլ անձանց, վկան պատասխանեց, որ ինքը չի կարող ասել, թե ուղևորները կոնկրետ Արմենակին ուղղված հայհոյանքն են լսել, թե ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքը։ Անձամբ իր համար հայհոյանքները եղել են և՛ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված, և՛ հստակ Արմենակին ուղղված։ Այսինքն՝ Արմենակին ուղղված հայհոյանքները հնչել են նախքան զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ գնալը։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ ընթացքում Արմենակի և մեղադրյալի միջև եղել է այնպիսի զրույց, որը բնորոշ չէ քաղաքացու և սպասարկող անձի միջև ընթացող զրույցին, օրինակ՝ անձնական բնույթի հարց ու պատասխան եղել է մեղադրյալի և Արմենակի միջև, թե ոչ, վկան պատասխանեց որ չի կարծում նման խոսակցություն եղած լինի մեղադրյալի և Արմենակի միջև, իրենք անձնական բնույթի խոսակցություններ չեն ունենում քաղաքացիների հետ։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ․թ․ 202-204)
Հետազոտվել են.
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ.թ. 7-8)
2025 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ ՓԲ ընկերությունից ստացված 30.10.2024թ. թվագրմամբ թիվ 854/ADM/24 գրությանը կցված լազերային սկավառակները, ինչպես նաև 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին և 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունները, որոնց զննության համաձայն՝
Լազերային սկավառակներում առկա են հետևյալ անվանումներով տեսագրության ֆայլեր՝ 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps, 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps_20241028_060159, 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063103, 198-Dep.RX zone 3 - 960 x 576 - 20fps, 198-Dep.RX zone 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_060059, 198-Dep.RX zone 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063003, 199-Dep.RX zone 4 - 960 x 576 - 20fps, 199-Dep.RX zone 4 - 960 x 576 - 20fps_20241028_060059, 199-Dep.RX zone 4 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063003, 206-Dep.Migration 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_064059, Dep. Employers Entr. wicket - 960 x 576 - 20fps_20241028_063958, DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps, DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_060658, DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_063602, DF 77-Employers corridor - 960 x 576 - 20fps_20241028_061259:
Պարզվել է, որ վերը նշված տեսանկարահանող սարքերը տեսագրել են Զվարթնոց օդանավակայանի ուղևորների ստուգման անցակետի հատվածը և հարակից սրահը:
Քրեական վարույթում առկա անձնագրերի պատճենների և անձնագրային տվյալների ձև 1 տեղեկանքների լուսանկարներով հնարավոր է եղել նույնականացնել հետևյալ անձանց՝ Արմենակ Պողոսյանին (ծնված՝ 17․09․1995թ.), Ռոբերտ Ղահրամանյանին (ծնված՝ 22․04․1996թ.) և Կարեն Խանզադյանին (ծնված՝ 25․11․1989թ.):
195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:01:59 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch2 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 29 րոպե 04 վայրկյան է: Տեսագրությամբ երևում է անցակետ, որտեղով անցնում են ուղևորները, առկա են ուղևորների ձեռքի ուղեբեռների համար նախատեսված ստուգման սարքավորումներ, դիմային հատվածում երևում են պաշտպանիչ լենտով առանձնացված հատված: Տեսագրությամբ երևում են ուղևորների և նրանց ձեռքի ուղեբեռների անցակետով ստուգման և անցնելու գործընթացը, ստուգման են ենթարկվում նաև ծառայության բոլոր աշխատակիցները՝ անցակետով անցնելիս: Տեսագրությամբ երևում է, որ գործում է անցակետերից միայն մեկը, որի դիմաց կանգնած են կին և տղամարդ աշխատակիցներ, ովքեր համապատասխանաբար ստուգում են կին և տղամարդ ուղևորների: Ձեռքի ուղեբեռների ստուգման սարքի մոնիտորների առաջ նստած է կին աշխատակից, նրա կողքին կանգնած է տղամարդ աշխատակից, ով հանդիսանում է Արմենակ Պողոսյանը: Սարքավորմամբ ստուգման են ենթարկվում նաև ուղևորների հագուստները, որոնք դրվում են համապատասխան տուփերի մեջ և անցնում սքանավորում: Տեսագրության 06:03:52-ին ուղևորների ստուգման անցակետին է մոտենում տղամարդ ուղևոր, տուփի մեջ դնում ձեռքի ուղեբեռը, հագուստները, գոտին, աշխատակիցը նշված տուփը անցկացնում է սարքավորման համապատասխան հատվածով, ուղևորը անցնում է անցակետը, որից հետո սպասում է ուղեբեռին և հագուստներին, անվտանգության աշխատակիցների ուշադրությունը սևեռվում է ձեռքի ուղեբեռին, բացում և հանում են փաստաթղթեր, որոնք դրվում են նույն տուփի մեջ ուղևորի ներկայությամբ, միաժամանակ նշված հատվածի աջ անկյունում դրվում են A4 ձևաչափի թղթեր, որոնց վրա առկա են գրառված հատվածներ: Այնուհետև ուղևորի հետ սկսվում է զրույց անվտանգության աշխատակիցների կողմից, ուղեբեռից հանվում են նաև հագուստներ և կրկին դրվում տուփի մեջ, որից հետո կրկնակի ստուգման են ենթարկվում և՛ ձեռքի պայուսակը, և՛ տուփի մեջ դրված բոլոր իրերը: Այդ ընթացքում առանց որևէ խոչընդոտի ուղևորը սպասում է, որի ընթացքում հագնում իր հագուստները: Կրկնակի ստուգում անցկացնելուց հետո կին աշխատակիցն առանձնացնում է ձեռքի ուղեբեռից հանված հագուստը, ծալված վիճակից բացում, հանում է մեկ հատ առարկա, որի համար էլ ձեռքի ուղեբեռը ենթարկվել է կրկնակի ստուգման, որից հետո մնացած իրերը տրամադրվում են ուղևորին, նրան է տրամադրվում նաև ձեռքի պայուսակը, որը նույնպես ենթարկվել է կրկնակի ստուգման: Կին աշխատակիցը վերցնում է A4 ձևաչափի թղթերը և սկսում զրուցել ուղևորի հետ: Ուղևորը սկսում է զրույցի ընթացքում օգտագործել ձեռքերի շարժումներ, բոլոր աշխատակիցները կանգնած լսում են ուղևորին, տեսագրության 06:08:04-ին հեռավորության վրա կանգնած Ա.Պողոսյանը մոտենում է ուղևորին, որից հետո զրույցը սկսվում է նրա և մյուս տղամարդ աշխատակցի հետ, ով հանդիսանում է Ռոբերտ Ղահրամանյանը: Ա.Պողոսյանը ձեռքերը ծալում է գոտկատեղի հետևի հատվածում և լսում ուղևորին, որի ընթացքում վերջինս ձեռքի ուղեբեռի մեջ է դնում հանված առարկանները: Տեսագրության 06:09:08-ին Ա.Պողոսյանը քայլում է դեպի տեսագրության աջ հատվածը և կրկին մոտենում ուղևորին, ընդունում նույն դիրքը, Ռ.Ղահրամանյանը կանգնում է Ա.Պողոսյանի կողքին ձեռքերը ծալած կրծքավանդակին, նրանք երկուսով լսում են ուղևորին, վերջինս վերցնում է ձեռքի ուղեբեռը և քայլում դեպի տեսագրության աջ հատվածը, որի ընթացքում կատարում է ձեռքի շարժում ուղղված իր դիմաց կանգնած Ա.Պողոսյանի ու Ռ.Ղահրամանյանի ուղղությամբ, որից հետո դուրս է գալիս տեսագրությունից, իսկ անվտանգության աշխատակիցները շարունակում են կատարել իրենց աշխատանքը: Նշված ուղևորը հանդիսանում է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը: Տեսագրության 06:10:14-ին Ա.Պողոսյանը և Ռ.Ղահրամանյանը շրջվում են դեպի տեսագրության աջ հատվածը, որից հետո Ա.Պողոսյանը, ձեռքերը գոտկատեղի հետևի հատվածում դրած, քայլում է դեպի տեսագրության դիմային հատվածը, իսկ նրան է մոտենում Կ.Խանզադյանը, վերջինս կանգնում է նրա դիմաց և սկսվում է զրույց՝ տեսագրության 06:10:24-ին: Նրանց է մոտենում Ռ.Ղահրամանյանը, տեսագրության 06:10:32-ին Ա.Պողոսյանը ձեռքի շարժում է կատարում դեպի տեսագրության աջ հատվածը և քայլում այդ ուղղությամբ, նրան է մոտենում Կ.Խանզադյանը: Նշված հատվածը առանձնացված է մետաղական սեղաններով և աջ հատվածում առկա է մուտքի և ելքի հատված, փաստացի անվտանգության աշխատակիցների համար նախատեսված հատված է հանդիսանում այն վայրը, որտեղ կանգնած են Ա.Պողոսյանը և Ռ.Ղահրամանյանը: Տեսագրությամբ երևում է միայն Ա.Պողոսյանը՝ թիկունքի հատվածից, Ա.Պողոսյանը շրջվում է դեպի սքանավորման սարքը և անվտանգության կին աշխատակիցներին, կատարում ձեռքի շարժում, որից հետո կին աշխատակիցներից մեկը մոտեցնում է A4 ձևաչափի թղթեր և հեռանում, նշված թղթերը դրված են Ա.Պողոսյանի դիմային հատվածում՝ սեղանի վրա, սեղանի վրա երևում է նաև Կ.Խանզադյանի ձեռքի ուղեբեռը, տեսագրության 06:11:51-ին Ա.Պողոսյանը վերցնում է թղթերը և հետ վերադարձնում կին աշխատակցին, որից հետո կրկին մոտենում և շարունակում զրուցել Կ.Խանզադյանի հետ: Տեսագրության 06:12:04-ին Կ.Խանզադյանը վերցնում է ձեռքի ուղեբեռը և հեռանում, իսկ Ա.Պողոսյանը քայլում է դեպի տեսագրությամբ ձախ հատվածը, մոտենում կին աշխատակիցներին, սակայն տեսագրության 06:12:13-ին կտրուկ շրջվում է և քայլում դեպի աջ հատվածն ու դուրս գալիս տեսագրությունից: Նրա հետևից քայլում է կին աշխատակիցը և մոտենալով սեղանին կանգ առնում: Տեսագրության 06:12:21-ին տեսագրության դիմային հատվածում, սեղանների հակառակ կողմից, երևում է Ա.Պողոսյանը, տեսագրության 06:12:42-ին Ա.Պողոսյանը քայլում է դեպի պաշտպանիչ լենտերի ուղղությամբ, իսկ նրա հետևից քայլում է Կ.Խանզադյանն ու Ռ.Ղահրամանյանը: Ա.Պողոսյանը և Կ.Ղահրամանյանը մտնում են պաշտպանիչ լենտերի աջ հատվածում առկա սենյակ, որի դուռը գտնվում է բաց վիճակում, իսկ Ռ.Ղահրամանյանը կանգնում է դռան դիմային հատվածում, պաշտպանիչ լենտերի հատվածում կանգնում է ևս մեկ անվտանգության աշխատակից: Տեսագրության 06:13:02-ին Ռ.Ղահրամանյանը քայլում դեպի սեղանների ուղղությամբ, սակայն կրկին շրջվում և մոտենում սենյակի դռանը, տեսագրության 06:13:05-ին անվտանգության աշխատակիցների համար նախատեսված հատվածում կանգնած տղամարդ աշխատակիցը, կտրուկ շրջվում է դեպի ելքի հատվածը և վազքով մոտենում վերը նշված սենյակին, սենյակի դռան դիմային հատվածում կանգնած են Ռ.Ղահրամանյանը և անվտանգության երկու աշխատակիցներ, ովքեր կանգնած նայում են սենյակում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Տեսագրության 06:13:32-ին նրանք առաջ քայլ են կատարում դեպի սենյակը, պարզում ձեռքերը դեպի դիմային հատվածը, նրանցից մեկը հետ է քաշում Ա.Պողոսյանին, մյուսը ձեռքերը ուղղում Ա.Պողոսյանի և Կ.Խանզադյանի արանքը, որի ընթացքում երևում է Կ.Խանզադյանի ձեռքի շարժում դեպի Ա.Պողոսյանի դեմքը, Ա.Պողոսյանը հպվում է պաշտպանիչ լենտերին, որից հետո ձեռքին առկա առարկան, որը նման է ռադիոկապի, տանում դեպի բերանը, իսկ այդ ընթացքում Ռ.Ղահրամանյանը և անվտանգության մեկ աշխատակից Կ.Խանզադյանին առանձնացնում և տանում են դեպի տեսագրությամբ դիմային հատվածի պատի տակ: Անցակետի մոտ առկա բոլոր աշխատակիցների ուշադրությունն ուղղվում է դեպի տեղի ունեցող իրադարձություններին, ուղևորները նույնպես կանգնած նայում են միջադեպին, Ա.Պողոսյանը անցնում է դեպի սեղանների հատվածը, տեսագրությամբ աջ ձեռքը մոտեցնում դեպի ճակատային հատվածը, շոշափում, որից հետո նայում ձեռքի ափին, ռադիոկապը դնում սքանավորման սարքի մոնիտորների համար նախատեսված սեղանին, այդ ընթացքում անվտանգության երեք աշխատակիցներ և Ռ.Ղահրամանյանը գտնվում են Կ.Խանզադյանի մոտ, պահում նրան, որպիսի առաջ չգա, պաշտպանիչ լենտերի ձախակողմյան հատվածից մոտենում են սահմանապահ զորքերի հագուստներով ծառայության աշխատակիցներ և նայում են Կ.Խանզադյանի ուղղությամբ, այդ ընթացքում փորձում է մոտենալ Կ.Խանզադյանին Ա.Պողոսյանը, սակայն անվտանգության աշխատակիցներից մեկը գրկախառնվում է նրան և թույլ չի տալիս մոտենալ: Այդ ընթացքում Կ.Խանզադյանը փորձում է ազատվել անվտանգության աշխատակիցներից, անգամ ձեռքով հրում է և փորձում առաջանալ դեպի Ա.Պողոսյանը, ով արդեն վերադարձել է մետաղյա սեղանների հատվածը, սակայն անվտանգության աշխատակիցները նրան թույլ չեն տալիս: Դրանից հետո Կ.Խանզադյանի և անվտանգության աշխատակիցների միջև սկսվում է զրույց, որի ընթացքում անվտանգության աշխատակիցները հանգստացնում են նրան, թույլ չեն տալիս հեռանալ որևէ այլ վայր, կամ մոտենալ Ա.Պողոսյանին՝ բացառելով նրանց միջև վիճաբանությունը:
195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063103 անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:31:06 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch2 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 13 րոպե 57 վայրկյան է: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է նույն հատվածը, որն արձանագրվել է 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps անվանումով ֆայլի զննության ժամանակ: Տեսագրության 06:41:35-ին տեսագրության հեռավոր աջ անկյունից դեպի ձախ՝ պաշտպանիչ լենտերը, մոտենում է Կ.Խանզադյանը՝ անվտանգության աշխատակիցների ուղեկցությամբ, պաշտպանիչ լենտերի վրայից վերցնում է բաճկոնը և հեռանում դեպի ձախ ու դուրս գալիս տեսագրությունից:
Լազերային սկավառակում առկա մյուս տեսագրությունների զննության համաձայն՝ տեսագրություններում առկա են նույն ժամանակահատվածի և նույն վայրի տեսագրությունները տարբեր անկյուններից:
Քրեական վարույթում առկա անձնագրերի պատճենների և անձնագրային տվյալների ձև 1 տեղեկանքների լուսանկարներով հնարավոր է եղել նույնականացնել հետևյալ անձանց՝ Արմենակ Պողոսյանին (ծնված՝ 17․09․1995թ.), Ռոբերտ Ղահրամանյանին (ծնված՝ 22․04/1996թ.), Կարեն Խանզադյանին (ծնված՝ 25․11․1989թ.) և Գրիգոր Խաչատրյանին (ծնված 18․10․1998թ., ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթնոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ):
206-Dep.Migration 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_064059 անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:41:00 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch14 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 07 րոպե 00 վայրկյան է: Տեսագրությամբ երևում է Զվարթնոց օդանավակայանի անձնագրային ստուգման սրահը, որի դիմային հատվածում տեղադրված են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների խցիկները, աջ անկյունում առկա են պաշտպանիչ լենտերը, որտեղով անցնում են ուղևորները և մոտենում խցիկներին, տեսագրության ձախ հատվածում առկա է պաշտպանիչ լենտը, որից հետո առկա է ուղևորների անցուղին դեպի օդանավակայանի անվտանգության անցակետ և ստերիլ գոտի: Տեսագրությամբ երևում են ուղևորներ, ովքեր անցնում են անձնագրային ստուգում, որից հետո նշված հետագծով անցնում դեպի տեսագրության ձախակողմյան հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:42:27-ին տեսագրության ձախ անկյունում կանգնած են օդանավակայանի անվտանգության աշխատակիցները, ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողները, տեսագրության ձախակողմյան հատվածից առաջանում է նշված աշխատակիցների կուտակում, տեսագրության 06:42:59-ին տեսագրության աջ ներքևի անկյունից դեպի ձախ անկյունն անցնում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթնոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ Գրիգոր Խաչատրյանը, մոտենում պաշտպանիչ լենտերին և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:43:26-ին Գ.Խաչատրյանը անվտանգության աշխատակիցների հետ միասին տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից անցնում է դեպի տեսագրության դիմային ներքևի հատվածը, տեսագրության 06:43:37-ին տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից դեպի պաշտպանիչ լենտերն է մոտենում Կարեն Խանզադյանը, ում ընդառաջ քայլում է Գ.Խաչատրյանը, սակայն կրկին վերադառնում անվտանգության աշխատակիցների մոտ: Կ.Խանզադյանի քթի հատվածում արդեն տեսանելի է վնասվածք: Կ.Խանզադյանն անկանոն շարժումներ է կատարում ձեռքերով, ձեռքերը թափահարում պաշտպանիչ լենտի հակառակ կողմում կանգնած ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ Գրիգոր Խաչատրյանի և անվտանգության աշխատակիցների ուղղությամբ: Այդ ժամանակ մեկ տասնյակից ավելի անձինք, ովքեր հանդիսանում են օդանավակայանի անվտանգության ծառայության աշխատակիցներ և ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ծառայողներ, կանգնած նայում են Կ.Խանզադյանի կողմից դրսևորվող ոչ ադեկվատ պահվածքին, Կ.Խանզադյանին է մոտենում անվտանգության աշխատակից, նրան հորդորում չանցնել պաշտպանիչ լենտը և հետ կանգնել՝ կատարելով ձեռքի շարժում, ինքն էլ իր հերթին հետ քայլ կատարում, տեսագրության մինչև 06:44:39-նն ընկած ժամանակահատվածը Կ.Խանզադյանը առանց դադարի շարունակում է իր ոչ ադեկվատ պահվածքը: Տեսագրության 06:44:58-ից անվտանգության աշխատակիցները համոզում են Կ.Խանզադյանին անցնել պաշտպանիչ լենտերի մոտով, սակայն վերջինս հրաժարվում է, ձեռքերով շարժումներ կատարում, տեսագրության 06:45:10-ին անվտանգության աշխատակիցները մոտենում են Կ.Խանզադյանին, ձեռքի շարժումով ցույց տալիս ուղղություն անցնելու համար, սակայն վերջինս հրաժարվում է և թափահարում թևերը: Տեսագրության 06:45:29-ին Կ.Խանզադյանին մոտենում է Գ.Խաչատրյանը և կրկին ցույց տալիս ուղղություն անցնելու համար, Կ.Խանզադյանը որոշակի հատված անցնելուց հետո կանգ է առնում, նրան կրկին մոտենում է Գ.Խաչատրյանը, որից հետո նրանք անցնում են տեսագրության ձախ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Դրանից հետո անվտանգության աշխատակիցները բացում են պաշտպանիչ լենտերը, որից հետո Կ.Խանզադյանն անցնում է տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից դեպի աջ ներքևի անկյունը և դուրս գալիս տեսագրությունից, այդ ընթացքում նրան ուղեկցում են Գ.Խաչատրյանը և անվտանգության աշխատակիցները, որից հետո առաջացած կուտակումը վերանում է, աշխատակիցները հեռանում են սրահից, որից հետո տեսագրությունն ավարտվում է:
Dep. Employers Entr. wicket - 960 x 576 - 20fps_20241028_063958 անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:39:59 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch1 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 09 րոպե 01 վայրկյան է: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է Զվարթնոց օդանավակայանի ծառայողական անցակետերից մեկը: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է նաև 206-Dep.Migration 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_064059 անվանումով տեսագրության ֆայլում արձանագրված սրահի մի հատվածը՝ տեսագրության աջ վերևի անկյունում առկա հատվածով: Տեսագրության 06:42:13-ին տեսագրության աջ վերևի անկյունով դեպի տեսանկարահանող սարքն է անցնում և ձախ հատվածով դուրս գալիս տեսագրությունից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթնոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ Գ.Խաչատրյանը: Այդ ժամանակահատվածում նշված անցակետով անցնում են օդանավակայանի տարբեր ծառայությունների աշխատակիցներ: Տեսագրության 06:42:45-ին Գ.Խաչատրյանը տեսագրության ձախ հատվածից մոտենում է անցակետին և մտնում դեպի դիմային հատվածում երևացող սրահ: Տեսագրության աջ վերևի անկյունում երևում է մարդկային կուտակում, հավանաբար օդանավակայանի ծառայության աշխատակիցների կուտակումն է: Տեսագրության 06:43:31-ին տեսագրության ձախ անկյունից դեպի անցակետ են մոտենում երկու ոստիկանական համազգեստով անձինք, կանգ առնում անցակետի դիմաց և սպասում, որոշ ժամանակ անց նրանց են մոտենում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության համազգեստով երկու անձինք, որից հետո դուրս գալիս դեպի ձախ՝ պաշտպանիչ լենտերի մոտ: Տեսագրության 06:44:16-ին Գ.Խաչատրյանը կրկին մոտենում է անցակետին, մոտենում պաշտպանիչ լենտերին, բջջային հեռախոսով զրուցում, այդ ընթացքում ոստիկանության երկու ծառայողները կանգնում են պաշտպանիչ լենտերի մոտ, դրանից հետո Գ.Խաչատրյանը կրկին անցնում է անցակետով և հեռանում դեպի սրահ՝ պաշտպանիչ լենտերի մոտ: Տեսագրության 06:46:09-ին Գ.Խաչատրյանը դուրս է գալիս անցակետով, նրա հետևից դուրս է գալիս նաև Կ.Խանզադյանը՝ ձեռքին ուղեբեռը, վերջինիս ուղեկցում են անվտանգության աշխատակիցները: Դրանից հետո Կ.Խանզադյանին սկսում են ուղեկցել ոստիկանության աշխատակիցները, անցնում դեպի ձախ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Նրանց հետևից դուրս են գալիս անվտանգության աշխատակիցներ, փակում պաշտպանիչ լենտը, որից հետո տեսագրությունն ավարտվում է:
DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:06:58 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch11 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 29 րոպե 04 վայրկյան է: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է Զվարթնոց օդանավակայանի անմաքս խանութի սրահի սկիզբը՝ ուղևորների ստուգման անցակետից հետո: Տեսագրության աջ հատվածում երևում են մետաղական սեղաններ, դիմային հատվածում երևում է «Անմաքս» խանութի տաղավարները և վաճառքի ենթակա ապրանքները: Տեսագրության 06:09:12-ին տեսագրության աջ հատվածից դեպի մետաղական սեղաններն է քայլում Արմենակ Պողոսյանը, որից հետո կրկին անցնում դեպի աջ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:09:28-ին տեսագրության աջ հատվածից դեպի ձախ վերին անկյունը անցնում է Կարեն Խանզադյանը, ուսին ուսապարկ՝ ձեռքի ուղեբեռ, ձեռքին հագուստ, քայլելով անցնում է անմաքս խանութ-սրահով և թեքվում ձախ ու դուստր գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:10:10-ին տեսագրության ձախ վերևի անկյունից՝ նույն հատվածից, որտեղով հեռացել էր Կ.Խանզադյանը, դեպի մետաղական սեղաններն է մոտենում Կ.Խանզադյանը, նրան ընդառաջ մոտենում են անվտանգության աշխատակիցներ Ռոբերտ Ղահրամանյանը և Ա.Պողոսյանը, վերջինս ձեռքի շարժումով Կ.Խանզադյանին հրավիրում է սեղանների կողային հատվածը, որից հետո նրանց միջև սկսում է զրույց, այդ ընթացքում Ռ.Ղահրամանյանը կանգնած է նրանց կողքին: Զրույցի ընթացքում Կ.Խանզադյանն օգտագործում է ձեռքերի շարժումներ, իսկ ընդհանուր նրա վարքը և ձեռքերի ու գլխի շարժումներից կարելի է ենթադրել, որ նրա կողմից զրույցը վրդովված բնույթ է կրում: Տեսագրության 06:11:17-ին տեսագրության աջ հատվածից նշված անձանց մոտենում է կին անվտանգության աշխատակիցը՝ իր հետ բերելով A4 ձևաչափի թղթեր և փոխանցում Ա.Պողոսյանին, որից հետո հեռանում է: Տեսագրության 06:11:54-ին Ա.Պողոսյանը A4 ձևաչափի թղթերը կրկին փոխանցում է կին անվտանգության աշխատակցին, իսկ այդ ընթացքում Կ.Խանզադյանը ձեռքը պարզած դեպի Ա.Պողոսյանի դեմքը շարունակում է վրդովված զրուցել: Տեսագրության 06:12:04-ին Կ.Խանզադյանի էլ ավելի վրդովված զրուցի պատճառով միջամտում է Ռ.Ղահրամանյանը, նրան ձեռքերով գրկախառնվում և փորձում հեռացնել Ա.Պողոսյանից, որից հետո Ա.Պողոսյանը հեռանում է դեպի աջ և դուրս գալիս տեսագրությունից, իսկ Կ.Խանզադյանը հեռանում դեպի անմաքս խանութ-սրահի տաղավարները: Կ.Խանզադյանը կրկին հետ է շրջվում և մոտենում մետաղական սեղաններին, նրան ընդառաջ գալիս է նաև Ա.Պողոսյանը, Ռ.Ղահրամանյանը փորձում է կանգնեցնել Կ.Խանզադյանին և թույլ չտալ մոտենալ Ա.Պողոսյանին՝ կանգնելով նրանց միջև, որից հետո Ա.Պողոսյանը մոտենում է Կ.Խանզադյանին և ձեռքի շարժումով հրավիրում իր հետևից, դրանից հետո Ա.Պողոսյանը, նրա հետևից Կ.Խանզադյանը և Ռ.Ղահրամանյանը, ինչպես նաև ևս մեկ անվտանգության տղամարդ աշխատակից, քայլելով անցնում են դեպի տեսագրության ձախ ներքևի հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:12:59-ին մետաղական սեղանների ներսի հատվածում, տեսագրության աջ հատվածից քայլելով անցնում է անվտանգության աշխատակից, շրջվում հետ վերադառնալու համար, սակայն կտրուկ շրջվում և վազքով անցնում դեպի տեսագրության աջ ներքևի անկյունը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:13:42-ին Ա.Պողոսյանը տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից անցնում է դեպի մետաղական սեղանների մոտ, տեսագրությամբ աջ ձեռքը տանում դեպի ճակատային հատվածը, անցնում դեպի աջ և դուրս գալիս տեսագրությունից: Դրանից հետո Ա.Պողոսյանը կրկին քայլելով անցնում է դեպի տեսագրության ձախ անկյունը, դուրս գալիս տեսագրությունից, սակայն անվտանգության մեկ այլ աշխատակից ուղեկցում է նրա դուրս և Ա.Պողոսյանը անցնում է դեպի տեսագրության աջ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից, իսկ անվտանգության աշխատակիցը վերադառնում նույն հատվածով: Տեսագրության ընթացքում Ա.Պողոսյանը, հավանաբար անձեռոցիկով, մի քանի անգամ սրբում է ճակատային և քթի հատվածները:
DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_060658 և DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_063602 անվանումներով տեսագրությունների ֆայլերի զննության համաձայն՝ արձանագրվել են նույն իրադարձությունները, որոնք արձանագրվել են DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրության ֆայլի զննությամբ։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ.թ. 73-78, 80-84, 2-րդ հատոր գ.թ. 25-26)
ՀՀ ԱՆ «Դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն» ՊՈԱ կազմակերպության կողմից տրված թիվ 1682 եզրակացությունը, որի հետևությունների համաձայն՝ Կ. Խանզադյանի ստացած մարմնական վնասվածքները, համաձայն օբյեկտիվ ուսումնասիրության և բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ փակ գանգուղեղային վնասվածքի, քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, քթի մեջքի շրջանի սալջարդ վերքերի, քթոսկրի կոտրվածքի, ձախ բազկի և աջ ազդրի շրջանների՝ արյունազեղումների, ձախ սրունքի քերծվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ առնվազն մեկ և ավելի անմիջական ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատ ունենալով՝ վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` ոչ պակաս 6-օրից և ոչ ավելի` 21-օրից: Փակ գանգուղեղային վնասվածքը, քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդը, քթի մեջքի շրջանի սալջարդ վերքերը, քթոսկրի կոտրվածքը միմյանցից տարանջատել հնարավոր չէ և պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով՝ վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` ոչ պակաս 6-օրից և ոչ ավելի 21-օրից։ Ձախ բազկի և աջ ազդրի շրջանների արյունազեղումները, ձախ սրունքի քերծվածքը ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը և տեղակայումները՝ հնարավոր չէ վերջիններիս առաջացումը հարցադրմամբ նշված պայմաններում՝ մասնավորապես կանգնած դիրքից հարթ մակերեսին վայր ընկնելու հետևանքով։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ.թ. 66-68)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1)անմեղության կանխավարկածը,
2)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքի կատարումը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Անդրադառնալով Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից ի պաշտպանություն իրեն բերված փաստարկներին առ այն, որ ինքը խուլիգանություն չի կատարել, կամ «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում գտնվող ուղևորների և աշխատակիցների ներկայությունն անտեսելով հայհոյանքներ չի հնչեցրել, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը` հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Դատարանը գնահատելով Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության հարցը, արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին տրվել է ճիշտ իրավական գնահատական, Կ.Խանզադյանին մեղսագրվել է խուլիգանության հանցակազմը, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հիմնավորվում է մեղադրյալի մեղքը՝ խուլիգանություն կատարելու մեջ:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից նշված արարքի կատարումը հաստատվում է ինչպես վկաների դատաքննական ցուցմունքներով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Նշվածի համատեքստում Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ հիմնական դատալսումների ընթացքում ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ վկաների ցուցմունքների համառոտ բովանդակությանը, այսպես.
- Մեղադրյալ Կարեն Խանզադյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ իր պապիկի հուղարկավորության արարողությունից հետո ինքը Հայաստանի Հանրապետությունից վերադառնալիս է եղել Լեհաստանի Հանրապետություն։ Նշեց, որ իր պայուսակի մեջ էր մոռացել իր պապիկից իրեն թողնված հուշանվերը, որը դանակ է եղել, նաև իմացել է, որ դա չթույլատրվող իր է, իսկ ստուգող սարքավորումով անցնելու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցները դանակը հանել են իր իրերի մեջից և իրեն ասել են, որ դա չթույլատրվող իր է և պետք է գցեն, ինքն էլ պատասխանել է «ինչ արած» և թողել գնացել է «Դյութի Ֆրի»։ Այնուհետև ինքը մոտեցել է օդանավակայանի աշխատակիցներից Արմենակ Պողոսյանին և ասել, որ դանակը վերադարձնի, քանի որ դա իր համար շատ թանկ մարդուց թողնված նվեր է, ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակ Պողոսյանը չի հավատացել իրեն և ասել է, որ իրենք նման բան չեն անում, դա անհնարին է, ինքն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ 2020 թվականին նման բան եղել է, դա ինչպես է ստացվել, Արմենակ Պողոսյանն իրեն պատասխանել է, որ անհնար է, որ նման բան եղած լինի։ Այդ ամենից խոսակցություն է առաջացել, սակայն ինքը ոչ ոքի չի հայհոյել, այնուհետև Արմենակ Պողոսյանը իրեն հրավիրել է անհատական զննման սենյակ, սակայն ինքը չգիտի թե ինչի համար է իրեն անհատական զննման սենյակ տարել, որտեղ էլ իրենք խոսակցություն են ունեցել միմյանց շատ մոտ կանգնած, իրար աչքերի մեջ նայելով, այդտեղ ևս Արմենակին չի հայհոյել ու այդտեղ լրիվ անսպասելի Արմենակը իրեն հարվածել է, ինքը շոկի մեջ է եղել այդ ամենից և այդ ժամանակ հայհոյել է Արմենակին, այնուհետև եկել իրեն բռնել և տարել են կողքի սենյակ։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչով է պայմանավորված եղել Արմենակ Պողոսյանի հետ առանձնասենյակ հեռանալը, եթե մեղադրյալը վերջինիս չի հայհոյել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չգիտի, հնարավոր է, որ Արմենակ Պողոսյանը մյուս աշխատակիցների մոտ իրեն վատ է զգացել, իսկ, որ վկաները իրենց ցուցմունքներում հայտնում էին, որ ինքը «Դյութի Ֆրիից» հետ վերադառնալու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցներին հարց է ուղղել, որ բացի դանակից իր մոտ էլի իր կա, դա չե՞ն գտել, ապա կասի, որ այդպիսի բան չի եղել, շատ բան կա հորինված։ Նշեց, որ նախքան զննման սենյակ հեռանալը ինքը Արմենակ Պողոսյանին չի հայհոյել, այսինքն երբ առանձնասենյակում Արմենակն իրեն հարվածել է, ինքն այդ ժամանակ է հայհոյել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի ասածից ստացվում է մի իրավիճակ, որ առանձնասենյակում ինքը Արմենակ Պողոսյանին որևէ բան չի ասել, սակայն վերջինս հարվածել է իրեն, մեղադրյալը պատասխանեց, որ որոշակի լարվածություն եղել է, իրենք միմյանց դիմաց՝ մոտ երեք սանտիմետր հեռավորության վրա, միմյանց աչքերի մեջ նայելով, կանգնած զրուցել են, ինքը ինչպես կարող էր նման իրավիճակում հայհոյել, երևի Արմենակն այդ լարվածությանը չի դիմացել, բացի այդ ինքը Արմենակին այդ ժամանակ համեմատել է մի կենդանու, մասնավորապես՝ անասունի հետ, ասել է, որ ինքը չի համապատասխանում այն պաշտոնին, որը զբաղեցնում է, քանի որ չունի այդ պաշտոնին համապատասխանող մարդկային հատկանիշներ, ավելի կոնկրետ Արմենակին ասել է անասուն, սակայն Արմենակին չի հայհոյել։ Նշեց, որ ինքը և Արմենակ Պողոսյանը միմյանց չեն ճանաչել նախկինում, սակայն ինքը հաճախ է Հայաստանի Հանրապետություն եկել և գնացել, սակայն չի նկատել, որ իր այդքան գնալ-գալու ընթացքում որևէ խնդիր առաջանա։ Նշեց, որ իրեն չեն հայհոյել, այլ միանգամից հարվածել են, իրեն թվում է, որ Արմենակ Պողոսյանը ուղղակի այդ լարված իրավիճակից հարվածել է, այսինքն՝ ինքն առանձնասենյակում անպատվել է Արմենակին, իսկ իրեն առանձնասենյակ տանելու նպատակը երևի եղել է այն, որ Արմենակը չի ցանկացել աշխատակիցների ներկայությամբ իր հետ զրուցել կամ էլ իրոք ցանկացել են իրեն ևս մեկ անգամ ստուգել, սակայն այդպես էլ չեն ստուգել։ Ինքը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա։ Ի պատասխան այն հարցին, որ եթե մեղադրյալը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա կամ եթե մինչ առանձնասենյակ հեռանալը ինքը չի հայհոյել Արմենակ Պողոսյանին, այդ դեպքում որն է եղել մեղադրյալին առանձնասենյակ տանելու նպատակը, մեղադրյալը պատասխանեց, որ հնարավոր է, որ Արմենակը իրեն վատ է զգացել, օրինակ՝ որ աշխատակիցների ներկայությամբ է այդ զրույցը ընթացել կամ խոսակցության տոնայնությունից, սակայն ինքն այդ ժամանակ հաստատ հայհոյանք չի օգտագործել, բացի այդ ինքը զղջում է կատարվածի համար, նույնիսկ որոշել է գնա օդանավակայան և այնտեղ գտնվող կին աշխատակիցներից ներողություն խնդրի, վերջիններիս ծաղիկ նվիրի։ Ինքը անհատական զննման սենյակում հաստատ հայհոյանքներ հնչեցրել է, հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ զննման սենյակում հնչեցված հայհոյանքները պետք է, որ կանանցից ոչ ոք լսած չլիներ, քանի որ զննման սենյակի դուռը փակ է եղել, համենայն դեպս այդ մասին մեղադրյալը իր ցուցմունքում հայտնել է, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել և հնարավոր է, որ միջանցքից կին աշխատակիցներից լսած լինեն, ինքը միանշանակ պնդում է, որ մինչ այդ հայհոյանք չի հնչեցրել։ Այն հանգամանքը, որ վկաները հայտնում են, որ ինքը մինչ զննման սենյակ գնալն էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել, ապա ինքը կասի, որ վկաներն ուղղակի իրենց վերահսկիչների խնդրանքն են կատարում, անհնար է, որ մինչ զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ հեռանալը ինքը հայհոյանքներ հնչեցրած լինի։ Ի պատասխան այն հարցին, որ տեսագրության մեջ երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա, բացի այդ էլ երկու վկա ցուցմունք են տվել, որ պարզաբանել են մեղադրյալին, որ կարող է դանակը փոխանցել հարազատներին կամ հանձնել ուղեբեռ կամ էլ ակտ կազմվի և մեղադրյալը վեց ամիս անց գա և վերցնի դանակը, այսինքն՝ տեսագրությունում երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա և բացի այդ վկաների ցուցմունքները խոսում են այն մասին, որ հնարավոր է այդ փաստաթուղթ բերել են և մեղադրյալին պարզաբանել են, ինչ կասի մեղադրյալն այդ մասին, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չի լսել նման բան։
- Վկա Արմենակ Պողոսյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ ինքը մեկնման սրահում ժամը 06:00-ի սահմաններում ծառայություն է իրականացրել սեկցիայի հատվածում, այնուհետև մոտեցել է ուղևոր Կարենը, որի իրերը ռապիսկան սարքի միջոցով ստուգելու արդյունքում հայտնաբերել են դանակ, քանի որ դանակը չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով տեղափոխել, իրենք Կարենին առաջարկել են, որ դանակը տանի հանձնի ուղեբեռ կամ տա իրեն ճանապարհողին կամ իրենք լրացնեն համապատասխան փաստաթուղթը և դանակը մնա իրենց մոտ, սակայն Կարենն առաջարկված տարբերակներից ոչ մեկին չի համաձայնվել և հեռացել է։ Այնուհետև հետ է վերադարձել և իրենցից պահանջել է հետ վերադարձնել դանակը, քանի որ դա իր պապիկից թողնված հիշատակ է, իր համար թանկ իր է, իրենք կրկին Կարենին բացատրել են, որ դա չի թույլատրվում տեղափոխել, սակայն Կարենն այդ ամենից բորբոքվել է, սկսել հայհոյանքներ հնչեցնել, բարձր գոռգոռալ, այդտեղից էլ սկսվել է վիճաբանությունը։ Տարածքում այդ պահին եղել են 5 հոգի աշխատակիցներ, եղել են «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցներ, երևի 10 հոգուց ավել անձ է եղել։ Երբ Կարենին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ ուղեբեռը զննելու ժամանակ առաջացել է վիճաբանություն։ Իրենց Կարենին առանձնասենյակ տանելու պատճառը այն է եղել, որ վերջինս իրենց հարց է ուղղել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի էլի իրեր ունի, եթե կարող են դա էլ գտնեն, այդ արտահայտությունից հետո զննության համար Կարենին տարել են առանձին սենյակ։ Երբ Կարենը իրենց ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ բացի դանակից այլ իրեր էլ կան, վերջինս հայհոյանքներ հնչեցրել է թե՛ այդ արտահայտությունն անելուց առաջ և թե՛ հետո, այդ ամբողջ ժամանակահատվածում հայհոյանքներ է հնչեցրել Կարենը, հայհոյանքները առաջնահերթ ուղղված են եղել իրեն, իսկ հետո վերացական բնույթ են կրել։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց աշխատանքային գործունեությունը և անդորրը խանգարվել է։ Իր կողմից փոխադարձ հայհոյանքներ չի հնչեցվել, իր մոտ աղջիկներ են աշխատում և ինքն իրեն թույլ չէր տա, թեկուզ պատասխանելու համար, հայհոյանք հնչեցնել, այդ ընթացքում նաև ուղևորներ են եղել տարածքում, բնականաբար, ուղևորների անդորրը ևս խանգարված կլինի, եթե օրինակ միջավայրում անախորժություն է լինում, ապա տվյալ միջավայրում գտնվող անձի կամ անձանց անդորրը, բնականաբար, խանգարվում է։ Նշեց, որ զննության սենյակում կրկին իրականացվել է ուղեբեռի զննություն, այդտեղ ևս եղել է հայհոյանքներ, հրմշտոցներ, մասնավորապես՝ ինքը և Կարենն են հրմշտել միմյանց, քանի որ Կարենը չի թողել իրենք պայուսակը բացեն։ Առաջինն իրեն Կարենն է հարվածել, որին ի պատասխան ինքն է հարվածել, մասնավորապես՝ գլխով հարվածել է Կարենի քթի հատվածին։ Ինքը վստահաբար նշում է, որ Կարենն է առաջինը հարվածել իրեն, իսկ հարվածը ուղեկցվել է մեղադրյալի կողմից հայհոյանքներով, ինքը զննության սենյակում ևս հայհոյանքներ չի հնչեցրել, ոչ մի տեղ հայհոյանքներ չի հնչեցրել։ Կարենը միանգամից չի հայհոյել, սկզբից երբ իրենք դանակը հայտնաբերել են Կարենն այդ ժամանակ չի հայհոյել, գնացել հետ է վերադարձել, նորից փորձել է իրենց համոզել, որ դանակը իր հետ տանի, սակայն իրենք ասել են, որ չի կարող իր հետ տանել, այդ ժամանակ Կարենն իր տոնը բարձրացրել է, սկսել է գոռալ, բնականաբար, իրենք այդ ժամանակ փորձել են հանգստացնել Կարենին, սակայն վերջինս այդ ժամանակ հայհոյել է, այսինքն հայհոյել է դանակն իրեն չվերադարձնելուն ի պատասխան։ Այնուհետև Կարենը երկրորդ անգամ հայհոյանքներ է հնչեցրել անհատական զննության համար նախատեսված առանձնասենյակում, իսկ մինչ զննման սենյակ հասնելը այդ ժամանակահատվածում ևս հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Նշեց, որ որևէ անհատական խնդիր իր ու Կարենի միջև չի եղել, ինքը նույնիսկ Կարենին չի էլ ճանաչել, իսկ անձնական խնդիր այնքանով է առաջացել, որ Կարենն իրեն ուղղված անձնական բնույթի հայհոյանք է հնչեցրել, սակայն ինքը վերջինիս չէր վիրավորել, իսկ Կարենի վրդովմունքը բացառապես պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ դանակը իրեն չեն վերադարձրել, իսկ հայհոյանքները հնչեցվել են բարձրաձայն։ Այն, որ Կարեն Խանզադյանը ալկոհոլ օգտագործած վիճակում է եղել, դա իր կարծիքն է, սակայն չի հիշում ալկոհոլի հոտ զգացել է վերջինիս վրայից, թե ոչ։ Հայտնեց, որ եթե նախաքննության ընթացքում նշել է, որ ինքը ալկոհոլի հոտ է զգացել մեղադրյալի վրայից, ուրեմն այդպես է եղել։
- Վկա Ռոբերտ Ղահրամանյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ դեպքը տեղի է ունեցել իրենց զննման գոտում, քանի որ մեղադրյալի ուղեբեռում հայտնաբերվել է դանակ, որն անթույլատրելի է, որից հետո իրենց աշխատակցի կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել է, որ դա չթույլատրվող իր է, այնուհետև առաջարկվել է, որ կարող է դանակը ուղեբեռ հանձնել կամ օրինակ համապատասխան ակտ կազմվի և դանակը մնա իրենց մոտ, բոլոր հնարավոր տարբերակներն առաջարկվել են մեղադրյալին, սակայն վերջինս չի համաձայնվել։ Հետո մեղադրյալը հեռացել է, երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել, էլի իրենք բացատրել են, պարզաբանել են, որ չի թույլատրվում, առաջարկել են ամենալավ տարբերակը, որ ակտ կազմեն և եթե դանակը մեղադրյալի համար այդքան կարևոր իր է, վեց ամիս անց կարող է գալ և իրենց մոտից հետ վերցնել դանակը։ Երբ երկրորդ անգամ կրկին հետ է վերադարձել մեղադրյալը արդեն մի փոքր բորբոքված է եղել, ցանկացել է իր հետ տանել դանակը, սակայն իրենք չեն թույլատրել, խոսակցությունը սկսել է բորբոքվել ու այդտեղից առաջացել է վեճ, հետո մեղադրյալը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այսինքն այնպես է խոսել կարծես ուղեբեռում այլ չթույլատրվող իր ևս կա, այդ պատճառով մեղադրյալին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ, որպեսզի նորից ստուգեն, հետո լեզվակռվի է վերածվել այդ ամենը։ Այդ ժամանակահատվածում հայհոյանք հնչեցվել է մեղադրյալի երկրորդ անգամ զայրացած վերադառնալու ժամանակ, հայհոյանքները եղել են բարձրաձայն, հասցեագրված են եղել Արմենակին, հետո վերացական բնույթի հայհոյանքներ են հնչեցվել։ Երբ տարել են անհատական զննման սենյակ այդ ժամանակ ևս հայհոյանքներ են հնչեցվել, առաջին անգամ, երբ մոտեցել է մեղադրյալը ոչինչ տեղի չի ունեցել, հայհոյանքներ չի հնչեցրել, իսկ երբ երկրորդ անգամ է հետ վերադարձել արդեն բորբոքված է եղել և այդ ժամանակ հնչեցրել է հայհոյանքներ։ Չի կարող հստակ պատասխանել, թե այդ ժամանակահատվածում քանի հոգի մարդ է եղել տարածքում, բնականաբար աշխատակիցներ եղել են, բացի այդ զննման կետը այնպիսի վայր է, որ այնտեղ միշտ մարդ է լինում՝ թե՛ ուղեւորները, թե՛ աշխատակիցները և թե՛ իրենք, անհնար է, որ այնտեղ մարդ չլինի։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց ընդհանուր գործունեությունը խաթարվել է։ Մեղադրյալը բորբոքվել է, քանի որ իրենք դանակը չեն վերադարձրել վերջինիս, ասել են, որ չի թույլատրվում։ Ինքը չի հիշում, թե տարածքում հայհոյանքների հնչեցման ընթացքում ուղևորներ եղել են, թե ոչ, սակայն քանի որ զննման կետ է, բնականաբար, ուղևորներ եղած կլինեն։ Նշեց, որ երկրորդ կամ երրորդ անգամ Արմենակն է մոտեցել, որ մեղադրյալի հետ զրուցի կամ կարգը պարզաբանի վերջինիս, այդ ընթացքում Արմենակն այլ տոնով չի զրուցել մեղադրյալի հետ, օրը 5000-6000 ուղևոր է անցնում և իրենք ցանկացած մարդու նկատմամբ իրենց բարեվարքության սահմանի մեջ են պահում, չէր կարող լինել այնպես, որ Արմենակը ցանկանար կամ ստեղծեր նման իրավիճակ։ Երբ Արմենակը եկել է մեղադրյալի հետ խոսելու այդ պահին հայհոյանքներ հնչել են, այսինքն՝ Արմենակն էլ է մոտեցել և պարզաբանել մեղադրյալին, սակայն մեղադրյալը ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ միայն դանակ չէր, ու այդտեղից սկսվել են հայհոյանքները, ինքը չի հիշում զննման սենյակ տանելու ժամանակ հայհոյանքներ հնչել են, թե ոչ, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ են հնչել։ Այդ ամենը տեղի է ունեցել համարյա «Դյութի Ֆրի» մտնելու հատվածում։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ հայհոյանքները լսելի են եղել «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցների համար, վկան պատասխանեց, որ հայհոյանքները հնչել են բարձրաձայն և այո լսելի կլինեին տարածքում գտնվող անձանց համար։
- Վկա Նորայր Մեհրաբյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ ինքը սեկցիայի երկրորդ համարում է կանգնում, իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ Կարենը մոտեցել է իրեն, ինքը վերջինիս ասել է, որ գոտի, ժամացույց հանի, հետո Կարենն անցել է հաջորդ գոտի, իսկ ինքն անցել է իր աշխատանքին։ Այնուհետև իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ նկատել է, որ իր գործընկերները Կարենի մոտ դանակի նմանվող իր են տեսել ու փորձում են գտնել և երկրորդ անգամ ստուգելուց հետո արդեն հայտնաբերել են դանակ։ Բացի այդ իրենք հատուկ փաստաթուղթ ունեն, որտեղ նշված է, թե ինչ իրավունքներ ունի ուղևորը, մասնավորապես՝ ուղևորն իրավունք ունի հետ գնա և դանակը վերադարձնի իրեն ճանապարհողին կամ կարող է չթույլատրվող իրը թողնել իրենց բեռների համար նախատեսված վայրում կամ կարող է թողնել ուղեբեռ, եթե ուղևորը բոլոր տարբերակներից հրաժարվում է, ապա իրենք դանակը վերցնում են և դեն են նետում։ Ինքը նկատել է, որ տղաները բոլոր հնարավոր տարբերակները առաջարկել են, սակայն Կարենը հրաժարվել է, ուստի տղաները վերցրել են դանակը։ Հետո նկատել է, որ Կարենը հեռացել է, այնուհետև կրկին հետ է վերադարձել ու արդեն նկատել է, որ բարձր տոնով խոսակցություն է ընթանում իրենց աշխատակիցների ու Կարենի միջև, հետո խոսակցության տոնայնությունն ավելի է բարձրացել, արդեն վիճաբանության էր վերածվում և Կարենին ուղեկցել են անհատական զննման սենյակ, այդ ժամանակ ինքը խնդրել է, որ աշխատակիցներից մեկը իրեն փոխարինի, որպեսզի գնա օգնի և հասկանա, թե ինչ է այնտեղ կատարվում։ Երբ գնացել է անհատական զննման սենյակ արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, Արմենակն այդ ժամանակ հարված է հասցրել Կարենին, ինքն էլ այդ ժամանակ բռնել է վերջինիս, որ կռիվը հանդարտեցնի մինչև դեպքի վայր կմոտենային անվտանգության աշխատակիցները, հետո օդանավակայանում տագնապ են հայտարարել։ Երբ Կարենը վերադարձել է և սկսել է բարձրաձայն խոսել, այդ ժամանակ արդեն Կարենի կողմից լսվել են հայհոյանքներ, ինքը թեև սեկցիայի վերջում է կանգնած եղել, սակայն հայհոյանքները իր մոտ ևս լսվել են։ Իսկ անհատական զննման սենյակ հրավիրելու պատճառն այն է եղել, որ Կարենը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այդ պատճառով իրեն հրավիրել են անհատական զննման սենյակ, որ զննության ենթարկեն։ Անհատական զննման սենյակ տանելուց հետո ևս Կարենի կողմից շարունակվել են հայհոյանքներ հնչեցվել, նույնիսկ տեսագրությունում երևում է, թե ինքն ինչպես է Կարենի բերանը ձեռքով փակել, որ հայհոյանքներ չհնչեցին, նաև վերջինիս հորդորել է, որ դադարեցնի հայհոյանքները։ Նշեց, որ հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, քանի որ իրենք իրավունք չունեն ուղևորներին հայհոյել։ Երբ ինքը գնացել է անհատական զննման սենյակ և բացել է դուռը արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, ինքը չի տեսել Կարենը հարվածել է Արմենակին, թե ոչ, սակայն տեսել է, որ Արմենակն է հարվածել Կարենին, այսինքն Արմենակը Կարենին հարվածելուց հետո դուրս է եկել անհատական զննման սենյակից, իսկ վերջինիս հետևից փորձել է դուրս գալ Կարենը, սակայն ինքը բռնել է Կարենին ու մյուս կողմ է տարել և քանի որ այդ պահին Կարենը հայհոյանքներ է հնչեցրել, ուստի ինքը ձեռքով փակել է վերջինիս բերանը, այսինքն հրմշտոցից հետո է Կարենի բերանը փակել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե հնարավոր է, որ վկայի գործընկերների կողմից այլ արտահայտություններ են հնչեցվել, որից մեղադրյալը բորբոքվել է, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ ինքը հստակ չի լսել զրույցը, երբ խոսակցության տոնը բարձրացել է այդ ժամանակ է ինքը լսել, սակայն ճանաչելով Արմենակին և Ռոբերտին՝ ինքը չի կարծում, որ իրենք ուղևորին անձնապես վիրավորեին։ Նշեց, որ երկրորդ անգամ, երբ մեղադրյալը վերադարձել է վերջինիս կողմից հնչեցվել են հայհոյանքներ, այսինքն՝ հայհոյանքները հնչել են այն հատվածում, որտեղ դրված է զննման սարքը և դրանից անմիջապես հետո «Դյութի Ֆրիի» տանող հատվածն է, իսկ ինքը զննման սարքից առաջ է կանգնած եղել, այսինքն՝ հսկել է ուղևորահոսքը, թեև հեռու է կանգնած եղել, սակայն լսել է հայհոյանքները, որոնք և՛ անհասցե էին, և՛ վերաբերվում էին իրենց ծառայությանը, և՛ անձնապես ուղղված են եղել Արմենակին, մասնավորապես՝ սեռական բնույթի հայհոյանքներ են եղել՝ ինքնասիրությանը վերաբերող։ Նշեց, որ զննման սենյակը մոտավորապես 7-10 մետր հեռավորության վրա է գտնվում ստուգման կետից, այդ ընթացքում ուղևորահոսք եղել է, թեև ոչ շատ, սակայն եղել է, և այդ հայհոյանքները, բնականաբար, լսելի են եղել նաև ուղևորների համար։
- Վկա Ժենյա Գրիգորյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ ինքը մեղադրյալին ճանաչում է որպես ուղևորի, վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է դանակ, որը չի թույլատրվում ուղեբեռով տանել։ Նշեց, որ իր աշխատանքի վայրից, այսինքն՝ այնտեղ որտեղ որ ինքը կանգնած է եղել զննման կետում, առաջարկել է մեղադրյալին դանակը հանձնել իրեն ճանապարհողին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է դանակը հետ վերցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է և ասել է, որ կարող են դանակը դեն նետել։ Այնուհետև մեղադրյալը հետ է վերադարձել և ասել է, որ բացի դանակից ինքն իր մոտ այլ իր ևս ունի, այդ ժամանակ արդեն վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի ստուգեն։ Մեղադրյալը հեռացել է, այնուհետև չի կարող ասել, թե քանի րոպե անց հետ է վերադարձել, մինչև հեռանալը իրեն ոչ ադեկվատ է պահել, սակայն չի հայհոյել, հետ վերադառնալուց հետո արդեն իրեն շատ վատ պահել։ Ինքը չի կարող հիշել, թե մեղադրյալը ալկոհոլ օգտագործած է եղել, թե ոչ, շատ քիչ է շփվել մեղադրյալի հետ։ Հայհոյանքները հնչել են այն անձի հասցեին, որի հետ խոսել է մեղադրյալը, այսինքն՝ հայհոյանքներն իրենց ավագ աշխատակցին են ուղղված եղել, բացի այդ էլ մի ուղևոր նույնիսկ իրեն ասել է, թե ինչպես են հանդուրժում նման պահվածքը, որ իրենց աշխատանքի վայրում մարդիկ այսպես են իրենց պահում։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում բոլորը խառնվել են իրար՝ թե՛ իրենք և թե՛ ուղևորները։ Հնարավոր երեք տարբերակներն իր կողմից են առաջարկվել և մեղադրյալն այդ տարբերակները չի ընդունել այնքանով, որքանով որ ասել է, որ կարող են դեն նետել դանակը, ինքը հստակ հիշում է, որ մեղադրյալն է ասել, որ կարող են դեն նետել դանակը։ Երբ ինքը հնարավոր տարբերակներն առաջարկել է մեղադրյալին, վերջինս անձամբ իրեն չի հայհոյել, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ է հնչեցրել այդ ժամանակ։ Երբ մեղադրյալը հետ է վերադարձել, ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ մեղադրյալի հետ վերադառնալու նպատակը դա է եղել ու այդ ժամանակ է Արմենակ Պողոսյանն իրենց համապատասխան փաստաթղթով մոտեցել մեղադրյալին, կրկին բացատրել և առաջարկել են հնարավոր բոլոր տարբերակները և երբ մեղադրյալը հրաժարվել է և իրենց ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, այդ ժամանակ վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի հասկանան, թե ինչ կա մեղադրյալի մոտ, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ երբ մեղադրյալին տարել են անհատական զննման սենյակ այդտեղ էլ վիճաբանություն է սկսվել, սակայն ինքն այդ ժամանակ այդտեղ չի եղել։ Իսկ նախքան անհատական զննման սենյակ տանելը, երբ մեկ անգամ ևս Արմենակ Պողոսյանը փորձում էր բացատրել և փաստաթղթով առաջարկել հնարավոր տարբերակները, չի հիշում այդ ժամանակ կռիվ եղել է թե ոչ, կամ մեղադրյալը հայհոյել է, թե ոչ։ Չի հիշում նախքան զննման սենյակ գնալը մեղադրյալը Արմենակին հայհոյել է, թե ոչ, ինքը անձամբ լսել է թե՛ ընդհանուր բոլորին ուղղված հայհոյանքներ և թե՛ Արմենակին ուղղված հայհոյանքներ, մեղադրյալի դժգոհությունը պայմանավորված է եղել նրանով, որ դանակը չեն թույլատրել անցկացնել։ Իրենց աշխատակիցների կամ Արմենակ Պողոսյանի կողմից մեղադրյալին ուղղված հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ իր կողմից ընթացակարգը կոպիտ ձևով չի պարզաբանել մեղադրյալին։ Այսինքն՝ իրենք իրենց աշխատանքն էին կատարում և այդ ընթացքում անձը դրսևորել է ոչ պատշաճ վարքագիծ, ոչ ադեկվատ վարքագիծ, հայհոյանքներ է հնչեցրել, որի արդյունքում իրենց աշխատանքը որոշակի ձևով խաթարվել էր, իրենք խառնվել են իրար, նույնիսկ ուղևորներից մի կին իրեն անձամբ հարցրել է, թե ինչ կատարվում այստեղ, ինչպես են թույլ տալիս որ նման բան կատարվի, այսինքն՝ զարմացած եմ եղել ուղևորները։ Ինքը չի հիշում, թե մեղադրյալի վրայից ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։ Իսկ հայհոյանքների մասով նախաքննության ընթացքում թեև նշել է, որ միայն Արմենակին են ուղղված եղել հայհոյանքները, սակայն այժմ ասում է, որ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել, երևի նախաքննության ընթացքում չի հիշել, որ հայտնի, որ մեղադրյալի կողմից ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել և ուղևորները նույնպես լսել են հայհոյանքները։ Նշեց, որ երևի մեղադրյալի պահվածքից է զգացել, որ վերջինս ալկոհոլի ազդեցության տակ է եղել, այս պահին հստակ չի հիշում։ Անձամբ իր համար հայհոյանքները եղել են և՛ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված, և՛ հստակ Արմենակին ուղղված։ Այսինքն՝ Արմենակին ուղղված հայհոյանքները հնչել են նախքան զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ գնալը։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ ընթացքում Արմենակի և մեղադրյալի միջև եղել է այնպիսի զրույց, որը բնորոշ չէ քաղաքացու և սպասարկող անձի միջև ընթացող զրույցին, օրինակ՝ անձնական բնույթի հարց ու պատասխան եղել է մեղադրյալի և Արմենակի միջև, թե ոչ, վկան պատասխանեց որ չի կարծում նման խոսակցություն եղած լինի մեղադրյալի և Արմենակի միջև, իրենք անձնական բնույթի խոսակցություններ չեն ունենում քաղաքացիների հետ։
Միաժամանակ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի հիմնական դատալսումների ընթացքում տրված ցուցմունքը բովանդակային առումով էականորեն հակասում է վկաներ Ա․Պողոսյանի, Ռ․Ղահրամանյանի, Ն․Մեհրաբյանի և Ժ․Գրիգորյանի հիմնական դատալսումների ընթացքում տրված ցուցմունքներին։ Նման պայմաններում մեղադրյալի և վկաների հիմնական դատալսումների ընթացքում տրված ցուցմունքների հիմնական և էական հակասությունները վեր հանելու համար Դատարանը պետք է զգուշորեն և մանրակրկիտ գնահատման արժանացնի տվյալ ցուցմունքները։
Այսպես. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշները վերաբերում են ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Անդրադառնալով ցուցմունքի՝ որպես անձնային ապացույցի գնահատման առանձնահատկություններին՝ անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ ցուցմունքն անձի կողմից նախկինում ընկալած հանգամանքների վերհիշումը և վերարտադրումն է։ Այս տեսանկյունից հարկ է նկատել, որ անձի հիշողությունը չի գործում տեսաձայնագրիչի նման, ուստի այն հաճախ չի պարունակի իրադարձության ամբողջական և ճշգրիտ նկարագրություն։ Հիշողության ճշգրտության վրա կարող են ազդել մի շարք գործոններ, այդ թվում՝ անձնային (օրինակ՝ վախը, հուզմունքը, ոչ սթափ վիճակը), հանգամանքային (օրինակ՝ ընկալման հեռավորությունը, լուսավորությունը, տեղադրությունը և այլն) և սոցիալական բնույթի (օրինակ՝ սեռը, տարիքը և այլն)։
Հիշողության վրա ազդեցություն ունեցող շատ կարևոր երևույթ է նաև աղբյուրի սխալ վերագրումը։ Վերջինը տեղի է ունենում, երբ անձը չի կարողանում ճշգրիտ տարանջատել իր հիշողությունների երկու կամ ավելի աղբյուրները։ Այս դեպքում անձը կարող է ինչ-որ բանի հավատալ դրա մասին մտածելու կամ դրա վրա մտովի կենտրոնանալու պատճառով։ Մասնավորապես անձը կարող է հավատալ, որ իրականում տեղի է ունեցել մի իրադարձություն, որը նա պատկերացրել կամ մտածել է, կամ այն անձը, ում կարծել է, որ կլինի հանցագործության վայրում, հաստատ այնտեղ է եղել։ Ըստ էության, այն պատկերը, որն անձը ստեղծում է իր մտքում, երբ մտածում է իրադարձության կամ կոնկրետ անձի մասին, հետագայում շփոթում է իրականում տեղի ունեցածի հետ։
Ցուցմունքի գնահատումը պետք է իրականացվի հետևյալ գործոնների պատշաճ գնահատման միջոցով․
1․ հարցաքննվողի վստահելիությունը,
2․ ցուցմունքի արժանահավատությունը։
Որպես հիշյալ հանգամանքների գնահատման երաշխիքներ նախատեսված են ապացույցների գնահատման անմիջականության սկզբունքը, ինչը սույն դեպքում ենթադրում է համապատասխան անձի ֆիզիկական ներկայության ապահովում դատարանում, ինչպես նաև նրա խաչաձև հարցաքննության ապահովումը։
Կարևոր է, որ յուրաքանչյուր ցուցմունք ստուգվի այլ ապացույցների համադրմամբ։ Ցուցմունքի հիմնական և էական հակասությունները պետք է գնահատվեն և լուծվեն այնպես, որ անձի դատապարտման հիմքում դնելիս նրա համար հասկանալի լինի՝ ինչու դրա արժանահավատությունը ողջամիտ կասկած չի հարուցում դատարանի մոտ։
Վստահելիությունը վերաբերում է «ազնիվ և ճշմարիտ» լինելու հարցաքննվողի կարողությանը։ Արժանահավատությունը վերաբերում է վկայի ցուցմունքի ճշգրտությանը։ Անվստահելի վկան չի կարող տալ արժանահավատ ցուցմունք։ Այնուամենայնիվ, վստահելի վկան կարող է բարեխղճորեն սխալվել՝ տալով անարժանահավատ ցուցմունք։
Ցուցմունքի արժանահավատությունը կապված է անձի կողմից համապատասխան հանգամանքներն ընկալելու, վերհիշելու և վերարտադրելու կարողության հետ։ Ելնելով վերջիններից՝ կարող են արժանահավատ գնահատվել վկայի հայտնած բոլոր տվյալները կամ դրանց մի մասը կամ դրանցից ոչ մեկը։ Ընդ որում՝ անհակասական ցուցմունքը ևս կարող է հիմք չընդունվել՝ բանականությանը, ողջախոհությանը և տրամաբանությանը հակասելու հիմքերով։
Հարցաքննվողի վստահելիության գնահատումը բազմագործոն գործընթաց է, որի շրջանակներում, ի թիվս այլոց, գնահատման է ենթարկվում նրա կրթվածությունը, վարքագիծը, ընկալելու և հիշելու ունակությունը և հնարավորությունը, ստելու կամ ճշմարտությունը հայտնելու շարժառիթը։
Այս գործընթացը ենթադրում է գնահատողի տպավորությունների բարդ միախառնում, որը ձևավորվում է օբյեկտիվ ապացույցների և ողջամիտ գնահատված հավանականությունների գերակշռության համատեքստում։ Դրա արդյունքը հաճախ չի կարող բառերով արտահայտվել (ձևակերպվել), հատկապես այն դեպքում, երբ «տպավորությունների բարդ միախառնումն» առաջանում է հարցաքննվողին դիտարկելուց և լսելուց հետո՝ փորձելով վեր հանել իրադարձությունների տարբեր վարկածների համատեղելիությունը։
Հարցաքննվողը նվազ վստահելի կարող է գնահատվել անձնական հատկանիշների և կենսագրական տվյալների գնահատման հիման վրա, օրինակ, երբ նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ ազնվության հետ կապված հանցագործությունների համար, նախկինում դրսևորել է ոչ քրեաիրավական բնույթի վարկաբեկիչ վարքագիծ, հասարակությունում բնութագրվում է որպես անվստահելի և այլն։
Այն դեպքերում, երբ առաջանում է տարբեր անձանց ցուցմունքների միջև վստահելիության որոշման խնդիր, հիմնական հարցն այն պետք է լինի՝ արդյոք համապատասխան հանգամանքներն ապացուցված են հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան։
Ցուցմունքի արժանահավատության գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է որոշել՝ արդյոք ողջախոհության տեսանկյունից հարցաքննվողի հայտնած տվյալներն անհնար են կամ խիստ անհավանական, թե դրանք ողջամիտ են և համահունչ իրենք իրենց, ինչպես նաև չեն հակասում այլ փաստական հանգամանքներին: Այս համատեքստում անհրաժեշտ է հաշվի առնել․
1. արդյոք հարցաքննվողի խոսքերն ու արարքները բացատրված են, և արդյոք դա համընկնում է տվյալ պահի նրա հուզական վիճակին,
2. իրադարձություններին նրա արձագանքի ողջամտությունը,
3. ապացույցները, որոնք բնութագրում են վկայի վարքագիծը դեպքից անմիջապես հետո,
4. արդյոք կա իրադարձությունների չափազանցում կամ նվազեցում, նմանապես, որոշակի նպատակին համապատասխան իրադարձությունների վերափոխման փորձերի ցանկացած նշան՝ իրեն դրական լույսի ներքո ներկայացնելով,
5. արդյոք նա ճշգրտել է իր ցուցմունքները նոր ապացույցների հետ առերեսվելիս, թե՞ պարզապես տվել է տարբեր բացատրություններ,
6. արդյո՞ք բացատրությունը պարունակում է բարդության չափազանց մեծ աստիճան:
Անձի ցուցմունքի արժանահավատության վերաբերյալ կասկածներ կարող են առաջանալ, երբ․ նա շատ երիտասարդ է կամ անչափահաս, նա հարցաքննվում է վաղ անցյալում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ, նրա հայտնած տվյալները հակասական են կամ չեն համապատասխանում միմյանց, նրա հայտնած տվյալները հիմնավորող այլ վստահելի ապացույցներ առկա չեն, իրադարձությունները տեսնելու (հետևելու) համար պայմանները բավարար չեն եղել, առկա են ընկալելուն, հիշելուն, վերհիշելուն կամ վերարտադրելուն (հաղորդակցվելուն) վերաբերող այլ թերացումներ։
Հարցաքննվողի ընկալման գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները՝ նրա կարողությունը՝ ներկայացնելու իր ցուցմունքները. կարողությունը և հնարավորությունը՝ դիտարկելու այն իրադարձությունները, որոնց մասին նա հայտնում է. իր հայտնած տվյալների մանրամասները հաղորդելու կարողությունը, իրադարձության ժամանակ տեղի ունեցած իրարանցման պատճառով արդյո՞ք նա հեշտությամբ կամ հասկանալի կերպով սխալվել է մանրամասների կամ նույնիսկ դեպքի ժամանակի հարցում (արդարացված սխալ), նրա հուզական վիճակը տվյալ պահին, նրա պահվածքը հարցաքննելիս և այլն:
Հիշելու և վերհիշելու ունակությունների գնահատման տեսանկյունից անհրաժեշտ է հաշվի առնել․
1. դիտարկված իրադարձությունները հիշելու կարողությունը՝ հիմնվելով իրադարձությունների ծավալման պահին ականատեսի հուզական վիճակի կարևորության վրա, ինչպես նաև նրա ընդհանուր թուլությունների և հիշելու կարողության հաշվառմամբ,
2. հիշելու կարողությունը՝ հիմնվելով նրա հիշողությունների նախորդ արձանագրությունների վրա (նախկինում տրված ցուցմունքները),
3. հարցաքննության և իրադարձությունների պահերի միջև ընկած ժամանակահատվածը,
4. արդյոք մանրամասներ հայտնելիս դրսևորել է անվստահություն։
Հարցաքննվողի վերարտադրելու ունակության գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն նշանները, որոնք վկայում է, որ նա ճշգրիտ կամ ամբողջությամբ չի փոխանցում իրեն հայտնի հանգամանքները (վատ բառապաշար, անհասկանալի լեզու, փաստական մանրամասներով չհիմնավորվող ընդունելի կարծիքներ, անհավանական մանրամասներ, որոնք ողջամտորեն վերագրելի են ոչ ճշգրիտ նկարագրությանը):
Ցուցմունք տալիս հարցաքննվողի վարքագծի գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել վկայի արձագանքման ձևը, այն է՝ արդյոք վկան տալիս է անկեղծ, ազնիվ, պարզ ցուցմունք և պատրաստակամ է հարցերին պատասխանել, արդյո՞ք տրամադրված տեղեկատվությունը ներկայացվում է տրամաբանական և հետևողական ձևով, թե՞ վկան խուսափողական պատասխաններ է տալիս, չի արձագանքում, վիճաբանում կամ տատանվում է պատասխանել (հարցաքննվելու կամ նախորդ հայտարարությունների ժամանակ)։
Անդրադառնալով ցուցմունքի բովանդակային հակասությունների գնահատմանը՝ անհրաժեշտ է նշել, որ դրանք կարող են լինել ինչպես ներքին (հակասություններ նույն անձի ցուցմունքների միջև), այնպես էլ արտաքին (հակասություններ այլ ապացույցների հետ)։
Ցուցմունքների համապատասխանությունները և անհամապատասխանությունները դրանց արժանահավատության գնահատման էական գործոններ են:
Ընդհանրապես, ցուցմունքներում անհամապատասխանությունները պետք է պատշաճ գնահատման արժանանան նախքան դատարանի կողմից հիմք ընդունվելը։ Երկրորդական հարցերի, այլ ոչ թե մեղադրանքի բուն էության շուրջ անհամապատասխանությունները, կարող են արդարացված լինել: Միևնույն ժամանակ մի շարք աննշան անհամապատասխանություններ կարող են դառնալ շատ էական և պատճառ հանդիսանալ, որ դատարանի մոտ հիմնավոր կասկած առաջանա վկայի ցուցմունքների վստահելիության վերաբերյալ:
Ցուցմունքների միջև անհամապատասխանությունները երկրորդական հարցերի հետ կապված, ինչպիսիք են տևողությունը, արագությունը, հեռավորությունը, որոնք բոլորը կախված են սուբյեկտիվ գնահատականներից, սովորաբար սահմանափակ ազդեցություն են ունենում դրանց վստահելիության վրա, եթե դրանք չունեն ահռելի տարբերություններ: Մանրամասների աննշան տարբերությունները կարող են իրականում բարձրացնել ցուցմունքի արժանահավատությունը, այլ ոչ թե նսեմացնել, քանի որ չափից շատ նմանությունը կարող է վկայել դրանց փոխհամաձայնեցվածության մասին: Դատարանը պետք է ձեռնպահ մնա չնչին կամ ենթադրյալ անհամապատասխանությունների հիման վրա ցուցմունքներն արժեզրկելուց: Այս դեպքում՝ կասկածը պետք է մեկնաբանվի հարցաքննվողի օգտին: Ոչ էական անհամապատասխանությունների քանակը որոշ դեպքերում կարող է դառնալ էապես նշանակալի, քանի որ դատարանի մոտ կարող է ողջամիտ կասկած ձևավորել հարցաքննվողի վստահելիության վերաբերյալ:
Եթե կան երկու հավասարապես վստահելի վկաների միմյանց չհամապատասխանող ցուցմունքներ, դրանց գնահատման շրջանակներում կարող են կիրառվել հետևյալ գործնական կանոնները․
-ցուցմունքները պետք է համադրել անվիճելի փաստերի հետ՝ պարզելու համար, թե դրանցից որն է ավելի համադրելի,
- նկատի ունենալ, թե կոնկրետ վկայի համար ինչը կարող էր ավելի հիշարժան լինել, ինչը՝ ոչ,
- նախապատվությունը պետք է տրվի այն վկային, ով լավագույնս գիտի կոնկրետ փաստի մասին,
- երբ հայտնած տվյալը անհավանական է թվում, պետք է լինեն անհերքելի այլ փաստեր, որոնք հաստատեն այն։
Անհամապատասխանությունը կարող է էական լինել կամ չլինել՝ կախված նրանից, թե արդյոք մանրամասնություններում նման սխալները սովորական են և կանխատեսելի, կամ, հակառակը՝ դրանք սխալներ են, որոնցում հավանական չէ սխալվելը և որոնք ճշմարտության նկատմամբ անփութության դրսևորում են կամ կասկածելի են դարձնում դրա վստահելիությունը։
Եթե կան լուրջ անհամապատասխանություններ կամ հակասություններ վճռորոշ վկաների ցուցմունքներում, կամ եթե կան այլ հակասական ապացույցներ, դատարանը պետք է զգուշորեն և մանրակրկիտ գնահատի դրանք: Դատարանը պարտավոր է բոլոր ապացույցները գնահատել ամբողջության մեջ, հատկապես, երբ կասկածի տակ է դրվում դրանց վստահելիությունը և/կամ արժանահավատությունը: Այնուամենայնիվ, փաստերի անհամապատասխանությունները, որոնք անհրաժեշտ չեն գործը լուծելու տեսանկյունից՝ դատարանի կողմից լուծում չեն պահանջում:
Դատարանը կարող է հաշվի առնել մեղադրանքը հիմնավորող կեղծ տվյալներ հայտնելու շարժառիթի վերաբերյալ ապացույցների առկայությունը կամ բացակայությունը։ Ընդ որում, ելնելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքից՝ վկայի կողմից ստելու շարժառիթը հիմնավորելու պարտականությունը չի կարող դրվել մեղադրյալի վրա։ Քննարկվող շարժառիթի գնահատումը արժանահավատության գնահատման գործոններից միայն մեկն է։ Ընդ որում՝ նման շարժառիթի բացակայությունն ինքնին բավարար չէ ենթադրելու, որ վկան ճշմարտությունն է հայտնում։
Վերոգրյալ ցուցմունքների համատեքստում՝ Դատարանը, նախևառաջ արձանագրում է, որ տրամաբանական չէ մեղադրյալի կողմից հայտնած այն վարկածը, որ վերջինս ոչ ոքի չի հայհոյել, սակայն վկա Ա․Պողոսյանն իրեն հրավիրել է անհատական զննման սենյակ, ինքը չգիտի թե ինչի համար է Ա․Պողոսյանն իրեն անհատական զննման սենյակ տարել, այդտեղ ևս ինքը Ա․Պողոսյանին չի հայհոյել ու այդտեղ լրիվ անսպասելի Ա․Պողոսյանն իրեն հարվածել է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի ցուցմունքի բովանդակային վերլուծությունից ստեղծվում է մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը նախ չգիտի, թե ինչի համար է վկա Ա․Պողոսյանն իրեն հրավիրել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ և ինքն անհատական զննության համար նախատեսված սենյակում որևէ բան չի ասել Ա․Պողոսյանին, չի հայհոյել վերջինիս, սակայն Ա․Պողոսյանը հարվածել է իրեն։ Անհրաժեշտ է արձանագրել, որ մեղադրյալը այդպես էլ հստակ պատասխան չտվեց հնչեցված հարցադրումներին, թե ինչու է Ա․Պողոսյանն իրեն հարվածել կամ որն է եղել իրեն անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ տանելու նպատակը։ Այնուամենայնիվ, մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը ընդունեց, որ ինքը և Ա․Պողոսյանը միմյանց չեն ճանաչել նախկինում, այսինքն՝ անձնական բնույթի որևէ խնդիր չի ունեցել Ա․Պողոսյանի հետ, ավելին՝ վկա Ա․Պողոսյանը ևս իր ցուցմունքում նշեց, որ անհատական խնդիր իր ու Կ․Խանզադյանի միջև չի եղել, ինքը նույնիսկ Կ․Խանզադյանին չի էլ ճանաչել։
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ թեև հիմնական դատալսումների ընթացքում հարցաքննված բոլոր վկաները հայտնել են, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ տանելու նպատակը եղել է այն, որ մեղադրյալը երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել իրենց հարց է ուղղել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի ինքն էլի իրեր ունի և հենց այդ պատճառով են մեղադրյալին տեղափոխել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ, այսինքն՝ անհրաժեշտություն է առաջացել կրկին ստուգելու և հասկանալու վերջինիս մոտ այլ չթույլատրվող իրեր առկա են, թե ոչ, սակայն ի հակադրություն վկաների հայտնածի՝ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը նշել է, որ ինքը չգիտի, թե ինչու են իրեն տարել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ և ինքը նման արտահայտություն չի արել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի ինքն էլի իրեր ունի, դա հորինված է, իսկ մյուս դեպքում Դատարանի հարցադրմանն առ այն, որ եթե մեղադրյալը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա կամ եթե մինչ առանձնասենյակ հեռանալը ինքը չի հայհոյել Ա․Պողոսյանին, այդ դեպքում որն է եղել մեղադրյալին առանձնասենյակ տանելու նպատակը, մեղադրյալը տվեց ոչ հստակ և անտրամաբանական պատասխան՝ նշելով, որ հնարավոր է, որ Արմենակն իրեն վատ է զգացել, օրինակ՝ որ աշխատակիցների ներկայությամբ է այդ զրույցը ընթացել կամ խոսակցության տոնայնությունից և այդ պատճառով է իրեն տարել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ։
Անհրաժեշտ է անդրադառնալ այն հանգամանքին, որ բոլոր վկաները իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի մոտ դանակը հայտնաբերելուց հետո ընթացակարգի համաձայն վերջինիս առաջարկվել է դանակը հանձնել իրեն ուղեկցող անձին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է գալ և դանակը հետ վերցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է և ասել է, որ կարող են դանակը դեն նետել։ Մասնավորապես՝ նշված ընթացակարգը մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին պարզաբանվել է վկա Ժ․Գրիգորյանի կողմից։ Նշվածի վերաբերյալ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը թեև նշեց, որ ինքը չի լսել, որ իրեն նման առաջարկներ են արվել, սակայն, այնուամենայնիվ, նաև չհերքեց՝ նշելով, որ քանի որ վկա Ժենյա Գրիգորյանը նույնիսկ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ շատ ցածր էր խոսում, ուստի հնարավոր է, որ իրեն արվել է նման առաջարկ, սակայն այդ ժամանակ ինքը չի լսել, ամեն դեպքում նման առաջարկ չի լսել։ Բացի այդ Դատարանի հարցադրմանն առ այն, թե մեղադրյալի ներկայությամբ զննվեց տեսագրությունը, որտեղ երևում էր, որ մի աղջիկ փաստաթղթով մոտենում է մեղադրյալին, մեղադրյալը արդյոք հիշում է, թե այդ աղջիկն այդ ժամանակ իրեն ինչ է ասել, մեղադրյալը պատասխանեց որ ոչ, չի հիշում, ինքը կարծում է, որ հնարավոր է, որ այդ աղջիկն ընթացակարգն իրեն բացատրած լինի, սակայն ինքը լսած չլինի։ Հարկ է արձանագրել, որ համաձայն վկաներ Ա․Պողոսյանի, Ռ․Ղահրամանյանի, Ն․Մեհրաբյանի և Ժ․Գրիգորյանի ցուցմունքների մեղադրյալին նշված ընթացակարգը պարզաբանվել է, ավելին՝ պարզաբանվել է ոչ մեկ անգամ, այլ վկա Ժ․Գրիգորյանի կողմից պարզաբանվելուց հետո, նաև պարզաբանվել է վկա Ա․Պողոսյանի կողմից, սակայն մեղադրյալը չի համաձայնվել և մի դեպքում նշել է, որ կարող են դանակը դեն նետել, իսկ մյուս դեպքում՝ որևէ առաջարկի չի համաձայնվել և պահանջել է հետ վերադարձնել դանակը։ Նաև հարկ է արձանագրել, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրությամբ ևս փաստվում է, որ կին աշխատակիցը A4 ձևաչափի թղթերով զրուցում է ուղևորի հետ, բացի այդ նաև տեսագրությամբ երևում են պարզաբանման համար նախատեսված փաստաթղթեր, որոնց վրա առկա են գրառված հատվածներ, իսկ մեղադրյալը նշում է, որ կարծում է, որ հնարավոր է, որ այդ աղջիկն ընթացակարգն իրեն բացատրած լինի, սակայն ինքը լսած չլինի, ըստ էության չի հերքում, որ իրեն հնարավոր է, որ նման ընթացակարգ պարզաբանված լինի։
Դատարանի համար առնվազն անտրամաբանական է մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի վարքագիծը, մասնավորապես, երբ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին վկա Ժ․Գրիգորյանի կողմից պարզաբանվել է ընթացակարգը, մասնավորապես, որ կարող է դանակը հանձնել իրեն ճանապարհողին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է գնալ և դանակը հետ վերցնել, մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը հրաժարվել է առաջարկված բոլոր տարբերակներից և ըստ իր ցուցմունքի ինքը չի էլ լսել, որ իրեն նման առաջարկներ են արվել, սակայն մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը, ըստ էության, հաստատեց վկա Ժ․Գրիգորյանի հայտնածն առ այն, որ նշել է, որ կարող են դանակը դեն նետել, ավելին՝ վկա Ժ․Գրիգորյանը իր ցուցմունքում նույնիսկ նշել է, որ իրենք իրավունք չունեն առանց ուղևորի որոշումը լսելու դեն նետել դանակը, այսինքն՝ դանակը հայտնաբերելուց հետո, իրենք հնարավոր տարբերակները առաջարկում են ուղևորին, որից հետո, եթե ուղևորն ասում է, որ դեն նետեն, իրենք դեն են նետում և ինքը հստակ հիշում է, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանն իրեն ասել է, որ կարող են դեն նետել դանակը, որն ըստ էության չհերքվեց նաև մեղադրյալի կողմից, մասնավորապես՝ վերջինս նշեց, որ, երբ իր վերարկուի գրպանից հանել են դանակը և ասել են, որ պետք է դեն նետեն, ինքն այդ ժամանակ ասել է «ինչ արած», այսինքն՝ ափսոսանք է հայտնել և գնացել է դեպի «Դյութի Ֆրի»։ Ընդ որում՝ հատկանշական է, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը իր ցուցմունքում նշել է, որ ինքը իմացել է, որ դանակը չթույլատրվող իր է։
Այնուամենայնիվ, հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալը ընդունեց նաև այն հանգամանքը, որ իր կողմից անհատական զննության սենյակում հայհոյանքներ հնչեցվել են, նաև ինքը հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել և հնարավոր է, որ հայհոյանքները միջանցքից կին աշխատակիցները լսած լինեն և ինքը զղջում է կատարվածի համար, նույնիսկ որոշել է գնալ օդանավակայան և այնտեղ գտնվող կին աշխատակիցներից ներողություն խնդրել և վերջիններիս ծաղիկներ նվիրել։
Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը չի ընդունում, որ նախքան անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ հեռանալն իր կողմից հայհոյանքներ են հնչեցվել, Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հարցաքննված վկաներ Ա․Պողոսյանը, Ռ․Ղահրամանյանը, Ն․Մեհրաբյանը և Ժ․Գրիգորյանը հստակ հայտնել են, որ երբ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը առաջին անգամ մոտեցել է ոչինչ տեղի չի ունեցել, վերջինիս կողմից հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ երբ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը երկրորդ անգամ կրկին հետ է վերադարձել, արդեն բորբոքված է եղել և այդ ժամանակ հնչեցրել է հայհոյանքներ, վերջինիս կողմից հայհոյանքներ են հնչեցվել նաև անհատական զննության համար նախատեսված սենյակում։ Հարկ է արձանագրել, որ վկաների ցուցմունքներից ակնհայտ է նաև, որ հայհոյանքները հնչեցվել են անվտանգության ստուգման անցակետի մոտ և այդտեղ եղել են ուղևորներ, հատկանշական է նաև, որ Դատարանի հարցադրմանը, թե հայհոյանքները լսելի կլինեին «Դյութի Ֆրի» առևտրի կենտրոնի աշխատակիցների համար, վկաներ Ռ․Ղահրամանյանը և Ն․Մեհրաբյանը նշել են, որ դա դեպի «Դյութի Ֆրի» տանող հատվածն է, հայհոյանքները հնչել են բարձրաձայն և այո լսելի կլինեին տարածքում գտնվող անձանց և ուղևորների համար, բացի այդ՝ վկա Ն․Մեհրաբյանը հայտնել է նաև, որ թեև ինքը սեկցիայի վերջում է կանգնած եղել, սակայն հայհոյանքներն իր մոտ ևս լսվել են։ Միևնույն ժամանակ վկա Ժ․Գրիգորյանը իր ցուցմունքում նույնիսկ նշել է, որ ուղևորներից մի կին իրեն անձամբ հարցրել է, թե ինչ է կատարվում այստեղ, ինչպես են իրենք թույլ տալիս, որ նման բան կատարվի, այսինքն՝ ուղևորները զարմացած են եղել։
Միևնույն ժամանակ հարկ է փաստել, որ վկա Ա․Պողոսյանն ընդունեց, որ անհատական զննության համար նախատեսված սենյակում ինքը մեկ անգամ հարվածել է մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին, մասնավորապես՝ գլխով հարվածել է Կարենի քթի հատվածին, սակայն նաև նշեց, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանն է առաջինը հարվածել իրեն, որին ի պատասխան այնուհետև իր կողմից է հարված եղել։ Ի հակադրություն վկա Ա․Պողոսյանի հայտնածի՝ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը հայտնել է, որ իր և վկա Ա․Պողոսյանի միջև որոշակի լարվածություն է եղել, իրենք միմյանց դիմաց՝ մոտ երեք սանտիմետր հեռավորության վրա, միմյանց աչքերի մեջ նայելով, կանգնած զրուցել են, սակայն ինքը չի հայհոյել Արմենակին և չի հարվածել վերջինիս, այնուհետև նշեց, որ ինքը Արմենակին այդ ժամանակ համեմատել է մի կենդանու, մասնավորապես՝ անասունի հետ, ասել է, որ ինքը չի համապատասխանում այն պաշտոնին, որը զբաղեցնում է, քանի որ չունի այդ պաշտոնին համապատասխանող մարդկային հատկանիշներ։ Միևնույն ժամանակ մեղադրյալը հայտնել է, որ նախքան առանձնասենյակ հեռանալը իր հասցեին որևէ մեկը հայհոյանք չի հնչեցրել, սակայն Արմենակն իր հետ խոսել է ոչ նորմալ խոսելաձևով, սակայն չի կարող հիշել, թե ինչ է իրեն ասել։ Դատարանի համար տրամաբանական չէ այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը նշում է, որ Ա․Պողոսյանի կողմից կամ ընդհանրապես որևէ մեկի կողմից իր հասցեին հայհոյանք չի հնչեցվել, սակայն վկա Ա․Պողոսյանն իր հետ խոսել է ոչ նորմալ ձևով, միաժամանակ ինքը չի կարող ասել, թե ինչ է իրեն ասել վկա Ա․Պողոսյանը, սակայն կարող է ասել, որ ոչ նորմալ խոսելաձևով է իր հետ խոսել։ Ավելին՝ վկա Ա․Պողոսյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ ինքը որևէ տեղ հայհոյանք չի հնչեցրել, նույնիսկ զննության սենյակում, այդ հանգամանքը հաստատել են նաև վկաներ Ն․Մեհրաբյանը և Ժ․Գրիգորյանը, մասնավորապես Ն․Մեհրաբյանը նշել է, որ հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, քանի որ իրենք իրավունք չունեն ուղևորներին հայհոյել, նույնիսկ Դատարանի այն հարցադրմանը, թե հնարավոր է, որ վկայի գործընկերների կողմից այլ արտահայտություններ են հնչեցվել, որից մեղադրյալը բորբոքվել է, վկան պատասխանեց, որ ճանաչելով Արմենակին և Ռոբերտին՝ ինքը չի կարծում, որ իրենք ուղևորին անձնապես վիրավորեին, իսկ վկա Ժ․Գրիգորյանը հայտնել է, որ իրենց աշխատակիցների կամ Արմենակ Պողոսյանի կողմից մեղադրյալին ուղղված հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ իր կողմից ընթացակարգը կոպիտ ձևով չի պարզաբանվել մեղադրյալին, իսկ Դատարանի այն հարցադրմանը, թե այդ ընթացքում Ա․Պողոսյանի և մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի միջև եղել է այնպիսի զրույց, որը բնորոշ չէ քաղաքացու և սպասարկող անձի միջև ընթացող զրույցին, օրինակ՝ անձնական բնույթի հարց ու պատասխան եղել է, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ չի կարծում նման խոսակցություն եղած լինի Ա․Պողոսյանի և Կ․Խանզադյանի միջև, իրենք անձնական բնույթի խոսակցություններ չեն ունենում քաղաքացիների հետ։
Դատարանը վեր հանելով վերոգրյալ ցուցմունքների համապատասխանությունները և անհամապատասխանությունները, գնահատելով դրանք արժանահավատության գնահատման համատեքստում, միևնույն ժամանակ բոլոր ապացույցները գնահատելով ամբողջության մեջ գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարել, որ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։ Այլ խոսքով` դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած և անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորում է հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ:
Մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորվում է ինչպես վկաների դատաքննական ցուցմունքով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի երրորդ բաժնում թվարկված մյուս ապացույցներին, այդ թվում նաև 2025 թվականի փետրվարի 27-ին՝ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ ՓԲ ընկերությունից ստացված 30.10.2024թ. թվագրմամբ թիվ 854/ADM/24 գրությանը կցված լազերային սկավառակների տեսագրություններին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ տեսագրություններով ևս հաստատվում են վկաներ Ա․Պողոսյանի, Ռ․Ղահրամանյանի, Ն․Մեհրաբյանի և Ժ․Գրիգորյանի հիմնական դատալսումների ընթացքում հայտնած հանգամանքները և հիմնավորվում է մեղադրյալի մեղավորությունը իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի՝ իրեն առաջադրված մեղադրանքը չընդունելու վերաբերյալ բերված պատճառաբանություններին, ապա հարկ է նշել, որ մեղադրյալի բերած փաստարկները հավատ չեն ներշնչում և նման ցուցմունք տալով՝ մեղադրյալը փորձում է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Վերոգրյալով պայմանավորված՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Օրենսդրի կողմից կոնկրետ հոդվածով սահմանված պատիժների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը` հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ դատվածություն չունենալը, խնամքին երկու անչափահաս երեխայի առկայությունը, միաժամանակ մեղադրյալի խնամքին է գտնվում նաև վերջինիս մայրը, որն ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ Դատարանը գնահատման է արժանացնում 17.01.2025 թվականին Լեհաստանի Հանրապետության Վոլոմինի Աստվածամոր մշտական օգնության հիվանդանոցի նյարդաբանական բաժանմունքի բժիշկ Սվետլանա Դրոզդի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի մայրիկի՝ Սուսաննա Գրիգորյանի (ծնված՝ 10.11.19960թ.) մոտ ախտորոշվել ուղեղի աջ կիսագնդի իշեմիկ կաթված։
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ գործով ձեռք չեն բերվել:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցեր առկա չեն, դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ընտրված գրավ խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0809/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 10-03-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 70921924
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում կատարել է խուլիգանություն:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Կարեն
Ազգանուն Խանզադյան
Հայրանուն Գառնիկ
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Պաշտպան
Անուն Հարություն
Ազգանուն Դադարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 12.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 10-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Ոսկանյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 13-03-2025
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 13-03-2025
Որոշում Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

13.03.2025 թվական ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տիգրան Ոսկանյանս, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ստանալով թիվ ԵԴ1/0809/01/25 (նախաքննական համար՝ 70921924) քրեական գործը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի
Թիվ ԵԴ1/0809/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի մարտի 07-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 10.03.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մարտի 11-ին։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0809/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի մարտի 27-ին՝ ժամը 12։00-ին՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 3 դահլիճ)։


ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Կարեն
Ազգանուն Խանզադյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Հարություն
Ազգանուն Դադարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Կազմակերպության հասցե .
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-03-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-03-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ դատարանի աշխատակազմ է զանագահրել հանրային մեղադրողը և տեղեկացրել, որ մեկ այլ դատական նիստ ունենալու պատճառով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-04-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 29-04-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ
Որոշման բովանդակություն ԵԴ/0809/01/25
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ
ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

30.04.2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպան Հ.Դադարյանի, մեղադրյալ Կ.Խանզադյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի (ծնված՝ 30.06.1983 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ԼՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ ք.Երևան, Նոր Նորք վարչական շրջան, 2-րդ զանգված, Երիտասարդության փողոց, 7-րդ շենք, 2-րդ բնակարան հասցեում, փաստացի ՀՀ-ում բնակվում է ք.Երևան, Ագաթանգեղոսի փողոց 7-րդ շենք, 139-րդ բնակարան) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 06:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 70921924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 12:25-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 19:10-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ՝ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը փոփոխվել է և կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից թիվ 250124171610006 վճարման հանձնարարականով վճարվել է 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի վճարման ենթակա գումարը:
2025 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ թիվ 70921924 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 70902725 համարը:
Թիվ 70921924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի մարտի 07-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 10.03.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0809/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մարտի 11-ին։
2025 թվականի մարտի 13-ին որոշում է կայացվել Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0809/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես.
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը, 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, գտնվելով «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում՝ անվտանգության ստուգման անցակետի մոտ, անվտանգության աշխատակիցների կողմից ենթարկվել է զննման, որի ընթացքում նրա ուղեբեռից հայտնաբերվել է դանակ: Անվտանգության աշխատակիցների՝ դանակն իրենց տրամադրելու և այդ մասին արձանագրություն կազմելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջից հետո, Կ.Խանզադյանը հրաժարվել է դանակը հանձնել, որից հետո, խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, իր անձի թվացյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված, բացահայտ մարտահրավել նետելով հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերին, սրահում գտնվող ուղևորների, ինչպես նաև անվտանգության աշխատակիցների նկատմամբ ցուցաբերել է անհարգալից, իսկ իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ՝ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք, որն արտահայտվել է համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, մասնավորապես՝ անվտանգության աշխատակից Արմենակ Սերոբի Պողոսյանի հասցեին, ինչպես նաև անհասցե հնչեցրել է բազմաթիվ հայհոյանքներ՝ անտեսելով այնտեղ գտնվող ուղևորների և աշխատակիցների ներկայությունը, որպիսի գործողությունների արդյունքում խախտվել է վերջիններիս անդորրը, խոչընդոտվել «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի բնականոն աշխատանքը:»:
29.04.2025 թվականին դատական նիստին հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը իր գնահատմամբ պետք է թողնվի անփոփոխ: Միաժամանակ չի առարկում գրավի չափի նվազեցման միջնորդությանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/:
Պաշտպան Հ.Դադարյանը համակարծիք գտնվեց խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը, միաժամանակ՝ միջնորդեց դատարանին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց գրավի գումարի չափը նվազեցնել՝ նկատի ունենալով, որ իր պաշտպանյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ, դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/:
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/:
Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս:
4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։
5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման:
6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։
7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»:
Նախ. նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, լսելով կողմերի կարծիքը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` գրավը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, քանի որ տվյալ խափանման միջոցն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանը, քննարկելով պաշտպանի և մեղադրյալի միջնորդությունը որպես խափանման միջոց կիրառված գրավի գումարի չափը նվազեցնելու մասին, արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանը արձանագրում է, որ դեռևս քրեական գործի նախաքննության փուլում, վարույթն իրականացնող քննիչի 2025 թվականի հունվարի 24-ի որոշմամբ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով: Գրավ խափանման միջոցի կիրառման ժամանակահատվածում մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի պահպանում բավարար է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, իսկ գրավի առարկա հանդիսացող մյուս՝ 2.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը ենթակա է վերադարձման գրավատուին:
Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գրավի չափի սահմանումը պետք է ինքնանպատակ չլինի, այլ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ինչպես մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ՝ անձի սոցիալական վիճակը և սահմանված գումարի չափի վճարման հնարավորությունը: Այսինքն, եթե գրավի կիրառումը թույլատրելի է, ապա հաջորդիվ խնդիրը կայանում է նրանում, թե գումարի ինչպիսի չափ սահմանվի, որը ենթադրյալ հանցանք կատարողի համար հանդիսանա զսպող գործոն: Այլ կերպ ասած՝ գրավի չափ սահմանելիս անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել անձի սոցիալական վիճակին, հնարավորություններին և թե որքանով է սահմանվող գումարն էական այդ անձի համար՝ կարող է արդյոք այն ապահովել վերջինի պատշաճ վարքագիծը, թե ոչ:
Դատարանը գտնում է, որ թեև տվյալ դեպքում սահմանված 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը համահունչ է մեղսագրվող արարքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, սակայն, հաշվի առնելով մեղադրյալի սոցիալական վիճակը և այն փաստը, որ վերջինս կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ հիշյալ չափի նվազեցումը նույնպես կարող է ապահովել Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանը գտնում է, որ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի չափը պետք է նվազեցնել և սահմանել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ:

Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցնել և գրավի գումարի չափ սահմանել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը:
ՀՀ դատախազության դեպոզիտ հաշվին՝ թիվ 250124171610006 վճարման հանձնարարականով Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից մուծված՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին:
Որոշումը ենթակա չէ բողոքարկման:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 08-07-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 08-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-07-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-07-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-07-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ վկան չի ներկայացել դատական նիստին։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-08-2025
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-08-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 29-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-10-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 13-10-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը հետաձգվեց դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի արձակուրդում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-12-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատական նիստը հետաձգվել է, քանի որ դատարանում ստացվել է պաշտպանի դիմումն առ այն, որ պետք է մասնակցի քննչական գործողությունների, խնդրել է դատական նիստը հետաձգել։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-01-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-01-2026
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ դատարանում ստացվել է պաշտպանի դիմումն առ այն, որ մեղադրյալը վատառողջ է վարակիչ հիվանդությամբ, չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 05-03-2026
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 05-03-2026
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 05-03-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Կարեն
Ազգանուն Խանզադյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 05-03-2026
Ժամ 10:15
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 05-03-2026
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 05-03-2026
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Կարեն
Ազգանուն Խանզադյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 05-03-2026
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/0809/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2026 թվականի մարտի 05-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Արթուր Մարտոյանի
Պաշտպան՝ Հարություն Դադարյանի
Մեղադրյալ` Կարեն Խանզադյանի

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի (ծնված՝ 30.06.1983 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ԼՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ ք.Երևան, Նոր Նորք վարչական շրջան, 2-րդ զանգված, Երիտասարդության փողոց, 7-րդ շենք, 2-րդ բնակարան հասցեում, փաստացի ՀՀ-ում բնակվում է ք.Երևան, Ագաթանգեղոսի փողոց 7-րդ շենք, 139-րդ բնակարան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 06:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 70921924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 12:25-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ժամը՝ 19:10-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ՝ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը փոփոխվել է և կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը՝ 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:
2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից թիվ 250124171610006 վճարման հանձնարարականով վճարվել է 3.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի վճարման ենթակա գումարը:
2025 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ՝ ի հաշիվ ՀԿԳ քննիչի Տ.Մուրադյանի որոշմամբ՝ թիվ 70921924 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 70902725 համարը:
Թիվ 70921924 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի մարտի 07-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 10.03.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0809/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մարտի 11-ին։
2025 թվականի մարտի 13-ին որոշում է կայացվել Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0809/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` գրավը, թողնել անփոփոխ, միաժամանակ գրավի գումարի չափը նվազեցվել և գրավի գումարի չափ է սահմանվել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես.
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը, 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:25-ի սահմաններում, գտնվելով «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ստերիլ գոտու մեկնման սրահում՝ անվտանգության ստուգման անցակետի մոտ, անվտանգության աշխատակիցների կողմից ենթարկվել է զննման, որի ընթացքում նրա ուղեբեռից հայտնաբերվել է դանակ: Անվտանգության աշխատակիցների՝ դանակն իրենց տրամադրելու և այդ մասին արձանագրություն կազմելու վերաբերյալ ներկայացված պահանջից հետո, Կ.Խանզադյանը հրաժարվել է դանակը հանձնել, որից հետո, խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, իր անձի թվացյալ առավելությունն ընդգծելու մոլուցքով տարված, բացահայտ մարտահրավեր նետելով հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերին, սրահում գտնվող ուղևորների, ինչպես նաև անվտանգության աշխատակիցների նկատմամբ ցուցաբերել է անհարգալից, իսկ իրավական և բարոյական նորմերի նկատմամբ՝ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք, որն արտահայտվել է համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, մասնավորապես՝ անվտանգության աշխատակից Արմենակ Սերոբի Պողոսյանի հասցեին, ինչպես նաև անհասցե հնչեցրել է բազմաթիվ հայհոյանքներ՝ անտեսելով այնտեղ գտնվող ուղևորների և աշխատակիցների ներկայությունը, որպիսի գործողությունների արդյունքում խախտվել է վերջիններիս անդորրը, խոչընդոտվել «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի բնականոն աշխատանքը:»:
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Կարեն Խանզադյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր պապիկի հուղարկավորության արարողությունից հետո ինքը Հայաստանի Հանրապետությունից վերադառնալիս է եղել Լեհաստանի Հանրապետություն։ Նշեց, որ իր պայուսակի մեջ էր մոռացել իր պապիկից իրեն թողնված հուշանվերը, որը դանակ է եղել, նաև իմացել է, որ դա չթույլատրվող իր է, իսկ ստուգող սարքավորումով անցնելու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցները դանակը հանել են իր իրերի մեջից և իրեն ասել են, որ դա չթույլատրվող իր է և պետք է գցեն, ինքն էլ պատասխանել է «ինչ արած» և թողել գնացել է «Դյութի Ֆրի»։ Այդ ամենից հետո հիշել է, որ մեկ անգամ էլ է նման դեպք տեղի ունեցել, մասնավորապես՝ 2020 թվականին, երբ ինքը պատերազմից վերադառնալիս է եղել տուն և իր մոտ է եղել բանակային թերմոս, օդանավակայանի աշխատակիցները իրեն ասել են,որ դա նույնպես չթույլատրվող իր է, սակայն նաև ասել են, որ եթե իրեն ինչ-որ մեկը եկել է ճանապարհելու, ապա կարող են թերմոսը տալ ճանապարհողին, որպեսզի դեն չնետեն, ինքն էլ համաձայնվել է։ Այդ ամենը հիշելուց հետո ինքը մոտեցել է օդանավակայանի աշխատակիցներից Արմենակ Պողոսյանին և ասել, որ դանակը վերադարձնի, քանի որ դա իր համար շատ թանկ մարդուց թողնված նվեր է, ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակ Պողոսյանը չի հավատացել իրեն և ասել է, որ իրենք նման բան չեն անում, դա անհնարին է, ինքն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ 2020 թվականին նման բան եղել է, դա ինչպես է ստացվել, Արմենակ Պողոսյանն իրեն պատասխանել է, որ անհնար է, որ նման բան եղած լինի։ Այդ ամենից խոսակցություն է առաջացել, սակայն ինքը ոչ ոքի չի հայհոյել, այնուհետև Արմենակ Պողոսյանը իրեն հրավիրել է անհատական զննման սենյակ, սակայն ինքը չգիտի թե ինչի համար է իրեն անհատական զննման սենյակ տարել, որտեղ էլ իրենք խոսակցություն են ունեցել միմյանց շատ մոտ կանգնած, իրար աչքերի մեջ նայելով, այդտեղ ևս Արմենակին չի հայհոյել ու այդտեղ լրիվ անսպասելի Արմենակը իրեն հարվածել է, ինքը շոկի մեջ է եղել այդ ամենից և այդ ժամանակ հայհոյել է Արմենակին, այնուհետև եկել իրեն բռնել և տարել են կողքի սենյակ, այդտեղ տարբեր անձինք են եկել, մոտ 10 հոգի ու իրեն գետնին գցելով՝ կոշիկներով հարվածել են։ Հետո ինքը իմացել է, որ այդ անձինք որոշակի կապ ունեն Արմենակի հետ և շատ հնարավոր է, որ վերջինիս խնդրանքն են կատարել։ Նշեց, որ իրեն հարվածող մոտ 10 անձինք տարբեր համազգեստներով են եղել և այդ ընթացքում ինքը հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այդ ամենից հետո իրեն տարել են ոստիկանություն։ Ինքը օդանավակայան գալուն նախորդող երեք օրերի ընթացքում մասնակցել է իր պապիկի հուղարկավորության արարողություններին և երբ թռիչքի նպատակով եկել է օդանավակայան ահավոր հոգնած է եղել, երեք օր եղել է չքնած վիճակում, եղել է հոգեբանորեն վատ վիճակում։ Մինչև առանձնասենյակ մտնելը ինքը Արմենակ Պողոսյանին կամ որևէ այլ անձին ուղղված սեռական բնույթի հայհոյանքներ բացարձակ չի հնչեցրել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչով է պայմանավորված եղել Արմենակ Պողոսյանի հետ առանձնասենյակ հեռանալը, եթե մեղադրյալը վերջինիս չի հայհոյել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չգիտի, հնարավոր է, որ Արմենակ Պողոսյանը մյուս աշխատակիցների մոտ իրեն վատ է զգացել, իսկ, որ վկաները իրենց ցուցմունքներում հայտնում էին, որ ինքը «Դյութի Ֆրիից» հետ վերադառնալու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցներին հարց է ուղղել, որ բացի դանակից իր մոտ էլի իր կա, դա չե՞ն գտել, ապա կասի, որ այդպիսի բան չի եղել, շատ բան կա հորինված։ Իսկ անհատական զննության սենյակ գնալու ժամանակ Արմենակ Պողոսյանն իրեն չի ասել, որ գնում են ուղեբեռը ստուգելու։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ըստ մեղադրյալի ինչից է վիրավորված եղել Արմենակ Պողոսյանը, մեղադրյալը պատասխանեց, որ երբ ինքը ասել է, որ այդ ինչպես է ստացվել, որ 2020 թվականին թույլատրել են, իսկ այժմ չեն թույլատրում, հնարավոր է, որ Արմենակ Պողոսյանը դրանից է վիրավորվել, բացի այդ էլ ինքը խնդրել և վերջինիս ասել է, որ դանակը իր համար թանկարժեք նվեր է, իր համար ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակ Պողոսյանը իրեն չի հավատացել և մինչ այժմ էլ չի հավատում, հավելեց, որ իր կյանքում չի եղել գեթ մի օր, որ ինքն իր մոտ դանակ պահի։ «Զվարթնոց» օդանավակայանի տարածքում գտնվելու ժամանակ ինքն ընդհանրապես դիտավորություն չի ունեցել խուլիգանություն կատարելու, չի ցանկացել ընդգծել իր անձի առավելությունը այլ անձանց նկատմամբ, չի ցանկացել ինչ-որ ձևով իրեն առավել դասել այլ անձանցից, անվտանգության աշխատակիցների կամ ընդհանրապես բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք չի դրսևորել, որևէ անձի չի վիրավորել, որևէ վատ բան չի ասել։ Նշեց, որ նախքան զննման սենյակ հեռանալը ինքն Արմենակ Պողոսյանին չի հայհոյել, այսինքն երբ առանձնասենյակում Արմենակն իրեն հարվածել է, ինքն այդ ժամանակ է հայհոյել։ Չի նկատել, որ «Դրություն N4» հայտարարելուց հետո ուղևորների հոսքը դադարի կամ վերջիններս չսպասարկվեն, այսինքն օդանավակայանի աշխատանքն իր բնականոն հունով ընթացել է, ինչ-որ տագնապ չի եղել։ Բացի այդ էլ ինքն իրեն վատ է զգում, թե ինչպես է իրեն պահել, ամաչում է, ուղղակի շոկի մեջ է եղել և հարվածից հետո չի կարողացել իրեն զսպել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ վկաներից Ժենյա Գրիգորյանը հայտնել է, որ իրենք համապատասխան փաստաթուղթ են ունենում իրենց մոտ և երբ նման խնդիր է առաջանում իրենք փաստաթղթով մոտենում են բոլոր ուղևորներին, կատարում են երեք հրահանգավորում, այսինքն ուղևորին ասում են, որ կամ չթույլատրված իրը թափում են, կամ դնում են ուղեբեռը և դա հետ է գնում ուղեբեռով, կամ ուղևորին ուղեկցող անձանց են վերադարձնում, այսինքն այդ երեք տարբերակներից մեկը մեղադրյալի ցանկացած տարբերակն է, որ դանակը իրեն ուղեկցող անձանց հետ վերադարձնեն, արդյոք մեղադրյալին նման առաջարկներ արվել են, թե ոչ, մեղադրյալը պատասխանեց, որ իրեն նման բան չեն առաջարկել, բայց քանի որ վկա Ժենյա Գրիգորյանը նույնիսկ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ շատ ցածր էր խոսում, ուստի հնարավոր է, որ արվել է նման առաջարկ, սակայն այդ ժամանակ ինքը չի լսել, ամեն դեպքում նման առաջարկ չի լսել։ Ինքը դեպքին նախորդող երեք օրերի ընթացքում և դեպքի օրը եղել է անքուն և գերհոգնած վիճակում։ Երբ գնացել է «Զվարթնոց» օդանավակայան ալկոհոլ օգտագործած չի եղել, իսկ դրան նախորդող օրերին օգտագործել է ալկոհոլ, սակայն շատ քիչ քանակությամբ և դեպքի օրն ընդհանրապես ալկոհոլի ազդեցության տակ չի եղել, սակայն, երբ մարդ ամբողջ գիշեր չի քնում ավտոմատ ալկոհոլ օգտագործած մարդու տպավորություն է թողնում, նշեց, որ ինքը հարբած չի եղել, իսկ առհասարակ ալկոհոլ օգտագործում է։ Երբ իր վերարկուի գրպանից հանել են դանակը և ասել են, որ պետք է թափվի, ինքն այդ ժամանակ ասել է «ինչ արած», այսինքն՝ ափսոսանքով է ասել և գնացել է դեպի «Դյութի Ֆրի»։ 2020 թվականին, երբ էլի իր մոտ չթույլատրվող իր է եղել, օդանավակայանում իրեն ասել են, որ դա չի թույլատրվում և տարել տվել են իրեն ճանապարհողներին։ Ինքը Արմենակին ասել է, որ 2020 թվականին այդպես է եղել, սակայն վերջինս իրեն որևէ բան չի ասել, իսկ դանակն արդեն նետել էին։ Դրանից հետո ինքը փորձել է համոզել, որ դանակը հետ վերադարձնեն, փորձել է համոզել, որ դա իր համար շատ կարևոր և թանկարժեք իր է, ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակը քմծիծաղով է արձագանքել իր ասածներին։ Ի պատասխան այն հարցին, թե Արմենակի քմծիծաղով արձագանքելը մեղադրյալի մոտ զայրույթ չի առաջացրել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինչքան էլ որ ինքը զայրանար հայհոյանք չէր հնչեցնի, և այն էլ սեռական բնույթի հայհոյանք։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի ասածից ստացվում է մի իրավիճակ, որ առանձնասենյակում ինքն Արմենակ Պողոսյանին որևէ բան չի ասել, սակայն վերջինս հարվածել է իրեն, մեղադրյալը պատասխանեց, որ որոշակի լարվածություն եղել է, իրենք միմյանց դիմաց՝ մոտ երեք սանտիմետր հեռավորության վրա, միմյանց աչքերի մեջ նայելով, կանգնած զրուցել են, ինքը ինչպես կարող էր նման իրավիճակում հայհոյել, երևի Արմենակն այդ լարվածությանը չի դիմացել, բացի այդ ինքը Արմենակին այդ ժամանակ համեմատել է մի կենդանու, մասնավորապես՝ անասունի հետ, ասել է, որ ինքը չի համապատասխանում այն պաշտոնին, որը զբաղեցնում է, քանի որ չունի այդ պաշտոնին համապատասխանող մարդկային հատկանիշներ, ավելի կոնկրետ Արմենակին ասել է անասուն, սակայն Արմենակին չի հայհոյել, այսինքն՝ մի քանի խորհուրդ է տվել, թե ինչպես պետք է Արմենակն աշխատանքի ընթացքում իրեն դրսևորի, իսկ այդ խորհուրդները նախքան առանձնասենյակ հեռանալը չի տվել, ինքը բառ առ բառ չի հիշում։ Սակայն, երբ ասել է, որ 2020 թվականին չթույլատրվող իրը հետ են վերադարձել, Արմենակը պատասխանել է, որ դա անհնար է, իսկ ինքը Արմենակին հակադարձել է, որ այդ ինչպես է ստացվում, որ երբ ինքը չէր ավագ աշխատակիցը դա հնարավոր էր, իսկ այժմ՝ ոչ, դրանից է երևի Արմենակն իրեն վատ զգացել, նաև հստակ հիշում է, որ նախքան առանձնասենյակ հեռանալը ինքը համեմատություններ չի արել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի ներկայությամբ զննվեց տեսագրությունը, որտեղ երևում էր, որ մի աղջիկ փաստաթղթով մոտենում է մեղադրյալին, մեղադրյալը արդյո՞ք հիշում է, թե այդ աղջիկն այդ ժամանակ իրեն ինչ է ասել, մեղադրյալը պատասխանեց որ ոչ, չի հիշում, ինքը կարծում է, որ հնարավոր է, որ այդ աղջիկն ընթացակարգն իրեն բացատրած լինի, սակայն ինքը լսած չլինի։ Ինքը չի հիշում, թե իրեն հարվածներ հասցնող մոտ 10 անձինք քաղաքացիական համազգեստով են եղել, թե ոչ, երբ իրեն հարվածներ են հասցրել, ինքն այդ ժամանակ շատ վատ վիճակում է եղել, սակայն իսկզբանե շատ վատ վիճակում չի եղել, առանձնասենյակից դուրս գալուց հետո է վատ վիճակում եղել։ Նշեց, որ չի զգացել այդ պահին, որ «Դրություն N4» է հայտարարվել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի օդանավակայանում գտնվելու ամբողջ ընթացքում ուղևորների հոսքը կամ ստուգումները նորմալ ընթացել են, թե ոչ, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ուշադրություն չի դարձրել։ Ինքը հստակ հիշում է, որ մեկ անգամ է հեռացել, գնացել է «Դյութի Ֆրի» ու հետ է վերադարձել։ Մինչև առանձնասենյակ հեռանալը իր հասցեին որևէ մեկը հայհոյանք չի հնչեցրել, սակայն Արմենակն իր հետ խոսել է ոչ նորմալ խոսելաձևով, չի կարող սակայն հիշել, թե ինչ է իրեն ասել, ինքը տոնայնությունից և պահելաձևից է հասկացել, թեև չի կարող ասել, թե ինչ է իրեն ասել Արմենակը, սակայն կարող է ասել, որ ոչ նորմալ խոսելաձևով է իր հետ խոսել։ Կարելի է ասել, որ իրենց միջև եղել է վիճաբանություն, որովհետև նույնիսկ իրեն թվացել է, որ 2020 թվականին չթույլատրվող իրը հենց Արմենակն է հետ վերադարձրել, հնարավոր է, որ Արմենակն էլ դա հիշած լինի։ Երբ Արմենակը իրեն ասել է, որ անհնար է, որ ինչ-որ մեկը 2020 թվականին չթույլատրվող իրը հետ վերադարձրած լինի իրեն ճանապարհողին, այսինքն՝ ինչ-որ մեկը չթույլատրվող իրը անձամբ տարած և հետ վերադարձրած լինի։ Ի պատասխան այն հարցին, որ վկաները բոլորը ասել են, որ մեղադրյալը մինչև առանձնասենյակ հեռանալը հայհոյանքներ է հնչեցրել, դա ինչով է պայմանավորված, հնարավոր է, որ վկաները իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք են տվել կամ հնարավոր է, որ վերջիններս շփոթված են եղել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ այո վկաների հայտնածը իրականությանը չի համապատասխանում կամ հնարավոր է, որ վերջիններիս ասել են, թե ինչ բովանդակության ցուցմունք տան։ Ի պատասխան այն հարցին, որ հնարավոր է, որ մեղադրյալը հայհոյել է, ուղղակի այնպիսի հոգեբանական վիճակում է եղել, որ չի հիշում, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ոչ, ինքը նման բան չէր անի։ Ի պատասխան այն հարցին, որ այդ դեպքում այդ ամենի նպատակը որն էր, Նշեց, որ ինքը և Արմենակ Պողոսյանը միմյանց չեն ճանաչել նախկինում, սակայն ինքը հաճախ է Հայաստանի Հանրապետություն եկել և գնացել, սակայն չի նկատել, որ իր այդքան գնալ-գալու ընթացքում որևէ խնդիր առաջանա։ Նշեց, որ իրեն չեն հայհոյել, այլ միանգամից հարվածել են, իրեն թվում է, որ Արմենակ Պողոսյանն ուղղակի այդ լարված իրավիճակից հարվածել է, այսինքն՝ ինքն առանձնասենյակում անպատվել է Արմենակին, իսկ իրեն առանձնասենյակ տանելու նպատակը երևի եղել է այն, որ Արմենակը չի ցանկացել աշխատակիցների ներկայությամբ իր հետ զրուցել կամ էլ իրոք ցանկացել են իրեն ևս մեկ անգամ ստուգել, սակայն այդպես էլ չեն ստուգել։ Ինքը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա։ Ի պատասխան այն հարցին, որ եթե մեղադրյալը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա կամ եթե մինչ առանձնասենյակ հեռանալը ինքը չի հայհոյել Արմենակ Պողոսյանին, այդ դեպքում որն է եղել մեղադրյալին առանձնասենյակ տանելու նպատակը, մեղադրյալը պատասխանեց, որ հնարավոր է, որ Արմենակը իրեն վատ է զգացել, օրինակ՝ որ աշխատակիցների ներկայությամբ է այդ զրույցը ընթացել կամ խոսակցության տոնայնությունից, սակայն ինքն այդ ժամանակ հաստատ հայհոյանք չի օգտագործել, բացի այդ ինքը զղջում է կատարվածի համար, նույնիսկ որոշել է գնալ օդանավակայան և այնտեղ գտնվող կին աշխատակիցներից ներողություն խնդրել, վերջիններիս ծաղիկ նվիրել։ Ինքը անհատական զննման սենյակում հաստատ հայհոյանքներ հնչեցրել է, հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ զննման սենյակում հնչեցված հայհոյանքները պետք է, որ կանանցից ոչ ոք լսած չլիներ, քանի որ զննման սենյակի դուռը փակ է եղել, համենայն դեպս այդ մասին մեղադրյալն իր ցուցմունքում հայտնել է, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել և հնարավոր է, որ միջանցքից կին աշխատակիցներից լսած լինեն, ինքը միանշանակ պնդում է, որ մինչ այդ հայհոյանք չի հնչեցրել։ Այն հանգամանքը, որ վկաները հայտնում են, որ ինքը մինչ զննման սենյակ գնալն էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել, ապա ինքը կասի, որ վկաներն ուղղակի իրենց վերահսկիչների խնդրանքն են կատարում, անհնար է, որ մինչ զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ հեռանալը ինքը հայհոյանքներ հնչեցրած լինի։ Իրականում ինքը չի լսել, որ իրեն առաջարկել են օրինակ՝ դանակը ուղեբեռ հանձնել կամ հանձնել իրեն ճանապարհողներին և այլն, իսկ պարզաբանման համար նախատեսված փաստաթղթեր այնտեղ չի նկատել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ տեսագրության մեջ երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա, բացի այդ էլ երկու վկա ցուցմունք են տվել, որ պարզաբանել են մեղադրյալին, որ կարող է դանակը փոխանցել հարազատներին կամ հանձնել ուղեբեռ կամ էլ ակտ կազմվի և մեղադրյալը վեց ամիս անց գա և վերցնի դանակը, այսինքն՝ տեսագրությունում երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա և բացի այդ վկաների ցուցմունքները խոսում են այն մասին, որ հնարավոր է այդ փաստաթուղթ բերել են և մեղադրյալին պարզաբանել են, ինչ կասի մեղադրյալն այդ մասին, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չի լսել նման բան։ Նշեց, որ ինքը մեկ անգամ գնացել է «Դյութի Ֆրի» և հետ է վերադարձել ու էլ չի գնացել, այսինքն՝ մեկ անգամ է գնացել։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Արմենակ Պողոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը մեկնման սրահում ժամը 06:00-ի սահմաններում ծառայություն է իրականացրել սեկցիայի հատվածում, այնուհետև մոտեցել է ուղևոր Կարենը, որի իրերը ռապիսկան սարքի միջոցով ստուգելու արդյունքում հայտնաբերել են դանակ, քանի որ դանակը չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով տեղափոխել, իրենք Կարենին առաջարկել են, որ դանակը տանի հանձնի ուղեբեռ կամ տա իրեն ճանապարհողին կամ իրենք լրացնեն համապատասխան փաստաթուղթը և դանակը մնա իրենց մոտ, սակայն Կարենն առաջարկված տարբերակներից ոչ մեկին չի համաձայնվել և հեռացել է։ Այնուհետև հետ է վերադարձել և իրենցից պահանջել է հետ վերադարձնել դանակը, քանի որ դա իր պապիկից թողնված հիշատակ է, իր համար թանկ իր է, իրենք կրկին Կարենին բացատրել են, որ դա չի թույլատրվում տեղափոխել, սակայն Կարենն այդ ամենից բորբոքվել է, սկսել հայհոյանքներ հնչեցնել, բարձր գոռգոռալ, այդտեղից էլ սկսվել է վիճաբանությունը։ Երբ Կարենը հեռացել է, գնացել է մոտ 15 մետր, այնուհետև հետ է վերադարձել։ Հայհոյանքները հնչել են անձնապես իր հասցեին, բացի այդ Կարենը նաև վերացական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել, ինքը չի կարող րոպեով ասել, թե քանի րոպե է Կարենը հայհոյանքներ հնչեցրել։ Տարածքում այդ պահին եղել են 5 հոգի աշխատակիցներ, եղել են «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցներ, երևի 10 հոգուց ավել անձ է եղել։ Ինքը հայհոյանքները զսպելու համար որևէ խոսք չի ասել Կարենին, իհարկե, նկատողություն արել են, ասել են, որ չգոռա, բացի իրենից այլ անձինք ևս կան տարածքում, պետք չէ հայհոյանքներ հնչեցնել։ Կարծում է, որ Կարենը սթափ վիճակում չի գտնվել, քանի որ իրենք չեն կարողացել վերջինիս կառավարել, ինքը ոչ սթափ ասելով նկատի ունի, որ Կարենը ալկոհոլի ազդեցության տակ է եղել։ Հայհոյանքները դադարել են վիճաբանությունով և հրմշտոցով, վիճաբանությունը եղել է իր և Կարենի միջև։ Երբ Կարենին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ ուղեբեռը զննելու ժամանակ առաջացել է վիճաբանություն։ Իրենց Կարենին առանձնասենյակ տանելու պատճառը այն է եղել, որ վերջինս իրենց հարց է ուղղել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի էլի իրեր ունի, եթե կարող են դա էլ գտնեն, այդ արտահայտությունից հետո զննության համար Կարենին տարել են առանձին սենյակ։ Երբ Կարենը իրենց ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ բացի դանակից այլ իրեր էլ կան, վերջինս հայհոյանքներ հնչեցրել է թե՛ այդ արտահայտությունն անելուց առաջ և թե՛ հետո, այդ ամբողջ ժամանակահատվածում հայհոյանքներ է հնչեցրել Կարենը, հայհոյանքները առաջնահերթ ուղղված են եղել իրեն, իսկ հետո վերացական բնույթ են կրել։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց աշխատանքային գործունեությունը և անդորրը խանգարվել է։ Իր կողմից փոխադարձ հայհոյանքներ չի հնչեցվել, իր մոտ աղջիկներ են աշխատում և ինքն իրեն թույլ չէր տա, թեկուզ պատասխանելու համար, հայհոյանք հնչեցնել, այդ ընթացքում նաև ուղևորներ են եղել տարածքում, բնականաբար, ուղևորների անդորրը ևս խանգարված կլինի, եթե օրինակ՝ միջավայրում անախորժություն է լինում, ապա տվյալ միջավայրում գտնվող անձի կամ անձանց անդորրը, բնականաբար, խանգարվում է։ Նշեց, որ զննության սենյակում կրկին իրականացվել է ուղեբեռի զննություն, այդտեղ ևս հնչել են հայհոյանքներ, հրմշտոցներ, մասնավորապես՝ ինքը և Կարենն են հրմշտել միմյանց, քանի որ Կարենը չի թողել իրենք պայուսակը բացեն։ Առաջինն իրեն Կարենն է հարվածել, որին ի պատասխան ինքն է հարվածել, մասնավորապես՝ գլխով հարվածել է Կարենի քթի հատվածին։ Ինքը վստահաբար նշում է, որ Կարենն է առաջինը հարվածել իրեն, իսկ հարվածը ուղեկցվել է մեղադրյալի կողմից հայհոյանքներով, ինքը զննության սենյակում ևս հայհոյանքներ չի հնչեցրել, ոչ մի տեղ հայհոյանքներ չի հնչեցրել։ Կարենի կողմից հնչեցված հայհոյանքները եղել են սեռական բնույթի։ Նշեց, որ իրեն թվում է, որ Կարենն ալկոհոլի ազդեցության է եղել, որովհետև երբ մարդուն նայում է, հասկանում է, որ վերջինս խմած է, դա իր կարծիքն է, չի հիշում ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։ Կարենը միանգամից չի հայհոյել, սկզբից երբ իրենք դանակը հայտնաբերել են Կարենն այդ ժամանակ չի հայհոյել, գնացել հետ է վերադարձել, նորից փորձել է իրենց համոզել, որ դանակը իր հետ տանի, սակայն իրենք ասել են, որ չի կարող իր հետ տանել, այդ ժամանակ Կարենն իր տոնը բարձրացրել է, սկսել է գոռալ, բնականաբար, իրենք այդ ժամանակ փորձել են հանգստացնել Կարենին, սակայն վերջինս այդ ժամանակ հայհոյել է, այսինքն հայհոյել է դանակն իրեն չվերադարձնելուն ի պատասխան, իր համար նույնպես զարմանալի է, որ Կարենը դրա համար սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Այնուհետև Կարենը երկրորդ անգամ հայհոյանքներ է հնչեցրել անհատական զննության համար նախատեսված առանձնասենյակում, իսկ մինչ զննման սենյակ հասնելը այդ ժամանակահատվածում ևս հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Նշեց, որ մոտավոր 2 րոպե է տևել հայհոյանքներ հնչեցնելու ընթացքը կամ ավելի շատ։ Զննության համար նախատեսված առանձնասենյակում եղել են ինքը և Կարենը, այլ անձինք սենյակում չեն եղել, սակայն առանձնասենյակի դռան դիմաց եղել են անձինք։ Այլ անձինք, ովքեր որ հայհոյանքները լսած կլինեն վկաներն են, ովքեր ըստ պաշտոնի իր ենթականերն են։ Բնականաբար, դեպքի վերաբերյալ իրենք իրենց մեջ քննարկումներ արել են, եթե ինչ-որ միջադեպ է լինում, բոլորն էլ քննարկում են, այսինքն՝ պետ և ենթականեր քննարկումներ եղել են, սակայն դա եղել է ոչ մինչև հարցաքննությունը, նույն դեպքի օրն են քննարկումները եղել։ Ինքը նախքան հարցաքննվելը ոստիկանությունում է եղել, նստած է եղել ոստիկանությունում։ Նշեց, որ մեկ ժամ սպասել է ոստիկանությունում, հետո հարցաքննվել է, այլ գործողություն չի իրականացվել։ Եթե ամփոփենք իր ցուցմունքը, ապա կստացվի, որ ինքն իր աշխատանքային պարտականություններն է իրականացնելիս եղել, երբ ձեռքի ուղեբեռով մոտեցել է մեղադրյալը, ուղեբեռի մեջ հայտնաբերվել է դանակ, որը տեսել են համապատասխան սարքի միջոցով, այնուհետև իրենք հանել և վերցրել են դանակը, մեղադրյալին առաջարկել են կամ ուղեբեռ հանձնել դանակը կամ տալ իրեն ուղեկցող անձին կամ համապատասխան ակտ կազմվի և վեց ամիս ժամկետով դանակը մնա իրենց մոտ, սակայն մեղադրյալը որևէ տարբերակի չի համաձայնվել։ Նման դեպքում իրենք հայտնաբերված ապրանքը ոչնչացնում են, այդ ընթացքում հայհոյանքներ չի հնչել, ուղղակի խոսակցություն է եղել իրենց միջև, սակայն մեղադրյալը հեռացել է և այնուհետև հետ է վերադարձել և այդ ժամանակ սկսվել են հայհոյանքները, հայհոյանքների ընթացքը տևել է 2-3 րոպե, այսինքն՝ հայհոյանքները սկսվել են այն ժամանակ, երբ մեղադրյալը որևէ կերպ չի կարողացել հետ ստանալ դանակը։ Սկզբնական հայհոյանքները իր անձին են ուղղված եղել, քանի որ ինքն է եղել մեղադրյալի հետ անմիջապես խոսակցություն վարողը, և քանի որ ինքը տեսել է, որ տեսուչը չի կարողանում համոզել մեղադրյալին, ուստի ինքն է մոտեցել Կարենի հետ խոսելու համար։ Այդ ժամանակ է Կարենին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչու է անձամբ վկան միայնակ գնացել զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ, վկան պատասխանեց, որ զննության համար նախատեսված առանձնասենյակը շատ փոքր է, այդտեղ երկու հոգի հազիվ է կանգնում, ինքն էլ որոշել է անձամբ ստուգել մեղադրյալի պայուսակը։ Նշեց, որ որևէ անհատական խնդիր իր ու Կարենի միջև չի եղել, ինքը նույնիսկ Կարենին չի էլ ճանաչել, իսկ անձնական խնդիր այնքանով է առաջացել, որ Կարենն իրեն ուղղված անձնական բնույթի հայհոյանք է հնչեցրել, սակայն ինքը վերջինիս չէր վիրավորել, իսկ Կարենի վրդովմունքը բացառապես պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ դանակը իրեն չեն վերադարձրել, իսկ հայհոյանքները հնչեցվել են բարձրաձայն։ Քանի որ ինքը հետո այդտեղից իրենց ծառայության պետի հետ օդանավակայանի ոստիկանություն է գնացել, ուստի չգիտի, թե իրենց աշխատանքային բնականոն գործընթացը, երբ է վերականգնվել, իսկ Կարեն Խանզադյանը չգիտի, թե ինչպես է ոստիկանություն գնացել։ Վիճաբանությունն ավարտվել է հրմշտոցով, այնուհետև իրենք զննության առանձնասենյակից դուրս են եկել, այնտեղ ինքը «Դրություն N4» է հայտարարել, քանի որ նման անախորժ իրավիճակներում «Դրություն» է հայտարարվում, դրանից հետո ինքը տարածքից գնացել է։ Այն, որ Կարեն Խանզադյանը ալկոհոլ օգտագործած վիճակում է եղել, դա իր կարծիքն է, սակայն չի հիշում ալկոհոլի հոտ զգացել է վերջինիս վրայից, թե ոչ։ Նշեց, որ դա իր կարծիքն է, որ նման անախորժ իրավիճակը ուղևորներին դուր չէր գա, սակայն ուղևորները բնականոն հունով իրենց ստուգումն անցել են և նստել են ինքնաթիռ, տվյալ իրավիճակի ժամանակ դա ևս խաթարվել էր, իսկ իրավիճակից հետո բնականաբար չի խաթարվել, այսինքն՝ երբ ամեն ինչ հանդարտվել է այդ ժամանակ էլ ուղևորների հոսքը շարունակվել է։ Երբ «Դրություն» է հայտարարվում, սրահ մուտքը և ելքը, այսինքն՝ ուղևորների մուտքը, ստուգում դեպի մեկնման սրահ տեղի չի ունենում, տվյալ պահին մուտքը և ելքը փակվում է, հետո բացվում է։
Հաշվի առնելով, որ վկայի մինչդատական վարույթի և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքի միջև առկա է էական հակասություն, հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը՝ առկա հակասության մասով, որպիսի միջնորդությունը Դատարանի կողմից բավարարվեց և հրապարակվեց վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը միայն առկա հակասության մասով, համաձայն որի․
-2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, վկայի դատավարական կարգավիճակում Արմենակ Պողոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...)Կարեն Խանզադյանը գտնվել է ոգելից խմիչք օգտագործած վիճակում, քանի որ ալկոհոլի հոտ է զգացել նրա վրայից նրա հետ զրուցելիս(...)»:
Վկան մինչդատական և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև առկա հակասության մասով հայտնեց, որ եթե նախաքննության ընթացքում նշել է, որ ինքը ալկոհոլի հոտ է զգացել մեղադրյալի վրայից, ուրեմն այդպես է եղել, քանի որ այդ ժամանակ իր հիշողությունը շատ թարմ է եղել, հիմա բավականին ժամանակ է անցել, ուստի ինքը մոռացել է։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ․թ․ 36-38)
Վկա Ռոբերտ Ղահրամանյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել իրենց զննման գոտում, քանի որ մեղադրյալի ուղեբեռում հայտնաբերվել է դանակ, որն անթույլատրելի է, որից հետո իրենց աշխատակցի կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել է, որ դա չթույլատրվող իր է, այնուհետև առաջարկվել է, որ կարող է դանակը ուղեբեռ հանձնել կամ օրինակ համապատասխան ակտ կազմվի և դանակը մնա իրենց մոտ, բոլոր հնարավոր տարբերակներն առաջարկվել են մեղադրյալին, սակայն վերջինս չի համաձայնվել։ Հետո մեղադրյալը հեռացել է, երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել, էլի իրենք բացատրել են, պարզաբանել են, որ չի թույլատրվում, առաջարկել են ամենալավ տարբերակը, որ ակտ կազմեն և եթե դանակը մեղադրյալի համար այդքան կարևոր իր է, վեց ամիս անց կարող է գալ, և իրենց մոտից հետ վերցնել դանակը։ Երբ երկրորդ անգամ կրկին հետ է վերադարձել մեղադրյալը արդեն մի փոքր բորբոքված է եղել, ցանկացել է իր հետ տանել դանակը, սակայն իրենք չեն թույլատրել, խոսակցությունը սկսել է բորբոքվել ու այդտեղից առաջացել է վեճ, հետո մեղադրյալը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այսինքն այնպես է խոսել կարծես ուղեբեռում այլ չթույլատրվող իր ևս կա, այդ պատճառով մեղադրյալին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ, որպեսզի նորից ստուգեն, հետո լեզվակռվի է վերածվել այդ ամենը։ Չի հիշում մեղադրյալը քանի անգամ է գնացել և հետ վերադարձել, սակայն առաջին անգամ, երբ բացատրել են, որ դանակը չի թույլատրվում, վերջինս գնացել է, այնուհետև երկրորդ անգամ զայրացած հետ է վերադարձել և իրենք մարդկայնորեն փորձել են կրկին պարզաբանել, որ դանակը չի թույլատրվում տանել։ Այդ ժամանակահատվածում հայհոյանք հնչեցվել է մեղադրյալի երկրորդ անգամ զայրացած վերադառնալու ժամանակ, հայհոյանքները եղել են բարձրաձայն, հասցեագրված են եղել Արմենակին, հետո վերացական բնույթի հայհոյանքներ են հնչեցվել։ Երբ տարել են անհատական զննման սենյակ այդ ժամանակ ևս հայհոյանքներ են հնչեցվել, առաջին անգամ, երբ մոտեցել է մեղադրյալը ոչինչ տեղի չի ունեցել, հայհոյանքներ չի հնչեցրել, իսկ երբ երկրորդ անգամ է հետ վերադարձել արդեն բորբոքված է եղել և այդ ժամանակ հնչեցրել է հայհոյանքներ։ Չի կարող հստակ պատասխանել, թե այդ ժամանակահատվածում քանի հոգի մարդ է եղել տարածքում, բնականաբար աշխատակիցներ եղել են, բացի այդ զննման կետը այնպիսի վայր է, որ այնտեղ միշտ մարդ է լինում՝ թե՛ ուղևորները, թե՛ աշխատակիցները և թե՛ իրենք, անհնար է, որ այնտեղ մարդ չլինի։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց ընդհանուր գործունեությունը խաթարվել է։ Նշեց, որ մեղադրյալն իր ուղեբեռով ուղեկցվել է անհատական զննման սենյակ, հետո ինքը հետ է վերադարձել զննման կետ, այդ ընթացքում հրմշտոց է սկսվել, որից հետո զննման սենյակի դուռը բացվել է, հայտարարվել է «Դրություն N4», որից հետո անվտանգության աշխատակիցներն են եկել, այսինքն՝ հրմշտոցը սկսվել է զննման սենյակից։ Ինքը չի կարող հիշել, թե դեպքից որքան ժամանակ հետո է ինքը հարցաքննվել։ Մեղադրյալը բորբոքվել է, քանի որ իրենք դանակը չեն վերադարձրել վերջինիս, ասել են, որ չի թույլատրվում։ Հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, իսկ ինքն անձամբ չի կարող գնահատել, թե մեղադրյալն այդ պահին ադեկվատ վիճակում է եղել, թե ոչ, թեև մոտիկից շփվել է վերջինիս հետ, չգիտի ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։ Նշեց, որ Արմենակ Պողոսյանն իրենց ավագն է, իսկ ինքը զննող տեսուչ է հանդիսանում, այսինքն՝ գործնական հարաբերությունների մեջ է գտնվում Արմենակ Պողոսյանի հետ։ Նշեց, որ դեպքից հետո դեպքի վերաբերյալ քննարկումներ եղել են, մինչև հարցաքննությունը ունեցած քննարկումների մասով կասի, որ բոլորն էլ չեն ցանկանա, որ առօրյայում նման դեպքեր լինեն, չեն ցանկանա, որ նման խնդիրներ առաջանան ուղևորների հետ, մանավանդ որ իրենց աշխատանքը դժվար է, սա է եղել քննարկումների բովանդակությունը, իրենց քննարկումն այն է եղել, թե ինչու այսպիսի բան եղավ, այսինքն՝ ափսոսանք են հայտնել, ինքը չի հիշում կոնկրետ Արմենակի հետ է քննարկումը եղել, ավելի ճիշտ՝ քննարկումները կոնկրետ անձի հետ չեն եղել, այլ իրենք ընդհանուր աշխատակիցներով քննարկում են ունեցել։ Կոնկրետ իրեն Կարենի կողմից վիրավորանք չի հասցվել, իսկ վերացական հայհոյանքները չի կարող ասել, թե ում էին վերաբերվում, համենայն դեպս ինքը չի ցանկանում վերացական բնույթի հայհոյանքները վերագրել իրեն, չի կարող ասել, թե ում են ուղղված եղել վերացական հայհոյանքները։ Ինքը չի հիշում, թե տարածքում հայհոյանքների հնչեցման ընթացքում ուղևորներ եղել են, թե ոչ, սակայն քանի որ զննման կետ է, բնականաբար, ուղևորներ եղած կլինեն։ Խիստ մոտավոր կարծում է, որ հայհոյանքները մոտ 30 րոպե տևած կլինի։ Հայհոյանքները սկսվել են մեղադրյալի երրորդ անգամ հետ վերադառնալուց հետո, այսինքն՝ հայհոյանքները սկսվել են այն ժամանակ, երբ մեղադրյալը ցանկացել է հետ ստանալ դանակը, սակայն իրենք չեն վերադարձրել, այսինքն՝ իրեն պատկանող իրը իրենք վերցրել են, ինչն էլ դժգոհություն է առաջացրել մեղադրյալի մոտ։ Նշեց, որ երկրորդ կամ երրորդ անգամ Արմենակն է մոտեցել, որ մեղադրյալի հետ զրուցի կամ կարգը պարզաբանի վերջինիս, այդ ընթացքում Արմենակն այլ տոնով չի զրուցել մեղադրյալի հետ, օրը 5000-6000 ուղևոր է անցնում և իրենք ցանկացած մարդու նկատմամբ իրենց բարեվարքության սահմանի մեջ են պահում, չէր կարող լինել այնպես, որ Արմենակը ցանկանար կամ ստեղծեր նման իրավիճակ։ Երբ Արմենակը եկել է մեղադրյալի հետ խոսելու այդ պահին հայհոյանքներ հնչել են, այսինքն՝ Արմենակն էլ է մոտեցել և պարզաբանել մեղադրյալին, սակայն մեղադրյալը ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ միայն դանակ չէր, ու այդտեղից սկսվել են հայհոյանքները, ինքը չի հիշում զննման սենյակ տանելու ժամանակ հայհոյանքներ հնչել են, թե ոչ, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ են հնչել։ Ինքը, երբ նշեց կես ժամ նկատի ուներ ընդհանուր դեպքի տևողությունը, իսկ «Դրություն N4»-ը պահպանվել է մոտավորապես մեկ ժամ, հստակ չի կարող ասել։ Այդ ամենը տեղի է ունեցել համարյա «Դյութի Ֆրի» մտնելու հատվածում։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ հայհոյանքները լսելի են եղել «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցների համար, վկան պատասխանեց, որ հայհոյանքները հնչել են բարձրաձայն և այո լսելի կլինեին տարածքում գտնվող անձանց համար։ Արմենակը և Կարենը անհատական զննման սենյակից դուրս են եկել հրմշտոցով, կոնկրետ մեկը մյուսին հարվածելու պահին ինքն այդտեղ չի եղել և չի տեսել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե մեղադրյալն առաջին անգամ հայհոյել է դանակը աղբամանը գցելուց հետո, թե Արմենակի հետ հարաբերության ժամանակ է հայհոյել, վկան պատասխանեց, որ առաջին անգամ, երբ մեղադրյալն անցել է այդ ժամանակ արդեն դանակը վերցվել է, այսինքն՝ այդ պահին չի հայհոյել, ինքը չի նշել, որ մեղադրյալը դանակը գցելուց հետո անմիջապես հայհոյել է, երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել կրկին բացատրել են, որ չի թույլատրվում, երկրորդ կամ երրորդ անգամ է սկսվել խոսակցությունը Արմենակի և մեղադրյալի միջև, իսկ իսկզբանե դանակը վերցվել է մեղադրյալի մոտից, այսինքն՝ մեղադրյալի անցնելուց արդեն դանակը վերցվել է։ Ի պատասխան այն հարցին, որ երբ վերցրել են դանակը և մեղադրյալը երրորդ անգամ հետ է վերադարձել, Արմենակը սկսել է բացատրել, որ չի թույլատրվում և այդ ժամանակ Կարենը սկսել է հայհոյել, այդ ժամանակ դանակը աղբամանը գցված է եղել, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ այո, վաղուց դանակը գցված է եղել աղբամանի մեջ։ Այսինքն՝ հայհոյանքը սկսվել է այն ժամանակ, երբ Կարենը փաստացի խոսակցություն է ունեցել Արմենակի հետ։ Նշեց, որ աղբարկղը դա այն վայրն է, որտեղ իրենք գցում են ուղևորների մոտից հայտնաբերված և չթույլատրվող իրերը, ինքը հենց աղբարկղ չէ, այսինքն՝ եթե ցանկանան ինչ-որ բան այդտեղից հետ վերցնել, ապա կարող են բացել և հետ վերցնել։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Նորայր Մեհրաբյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը սեկցիայի երկրորդ համարում է կանգնում, իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ Կարենը մոտեցել է իրեն, ինքը վերջինիս ասել է, որ գոտի, ժամացույց հանի, հետո Կարենն անցել է հաջորդ գոտի, իսկ ինքն անցել է իր աշխատանքին։ Այնուհետև իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ նկատել է, որ իր գործընկերները Կարենի մոտ դանակի նմանվող իր են տեսել ու փորձում են գտնել և երկրորդ անգամ ստուգելուց հետո արդեն հայտնաբերել են դանակը, քանի որ դանակը վեց սանտիմետրը գերազանցել է, ուստի այն չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով անցկացնել, այդ ամենն ընդամենը իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ տեսել է։ Բացի այդ իրենք հատուկ փաստաթուղթ ունեն, որտեղ նշված է, թե ինչ իրավունքներ ունի ուղևորը, մասնավորապես՝ ուղևորն իրավունք ունի հետ գնա և դանակը վերադարձնի իրեն ճանապարհողին կամ կարող է չթույլատրվող իրը թողնել իրենց բեռների համար նախատեսված վայրում կամ կարող է թողնել ուղեբեռ, եթե ուղևորը բոլոր տարբերակներից հրաժարվում է, ապա իրենք դանակը վերցնում են և դեն են նետում։ Ինքը նկատել է, որ տղաները բոլոր հնարավոր տարբերակները առաջարկում են, սակայն Կարենը հրաժարվում է, ուստի տղաները վերցրել են դանակը։ Հետո նկատել է, որ Կարենը հեռացել է, այնուհետև կրկին հետ է վերադարձել ու արդեն նկատել է, որ բարձր տոնով խոսակցություն է ընթանում իրենց աշխատակիցների ու Կարենի միջև, հետո խոսակցության տոնայնությունն ավելի է բարձրացել, արդեն վիճաբանության էր վերածվում և Կարենին ուղեկցել են անհատական զննման սենյակ, այդ ժամանակ ինքը խնդրել է, որ աշխատակիցներից մեկը իրեն փոխարինի, որպեսզի գնա օգնի և հասկանա, թե ինչ է այնտեղ կատարվում։ Երբ գնացել է անհատական զննման սենյակ արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, Արմենակն այդ ժամանակ հարված է հասցրել Կարենին, ինքն էլ այդ ժամանակ բռնել է վերջինիս, որ կռիվը հանդարտեցնի մինչև դեպքի վայր կմոտենային անվտանգության աշխատակիցները, հետո օդանավակայանում տագնապ են հայտարարել։ Երբ Կարենը վերադարձել է և սկսել է բարձրաձայն խոսել, այդ ժամանակ արդեն Կարենի կողմից լսվել են հայհոյանքներ, ինքը թեև սեկցիայի վերջում է կանգնած եղել, սակայն հայհոյանքները իր մոտ ևս լսվել են, հայհոյանքներն ուղղված են եղել Արմենակին կամ ուղղված են եղել իրենց ընդհանուր աշխատանքին, այդ ամենից հետո Կարենին հրավիրել են անհատական զննման սենյակ։ Իսկ անհատական զննման սենյակ հրավիրելու պատճառն այն է եղել, որ Կարենը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այդ պատճառով իրեն հրավիրել են անհատական զննման սենյակ, որ զննության ենթարկեն։ Անհատական զննման սենյակ տանելուց հետո ևս Կարենի կողմից շարունակվել են հայհոյանքներ հնչեցվել, նույնիսկ տեսագրությունում երևում է, թե ինքն ինչպես է Կարենի բերանը ձեռքով փակել, որ հայհոյանքներ չհնչեցնի, նաև վերջինիս հորդորել է, որ դադարեցնի հայհոյանքները։ Մինչև անհատական զննման սենյակ գնալը սեկցիայում եղել են ուղևորներ, իսկ այլ ծառայության աշխատակիցների ինքը չի նկատել, իսկ անհատական զննման սենյակում բացառվում է, որ ուղևորները լինեին, այդտեղ եղել են ինքը և Ռոբերտը։ Նշեց, որ ինքը և Արմենակ Պողոսյանը պետ-ենթակա հարաբերությունների մեջ են գտնվում, Արմենակն իր ավագն է հանդիսանում, չի կարող հիշել, թե դեպքից որքան ժամանակ հետո է հարցաքննվել, երևի մեկ-երկու ամիս հետո է հարցաքննվել, մինչև հարցաքննվելը ինչ-որ քննարկումներ դեպքի վերաբերյալ եղել են, քանի որ շատ մարդ է իմացել դեպքի մասին։ Նշեց, որ հայհոյանքների ժամանակ ուղևորների մեծ հոսք թեև չի եղել, բայց ուղևորներ եղել են, իսկ երբ տագնապի ազդանշանը միացվել է նաև ուղևորների հոսքն է դադարել որոշ ժամանակ։ Հայհոյանքներն ուղղված են եղել Արմենակ Պողոսյանին և ընդհանուր իրենց ծառայությանը, անձնապես իրեն ուղղված հայհոյանքներ չի եղել։ Ինքը չի կարող ասել, թե ինչ խոսակցություն է եղել, որից հետո Կարենը սկսել է հայհոյել, քանի որ ինքը գտնվել է սեկցիայի սկզբի հատվածում և այդտեղից միայն տեսանելի է եղել, սակայն ոչ լսելի, բացի այդ էլ ինքն իր աշխատանքն է իրականացնելիս եղել, ուստի ուշադիր չի եղել, թե ինչ են խոսում տղաները Կարենի հետ։ Նշեց, որ իրենց առօրյայում Կարենի նման ուղևորներ շատ են հանդիպում և իրենք իրենց աշխատանքից ելնելով մշտապես հանգստացնում են ուղևորներին։ Նշեց, որ, այնուհետև սկսվել են ձայները բարձրանալ, ինքը հիշում է, որ Կարենն ասել է, որ այդ դանակն իրեն հարազատ մարդուց թողնված հիշատակ է։ Նշեց, որ հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, քանի որ իրենք իրավունք չունեն ուղևորներին հայհոյել։ Մինչև հարցաքննվելը չի հիշում տեսանյութ դիտել է, թե ոչ, սակայն տեսանյութ դիտել է քննիչի մոտ հարցաքննվելու ժամանակ, սակայն չի կարող հիշել հարցաքննությունից առաջ է տեսանյութը դիտել, թե հարցաքննությունից հետո։ Երբ ինքը գնացել է անհատական զննման սենյակ և բացել է դուռը արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, ինքը չի տեսել Կարենը հարվածել է Արմենակին, թե ոչ, սակայն տեսել է, որ Արմենակն է հարվածել Կարենին, այսինքն Արմենակը Կարենին հարվածելուց հետո դուրս է եկել անհատական զննման սենյակից, իսկ վերջինիս հետևից փորձել է դուրս գալ Կարենը, սակայն ինքը բռնել է Կարենին ու մյուս կողմ է տարել և քանի որ այդ պահին Կարենը հայհոյանքներ է հնչեցրել, ուստի ինքը ձեռքով փակել է վերջինիս բերանը, այսինքն՝ հրմշտոցից հետո է Կարենի բերանը փակել։ Կարծում է, որ մոտ 2-3 րոպե հայհոյանքներ է հնչեցրել մեղադրյալը, սակայն ընդհատումներով։ Ի պատասխան այն հարցին, որ Արմենակի հետ խոսակցություն ունենալուց հետո մինչև զննման սենյակ հեռանալը Կարենն էլի է հայհոյել, թե ոչ, թե Կարենը հայհոյել է օրինակ Արմենակի հետ խոսելու ժամանակ և զննման սենյակում, վկան պատասխանեց, որ հարցին հստակ չի կարող պատասխանել, քանի որ չի հիշում։ Եթե իր ցուցմունքն ամփոփենք, ապա կստացվի, որ հայհոյանքներ սկսել են հնչել, երբ մեղադրյալը սկսել է զրուցել Արմենակի հետ, այսինքն՝ այն ժամանակ, երբ մեղադրյալն երկրորդ անգամ կրկին վերադարձել է և տղաները կրկին փորձել են վերջինիս բացատրել, որ դանակը չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով անցկացնել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե հնարավոր է, որ վկայի գործընկերների կողմից այլ արտահայտություններ են հնչեցվել, որից մեղադրյալը բորբոքվել է, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ ինքը հստակ չի լսել զրույցը, երբ խոսակցության տոնը բարձրացել է այդ ժամանակ է ինքը լսել, սակայն ճանաչելով Արմենակին և Ռոբերտին՝ ինքը չի կարծում, որ իրենք ուղևորին անձնապես վիրավորեին։ Նշեց, որ երկրորդ անգամ, երբ մեղադրյալը վերադարձել է վերջինիս կողմից հնչեցվել են հայհոյանքներ, այսինքն՝ հայհոյանքները հնչել են այն հատվածում, որտեղ դրված է զննման սարքը և դրանից անմիջապես հետո «Դյութի Ֆրիի» տանող հատվածն է, իսկ ինքը զննման սարքից առաջ է կանգնած եղել, այսինքն՝ հսկել է ուղևորահոսքը, թեև հեռու է կանգնած եղել, սակայն լսել է հայհոյանքները, որոնք և՛ անհասցե էին, և՛ վերաբերվում էին իրենց ծառայությանը, և՛ անձնապես ուղղված են եղել Արմենակին, մասնավորապես՝ սեռական բնույթի հայհոյանքներ են եղել՝ ինքնասիրությանը վերաբերող։ Նշեց, որ զննման սենյակը մոտավորապես 7-10 մետր հեռավորության վրա է գտնվում ստուգման կետից, այդ ընթացքում ուղևորահոսք եղել է, թեև ոչ շատ, սակայն եղել է, և այդ հայհոյանքները, բնականաբար, լսելի են եղել նաև ուղևորների համար։ Ի պատասխան այն հարցին, թե վկան ինչ հայտնել է քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ և ինչ հայտնեց այժմ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ հնարավոր է, որ այդ ամենին ականատես եղած չլինի, այլ այդ տվյալները հայտնի իր գործընկերների հետ ունեցած քննարկումների արդյունքում, վկան պատասխանեց որ ոչ, եթե ինքը մի բան հաստատ չիմանար, չէր ասի։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա Ժենյա Գրիգորյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը մեղադրյալին ճանաչում է որպես ուղևորի, վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է դանակ, որը չի թույլատրվում ուղեբեռով տանել։ Նշեց, որ իր աշխատանքի վայրից, այսինքն՝ այնտեղ որտեղ որ ինքը կանգնած է եղել զննման կետում, առաջարկել է մեղադրյալին դանակը հանձնել իրեն ճանապարհողին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է դանակը հետ վերցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է և ասել է, որ կարող են դանակը դեն նետել։ Այնուհետև մեղադրյալը հետ է վերադարձել և ասել է, որ բացի դանակից ինքն իր մոտ այլ իր ևս ունի, այդ ժամանակ արդեն վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի ստուգեն։ Դանակն իր կողմից չի հայտնաբերվել, ինքն ուղղակի մեղադրյալի պայուսակն է ստուգել, դանակը հայտնաբերվել է մոնիտորի միջոցով, իսկ իր կողմից դանակը հանվել է մեղադրյալի պայուսակից, այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է երեք տարբերակ, սակայն մեղադրյալը սկզբից ասել է որ ոչ, քանի որ դանակը իր համար թանկ իր է, այն հարազատ մարդուց է ստացել, հետո սկսել է բղավել, հայհոյել, որից հետո թողել և հեռացել է։ Նշեց, որ առաջին տարբերակը, որն առաջարկվել է մեղադրյալին, դա այն է եղել, որ կարող էր դանակը հանձնել իրեն ուղեկցող հարազատին, երկրորդ տարբերակը՝ պետք է դանակը դներ պայուսակի մեջ, իսկ պայուսակը հանձներ որպես ուղեբեռ, իսկ երրորդ տարբերակը պետք է ակտ կազմվեր, որից վեց ամիս անց մեղադրյալը կարող էր գալ և վերցնել դանակը, հավելեց, որ այդ պահին իր մոտ համապատասխան ակտի ձևը և բովանդակությունը եղել է, քանի որ իրենք ակտով են մոտենում բոլոր ուղևորներին, առանց ակտի իրենք ուղևորին չեն մոտենում։ Երբ մեղադրյալի մոտից դանակը վերցրել են իսկզբանե ակտը իրենց մոտ է եղել, իրենք երկու անգամ մեղադրյալին առաջարկել են բոլոր հնարավոր տարբերակները։ Չի հիշում, թե մեղադրյալը պայուսակը բացելու ժամանակ ինչ է ասել, սակայն հետո հիշում է, որ հայհոյել է, նույնիսկ ուղևորներն են զարմացած եղել։ Մեղադրյալը հեռացել է, այնուհետև չի կարող ասել, թե քանի րոպե անց հետ է վերադարձել, մինչև հեռանալը իրեն ոչ ադեկվատ է պահել, սակայն չի հայհոյել, հետ վերադառնալուց հետո արդեն իրեն շատ վատ պահել։ Ինքը չի կարող հիշել, թե մեղադրյալը ալկոհոլ օգտագործած է եղել, թե ոչ, շատ քիչ է շփվել մեղադրյալի հետ։ Հայհոյանքները հնչել են այն անձի հասցեին, որի հետ խոսել է մեղադրյալը, այսինքն՝ հայհոյանքներն իրենց ավագ աշխատակցին են ուղղված եղել, բացի այդ էլ մի ուղևոր նույնիսկ իրեն ասել է, թե ինչպես են հանդուրժում նման պահվածքը, որ իրենց աշխատանքի վայրում մարդիկ այսպես են իրենց պահում։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում բոլորը խառնվել են իրար՝ թե՛ իրենք և թե՛ ուղևորները։ Այնուհետև «Դրություն» է հայտարարվել, իսկ «Դրություն», հայտարարելուց հետո, ինքը տարածքում չի եղել, ուստի չի կարող ասել, թե առանձնասենյակից բղավոցներ կամ հայհոյանքներ հնչել են, թե ոչ։ Երբ «Դրություն», է հայտարարվել այդտեղ են եկել իրենց ղեկավարությունը, ոստիկանությունը, ինչ-որ չափով աշխատանքը կանգնեցվել է, թեև մուտքն ու ելքը չի փակվել, սակայն խուճապ է եղել։ Նշեց, որ «Դրությունը» մի քանի տեսակի է լինում, կոնկրետ դեպքում «Դրություն N4» է եղել։ Ինքը չի հիշում, թե դեպքը կոնկրետ, երբ է տեղի ունեցել, չի հիշում, թե երբ է հարցաքննվել, սակայն դեպքից ամիսներ անց է հարցաքննվել, հստակ օրը չի հիշում, բնականաբար, նախաքննության ընթացքում ավելի լավ է հիշել դեպքի մանրամասները, իսկ ժամանակն ինչքան շատ է անցնում, այնքան ավելի վատ է սկսում հիշել։ Նշեց, որ ճանաչում է Արմենակ Պողոսյանին, վերջինս իրենց ղեկավարն է՝ որպես ավագ, ինքը ենթակա է։ Ի պատասխան այն հարցին, թե դեպքից հետո շատ են քննարկումներ եղել, վկան պատասխանեց, որ իրենց մոտ դեպքեր շատ են լինում և, բնականաբար, քննարկելն անիմաստ է, թեև ինքը դեպքից ամիսներ անց է հարցաքննվել, սակայն քննարկումներ չեն եղել իրենց ղեկավար կազմի կամ հավասարազոր աշխատակիցների միջև։ Նշեց, որ մոնիտոր նայողը ինքը չի եղել, այսինքն՝ հայտնաբերողը հայտնաբերել է դանակը, որից հետո իրեն հայտնել են, հաջորդիվ ինքը մոտեցել է ուղևորին, ուղևորը բացել է իր պայուսակը և հանել են դանակը։ Հստակ չի հիշում, բայց հավանաբար դանակը պայուսակից հանելուց հետո գցվել արկղ։ Իրենք իրավունք չունեն առանց ուղևորի որոշումը լսելու դեն նետել դանակը, այսինքն՝ դանակը հայտնաբերելուց հետո, իրենք հնարավոր տարբերակները առաջարկում են ուղևորին, որից հետո, եթե ուղևորն ասում է, որ դեն նետեն, իրենք դեն են նետում։ Հնարավոր երեք տարբերակներն իր կողմից են առաջարկվել և մեղադրյալն այդ տարբերակները չի ընդունել այնքանով, որքանով որ ասել է, որ կարող են դեն նետել դանակը, ինքը հստակ հիշում է, որ մեղադրյալն է ասել, որ կարող են դեն նետել դանակը։ Երբ ինքը հնարավոր տարբերակներն առաջարկել է մեղադրյալին, վերջինս անձամբ իրեն չի հայհոյել, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ է հնչեցրել այդ ժամանակ։ Նշեց, որ Արմենակ Պողոսյանն այդ ժամանակ մշտապես գտնվել է տարածքում, իսկ մեղադրյալը չի հիշում, թե քանի անգամ գնացել է «Դյութի Ֆրի» և այնուհետև հետ է վերադարձել։ «Դրություն N4»-ից հետո ինքը գնացել է սենյակ։ Նշեց, որ Արմենակ Պողոսյանը միջամտել է խոսակցությանը, որովհետև ցանկացել է ինքը ևս բացատրել մեղադրյալին, որ կարող է դանակը հանձնել ուղեբեռ, կամ կարող է տալ իր հարազատներին։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալը առաջարկել է կամ խնդրել է, որ եթե հնարավորություն կա դանակը հետ վերադարձնեն իր հարազատներին, վկան պատասխանեց, որ ինքը տեղյակ չէ այդ մասին։ Երբ մեղադրյալը հետ է վերադարձել, ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ մեղադրյալի հետ վերադառնալու նպատակը դա է եղել ու այդ ժամանակ է Արմենակ Պողոսյանն իրենց համապատասխան փաստաթղթով մոտեցել մեղադրյալին, կրկին բացատրել և առաջարկել են հնարավոր բոլոր տարբերակները և երբ մեղադրյալը հրաժարվել է և իրենց ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, այդ ժամանակ վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի հասկանան, թե ինչ կա մեղադրյալի մոտ, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ երբ մեղադրյալին տարել են անհատական զննման սենյակ այդտեղ էլ վիճաբանություն է սկսվել, սակայն ինքն այդ ժամանակ այդտեղ չի եղել։ Իսկ նախքան անհատական զննման սենյակ տանելը, երբ մեկ անգամ ևս Արմենակ Պողոսյանը փորձում էր բացատրել և փաստաթղթով առաջարկել հնարավոր տարբերակները, չի հիշում այդ ժամանակ կռիվ եղել է թե ոչ, կամ մեղադրյալը հայհոյել է, թե ոչ։ Անհատական զննման սենյակից ինքը չէր կարող հայհոյանք լսել, քանի որ դուռը փակ է եղել և իրենցից հեռու է, բացի այդ՝ այդքան ուղևորի մոտ իրենք չէին կարող լսել և հասկանալ, թե առանձնասենյակում ինչ էլ կատարվում։ Անհատական զննման սենյակում ստուգման կարգը նույնն է, ինչ-որ սովորական զննման դեպքում, օրինակ՝ կարող են ուղևորին ասել, որ հանի պիջակը կամ մնացած այլ ավել իրերը, որոնք նորից ստուգում են մոնիտորի օգնությամբ, առանձին սենյակում զննությունն իրականացվում է մեկ հոգու կողմից ուղևորի հետ, առանձնասենյակում ուղեբեռ չի զննվում։ Առաջին անգամ, երբ ինքը հանդիպել է մեղադրյալի հետ, իրենց զրույցից հետո մեղադրյալը գնացել է, հետո հետ է վերադարձել և Արմենակը, երբ վերջինիս տարել է անհատական զննման սենյակ, այդ ժամանակ ինքը տարածքում չի եղել և չի տեսել, թե մեղադրյալը ուղեբեռով է գնացել անհատական զննման սենյակ, թե ոչ։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչի համար է «Դրություն N4» հայտարարվում, վկան պատասխանեց, որ, երբ լինում է հարձակում պահակակետի աշխատողի նկատմամբ հայտարարվում է «Դրություն N4», իսկ տվյալ դեպքի հետ կապված ինքը հարձակում չի տեսել, որովհետև այդտեղ չի եղել։ Եթե ամփոփենք իր ցուցմունքը, ապա կստացվի, որ մեղադրյալի ուղեբեռը զննելուց հետո, պարզվել է, որ օտար առարկա է առկա և ինքը համապատասխան փաստաթղթով մոտեցել է մեղադրյալին, հայտնաբերել է դանակը, առաջարկել է կամ դանակը փոխանցի այն անձին, ով իրեն ուղեկցել է, կամ պահվի վեց ամիս իրենց մոտ, կամ հանձնվի որպես ուղեբեռ, այդ ժամանակ հստակ չի հիշում, թե ինչպիսին է եղել մեղադրյալի վարքագիծը, երևի ագրեսիվ է եղել, քան հանգիստ, սակայն կոնկրետ չի հիշում, հետո մեղադրյալը ասել է, որ դանակը դեմ նետեն, սակայն չի հիշում դանակը դեն նետելու ժամանակ կամ դրանից հետո մեղադրյալը հայհոյել է, թե ոչ, բայց ընդհանուր հայհոյանքներ եղել են, սկզբից ընդհանուր հայհոյանքներ է հնչեցրել մեղադրյալը, իսկ հետո հայհոյանքներն ուղղված են եղել Արմենակին։ Չի հիշում նախքան զննման սենյակ գնալը մեղադրյալը Արմենակին հայհոյել է, թե ոչ, ինքը անձամբ լսել է թե՛ ընդհանուր բոլորին ուղղված հայհոյանքներ և թե՛ Արմենակին ուղղված հայհոյանքներ, մեղադրյալի դժգոհությունը պայմանավորված է եղել նրանով, որ դանակը չեն թույլատրել անցկացնել։ Իրենց աշխատակիցների կամ Արմենակ Պողոսյանի կողմից մեղադրյալին ուղղված հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ իր կողմից ընթացակարգը մեղադրյալին կոպիտ ձևով չի պարզաբանվել։ Այսինքն՝ իրենք իրենց աշխատանքն էին կատարում և այդ ընթացքում անձը դրսևորել է ոչ պատշաճ վարքագիծ, ոչ ադեկվատ վարքագիծ, հայհոյանքներ է հնչեցրել, որի արդյունքում իրենց աշխատանքը որոշակի ձևով խաթարվել էր, իրենք խառնվել են իրար, նույնիսկ ուղևորներից մի կին իրեն անձամբ հարցրել է, թե ինչ է կատարվում այստեղ, ինչպես են թույլ տալիս, որ նման բան կատարվի, այսինքն՝ ուղևորները զարմացած են եղել։ Ինքը չի հիշում, թե մեղադրյալի վրայից ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։
Հաշվի առնելով, որ վկայի մինչդատական վարույթի և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքի միջև առկա է էական հակասություն, հանրային մեղադրողի և պաշտպանի կողմից միջնորդություն ներկայացվեց հրապարակել վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը, որպիսի միջնորդությունը Դատարանի կողմից բավարարվեց և հրապարակվեց վկայի մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքը, համաձայն որի․
-2025 թվականի փետրվարի 07-ին, վկայի դատավարական կարգավիճակում Ժենյա Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Շուրջ 18 տարի աշխատել է օդանավակայանում, որից մոտ 15 տարին աշխատել է ներկայիս հաստիքին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ ժամը 06:10-ի սահմաններում, Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը անցել է ստուգում, ձեռքի պայուսակի մեջ եղել է արգելված իր՝ դանակ: Ինքը կրկնակի ստուգում անցկացնելուց հետո, ձեռքի ուղեբեռի միջից հանել է դանակը, որից հետո առաջարկել է ուղևորին, ըստ 944 օրենքով, կամ ձեռքի ուղեբեռը հանձնել որպես ուղեբեռ, կամ վերադարձնել նրան ճանապարհող անձին, կամ ձևակերպել արձանագրություն, ակտ, որով 6 ամսվա ընթացքում կարող է ներկայանալ և հետ ստանալ: Առաջարկված բոլոր տարբերակներից Կարեն Խանզադյանը հրաժարվել է, որից հետո հեռացել է։ Ի սկզբանե Կարեն Խանզադյանը պահել է ոչ ադեկվատ, զգացվել է, որ նա ոգելից օգտագործած է եղել, իսկ հեռանալուց հետո նա կրկին հետ է վերադարձել և սկսել է ագրեսիվ պահվածք: Բացի իրենից Կարեն Խանզադյանին պարզաբանումներ տվել է նաև Արմենակ Պողոսյանը, սակայն նա հրաժարվել է առաջարկներից, հայտնել է, որ նրա համար շատ թանկ է այդ դանակը եղել: Ինքն անձամբ առաջարկել և իր հետ բերել է արձանագրությունը, որպիսի լրացվի Կարեն Խանզադյանի կողմից և այդ ակտով 6 ամսվա ընթացքում նա կարող էր ներկայանալ և հետ ստանալ դանակը, սակայն նա հրաժարվել է իր կողմից առաջարկված բոլոր տարբերակներից: Դրանից հետո Արմենակ Պողոսյանը նույնպես զրուցել է նրա հետ, սակայն ուղևորը հրաժարվել է ցանկացած տարբերակից։ Այդ ժամանակ՝ Կարեն Խանզադյանը նաև հայտնել է, որ բացի դանակից նրա մոտ այլ իրեր նույնպես եղել են, որից հետո նրան Արմենակ Պողոսյանն ուղեկցել է հատուկ զննման սենյակ, որտեղ էլ նրանց միջև քաշքշուկ է եղել, սակայն հարվածներ չի տեսել, լսել է հայհոյանքներ, որոնք հնչեցվել են Կարեն Խանզադյանի կողմից, ուղղված են եղել Արմենակ Պողոսյանին, մինչ այդ, երբ Արմենակ Պողոսյանը նրա հետ զրուցել է, նա պահել է ոչ ադեկվատ և ագրեսիվ, այդ ժամանակ հայհոյանքներ չի լսել, քանի որ եղել է բավականին հեռավորության վրա, զբաղվել է աշխատանքով: Ինքը որևէ տեղեկություն չի ունեցել միջադեպից հետո Կարեն Խանզադյանին որևէ անձ հարվածել է, թե ոչ, չի տեսել և չի կարող հայտնել, այլ տեղեկություններ դեպքի մասին չի ունեցել, ցուցմունքին ավելացնելու բան չունի»:
Վկան մինչդատական և դատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքների միջև առկա հակասության մասով հայտնեց, որ ինչ կարևոր է, թե երբ է մեղադրյալը հայհոյել, ինքը հստակ չի հիշում, թե երբ է վերջինս հայհոյել, այսինքն՝ ինչ կարևոր է միջադեպից առաջ է հայհոյել, թե հետո, իսկ միջադեպ ասելով նկատի ունի դանակը վերացնելուց հետո եղած ժամանակը, ոչ թե, երբ մեղադրյալին տարել են առանձնասենյակ։ Ի պատասխան այն հարցին, որ վկան քննիչի մոտ ասել է, որ իրենց աշխատանքը չի խոչընդոտվել, դա ինչպես կբացատրի, վկան պատասխանեց, որ խոչընդոտ ինքը կարող է ասել, երբ օրինակ՝ բոլոր սեկցիաները փակվեն, սակայն այդպես չի եղել, բայց ընդհանուր խառնված վիճակ է եղել, բացի այդ իրենց մոտ կան «Դրություններ», որոնց ժամանակ ուղևորների ամբողջ հոսքը դադարում է, այսինքն՝ բոլոր սեկցիաները փակվում են և ելք ու մուտք չի լինում, խոսքը «Դրություն N1»-ի մասին։ Իսկ հայհոյանքների մասով նախաքննության ընթացքում թեև նշել է, որ միայն Արմենակին են ուղղված եղել հայհոյանքները, սակայն այժմ ասում է, որ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել, երևի նախաքննության ընթացքում չի հիշել, որ հայտնի, որ մեղադրյալի կողմից ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել և ուղևորները նույնպես լսել են հայհոյանքները։ Նշեց, որ երևի մեղադրյալի պահվածքից է զգացել, որ վերջինս ալկոհոլի ազդեցության տակ է եղել, այս պահին հստակ չի հիշում։ Ի պատասխան այն հարցին, որ հնարավոր է, որ մեղադրյալի հայհոյանքը ուղղված է եղել Արմենակ Պողոսյանին, բայց լսելի է եղել նաև այլ անձանց, վկան պատասխանեց, որ ինքը չի կարող ասել, թե ուղևորները կոնկրետ Արմենակին ուղղված հայհոյանքն են լսել, թե ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքը։ Անձամբ իր համար հայհոյանքները եղել են և՛ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված, և՛ հստակ Արմենակին ուղղված։ Այսինքն՝ Արմենակին ուղղված հայհոյանքները հնչել են նախքան զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ գնալը։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ ընթացքում Արմենակի և մեղադրյալի միջև եղել է այնպիսի զրույց, որը բնորոշ չէ քաղաքացու և սպասարկող անձի միջև ընթացող զրույցին, օրինակ՝ անձնական բնույթի հարց ու պատասխան եղել է մեղադրյալի և Արմենակի միջև, թե ոչ, վկան պատասխանեց որ չի կարծում նման խոսակցություն եղած լինի մեղադրյալի և Արմենակի միջև, իրենք անձնական բնույթի խոսակցություններ չեն ունենում քաղաքացիների հետ։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ․թ․ 202-204)
Հետազոտվել են.
2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ.թ. 7-8)
2025 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ ՓԲ ընկերությունից ստացված 30.10.2024թ. թվագրմամբ թիվ 854/ADM/24 գրությանը կցված լազերային սկավառակները, ինչպես նաև 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին և 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունները, որոնց զննության համաձայն՝
Լազերային սկավառակներում առկա են հետևյալ անվանումներով տեսագրության ֆայլեր՝ 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps, 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps_20241028_060159, 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063103, 198-Dep.RX zone 3 - 960 x 576 - 20fps, 198-Dep.RX zone 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_060059, 198-Dep.RX zone 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063003, 199-Dep.RX zone 4 - 960 x 576 - 20fps, 199-Dep.RX zone 4 - 960 x 576 - 20fps_20241028_060059, 199-Dep.RX zone 4 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063003, 206-Dep.Migration 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_064059, Dep. Employers Entr. wicket - 960 x 576 - 20fps_20241028_063958, DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps, DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_060658, DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_063602, DF 77-Employers corridor - 960 x 576 - 20fps_20241028_061259:
Պարզվել է, որ վերը նշված տեսանկարահանող սարքերը տեսագրել են Զվարթնոց օդանավակայանի ուղևորների ստուգման անցակետի հատվածը և հարակից սրահը:
Քրեական վարույթում առկա անձնագրերի պատճենների և անձնագրային տվյալների ձև 1 տեղեկանքների լուսանկարներով հնարավոր է եղել նույնականացնել հետևյալ անձանց՝ Արմենակ Պողոսյանին (ծնված՝ 17․09․1995թ.), Ռոբերտ Ղահրամանյանին (ծնված՝ 22․04․1996թ.) և Կարեն Խանզադյանին (ծնված՝ 25․11․1989թ.):
195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:01:59 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch2 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 29 րոպե 04 վայրկյան է: Տեսագրությամբ երևում է անցակետ, որտեղով անցնում են ուղևորները, առկա են ուղևորների ձեռքի ուղեբեռների համար նախատեսված ստուգման սարքավորումներ, դիմային հատվածում երևում են պաշտպանիչ լենտով առանձնացված հատված: Տեսագրությամբ երևում են ուղևորների և նրանց ձեռքի ուղեբեռների անցակետով ստուգման և անցնելու գործընթացը, ստուգման են ենթարկվում նաև ծառայության բոլոր աշխատակիցները՝ անցակետով անցնելիս: Տեսագրությամբ երևում է, որ գործում է անցակետերից միայն մեկը, որի դիմաց կանգնած են կին և տղամարդ աշխատակիցներ, ովքեր համապատասխանաբար ստուգում են կին և տղամարդ ուղևորների: Ձեռքի ուղեբեռների ստուգման սարքի մոնիտորների առաջ նստած է կին աշխատակից, նրա կողքին կանգնած է տղամարդ աշխատակից, ով հանդիսանում է Արմենակ Պողոսյանը: Սարքավորմամբ ստուգման են ենթարկվում նաև ուղևորների հագուստները, որոնք դրվում են համապատասխան տուփերի մեջ և անցնում սքանավորում: Տեսագրության 06:03:52-ին ուղևորների ստուգման անցակետին է մոտենում տղամարդ ուղևոր, տուփի մեջ դնում ձեռքի ուղեբեռը, հագուստները, գոտին, աշխատակիցը նշված տուփը անցկացնում է սարքավորման համապատասխան հատվածով, ուղևորը անցնում է անցակետը, որից հետո սպասում է ուղեբեռին և հագուստներին, անվտանգության աշխատակիցների ուշադրությունը սևեռվում է ձեռքի ուղեբեռին, բացում և հանում են փաստաթղթեր, որոնք դրվում են նույն տուփի մեջ ուղևորի ներկայությամբ, միաժամանակ նշված հատվածի աջ անկյունում դրվում են A4 ձևաչափի թղթեր, որոնց վրա առկա են գրառված հատվածներ: Այնուհետև ուղևորի հետ սկսվում է զրույց անվտանգության աշխատակիցների կողմից, ուղեբեռից հանվում են նաև հագուստներ և կրկին դրվում տուփի մեջ, որից հետո կրկնակի ստուգման են ենթարկվում և՛ ձեռքի պայուսակը, և՛ տուփի մեջ դրված բոլոր իրերը: Այդ ընթացքում առանց որևէ խոչընդոտի ուղևորը սպասում է, որի ընթացքում հագնում իր հագուստները: Կրկնակի ստուգում անցկացնելուց հետո կին աշխատակիցն առանձնացնում է ձեռքի ուղեբեռից հանված հագուստը, ծալված վիճակից բացում, հանում է մեկ հատ առարկա, որի համար էլ ձեռքի ուղեբեռը ենթարկվել է կրկնակի ստուգման, որից հետո մնացած իրերը տրամադրվում են ուղևորին, նրան է տրամադրվում նաև ձեռքի պայուսակը, որը նույնպես ենթարկվել է կրկնակի ստուգման: Կին աշխատակիցը վերցնում է A4 ձևաչափի թղթերը և սկսում զրուցել ուղևորի հետ: Ուղևորը սկսում է զրույցի ընթացքում օգտագործել ձեռքերի շարժումներ, բոլոր աշխատակիցները կանգնած լսում են ուղևորին, տեսագրության 06:08:04-ին հեռավորության վրա կանգնած Ա.Պողոսյանը մոտենում է ուղևորին, որից հետո զրույցը սկսվում է նրա և մյուս տղամարդ աշխատակցի հետ, ով հանդիսանում է Ռոբերտ Ղահրամանյանը: Ա.Պողոսյանը ձեռքերը ծալում է գոտկատեղի հետևի հատվածում և լսում ուղևորին, որի ընթացքում վերջինս ձեռքի ուղեբեռի մեջ է դնում հանված առարկանները: Տեսագրության 06:09:08-ին Ա.Պողոսյանը քայլում է դեպի տեսագրության աջ հատվածը և կրկին մոտենում ուղևորին, ընդունում նույն դիրքը, Ռ.Ղահրամանյանը կանգնում է Ա.Պողոսյանի կողքին ձեռքերը ծալած կրծքավանդակին, նրանք երկուսով լսում են ուղևորին, վերջինս վերցնում է ձեռքի ուղեբեռը և քայլում դեպի տեսագրության աջ հատվածը, որի ընթացքում կատարում է ձեռքի շարժում ուղղված իր դիմաց կանգնած Ա.Պողոսյանի ու Ռ.Ղահրամանյանի ուղղությամբ, որից հետո դուրս է գալիս տեսագրությունից, իսկ անվտանգության աշխատակիցները շարունակում են կատարել իրենց աշխատանքը: Նշված ուղևորը հանդիսանում է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը: Տեսագրության 06:10:14-ին Ա.Պողոսյանը և Ռ.Ղահրամանյանը շրջվում են դեպի տեսագրության աջ հատվածը, որից հետո Ա.Պողոսյանը, ձեռքերը գոտկատեղի հետևի հատվածում դրած, քայլում է դեպի տեսագրության դիմային հատվածը, իսկ նրան է մոտենում Կ.Խանզադյանը, վերջինս կանգնում է նրա դիմաց և սկսվում է զրույց՝ տեսագրության 06:10:24-ին: Նրանց է մոտենում Ռ.Ղահրամանյանը, տեսագրության 06:10:32-ին Ա.Պողոսյանը ձեռքի շարժում է կատարում դեպի տեսագրության աջ հատվածը և քայլում այդ ուղղությամբ, նրան է մոտենում Կ.Խանզադյանը: Նշված հատվածը առանձնացված է մետաղական սեղաններով և աջ հատվածում առկա է մուտքի և ելքի հատված, փաստացի անվտանգության աշխատակիցների համար նախատեսված հատված է հանդիսանում այն վայրը, որտեղ կանգնած են Ա.Պողոսյանը և Ռ.Ղահրամանյանը: Տեսագրությամբ երևում է միայն Ա.Պողոսյանը՝ թիկունքի հատվածից, Ա.Պողոսյանը շրջվում է դեպի սքանավորման սարքը և անվտանգության կին աշխատակիցներին, կատարում ձեռքի շարժում, որից հետո կին աշխատակիցներից մեկը մոտեցնում է A4 ձևաչափի թղթեր և հեռանում, նշված թղթերը դրված են Ա.Պողոսյանի դիմային հատվածում՝ սեղանի վրա, սեղանի վրա երևում է նաև Կ.Խանզադյանի ձեռքի ուղեբեռը, տեսագրության 06:11:51-ին Ա.Պողոսյանը վերցնում է թղթերը և հետ վերադարձնում կին աշխատակցին, որից հետո կրկին մոտենում և շարունակում զրուցել Կ.Խանզադյանի հետ: Տեսագրության 06:12:04-ին Կ.Խանզադյանը վերցնում է ձեռքի ուղեբեռը և հեռանում, իսկ Ա.Պողոսյանը քայլում է դեպի տեսագրությամբ ձախ հատվածը, մոտենում կին աշխատակիցներին, սակայն տեսագրության 06:12:13-ին կտրուկ շրջվում է և քայլում դեպի աջ հատվածն ու դուրս գալիս տեսագրությունից: Նրա հետևից քայլում է կին աշխատակիցը և մոտենալով սեղանին կանգ առնում: Տեսագրության 06:12:21-ին տեսագրության դիմային հատվածում, սեղանների հակառակ կողմից, երևում է Ա.Պողոսյանը, տեսագրության 06:12:42-ին Ա.Պողոսյանը քայլում է դեպի պաշտպանիչ լենտերի ուղղությամբ, իսկ նրա հետևից քայլում է Կ.Խանզադյանն ու Ռ.Ղահրամանյանը: Ա.Պողոսյանը և Կ.Ղահրամանյանը մտնում են պաշտպանիչ լենտերի աջ հատվածում առկա սենյակ, որի դուռը գտնվում է բաց վիճակում, իսկ Ռ.Ղահրամանյանը կանգնում է դռան դիմային հատվածում, պաշտպանիչ լենտերի հատվածում կանգնում է ևս մեկ անվտանգության աշխատակից: Տեսագրության 06:13:02-ին Ռ.Ղահրամանյանը քայլում դեպի սեղանների ուղղությամբ, սակայն կրկին շրջվում և մոտենում սենյակի դռանը, տեսագրության 06:13:05-ին անվտանգության աշխատակիցների համար նախատեսված հատվածում կանգնած տղամարդ աշխատակիցը, կտրուկ շրջվում է դեպի ելքի հատվածը և վազքով մոտենում վերը նշված սենյակին, սենյակի դռան դիմային հատվածում կանգնած են Ռ.Ղահրամանյանը և անվտանգության երկու աշխատակիցներ, ովքեր կանգնած նայում են սենյակում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Տեսագրության 06:13:32-ին նրանք առաջ քայլ են կատարում դեպի սենյակը, պարզում ձեռքերը դեպի դիմային հատվածը, նրանցից մեկը հետ է քաշում Ա.Պողոսյանին, մյուսը ձեռքերը ուղղում Ա.Պողոսյանի և Կ.Խանզադյանի արանքը, որի ընթացքում երևում է Կ.Խանզադյանի ձեռքի շարժում դեպի Ա.Պողոսյանի դեմքը, Ա.Պողոսյանը հպվում է պաշտպանիչ լենտերին, որից հետո ձեռքին առկա առարկան, որը նման է ռադիոկապի, տանում դեպի բերանը, իսկ այդ ընթացքում Ռ.Ղահրամանյանը և անվտանգության մեկ աշխատակից Կ.Խանզադյանին առանձնացնում և տանում են դեպի տեսագրությամբ դիմային հատվածի պատի տակ: Անցակետի մոտ առկա բոլոր աշխատակիցների ուշադրությունն ուղղվում է դեպի տեղի ունեցող իրադարձություններին, ուղևորները նույնպես կանգնած նայում են միջադեպին, Ա.Պողոսյանը անցնում է դեպի սեղանների հատվածը, տեսագրությամբ աջ ձեռքը մոտեցնում դեպի ճակատային հատվածը, շոշափում, որից հետո նայում ձեռքի ափին, ռադիոկապը դնում սքանավորման սարքի մոնիտորների համար նախատեսված սեղանին, այդ ընթացքում անվտանգության երեք աշխատակիցներ և Ռ.Ղահրամանյանը գտնվում են Կ.Խանզադյանի մոտ, պահում նրան, որպիսի առաջ չգա, պաշտպանիչ լենտերի ձախակողմյան հատվածից մոտենում են սահմանապահ զորքերի հագուստներով ծառայության աշխատակիցներ և նայում են Կ.Խանզադյանի ուղղությամբ, այդ ընթացքում փորձում է մոտենալ Կ.Խանզադյանին Ա.Պողոսյանը, սակայն անվտանգության աշխատակիցներից մեկը գրկախառնվում է նրան և թույլ չի տալիս մոտենալ: Այդ ընթացքում Կ.Խանզադյանը փորձում է ազատվել անվտանգության աշխատակիցներից, անգամ ձեռքով հրում է և փորձում առաջանալ դեպի Ա.Պողոսյանը, ով արդեն վերադարձել է մետաղյա սեղանների հատվածը, սակայն անվտանգության աշխատակիցները նրան թույլ չեն տալիս: Դրանից հետո Կ.Խանզադյանի և անվտանգության աշխատակիցների միջև սկսվում է զրույց, որի ընթացքում անվտանգության աշխատակիցները հանգստացնում են նրան, թույլ չեն տալիս հեռանալ որևէ այլ վայր, կամ մոտենալ Ա.Պողոսյանին՝ բացառելով նրանց միջև վիճաբանությունը:
195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps_20241028_063103 անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:31:06 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch2 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 13 րոպե 57 վայրկյան է: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է նույն հատվածը, որն արձանագրվել է 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps անվանումով ֆայլի զննության ժամանակ: Տեսագրության 06:41:35-ին տեսագրության հեռավոր աջ անկյունից դեպի ձախ՝ պաշտպանիչ լենտերը, մոտենում է Կ.Խանզադյանը՝ անվտանգության աշխատակիցների ուղեկցությամբ, պաշտպանիչ լենտերի վրայից վերցնում է բաճկոնը և հեռանում դեպի ձախ ու դուրս գալիս տեսագրությունից:
Լազերային սկավառակում առկա մյուս տեսագրությունների զննության համաձայն՝ տեսագրություններում առկա են նույն ժամանակահատվածի և նույն վայրի տեսագրությունները տարբեր անկյուններից:
Քրեական վարույթում առկա անձնագրերի պատճենների և անձնագրային տվյալների ձև 1 տեղեկանքների լուսանկարներով հնարավոր է եղել նույնականացնել հետևյալ անձանց՝ Արմենակ Պողոսյանին (ծնված՝ 17․09․1995թ.), Ռոբերտ Ղահրամանյանին (ծնված՝ 22․04/1996թ.), Կարեն Խանզադյանին (ծնված՝ 25․11․1989թ.) և Գրիգոր Խաչատրյանին (ծնված 18․10․1998թ., ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթնոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ):
206-Dep.Migration 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_064059 անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:41:00 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch14 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 07 րոպե 00 վայրկյան է: Տեսագրությամբ երևում է Զվարթնոց օդանավակայանի անձնագրային ստուգման սրահը, որի դիմային հատվածում տեղադրված են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների խցիկները, աջ անկյունում առկա են պաշտպանիչ լենտերը, որտեղով անցնում են ուղևորները և մոտենում խցիկներին, տեսագրության ձախ հատվածում առկա է պաշտպանիչ լենտը, որից հետո առկա է ուղևորների անցուղին դեպի օդանավակայանի անվտանգության անցակետ և ստերիլ գոտի: Տեսագրությամբ երևում են ուղևորներ, ովքեր անցնում են անձնագրային ստուգում, որից հետո նշված հետագծով անցնում դեպի տեսագրության ձախակողմյան հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:42:27-ին տեսագրության ձախ անկյունում կանգնած են օդանավակայանի անվտանգության աշխատակիցները, ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողները, տեսագրության ձախակողմյան հատվածից առաջանում է նշված աշխատակիցների կուտակում, տեսագրության 06:42:59-ին տեսագրության աջ ներքևի անկյունից դեպի ձախ անկյունն անցնում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթնոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ Գրիգոր Խաչատրյանը, մոտենում պաշտպանիչ լենտերին և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:43:26-ին Գ.Խաչատրյանը անվտանգության աշխատակիցների հետ միասին տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից անցնում է դեպի տեսագրության դիմային ներքևի հատվածը, տեսագրության 06:43:37-ին տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից դեպի պաշտպանիչ լենտերն է մոտենում Կարեն Խանզադյանը, ում ընդառաջ քայլում է Գ.Խաչատրյանը, սակայն կրկին վերադառնում անվտանգության աշխատակիցների մոտ: Կ.Խանզադյանի քթի հատվածում արդեն տեսանելի է վնասվածք: Կ.Խանզադյանն անկանոն շարժումներ է կատարում ձեռքերով, ձեռքերը թափահարում պաշտպանիչ լենտի հակառակ կողմում կանգնած ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ Գրիգոր Խաչատրյանի և անվտանգության աշխատակիցների ուղղությամբ: Այդ ժամանակ մեկ տասնյակից ավելի անձինք, ովքեր հանդիսանում են օդանավակայանի անվտանգության ծառայության աշխատակիցներ և ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ծառայողներ, կանգնած նայում են Կ.Խանզադյանի կողմից դրսևորվող ոչ ադեկվատ պահվածքին, Կ.Խանզադյանին է մոտենում անվտանգության աշխատակից, նրան հորդորում չանցնել պաշտպանիչ լենտը և հետ կանգնել՝ կատարելով ձեռքի շարժում, ինքն էլ իր հերթին հետ քայլ կատարում, տեսագրության մինչև 06:44:39-նն ընկած ժամանակահատվածը Կ.Խանզադյանը առանց դադարի շարունակում է իր ոչ ադեկվատ պահվածքը: Տեսագրության 06:44:58-ից անվտանգության աշխատակիցները համոզում են Կ.Խանզադյանին անցնել պաշտպանիչ լենտերի մոտով, սակայն վերջինս հրաժարվում է, ձեռքերով շարժումներ կատարում, տեսագրության 06:45:10-ին անվտանգության աշխատակիցները մոտենում են Կ.Խանզադյանին, ձեռքի շարժումով ցույց տալիս ուղղություն անցնելու համար, սակայն վերջինս հրաժարվում է և թափահարում թևերը: Տեսագրության 06:45:29-ին Կ.Խանզադյանին մոտենում է Գ.Խաչատրյանը և կրկին ցույց տալիս ուղղություն անցնելու համար, Կ.Խանզադյանը որոշակի հատված անցնելուց հետո կանգ է առնում, նրան կրկին մոտենում է Գ.Խաչատրյանը, որից հետո նրանք անցնում են տեսագրության ձախ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Դրանից հետո անվտանգության աշխատակիցները բացում են պաշտպանիչ լենտերը, որից հետո Կ.Խանզադյանն անցնում է տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից դեպի աջ ներքևի անկյունը և դուրս գալիս տեսագրությունից, այդ ընթացքում նրան ուղեկցում են Գ.Խաչատրյանը և անվտանգության աշխատակիցները, որից հետո առաջացած կուտակումը վերանում է, աշխատակիցները հեռանում են սրահից, որից հետո տեսագրությունն ավարտվում է:
Dep. Employers Entr. wicket - 960 x 576 - 20fps_20241028_063958 անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:39:59 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch1 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 09 րոպե 01 վայրկյան է: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է Զվարթնոց օդանավակայանի ծառայողական անցակետերից մեկը: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է նաև 206-Dep.Migration 3 - 960 x 576 - 20fps_20241028_064059 անվանումով տեսագրության ֆայլում արձանագրված սրահի մի հատվածը՝ տեսագրության աջ վերևի անկյունում առկա հատվածով: Տեսագրության 06:42:13-ին տեսագրության աջ վերևի անկյունով դեպի տեսանկարահանող սարքն է անցնում և ձախ հատվածով դուրս գալիս տեսագրությունից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Զվարթնոց օդանավակայանի բաժնի ծառայության տեսուչ Գ.Խաչատրյանը: Այդ ժամանակահատվածում նշված անցակետով անցնում են օդանավակայանի տարբեր ծառայությունների աշխատակիցներ: Տեսագրության 06:42:45-ին Գ.Խաչատրյանը տեսագրության ձախ հատվածից մոտենում է անցակետին և մտնում դեպի դիմային հատվածում երևացող սրահ: Տեսագրության աջ վերևի անկյունում երևում է մարդկային կուտակում, հավանաբար օդանավակայանի ծառայության աշխատակիցների կուտակումն է: Տեսագրության 06:43:31-ին տեսագրության ձախ անկյունից դեպի անցակետ են մոտենում երկու ոստիկանական համազգեստով անձինք, կանգ առնում անցակետի դիմաց և սպասում, որոշ ժամանակ անց նրանց են մոտենում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության համազգեստով երկու անձինք, որից հետո դուրս գալիս դեպի ձախ՝ պաշտպանիչ լենտերի մոտ: Տեսագրության 06:44:16-ին Գ.Խաչատրյանը կրկին մոտենում է անցակետին, մոտենում պաշտպանիչ լենտերին, բջջային հեռախոսով զրուցում, այդ ընթացքում ոստիկանության երկու ծառայողները կանգնում են պաշտպանիչ լենտերի մոտ, դրանից հետո Գ.Խաչատրյանը կրկին անցնում է անցակետով և հեռանում դեպի սրահ՝ պաշտպանիչ լենտերի մոտ: Տեսագրության 06:46:09-ին Գ.Խաչատրյանը դուրս է գալիս անցակետով, նրա հետևից դուրս է գալիս նաև Կ.Խանզադյանը՝ ձեռքին ուղեբեռը, վերջինիս ուղեկցում են անվտանգության աշխատակիցները: Դրանից հետո Կ.Խանզադյանին սկսում են ուղեկցել ոստիկանության աշխատակիցները, անցնում դեպի ձախ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Նրանց հետևից դուրս են գալիս անվտանգության աշխատակիցներ, փակում պաշտպանիչ լենտը, որից հետո տեսագրությունն ավարտվում է:
DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրության ֆայլի զննության համաձայն՝ ձախ վերևի անկյունում առկա է Senstar, աջ վերևի անկյունում՝ 06:06:58 28․10․2024, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ Ch11 գրառումները, տեսագրության տևողությունը 29 րոպե 04 վայրկյան է: Տեսանկարահանող սարքը տեսագրում է Զվարթնոց օդանավակայանի անմաքս խանութի սրահի սկիզբը՝ ուղևորների ստուգման անցակետից հետո: Տեսագրության աջ հատվածում երևում են մետաղական սեղաններ, դիմային հատվածում երևում է «Անմաքս» խանութի տաղավարները և վաճառքի ենթակա ապրանքները: Տեսագրության 06:09:12-ին տեսագրության աջ հատվածից դեպի մետաղական սեղաններն է քայլում Արմենակ Պողոսյանը, որից հետո կրկին անցնում դեպի աջ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:09:28-ին տեսագրության աջ հատվածից դեպի ձախ վերին անկյունը անցնում է Կարեն Խանզադյանը, ուսին ուսապարկ՝ ձեռքի ուղեբեռ, ձեռքին հագուստ, քայլելով անցնում է անմաքս խանութ-սրահով և թեքվում ձախ ու դուստր գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:10:10-ին տեսագրության ձախ վերևի անկյունից՝ նույն հատվածից, որտեղով հեռացել էր Կ.Խանզադյանը, դեպի մետաղական սեղաններն է մոտենում Կ.Խանզադյանը, նրան ընդառաջ մոտենում են անվտանգության աշխատակիցներ Ռոբերտ Ղահրամանյանը և Ա.Պողոսյանը, վերջինս ձեռքի շարժումով Կ.Խանզադյանին հրավիրում է սեղանների կողային հատվածը, որից հետո նրանց միջև սկսում է զրույց, այդ ընթացքում Ռ.Ղահրամանյանը կանգնած է նրանց կողքին: Զրույցի ընթացքում Կ.Խանզադյանն օգտագործում է ձեռքերի շարժումներ, իսկ ընդհանուր նրա վարքը և ձեռքերի ու գլխի շարժումներից կարելի է ենթադրել, որ նրա կողմից զրույցը վրդովված բնույթ է կրում: Տեսագրության 06:11:17-ին տեսագրության աջ հատվածից նշված անձանց մոտենում է կին անվտանգության աշխատակիցը՝ իր հետ բերելով A4 ձևաչափի թղթեր և փոխանցում Ա.Պողոսյանին, որից հետո հեռանում է: Տեսագրության 06:11:54-ին Ա.Պողոսյանը A4 ձևաչափի թղթերը կրկին փոխանցում է կին անվտանգության աշխատակցին, իսկ այդ ընթացքում Կ.Խանզադյանը ձեռքը պարզած դեպի Ա.Պողոսյանի դեմքը շարունակում է վրդովված զրուցել: Տեսագրության 06:12:04-ին Կ.Խանզադյանի էլ ավելի վրդովված զրուցի պատճառով միջամտում է Ռ.Ղահրամանյանը, նրան ձեռքերով գրկախառնվում և փորձում հեռացնել Ա.Պողոսյանից, որից հետո Ա.Պողոսյանը հեռանում է դեպի աջ և դուրս գալիս տեսագրությունից, իսկ Կ.Խանզադյանը հեռանում դեպի անմաքս խանութ-սրահի տաղավարները: Կ.Խանզադյանը կրկին հետ է շրջվում և մոտենում մետաղական սեղաններին, նրան ընդառաջ գալիս է նաև Ա.Պողոսյանը, Ռ.Ղահրամանյանը փորձում է կանգնեցնել Կ.Խանզադյանին և թույլ չտալ մոտենալ Ա.Պողոսյանին՝ կանգնելով նրանց միջև, որից հետո Ա.Պողոսյանը մոտենում է Կ.Խանզադյանին և ձեռքի շարժումով հրավիրում իր հետևից, դրանից հետո Ա.Պողոսյանը, նրա հետևից Կ.Խանզադյանը և Ռ.Ղահրամանյանը, ինչպես նաև ևս մեկ անվտանգության տղամարդ աշխատակից, քայլելով անցնում են դեպի տեսագրության ձախ ներքևի հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:12:59-ին մետաղական սեղանների ներսի հատվածում, տեսագրության աջ հատվածից քայլելով անցնում է անվտանգության աշխատակից, շրջվում հետ վերադառնալու համար, սակայն կտրուկ շրջվում և վազքով անցնում դեպի տեսագրության աջ ներքևի անկյունը և դուրս գալիս տեսագրությունից: Տեսագրության 06:13:42-ին Ա.Պողոսյանը տեսագրության ձախ ներքևի անկյունից անցնում է դեպի մետաղական սեղանների մոտ, տեսագրությամբ աջ ձեռքը տանում դեպի ճակատային հատվածը, անցնում դեպի աջ և դուրս գալիս տեսագրությունից: Դրանից հետո Ա.Պողոսյանը կրկին քայլելով անցնում է դեպի տեսագրության ձախ անկյունը, դուրս գալիս տեսագրությունից, սակայն անվտանգության մեկ այլ աշխատակից ուղեկցում է նրա դուրս և Ա.Պողոսյանը անցնում է դեպի տեսագրության աջ հատվածը և դուրս գալիս տեսագրությունից, իսկ անվտանգության աշխատակիցը վերադառնում նույն հատվածով: Տեսագրության ընթացքում Ա.Պողոսյանը, հավանաբար անձեռոցիկով, մի քանի անգամ սրբում է ճակատային և քթի հատվածները:
DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_060658 և DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps_20241028_063602 անվանումներով տեսագրությունների ֆայլերի զննության համաձայն՝ արձանագրվել են նույն իրադարձությունները, որոնք արձանագրվել են DF 61-Enter - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրության ֆայլի զննությամբ։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ.թ. 73-78, 80-84, 2-րդ հատոր գ.թ. 25-26)
ՀՀ ԱՆ «Դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն» ՊՈԱ կազմակերպության կողմից տրված թիվ 1682 եզրակացությունը, որի հետևությունների համաձայն՝ Կ. Խանզադյանի ստացած մարմնական վնասվածքները, համաձայն օբյեկտիվ ուսումնասիրության և բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ փակ գանգուղեղային վնասվածքի, քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, քթի մեջքի շրջանի սալջարդ վերքերի, քթոսկրի կոտրվածքի, ձախ բազկի և աջ ազդրի շրջանների՝ արյունազեղումների, ձախ սրունքի քերծվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ առնվազն մեկ և ավելի անմիջական ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում և պատճառվել է առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատ ունենալով՝ վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` ոչ պակաս 6-օրից և ոչ ավելի` 21-օրից: Փակ գանգուղեղային վնասվածքը, քթի շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդը, քթի մեջքի շրջանի սալջարդ վերքերը, քթոսկրի կոտրվածքը միմյանցից տարանջատել հնարավոր չէ և պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով՝ վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` ոչ պակաս 6-օրից և ոչ ավելի 21-օրից։ Ձախ բազկի և աջ ազդրի շրջանների արյունազեղումները, ձախ սրունքի քերծվածքը ինչպես միասին, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցված առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Հաշվի առնելով վնասվածքների բնույթը և տեղակայումները՝ հնարավոր չէ վերջիններիս առաջացումը հարցադրմամբ նշված պայմաններում՝ մասնավորապես կանգնած դիրքից հարթ մակերեսին վայր ընկնելու հետևանքով։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, 1-ին հատոր գ.թ. 66-68)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1)անմեղության կանխավարկածը,
2)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքի կատարումը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Անդրադառնալով Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի կողմից ի պաշտպանություն իրեն բերված փաստարկներին առ այն, որ ինքը խուլիգանություն չի կատարել, կամ «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում գտնվող ուղևորների և աշխատակիցների ներկայությունն անտեսելով հայհոյանքներ չի հնչեցրել, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը` հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Դատարանը գնահատելով Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության հարցը, արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին տրվել է ճիշտ իրավական գնահատական, Կ.Խանզադյանին մեղսագրվել է խուլիգանության հանցակազմը, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հիմնավորվում է մեղադրյալի մեղքը՝ խուլիգանություն կատարելու մեջ:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից նշված արարքի կատարումը հաստատվում է ինչպես վկաների դատաքննական ցուցմունքներով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Նշվածի համատեքստում Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ հիմնական դատալսումների ընթացքում ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ վկաների ցուցմունքների համառոտ բովանդակությանը, այսպես.
- Մեղադրյալ Կարեն Խանզադյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ իր պապիկի հուղարկավորության արարողությունից հետո ինքը Հայաստանի Հանրապետությունից վերադառնալիս է եղել Լեհաստանի Հանրապետություն։ Նշեց, որ իր պայուսակի մեջ էր մոռացել իր պապիկից իրեն թողնված հուշանվերը, որը դանակ է եղել, նաև իմացել է, որ դա չթույլատրվող իր է, իսկ ստուգող սարքավորումով անցնելու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցները դանակը հանել են իր իրերի մեջից և իրեն ասել են, որ դա չթույլատրվող իր է և պետք է գցեն, ինքն էլ պատասխանել է «ինչ արած» և թողել գնացել է «Դյութի Ֆրի»։ Այնուհետև ինքը մոտեցել է օդանավակայանի աշխատակիցներից Արմենակ Պողոսյանին և ասել, որ դանակը վերադարձնի, քանի որ դա իր համար շատ թանկ մարդուց թողնված նվեր է, ուղղակի դանակ չէ, սակայն Արմենակ Պողոսյանը չի հավատացել իրեն և ասել է, որ իրենք նման բան չեն անում, դա անհնարին է, ինքն էլ վերջինիս պատասխանել է, որ 2020 թվականին նման բան եղել է, դա ինչպես է ստացվել, Արմենակ Պողոսյանն իրեն պատասխանել է, որ անհնար է, որ նման բան եղած լինի։ Այդ ամենից խոսակցություն է առաջացել, սակայն ինքը ոչ ոքի չի հայհոյել, այնուհետև Արմենակ Պողոսյանը իրեն հրավիրել է անհատական զննման սենյակ, սակայն ինքը չգիտի թե ինչի համար է իրեն անհատական զննման սենյակ տարել, որտեղ էլ իրենք խոսակցություն են ունեցել միմյանց շատ մոտ կանգնած, իրար աչքերի մեջ նայելով, այդտեղ ևս Արմենակին չի հայհոյել ու այդտեղ լրիվ անսպասելի Արմենակը իրեն հարվածել է, ինքը շոկի մեջ է եղել այդ ամենից և այդ ժամանակ հայհոյել է Արմենակին, այնուհետև եկել իրեն բռնել և տարել են կողքի սենյակ։ Ի պատասխան այն հարցին, թե ինչով է պայմանավորված եղել Արմենակ Պողոսյանի հետ առանձնասենյակ հեռանալը, եթե մեղադրյալը վերջինիս չի հայհոյել, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չգիտի, հնարավոր է, որ Արմենակ Պողոսյանը մյուս աշխատակիցների մոտ իրեն վատ է զգացել, իսկ, որ վկաները իրենց ցուցմունքներում հայտնում էին, որ ինքը «Դյութի Ֆրիից» հետ վերադառնալու ժամանակ օդանավակայանի աշխատակիցներին հարց է ուղղել, որ բացի դանակից իր մոտ էլի իր կա, դա չե՞ն գտել, ապա կասի, որ այդպիսի բան չի եղել, շատ բան կա հորինված։ Նշեց, որ նախքան զննման սենյակ հեռանալը ինքը Արմենակ Պողոսյանին չի հայհոյել, այսինքն երբ առանձնասենյակում Արմենակն իրեն հարվածել է, ինքն այդ ժամանակ է հայհոյել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ մեղադրյալի ասածից ստացվում է մի իրավիճակ, որ առանձնասենյակում ինքը Արմենակ Պողոսյանին որևէ բան չի ասել, սակայն վերջինս հարվածել է իրեն, մեղադրյալը պատասխանեց, որ որոշակի լարվածություն եղել է, իրենք միմյանց դիմաց՝ մոտ երեք սանտիմետր հեռավորության վրա, միմյանց աչքերի մեջ նայելով, կանգնած զրուցել են, ինքը ինչպես կարող էր նման իրավիճակում հայհոյել, երևի Արմենակն այդ լարվածությանը չի դիմացել, բացի այդ ինքը Արմենակին այդ ժամանակ համեմատել է մի կենդանու, մասնավորապես՝ անասունի հետ, ասել է, որ ինքը չի համապատասխանում այն պաշտոնին, որը զբաղեցնում է, քանի որ չունի այդ պաշտոնին համապատասխանող մարդկային հատկանիշներ, ավելի կոնկրետ Արմենակին ասել է անասուն, սակայն Արմենակին չի հայհոյել։ Նշեց, որ ինքը և Արմենակ Պողոսյանը միմյանց չեն ճանաչել նախկինում, սակայն ինքը հաճախ է Հայաստանի Հանրապետություն եկել և գնացել, սակայն չի նկատել, որ իր այդքան գնալ-գալու ընթացքում որևէ խնդիր առաջանա։ Նշեց, որ իրեն չեն հայհոյել, այլ միանգամից հարվածել են, իրեն թվում է, որ Արմենակ Պողոսյանը ուղղակի այդ լարված իրավիճակից հարվածել է, այսինքն՝ ինքն առանձնասենյակում անպատվել է Արմենակին, իսկ իրեն առանձնասենյակ տանելու նպատակը երևի եղել է այն, որ Արմենակը չի ցանկացել աշխատակիցների ներկայությամբ իր հետ զրուցել կամ էլ իրոք ցանկացել են իրեն ևս մեկ անգամ ստուգել, սակայն այդպես էլ չեն ստուգել։ Ինքը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա։ Ի պատասխան այն հարցին, որ եթե մեղադրյալը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա կամ եթե մինչ առանձնասենյակ հեռանալը ինքը չի հայհոյել Արմենակ Պողոսյանին, այդ դեպքում որն է եղել մեղադրյալին առանձնասենյակ տանելու նպատակը, մեղադրյալը պատասխանեց, որ հնարավոր է, որ Արմենակը իրեն վատ է զգացել, օրինակ՝ որ աշխատակիցների ներկայությամբ է այդ զրույցը ընթացել կամ խոսակցության տոնայնությունից, սակայն ինքն այդ ժամանակ հաստատ հայհոյանք չի օգտագործել, բացի այդ ինքը զղջում է կատարվածի համար, նույնիսկ որոշել է գնա օդանավակայան և այնտեղ գտնվող կին աշխատակիցներից ներողություն խնդրի, վերջիններիս ծաղիկ նվիրի։ Ինքը անհատական զննման սենյակում հաստատ հայհոյանքներ հնչեցրել է, հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել։ Ի պատասխան այն հարցին, որ զննման սենյակում հնչեցված հայհոյանքները պետք է, որ կանանցից ոչ ոք լսած չլիներ, քանի որ զննման սենյակի դուռը փակ է եղել, համենայն դեպս այդ մասին մեղադրյալը իր ցուցմունքում հայտնել է, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել և հնարավոր է, որ միջանցքից կին աշխատակիցներից լսած լինեն, ինքը միանշանակ պնդում է, որ մինչ այդ հայհոյանք չի հնչեցրել։ Այն հանգամանքը, որ վկաները հայտնում են, որ ինքը մինչ զննման սենյակ գնալն էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել, ապա ինքը կասի, որ վկաներն ուղղակի իրենց վերահսկիչների խնդրանքն են կատարում, անհնար է, որ մինչ զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ հեռանալը ինքը հայհոյանքներ հնչեցրած լինի։ Ի պատասխան այն հարցին, որ տեսագրության մեջ երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա, բացի այդ էլ երկու վկա ցուցմունք են տվել, որ պարզաբանել են մեղադրյալին, որ կարող է դանակը փոխանցել հարազատներին կամ հանձնել ուղեբեռ կամ էլ ակտ կազմվի և մեղադրյալը վեց ամիս անց գա և վերցնի դանակը, այսինքն՝ տեսագրությունում երևում է, որ փաստաթուղթ է առկա և բացի այդ վկաների ցուցմունքները խոսում են այն մասին, որ հնարավոր է այդ փաստաթուղթ բերել են և մեղադրյալին պարզաբանել են, ինչ կասի մեղադրյալն այդ մասին, մեղադրյալը պատասխանեց, որ ինքը չի լսել նման բան։
- Վկա Արմենակ Պողոսյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ ինքը մեկնման սրահում ժամը 06:00-ի սահմաններում ծառայություն է իրականացրել սեկցիայի հատվածում, այնուհետև մոտեցել է ուղևոր Կարենը, որի իրերը ռապիսկան սարքի միջոցով ստուգելու արդյունքում հայտնաբերել են դանակ, քանի որ դանակը չի թույլատրվում ձեռքի ուղեբեռով տեղափոխել, իրենք Կարենին առաջարկել են, որ դանակը տանի հանձնի ուղեբեռ կամ տա իրեն ճանապարհողին կամ իրենք լրացնեն համապատասխան փաստաթուղթը և դանակը մնա իրենց մոտ, սակայն Կարենն առաջարկված տարբերակներից ոչ մեկին չի համաձայնվել և հեռացել է։ Այնուհետև հետ է վերադարձել և իրենցից պահանջել է հետ վերադարձնել դանակը, քանի որ դա իր պապիկից թողնված հիշատակ է, իր համար թանկ իր է, իրենք կրկին Կարենին բացատրել են, որ դա չի թույլատրվում տեղափոխել, սակայն Կարենն այդ ամենից բորբոքվել է, սկսել հայհոյանքներ հնչեցնել, բարձր գոռգոռալ, այդտեղից էլ սկսվել է վիճաբանությունը։ Տարածքում այդ պահին եղել են 5 հոգի աշխատակիցներ, եղել են «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցներ, երևի 10 հոգուց ավել անձ է եղել։ Երբ Կարենին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ ուղեբեռը զննելու ժամանակ առաջացել է վիճաբանություն։ Իրենց Կարենին առանձնասենյակ տանելու պատճառը այն է եղել, որ վերջինս իրենց հարց է ուղղել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի էլի իրեր ունի, եթե կարող են դա էլ գտնեն, այդ արտահայտությունից հետո զննության համար Կարենին տարել են առանձին սենյակ։ Երբ Կարենը իրենց ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ բացի դանակից այլ իրեր էլ կան, վերջինս հայհոյանքներ հնչեցրել է թե՛ այդ արտահայտությունն անելուց առաջ և թե՛ հետո, այդ ամբողջ ժամանակահատվածում հայհոյանքներ է հնչեցրել Կարենը, հայհոյանքները առաջնահերթ ուղղված են եղել իրեն, իսկ հետո վերացական բնույթ են կրել։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց աշխատանքային գործունեությունը և անդորրը խանգարվել է։ Իր կողմից փոխադարձ հայհոյանքներ չի հնչեցվել, իր մոտ աղջիկներ են աշխատում և ինքն իրեն թույլ չէր տա, թեկուզ պատասխանելու համար, հայհոյանք հնչեցնել, այդ ընթացքում նաև ուղևորներ են եղել տարածքում, բնականաբար, ուղևորների անդորրը ևս խանգարված կլինի, եթե օրինակ միջավայրում անախորժություն է լինում, ապա տվյալ միջավայրում գտնվող անձի կամ անձանց անդորրը, բնականաբար, խանգարվում է։ Նշեց, որ զննության սենյակում կրկին իրականացվել է ուղեբեռի զննություն, այդտեղ ևս եղել է հայհոյանքներ, հրմշտոցներ, մասնավորապես՝ ինքը և Կարենն են հրմշտել միմյանց, քանի որ Կարենը չի թողել իրենք պայուսակը բացեն։ Առաջինն իրեն Կարենն է հարվածել, որին ի պատասխան ինքն է հարվածել, մասնավորապես՝ գլխով հարվածել է Կարենի քթի հատվածին։ Ինքը վստահաբար նշում է, որ Կարենն է առաջինը հարվածել իրեն, իսկ հարվածը ուղեկցվել է մեղադրյալի կողմից հայհոյանքներով, ինքը զննության սենյակում ևս հայհոյանքներ չի հնչեցրել, ոչ մի տեղ հայհոյանքներ չի հնչեցրել։ Կարենը միանգամից չի հայհոյել, սկզբից երբ իրենք դանակը հայտնաբերել են Կարենն այդ ժամանակ չի հայհոյել, գնացել հետ է վերադարձել, նորից փորձել է իրենց համոզել, որ դանակը իր հետ տանի, սակայն իրենք ասել են, որ չի կարող իր հետ տանել, այդ ժամանակ Կարենն իր տոնը բարձրացրել է, սկսել է գոռալ, բնականաբար, իրենք այդ ժամանակ փորձել են հանգստացնել Կարենին, սակայն վերջինս այդ ժամանակ հայհոյել է, այսինքն հայհոյել է դանակն իրեն չվերադարձնելուն ի պատասխան։ Այնուհետև Կարենը երկրորդ անգամ հայհոյանքներ է հնչեցրել անհատական զննության համար նախատեսված առանձնասենյակում, իսկ մինչ զննման սենյակ հասնելը այդ ժամանակահատվածում ևս հայհոյանքներ է հնչեցրել։ Նշեց, որ որևէ անհատական խնդիր իր ու Կարենի միջև չի եղել, ինքը նույնիսկ Կարենին չի էլ ճանաչել, իսկ անձնական խնդիր այնքանով է առաջացել, որ Կարենն իրեն ուղղված անձնական բնույթի հայհոյանք է հնչեցրել, սակայն ինքը վերջինիս չէր վիրավորել, իսկ Կարենի վրդովմունքը բացառապես պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ դանակը իրեն չեն վերադարձրել, իսկ հայհոյանքները հնչեցվել են բարձրաձայն։ Այն, որ Կարեն Խանզադյանը ալկոհոլ օգտագործած վիճակում է եղել, դա իր կարծիքն է, սակայն չի հիշում ալկոհոլի հոտ զգացել է վերջինիս վրայից, թե ոչ։ Հայտնեց, որ եթե նախաքննության ընթացքում նշել է, որ ինքը ալկոհոլի հոտ է զգացել մեղադրյալի վրայից, ուրեմն այդպես է եղել։
- Վկա Ռոբերտ Ղահրամանյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ դեպքը տեղի է ունեցել իրենց զննման գոտում, քանի որ մեղադրյալի ուղեբեռում հայտնաբերվել է դանակ, որն անթույլատրելի է, որից հետո իրենց աշխատակցի կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել է, որ դա չթույլատրվող իր է, այնուհետև առաջարկվել է, որ կարող է դանակը ուղեբեռ հանձնել կամ օրինակ համապատասխան ակտ կազմվի և դանակը մնա իրենց մոտ, բոլոր հնարավոր տարբերակներն առաջարկվել են մեղադրյալին, սակայն վերջինս չի համաձայնվել։ Հետո մեղադրյալը հեռացել է, երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել, էլի իրենք բացատրել են, պարզաբանել են, որ չի թույլատրվում, առաջարկել են ամենալավ տարբերակը, որ ակտ կազմեն և եթե դանակը մեղադրյալի համար այդքան կարևոր իր է, վեց ամիս անց կարող է գալ և իրենց մոտից հետ վերցնել դանակը։ Երբ երկրորդ անգամ կրկին հետ է վերադարձել մեղադրյալը արդեն մի փոքր բորբոքված է եղել, ցանկացել է իր հետ տանել դանակը, սակայն իրենք չեն թույլատրել, խոսակցությունը սկսել է բորբոքվել ու այդտեղից առաջացել է վեճ, հետո մեղադրյալը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այսինքն այնպես է խոսել կարծես ուղեբեռում այլ չթույլատրվող իր ևս կա, այդ պատճառով մեղադրյալին տարել են զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ, որպեսզի նորից ստուգեն, հետո լեզվակռվի է վերածվել այդ ամենը։ Այդ ժամանակահատվածում հայհոյանք հնչեցվել է մեղադրյալի երկրորդ անգամ զայրացած վերադառնալու ժամանակ, հայհոյանքները եղել են բարձրաձայն, հասցեագրված են եղել Արմենակին, հետո վերացական բնույթի հայհոյանքներ են հնչեցվել։ Երբ տարել են անհատական զննման սենյակ այդ ժամանակ ևս հայհոյանքներ են հնչեցվել, առաջին անգամ, երբ մոտեցել է մեղադրյալը ոչինչ տեղի չի ունեցել, հայհոյանքներ չի հնչեցրել, իսկ երբ երկրորդ անգամ է հետ վերադարձել արդեն բորբոքված է եղել և այդ ժամանակ հնչեցրել է հայհոյանքներ։ Չի կարող հստակ պատասխանել, թե այդ ժամանակահատվածում քանի հոգի մարդ է եղել տարածքում, բնականաբար աշխատակիցներ եղել են, բացի այդ զննման կետը այնպիսի վայր է, որ այնտեղ միշտ մարդ է լինում՝ թե՛ ուղեւորները, թե՛ աշխատակիցները և թե՛ իրենք, անհնար է, որ այնտեղ մարդ չլինի։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում իրենց ընդհանուր գործունեությունը խաթարվել է։ Մեղադրյալը բորբոքվել է, քանի որ իրենք դանակը չեն վերադարձրել վերջինիս, ասել են, որ չի թույլատրվում։ Ինքը չի հիշում, թե տարածքում հայհոյանքների հնչեցման ընթացքում ուղևորներ եղել են, թե ոչ, սակայն քանի որ զննման կետ է, բնականաբար, ուղևորներ եղած կլինեն։ Նշեց, որ երկրորդ կամ երրորդ անգամ Արմենակն է մոտեցել, որ մեղադրյալի հետ զրուցի կամ կարգը պարզաբանի վերջինիս, այդ ընթացքում Արմենակն այլ տոնով չի զրուցել մեղադրյալի հետ, օրը 5000-6000 ուղևոր է անցնում և իրենք ցանկացած մարդու նկատմամբ իրենց բարեվարքության սահմանի մեջ են պահում, չէր կարող լինել այնպես, որ Արմենակը ցանկանար կամ ստեղծեր նման իրավիճակ։ Երբ Արմենակը եկել է մեղադրյալի հետ խոսելու այդ պահին հայհոյանքներ հնչել են, այսինքն՝ Արմենակն էլ է մոտեցել և պարզաբանել մեղադրյալին, սակայն մեղադրյալը ասել է, որ իր ուղեբեռի մեջ միայն դանակ չէր, ու այդտեղից սկսվել են հայհոյանքները, ինքը չի հիշում զննման սենյակ տանելու ժամանակ հայհոյանքներ հնչել են, թե ոչ, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ են հնչել։ Այդ ամենը տեղի է ունեցել համարյա «Դյութի Ֆրի» մտնելու հատվածում։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ հայհոյանքները լսելի են եղել «Դյութի Ֆրիի» աշխատակիցների համար, վկան պատասխանեց, որ հայհոյանքները հնչել են բարձրաձայն և այո լսելի կլինեին տարածքում գտնվող անձանց համար։
- Վկա Նորայր Մեհրաբյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ ինքը սեկցիայի երկրորդ համարում է կանգնում, իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ Կարենը մոտեցել է իրեն, ինքը վերջինիս ասել է, որ գոտի, ժամացույց հանի, հետո Կարենն անցել է հաջորդ գոտի, իսկ ինքն անցել է իր աշխատանքին։ Այնուհետև իր աշխատանքն իրականացնելու ժամանակ նկատել է, որ իր գործընկերները Կարենի մոտ դանակի նմանվող իր են տեսել ու փորձում են գտնել և երկրորդ անգամ ստուգելուց հետո արդեն հայտնաբերել են դանակ։ Բացի այդ իրենք հատուկ փաստաթուղթ ունեն, որտեղ նշված է, թե ինչ իրավունքներ ունի ուղևորը, մասնավորապես՝ ուղևորն իրավունք ունի հետ գնա և դանակը վերադարձնի իրեն ճանապարհողին կամ կարող է չթույլատրվող իրը թողնել իրենց բեռների համար նախատեսված վայրում կամ կարող է թողնել ուղեբեռ, եթե ուղևորը բոլոր տարբերակներից հրաժարվում է, ապա իրենք դանակը վերցնում են և դեն են նետում։ Ինքը նկատել է, որ տղաները բոլոր հնարավոր տարբերակները առաջարկել են, սակայն Կարենը հրաժարվել է, ուստի տղաները վերցրել են դանակը։ Հետո նկատել է, որ Կարենը հեռացել է, այնուհետև կրկին հետ է վերադարձել ու արդեն նկատել է, որ բարձր տոնով խոսակցություն է ընթանում իրենց աշխատակիցների ու Կարենի միջև, հետո խոսակցության տոնայնությունն ավելի է բարձրացել, արդեն վիճաբանության էր վերածվում և Կարենին ուղեկցել են անհատական զննման սենյակ, այդ ժամանակ ինքը խնդրել է, որ աշխատակիցներից մեկը իրեն փոխարինի, որպեսզի գնա օգնի և հասկանա, թե ինչ է այնտեղ կատարվում։ Երբ գնացել է անհատական զննման սենյակ արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, Արմենակն այդ ժամանակ հարված է հասցրել Կարենին, ինքն էլ այդ ժամանակ բռնել է վերջինիս, որ կռիվը հանդարտեցնի մինչև դեպքի վայր կմոտենային անվտանգության աշխատակիցները, հետո օդանավակայանում տագնապ են հայտարարել։ Երբ Կարենը վերադարձել է և սկսել է բարձրաձայն խոսել, այդ ժամանակ արդեն Կարենի կողմից լսվել են հայհոյանքներ, ինքը թեև սեկցիայի վերջում է կանգնած եղել, սակայն հայհոյանքները իր մոտ ևս լսվել են։ Իսկ անհատական զննման սենյակ հրավիրելու պատճառն այն է եղել, որ Կարենը իրենց հարց է ուղղել թե միայն դանա՞կն են գտել, այդ պատճառով իրեն հրավիրել են անհատական զննման սենյակ, որ զննության ենթարկեն։ Անհատական զննման սենյակ տանելուց հետո ևս Կարենի կողմից շարունակվել են հայհոյանքներ հնչեցվել, նույնիսկ տեսագրությունում երևում է, թե ինքն ինչպես է Կարենի բերանը ձեռքով փակել, որ հայհոյանքներ չհնչեցին, նաև վերջինիս հորդորել է, որ դադարեցնի հայհոյանքները։ Նշեց, որ հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, քանի որ իրենք իրավունք չունեն ուղևորներին հայհոյել։ Երբ ինքը գնացել է անհատական զննման սենյակ և բացել է դուռը արդեն այնտեղ հրմշտոց է եղել, ինքը չի տեսել Կարենը հարվածել է Արմենակին, թե ոչ, սակայն տեսել է, որ Արմենակն է հարվածել Կարենին, այսինքն Արմենակը Կարենին հարվածելուց հետո դուրս է եկել անհատական զննման սենյակից, իսկ վերջինիս հետևից փորձել է դուրս գալ Կարենը, սակայն ինքը բռնել է Կարենին ու մյուս կողմ է տարել և քանի որ այդ պահին Կարենը հայհոյանքներ է հնչեցրել, ուստի ինքը ձեռքով փակել է վերջինիս բերանը, այսինքն հրմշտոցից հետո է Կարենի բերանը փակել։ Ի պատասխան այն հարցին, թե հնարավոր է, որ վկայի գործընկերների կողմից այլ արտահայտություններ են հնչեցվել, որից մեղադրյալը բորբոքվել է, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ ինքը հստակ չի լսել զրույցը, երբ խոսակցության տոնը բարձրացել է այդ ժամանակ է ինքը լսել, սակայն ճանաչելով Արմենակին և Ռոբերտին՝ ինքը չի կարծում, որ իրենք ուղևորին անձնապես վիրավորեին։ Նշեց, որ երկրորդ անգամ, երբ մեղադրյալը վերադարձել է վերջինիս կողմից հնչեցվել են հայհոյանքներ, այսինքն՝ հայհոյանքները հնչել են այն հատվածում, որտեղ դրված է զննման սարքը և դրանից անմիջապես հետո «Դյութի Ֆրիի» տանող հատվածն է, իսկ ինքը զննման սարքից առաջ է կանգնած եղել, այսինքն՝ հսկել է ուղևորահոսքը, թեև հեռու է կանգնած եղել, սակայն լսել է հայհոյանքները, որոնք և՛ անհասցե էին, և՛ վերաբերվում էին իրենց ծառայությանը, և՛ անձնապես ուղղված են եղել Արմենակին, մասնավորապես՝ սեռական բնույթի հայհոյանքներ են եղել՝ ինքնասիրությանը վերաբերող։ Նշեց, որ զննման սենյակը մոտավորապես 7-10 մետր հեռավորության վրա է գտնվում ստուգման կետից, այդ ընթացքում ուղևորահոսք եղել է, թեև ոչ շատ, սակայն եղել է, և այդ հայհոյանքները, բնականաբար, լսելի են եղել նաև ուղևորների համար։
- Վկա Ժենյա Գրիգորյանը ցուցմունք տալիս, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ ինքը մեղադրյալին ճանաչում է որպես ուղևորի, վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է դանակ, որը չի թույլատրվում ուղեբեռով տանել։ Նշեց, որ իր աշխատանքի վայրից, այսինքն՝ այնտեղ որտեղ որ ինքը կանգնած է եղել զննման կետում, առաջարկել է մեղադրյալին դանակը հանձնել իրեն ճանապարհողին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է դանակը հետ վերցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է և ասել է, որ կարող են դանակը դեն նետել։ Այնուհետև մեղադրյալը հետ է վերադարձել և ասել է, որ բացի դանակից ինքն իր մոտ այլ իր ևս ունի, այդ ժամանակ արդեն վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի ստուգեն։ Մեղադրյալը հեռացել է, այնուհետև չի կարող ասել, թե քանի րոպե անց հետ է վերադարձել, մինչև հեռանալը իրեն ոչ ադեկվատ է պահել, սակայն չի հայհոյել, հետ վերադառնալուց հետո արդեն իրեն շատ վատ պահել։ Ինքը չի կարող հիշել, թե մեղադրյալը ալկոհոլ օգտագործած է եղել, թե ոչ, շատ քիչ է շփվել մեղադրյալի հետ։ Հայհոյանքները հնչել են այն անձի հասցեին, որի հետ խոսել է մեղադրյալը, այսինքն՝ հայհոյանքներն իրենց ավագ աշխատակցին են ուղղված եղել, բացի այդ էլ մի ուղևոր նույնիսկ իրեն ասել է, թե ինչպես են հանդուրժում նման պահվածքը, որ իրենց աշխատանքի վայրում մարդիկ այսպես են իրենց պահում։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում բոլորը խառնվել են իրար՝ թե՛ իրենք և թե՛ ուղևորները։ Հնարավոր երեք տարբերակներն իր կողմից են առաջարկվել և մեղադրյալն այդ տարբերակները չի ընդունել այնքանով, որքանով որ ասել է, որ կարող են դեն նետել դանակը, ինքը հստակ հիշում է, որ մեղադրյալն է ասել, որ կարող են դեն նետել դանակը։ Երբ ինքը հնարավոր տարբերակներն առաջարկել է մեղադրյալին, վերջինս անձամբ իրեն չի հայհոյել, սակայն ընդհանուր հայհոյանքներ է հնչեցրել այդ ժամանակ։ Երբ մեղադրյալը հետ է վերադարձել, ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ մեղադրյալի հետ վերադառնալու նպատակը դա է եղել ու այդ ժամանակ է Արմենակ Պողոսյանն իրենց համապատասխան փաստաթղթով մոտեցել մեղադրյալին, կրկին բացատրել և առաջարկել են հնարավոր բոլոր տարբերակները և երբ մեղադրյալը հրաժարվել է և իրենց ասել է, որ իր մոտ էլի իր կա, այդ ժամանակ վերջինիս տարել են անհատական զննման սենյակ, որպեսզի հասկանան, թե ինչ կա մեղադրյալի մոտ, որն իրենք չեն տեսել, այսինքն՝ երբ մեղադրյալին տարել են անհատական զննման սենյակ այդտեղ էլ վիճաբանություն է սկսվել, սակայն ինքն այդ ժամանակ այդտեղ չի եղել։ Իսկ նախքան անհատական զննման սենյակ տանելը, երբ մեկ անգամ ևս Արմենակ Պողոսյանը փորձում էր բացատրել և փաստաթղթով առաջարկել հնարավոր տարբերակները, չի հիշում այդ ժամանակ կռիվ եղել է թե ոչ, կամ մեղադրյալը հայհոյել է, թե ոչ։ Չի հիշում նախքան զննման սենյակ գնալը մեղադրյալը Արմենակին հայհոյել է, թե ոչ, ինքը անձամբ լսել է թե՛ ընդհանուր բոլորին ուղղված հայհոյանքներ և թե՛ Արմենակին ուղղված հայհոյանքներ, մեղադրյալի դժգոհությունը պայմանավորված է եղել նրանով, որ դանակը չեն թույլատրել անցկացնել։ Իրենց աշխատակիցների կամ Արմենակ Պողոսյանի կողմից մեղադրյալին ուղղված հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ իր կողմից ընթացակարգը կոպիտ ձևով չի պարզաբանել մեղադրյալին։ Այսինքն՝ իրենք իրենց աշխատանքն էին կատարում և այդ ընթացքում անձը դրսևորել է ոչ պատշաճ վարքագիծ, ոչ ադեկվատ վարքագիծ, հայհոյանքներ է հնչեցրել, որի արդյունքում իրենց աշխատանքը որոշակի ձևով խաթարվել էր, իրենք խառնվել են իրար, նույնիսկ ուղևորներից մի կին իրեն անձամբ հարցրել է, թե ինչ կատարվում այստեղ, ինչպես են թույլ տալիս որ նման բան կատարվի, այսինքն՝ զարմացած եմ եղել ուղևորները։ Ինքը չի հիշում, թե մեղադրյալի վրայից ալկոհոլի հոտ զգացել է, թե ոչ։ Իսկ հայհոյանքների մասով նախաքննության ընթացքում թեև նշել է, որ միայն Արմենակին են ուղղված եղել հայհոյանքները, սակայն այժմ ասում է, որ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել, երևի նախաքննության ընթացքում չի հիշել, որ հայտնի, որ մեղադրյալի կողմից ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված հայհոյանքներ էլ են հնչեցվել և ուղևորները նույնպես լսել են հայհոյանքները։ Նշեց, որ երևի մեղադրյալի պահվածքից է զգացել, որ վերջինս ալկոհոլի ազդեցության տակ է եղել, այս պահին հստակ չի հիշում։ Անձամբ իր համար հայհոյանքները եղել են և՛ ընդհանուր, այսինքն՝ բոլորին ուղղված, և՛ հստակ Արմենակին ուղղված։ Այսինքն՝ Արմենակին ուղղված հայհոյանքները հնչել են նախքան զննության համար նախատեսված առանձնասենյակ գնալը։ Ի պատասխան այն հարցին, թե այդ ընթացքում Արմենակի և մեղադրյալի միջև եղել է այնպիսի զրույց, որը բնորոշ չէ քաղաքացու և սպասարկող անձի միջև ընթացող զրույցին, օրինակ՝ անձնական բնույթի հարց ու պատասխան եղել է մեղադրյալի և Արմենակի միջև, թե ոչ, վկան պատասխանեց որ չի կարծում նման խոսակցություն եղած լինի մեղադրյալի և Արմենակի միջև, իրենք անձնական բնույթի խոսակցություններ չեն ունենում քաղաքացիների հետ։
Միաժամանակ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի հիմնական դատալսումների ընթացքում տրված ցուցմունքը բովանդակային առումով էականորեն հակասում է վկաներ Ա․Պողոսյանի, Ռ․Ղահրամանյանի, Ն․Մեհրաբյանի և Ժ․Գրիգորյանի հիմնական դատալսումների ընթացքում տրված ցուցմունքներին։ Նման պայմաններում մեղադրյալի և վկաների հիմնական դատալսումների ընթացքում տրված ցուցմունքների հիմնական և էական հակասությունները վեր հանելու համար Դատարանը պետք է զգուշորեն և մանրակրկիտ գնահատման արժանացնի տվյալ ցուցմունքները։
Այսպես. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշները վերաբերում են ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Անդրադառնալով ցուցմունքի՝ որպես անձնային ապացույցի գնահատման առանձնահատկություններին՝ անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ ցուցմունքն անձի կողմից նախկինում ընկալած հանգամանքների վերհիշումը և վերարտադրումն է։ Այս տեսանկյունից հարկ է նկատել, որ անձի հիշողությունը չի գործում տեսաձայնագրիչի նման, ուստի այն հաճախ չի պարունակի իրադարձության ամբողջական և ճշգրիտ նկարագրություն։ Հիշողության ճշգրտության վրա կարող են ազդել մի շարք գործոններ, այդ թվում՝ անձնային (օրինակ՝ վախը, հուզմունքը, ոչ սթափ վիճակը), հանգամանքային (օրինակ՝ ընկալման հեռավորությունը, լուսավորությունը, տեղադրությունը և այլն) և սոցիալական բնույթի (օրինակ՝ սեռը, տարիքը և այլն)։
Հիշողության վրա ազդեցություն ունեցող շատ կարևոր երևույթ է նաև աղբյուրի սխալ վերագրումը։ Վերջինը տեղի է ունենում, երբ անձը չի կարողանում ճշգրիտ տարանջատել իր հիշողությունների երկու կամ ավելի աղբյուրները։ Այս դեպքում անձը կարող է ինչ-որ բանի հավատալ դրա մասին մտածելու կամ դրա վրա մտովի կենտրոնանալու պատճառով։ Մասնավորապես անձը կարող է հավատալ, որ իրականում տեղի է ունեցել մի իրադարձություն, որը նա պատկերացրել կամ մտածել է, կամ այն անձը, ում կարծել է, որ կլինի հանցագործության վայրում, հաստատ այնտեղ է եղել։ Ըստ էության, այն պատկերը, որն անձը ստեղծում է իր մտքում, երբ մտածում է իրադարձության կամ կոնկրետ անձի մասին, հետագայում շփոթում է իրականում տեղի ունեցածի հետ։
Ցուցմունքի գնահատումը պետք է իրականացվի հետևյալ գործոնների պատշաճ գնահատման միջոցով․
1․ հարցաքննվողի վստահելիությունը,
2․ ցուցմունքի արժանահավատությունը։
Որպես հիշյալ հանգամանքների գնահատման երաշխիքներ նախատեսված են ապացույցների գնահատման անմիջականության սկզբունքը, ինչը սույն դեպքում ենթադրում է համապատասխան անձի ֆիզիկական ներկայության ապահովում դատարանում, ինչպես նաև նրա խաչաձև հարցաքննության ապահովումը։
Կարևոր է, որ յուրաքանչյուր ցուցմունք ստուգվի այլ ապացույցների համադրմամբ։ Ցուցմունքի հիմնական և էական հակասությունները պետք է գնահատվեն և լուծվեն այնպես, որ անձի դատապարտման հիմքում դնելիս նրա համար հասկանալի լինի՝ ինչու դրա արժանահավատությունը ողջամիտ կասկած չի հարուցում դատարանի մոտ։
Վստահելիությունը վերաբերում է «ազնիվ և ճշմարիտ» լինելու հարցաքննվողի կարողությանը։ Արժանահավատությունը վերաբերում է վկայի ցուցմունքի ճշգրտությանը։ Անվստահելի վկան չի կարող տալ արժանահավատ ցուցմունք։ Այնուամենայնիվ, վստահելի վկան կարող է բարեխղճորեն սխալվել՝ տալով անարժանահավատ ցուցմունք։
Ցուցմունքի արժանահավատությունը կապված է անձի կողմից համապատասխան հանգամանքներն ընկալելու, վերհիշելու և վերարտադրելու կարողության հետ։ Ելնելով վերջիններից՝ կարող են արժանահավատ գնահատվել վկայի հայտնած բոլոր տվյալները կամ դրանց մի մասը կամ դրանցից ոչ մեկը։ Ընդ որում՝ անհակասական ցուցմունքը ևս կարող է հիմք չընդունվել՝ բանականությանը, ողջախոհությանը և տրամաբանությանը հակասելու հիմքերով։
Հարցաքննվողի վստահելիության գնահատումը բազմագործոն գործընթաց է, որի շրջանակներում, ի թիվս այլոց, գնահատման է ենթարկվում նրա կրթվածությունը, վարքագիծը, ընկալելու և հիշելու ունակությունը և հնարավորությունը, ստելու կամ ճշմարտությունը հայտնելու շարժառիթը։
Այս գործընթացը ենթադրում է գնահատողի տպավորությունների բարդ միախառնում, որը ձևավորվում է օբյեկտիվ ապացույցների և ողջամիտ գնահատված հավանականությունների գերակշռության համատեքստում։ Դրա արդյունքը հաճախ չի կարող բառերով արտահայտվել (ձևակերպվել), հատկապես այն դեպքում, երբ «տպավորությունների բարդ միախառնումն» առաջանում է հարցաքննվողին դիտարկելուց և լսելուց հետո՝ փորձելով վեր հանել իրադարձությունների տարբեր վարկածների համատեղելիությունը։
Հարցաքննվողը նվազ վստահելի կարող է գնահատվել անձնական հատկանիշների և կենսագրական տվյալների գնահատման հիման վրա, օրինակ, երբ նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ ազնվության հետ կապված հանցագործությունների համար, նախկինում դրսևորել է ոչ քրեաիրավական բնույթի վարկաբեկիչ վարքագիծ, հասարակությունում բնութագրվում է որպես անվստահելի և այլն։
Այն դեպքերում, երբ առաջանում է տարբեր անձանց ցուցմունքների միջև վստահելիության որոշման խնդիր, հիմնական հարցն այն պետք է լինի՝ արդյոք համապատասխան հանգամանքներն ապացուցված են հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան։
Ցուցմունքի արժանահավատության գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է որոշել՝ արդյոք ողջախոհության տեսանկյունից հարցաքննվողի հայտնած տվյալներն անհնար են կամ խիստ անհավանական, թե դրանք ողջամիտ են և համահունչ իրենք իրենց, ինչպես նաև չեն հակասում այլ փաստական հանգամանքներին: Այս համատեքստում անհրաժեշտ է հաշվի առնել․
1. արդյոք հարցաքննվողի խոսքերն ու արարքները բացատրված են, և արդյոք դա համընկնում է տվյալ պահի նրա հուզական վիճակին,
2. իրադարձություններին նրա արձագանքի ողջամտությունը,
3. ապացույցները, որոնք բնութագրում են վկայի վարքագիծը դեպքից անմիջապես հետո,
4. արդյոք կա իրադարձությունների չափազանցում կամ նվազեցում, նմանապես, որոշակի նպատակին համապատասխան իրադարձությունների վերափոխման փորձերի ցանկացած նշան՝ իրեն դրական լույսի ներքո ներկայացնելով,
5. արդյոք նա ճշգրտել է իր ցուցմունքները նոր ապացույցների հետ առերեսվելիս, թե՞ պարզապես տվել է տարբեր բացատրություններ,
6. արդյո՞ք բացատրությունը պարունակում է բարդության չափազանց մեծ աստիճան:
Անձի ցուցմունքի արժանահավատության վերաբերյալ կասկածներ կարող են առաջանալ, երբ․ նա շատ երիտասարդ է կամ անչափահաս, նա հարցաքննվում է վաղ անցյալում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ, նրա հայտնած տվյալները հակասական են կամ չեն համապատասխանում միմյանց, նրա հայտնած տվյալները հիմնավորող այլ վստահելի ապացույցներ առկա չեն, իրադարձությունները տեսնելու (հետևելու) համար պայմանները բավարար չեն եղել, առկա են ընկալելուն, հիշելուն, վերհիշելուն կամ վերարտադրելուն (հաղորդակցվելուն) վերաբերող այլ թերացումներ։
Հարցաքննվողի ընկալման գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները՝ նրա կարողությունը՝ ներկայացնելու իր ցուցմունքները. կարողությունը և հնարավորությունը՝ դիտարկելու այն իրադարձությունները, որոնց մասին նա հայտնում է. իր հայտնած տվյալների մանրամասները հաղորդելու կարողությունը, իրադարձության ժամանակ տեղի ունեցած իրարանցման պատճառով արդյո՞ք նա հեշտությամբ կամ հասկանալի կերպով սխալվել է մանրամասների կամ նույնիսկ դեպքի ժամանակի հարցում (արդարացված սխալ), նրա հուզական վիճակը տվյալ պահին, նրա պահվածքը հարցաքննելիս և այլն:
Հիշելու և վերհիշելու ունակությունների գնահատման տեսանկյունից անհրաժեշտ է հաշվի առնել․
1. դիտարկված իրադարձությունները հիշելու կարողությունը՝ հիմնվելով իրադարձությունների ծավալման պահին ականատեսի հուզական վիճակի կարևորության վրա, ինչպես նաև նրա ընդհանուր թուլությունների և հիշելու կարողության հաշվառմամբ,
2. հիշելու կարողությունը՝ հիմնվելով նրա հիշողությունների նախորդ արձանագրությունների վրա (նախկինում տրված ցուցմունքները),
3. հարցաքննության և իրադարձությունների պահերի միջև ընկած ժամանակահատվածը,
4. արդյոք մանրամասներ հայտնելիս դրսևորել է անվստահություն։
Հարցաքննվողի վերարտադրելու ունակության գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն նշանները, որոնք վկայում է, որ նա ճշգրիտ կամ ամբողջությամբ չի փոխանցում իրեն հայտնի հանգամանքները (վատ բառապաշար, անհասկանալի լեզու, փաստական մանրամասներով չհիմնավորվող ընդունելի կարծիքներ, անհավանական մանրամասներ, որոնք ողջամտորեն վերագրելի են ոչ ճշգրիտ նկարագրությանը):
Ցուցմունք տալիս հարցաքննվողի վարքագծի գնահատման շրջանակներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել վկայի արձագանքման ձևը, այն է՝ արդյոք վկան տալիս է անկեղծ, ազնիվ, պարզ ցուցմունք և պատրաստակամ է հարցերին պատասխանել, արդյո՞ք տրամադրված տեղեկատվությունը ներկայացվում է տրամաբանական և հետևողական ձևով, թե՞ վկան խուսափողական պատասխաններ է տալիս, չի արձագանքում, վիճաբանում կամ տատանվում է պատասխանել (հարցաքննվելու կամ նախորդ հայտարարությունների ժամանակ)։
Անդրադառնալով ցուցմունքի բովանդակային հակասությունների գնահատմանը՝ անհրաժեշտ է նշել, որ դրանք կարող են լինել ինչպես ներքին (հակասություններ նույն անձի ցուցմունքների միջև), այնպես էլ արտաքին (հակասություններ այլ ապացույցների հետ)։
Ցուցմունքների համապատասխանությունները և անհամապատասխանությունները դրանց արժանահավատության գնահատման էական գործոններ են:
Ընդհանրապես, ցուցմունքներում անհամապատասխանությունները պետք է պատշաճ գնահատման արժանանան նախքան դատարանի կողմից հիմք ընդունվելը։ Երկրորդական հարցերի, այլ ոչ թե մեղադրանքի բուն էության շուրջ անհամապատասխանությունները, կարող են արդարացված լինել: Միևնույն ժամանակ մի շարք աննշան անհամապատասխանություններ կարող են դառնալ շատ էական և պատճառ հանդիսանալ, որ դատարանի մոտ հիմնավոր կասկած առաջանա վկայի ցուցմունքների վստահելիության վերաբերյալ:
Ցուցմունքների միջև անհամապատասխանությունները երկրորդական հարցերի հետ կապված, ինչպիսիք են տևողությունը, արագությունը, հեռավորությունը, որոնք բոլորը կախված են սուբյեկտիվ գնահատականներից, սովորաբար սահմանափակ ազդեցություն են ունենում դրանց վստահելիության վրա, եթե դրանք չունեն ահռելի տարբերություններ: Մանրամասների աննշան տարբերությունները կարող են իրականում բարձրացնել ցուցմունքի արժանահավատությունը, այլ ոչ թե նսեմացնել, քանի որ չափից շատ նմանությունը կարող է վկայել դրանց փոխհամաձայնեցվածության մասին: Դատարանը պետք է ձեռնպահ մնա չնչին կամ ենթադրյալ անհամապատասխանությունների հիման վրա ցուցմունքներն արժեզրկելուց: Այս դեպքում՝ կասկածը պետք է մեկնաբանվի հարցաքննվողի օգտին: Ոչ էական անհամապատասխանությունների քանակը որոշ դեպքերում կարող է դառնալ էապես նշանակալի, քանի որ դատարանի մոտ կարող է ողջամիտ կասկած ձևավորել հարցաքննվողի վստահելիության վերաբերյալ:
Եթե կան երկու հավասարապես վստահելի վկաների միմյանց չհամապատասխանող ցուցմունքներ, դրանց գնահատման շրջանակներում կարող են կիրառվել հետևյալ գործնական կանոնները․
-ցուցմունքները պետք է համադրել անվիճելի փաստերի հետ՝ պարզելու համար, թե դրանցից որն է ավելի համադրելի,
- նկատի ունենալ, թե կոնկրետ վկայի համար ինչը կարող էր ավելի հիշարժան լինել, ինչը՝ ոչ,
- նախապատվությունը պետք է տրվի այն վկային, ով լավագույնս գիտի կոնկրետ փաստի մասին,
- երբ հայտնած տվյալը անհավանական է թվում, պետք է լինեն անհերքելի այլ փաստեր, որոնք հաստատեն այն։
Անհամապատասխանությունը կարող է էական լինել կամ չլինել՝ կախված նրանից, թե արդյոք մանրամասնություններում նման սխալները սովորական են և կանխատեսելի, կամ, հակառակը՝ դրանք սխալներ են, որոնցում հավանական չէ սխալվելը և որոնք ճշմարտության նկատմամբ անփութության դրսևորում են կամ կասկածելի են դարձնում դրա վստահելիությունը։
Եթե կան լուրջ անհամապատասխանություններ կամ հակասություններ վճռորոշ վկաների ցուցմունքներում, կամ եթե կան այլ հակասական ապացույցներ, դատարանը պետք է զգուշորեն և մանրակրկիտ գնահատի դրանք: Դատարանը պարտավոր է բոլոր ապացույցները գնահատել ամբողջության մեջ, հատկապես, երբ կասկածի տակ է դրվում դրանց վստահելիությունը և/կամ արժանահավատությունը: Այնուամենայնիվ, փաստերի անհամապատասխանությունները, որոնք անհրաժեշտ չեն գործը լուծելու տեսանկյունից՝ դատարանի կողմից լուծում չեն պահանջում:
Դատարանը կարող է հաշվի առնել մեղադրանքը հիմնավորող կեղծ տվյալներ հայտնելու շարժառիթի վերաբերյալ ապացույցների առկայությունը կամ բացակայությունը։ Ընդ որում, ելնելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքից՝ վկայի կողմից ստելու շարժառիթը հիմնավորելու պարտականությունը չի կարող դրվել մեղադրյալի վրա։ Քննարկվող շարժառիթի գնահատումը արժանահավատության գնահատման գործոններից միայն մեկն է։ Ընդ որում՝ նման շարժառիթի բացակայությունն ինքնին բավարար չէ ենթադրելու, որ վկան ճշմարտությունն է հայտնում։
Վերոգրյալ ցուցմունքների համատեքստում՝ Դատարանը, նախևառաջ արձանագրում է, որ տրամաբանական չէ մեղադրյալի կողմից հայտնած այն վարկածը, որ վերջինս ոչ ոքի չի հայհոյել, սակայն վկա Ա․Պողոսյանն իրեն հրավիրել է անհատական զննման սենյակ, ինքը չգիտի թե ինչի համար է Ա․Պողոսյանն իրեն անհատական զննման սենյակ տարել, այդտեղ ևս ինքը Ա․Պողոսյանին չի հայհոյել ու այդտեղ լրիվ անսպասելի Ա․Պողոսյանն իրեն հարվածել է։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի ցուցմունքի բովանդակային վերլուծությունից ստեղծվում է մի իրավիճակ, որ մեղադրյալը նախ չգիտի, թե ինչի համար է վկա Ա․Պողոսյանն իրեն հրավիրել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ և ինքն անհատական զննության համար նախատեսված սենյակում որևէ բան չի ասել Ա․Պողոսյանին, չի հայհոյել վերջինիս, սակայն Ա․Պողոսյանը հարվածել է իրեն։ Անհրաժեշտ է արձանագրել, որ մեղադրյալը այդպես էլ հստակ պատասխան չտվեց հնչեցված հարցադրումներին, թե ինչու է Ա․Պողոսյանն իրեն հարվածել կամ որն է եղել իրեն անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ տանելու նպատակը։ Այնուամենայնիվ, մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը ընդունեց, որ ինքը և Ա․Պողոսյանը միմյանց չեն ճանաչել նախկինում, այսինքն՝ անձնական բնույթի որևէ խնդիր չի ունեցել Ա․Պողոսյանի հետ, ավելին՝ վկա Ա․Պողոսյանը ևս իր ցուցմունքում նշեց, որ անհատական խնդիր իր ու Կ․Խանզադյանի միջև չի եղել, ինքը նույնիսկ Կ․Խանզադյանին չի էլ ճանաչել։
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ թեև հիմնական դատալսումների ընթացքում հարցաքննված բոլոր վկաները հայտնել են, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ տանելու նպատակը եղել է այն, որ մեղադրյալը երկրորդ անգամ, երբ հետ է վերադարձել իրենց հարց է ուղղել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի ինքն էլի իրեր ունի և հենց այդ պատճառով են մեղադրյալին տեղափոխել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ, այսինքն՝ անհրաժեշտություն է առաջացել կրկին ստուգելու և հասկանալու վերջինիս մոտ այլ չթույլատրվող իրեր առկա են, թե ոչ, սակայն ի հակադրություն վկաների հայտնածի՝ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը նշել է, որ ինքը չգիտի, թե ինչու են իրեն տարել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ և ինքը նման արտահայտություն չի արել, թե իր ուղեբեռի մեջ միայն դանա՞կն էին գտել, դրանից բացի ինքն էլի իրեր ունի, դա հորինված է, իսկ մյուս դեպքում Դատարանի հարցադրմանն առ այն, որ եթե մեղադրյալը չի ասել, որ իր ուսապարկի մեջ արգելված իր կա կամ եթե մինչ առանձնասենյակ հեռանալը ինքը չի հայհոյել Ա․Պողոսյանին, այդ դեպքում որն է եղել մեղադրյալին առանձնասենյակ տանելու նպատակը, մեղադրյալը տվեց ոչ հստակ և անտրամաբանական պատասխան՝ նշելով, որ հնարավոր է, որ Արմենակն իրեն վատ է զգացել, օրինակ՝ որ աշխատակիցների ներկայությամբ է այդ զրույցը ընթացել կամ խոսակցության տոնայնությունից և այդ պատճառով է իրեն տարել անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ։
Անհրաժեշտ է անդրադառնալ այն հանգամանքին, որ բոլոր վկաները իրենց ցուցմունքներում նշել են, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի մոտ դանակը հայտնաբերելուց հետո ընթացակարգի համաձայն վերջինիս առաջարկվել է դանակը հանձնել իրեն ուղեկցող անձին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է գալ և դանակը հետ վերցնել, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է և ասել է, որ կարող են դանակը դեն նետել։ Մասնավորապես՝ նշված ընթացակարգը մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին պարզաբանվել է վկա Ժ․Գրիգորյանի կողմից։ Նշվածի վերաբերյալ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը թեև նշեց, որ ինքը չի լսել, որ իրեն նման առաջարկներ են արվել, սակայն, այնուամենայնիվ, նաև չհերքեց՝ նշելով, որ քանի որ վկա Ժենյա Գրիգորյանը նույնիսկ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ շատ ցածր էր խոսում, ուստի հնարավոր է, որ իրեն արվել է նման առաջարկ, սակայն այդ ժամանակ ինքը չի լսել, ամեն դեպքում նման առաջարկ չի լսել։ Բացի այդ Դատարանի հարցադրմանն առ այն, թե մեղադրյալի ներկայությամբ զննվեց տեսագրությունը, որտեղ երևում էր, որ մի աղջիկ փաստաթղթով մոտենում է մեղադրյալին, մեղադրյալը արդյոք հիշում է, թե այդ աղջիկն այդ ժամանակ իրեն ինչ է ասել, մեղադրյալը պատասխանեց որ ոչ, չի հիշում, ինքը կարծում է, որ հնարավոր է, որ այդ աղջիկն ընթացակարգն իրեն բացատրած լինի, սակայն ինքը լսած չլինի։ Հարկ է արձանագրել, որ համաձայն վկաներ Ա․Պողոսյանի, Ռ․Ղահրամանյանի, Ն․Մեհրաբյանի և Ժ․Գրիգորյանի ցուցմունքների մեղադրյալին նշված ընթացակարգը պարզաբանվել է, ավելին՝ պարզաբանվել է ոչ մեկ անգամ, այլ վկա Ժ․Գրիգորյանի կողմից պարզաբանվելուց հետո, նաև պարզաբանվել է վկա Ա․Պողոսյանի կողմից, սակայն մեղադրյալը չի համաձայնվել և մի դեպքում նշել է, որ կարող են դանակը դեն նետել, իսկ մյուս դեպքում՝ որևէ առաջարկի չի համաձայնվել և պահանջել է հետ վերադարձնել դանակը։ Նաև հարկ է արձանագրել, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված 195-Dep.RX zone 1 - 960 x 576 - 20fps անվանումով տեսագրությամբ ևս փաստվում է, որ կին աշխատակիցը A4 ձևաչափի թղթերով զրուցում է ուղևորի հետ, բացի այդ նաև տեսագրությամբ երևում են պարզաբանման համար նախատեսված փաստաթղթեր, որոնց վրա առկա են գրառված հատվածներ, իսկ մեղադրյալը նշում է, որ կարծում է, որ հնարավոր է, որ այդ աղջիկն ընթացակարգն իրեն բացատրած լինի, սակայն ինքը լսած չլինի, ըստ էության չի հերքում, որ իրեն հնարավոր է, որ նման ընթացակարգ պարզաբանված լինի։
Դատարանի համար առնվազն անտրամաբանական է մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի վարքագիծը, մասնավորապես, երբ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին վկա Ժ․Գրիգորյանի կողմից պարզաբանվել է ընթացակարգը, մասնավորապես, որ կարող է դանակը հանձնել իրեն ճանապարհողին, կամ հանձնել ուղեբեռ, կամ հանձնել իրենց և համապատասխան ակտ կազմվի, որ ինքը դանակը հանձնել է, որից վեց ամիս անց կարող է գնալ և դանակը հետ վերցնել, մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը հրաժարվել է առաջարկված բոլոր տարբերակներից և ըստ իր ցուցմունքի ինքը չի էլ լսել, որ իրեն նման առաջարկներ են արվել, սակայն մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը, ըստ էության, հաստատեց վկա Ժ․Գրիգորյանի հայտնածն առ այն, որ նշել է, որ կարող են դանակը դեն նետել, ավելին՝ վկա Ժ․Գրիգորյանը իր ցուցմունքում նույնիսկ նշել է, որ իրենք իրավունք չունեն առանց ուղևորի որոշումը լսելու դեն նետել դանակը, այսինքն՝ դանակը հայտնաբերելուց հետո, իրենք հնարավոր տարբերակները առաջարկում են ուղևորին, որից հետո, եթե ուղևորն ասում է, որ դեն նետեն, իրենք դեն են նետում և ինքը հստակ հիշում է, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանն իրեն ասել է, որ կարող են դեն նետել դանակը, որն ըստ էության չհերքվեց նաև մեղադրյալի կողմից, մասնավորապես՝ վերջինս նշեց, որ, երբ իր վերարկուի գրպանից հանել են դանակը և ասել են, որ պետք է դեն նետեն, ինքն այդ ժամանակ ասել է «ինչ արած», այսինքն՝ ափսոսանք է հայտնել և գնացել է դեպի «Դյութի Ֆրի»։ Ընդ որում՝ հատկանշական է, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը իր ցուցմունքում նշել է, որ ինքը իմացել է, որ դանակը չթույլատրվող իր է։
Այնուամենայնիվ, հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալը ընդունեց նաև այն հանգամանքը, որ իր կողմից անհատական զննության սենյակում հայհոյանքներ հնչեցվել են, նաև ինքը հետո էլ է հայհոյանքներ հնչեցրել և հնարավոր է, որ հայհոյանքները միջանցքից կին աշխատակիցները լսած լինեն և ինքը զղջում է կատարվածի համար, նույնիսկ որոշել է գնալ օդանավակայան և այնտեղ գտնվող կին աշխատակիցներից ներողություն խնդրել և վերջիններիս ծաղիկներ նվիրել։
Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը չի ընդունում, որ նախքան անհատական զննության համար նախատեսված սենյակ հեռանալն իր կողմից հայհոյանքներ են հնչեցվել, Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հարցաքննված վկաներ Ա․Պողոսյանը, Ռ․Ղահրամանյանը, Ն․Մեհրաբյանը և Ժ․Գրիգորյանը հստակ հայտնել են, որ երբ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը առաջին անգամ մոտեցել է ոչինչ տեղի չի ունեցել, վերջինիս կողմից հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ երբ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը երկրորդ անգամ կրկին հետ է վերադարձել, արդեն բորբոքված է եղել և այդ ժամանակ հնչեցրել է հայհոյանքներ, վերջինիս կողմից հայհոյանքներ են հնչեցվել նաև անհատական զննության համար նախատեսված սենյակում։ Հարկ է արձանագրել, որ վկաների ցուցմունքներից ակնհայտ է նաև, որ հայհոյանքները հնչեցվել են անվտանգության ստուգման անցակետի մոտ և այդտեղ եղել են ուղևորներ, հատկանշական է նաև, որ Դատարանի հարցադրմանը, թե հայհոյանքները լսելի կլինեին «Դյութի Ֆրի» առևտրի կենտրոնի աշխատակիցների համար, վկաներ Ռ․Ղահրամանյանը և Ն․Մեհրաբյանը նշել են, որ դա դեպի «Դյութի Ֆրի» տանող հատվածն է, հայհոյանքները հնչել են բարձրաձայն և այո լսելի կլինեին տարածքում գտնվող անձանց և ուղևորների համար, բացի այդ՝ վկա Ն․Մեհրաբյանը հայտնել է նաև, որ թեև ինքը սեկցիայի վերջում է կանգնած եղել, սակայն հայհոյանքներն իր մոտ ևս լսվել են։ Միևնույն ժամանակ վկա Ժ․Գրիգորյանը իր ցուցմունքում նույնիսկ նշել է, որ ուղևորներից մի կին իրեն անձամբ հարցրել է, թե ինչ է կատարվում այստեղ, ինչպես են իրենք թույլ տալիս, որ նման բան կատարվի, այսինքն՝ ուղևորները զարմացած են եղել։
Միևնույն ժամանակ հարկ է փաստել, որ վկա Ա․Պողոսյանն ընդունեց, որ անհատական զննության համար նախատեսված սենյակում ինքը մեկ անգամ հարվածել է մեղադրյալ Կ․Խանզադյանին, մասնավորապես՝ գլխով հարվածել է Կարենի քթի հատվածին, սակայն նաև նշեց, որ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանն է առաջինը հարվածել իրեն, որին ի պատասխան այնուհետև իր կողմից է հարված եղել։ Ի հակադրություն վկա Ա․Պողոսյանի հայտնածի՝ մեղադրյալ Կ․Խանզադյանը հայտնել է, որ իր և վկա Ա․Պողոսյանի միջև որոշակի լարվածություն է եղել, իրենք միմյանց դիմաց՝ մոտ երեք սանտիմետր հեռավորության վրա, միմյանց աչքերի մեջ նայելով, կանգնած զրուցել են, սակայն ինքը չի հայհոյել Արմենակին և չի հարվածել վերջինիս, այնուհետև նշեց, որ ինքը Արմենակին այդ ժամանակ համեմատել է մի կենդանու, մասնավորապես՝ անասունի հետ, ասել է, որ ինքը չի համապատասխանում այն պաշտոնին, որը զբաղեցնում է, քանի որ չունի այդ պաշտոնին համապատասխանող մարդկային հատկանիշներ։ Միևնույն ժամանակ մեղադրյալը հայտնել է, որ նախքան առանձնասենյակ հեռանալը իր հասցեին որևէ մեկը հայհոյանք չի հնչեցրել, սակայն Արմենակն իր հետ խոսել է ոչ նորմալ խոսելաձևով, սակայն չի կարող հիշել, թե ինչ է իրեն ասել։ Դատարանի համար տրամաբանական չէ այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը նշում է, որ Ա․Պողոսյանի կողմից կամ ընդհանրապես որևէ մեկի կողմից իր հասցեին հայհոյանք չի հնչեցվել, սակայն վկա Ա․Պողոսյանն իր հետ խոսել է ոչ նորմալ ձևով, միաժամանակ ինքը չի կարող ասել, թե ինչ է իրեն ասել վկա Ա․Պողոսյանը, սակայն կարող է ասել, որ ոչ նորմալ խոսելաձևով է իր հետ խոսել։ Ավելին՝ վկա Ա․Պողոսյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ ինքը որևէ տեղ հայհոյանք չի հնչեցրել, նույնիսկ զննության սենյակում, այդ հանգամանքը հաստատել են նաև վկաներ Ն․Մեհրաբյանը և Ժ․Գրիգորյանը, մասնավորապես Ն․Մեհրաբյանը նշել է, որ հայհոյանքները փոխադարձ բնույթ չեն կրել, քանի որ իրենք իրավունք չունեն ուղևորներին հայհոյել, նույնիսկ Դատարանի այն հարցադրմանը, թե հնարավոր է, որ վկայի գործընկերների կողմից այլ արտահայտություններ են հնչեցվել, որից մեղադրյալը բորբոքվել է, վկան պատասխանեց, որ ճանաչելով Արմենակին և Ռոբերտին՝ ինքը չի կարծում, որ իրենք ուղևորին անձնապես վիրավորեին, իսկ վկա Ժ․Գրիգորյանը հայտնել է, որ իրենց աշխատակիցների կամ Արմենակ Պողոսյանի կողմից մեղադրյալին ուղղված հայհոյանքներ չեն հնչեցվել, իսկ իր կողմից ընթացակարգը կոպիտ ձևով չի պարզաբանվել մեղադրյալին, իսկ Դատարանի այն հարցադրմանը, թե այդ ընթացքում Ա․Պողոսյանի և մեղադրյալ Կ․Խանզադյանի միջև եղել է այնպիսի զրույց, որը բնորոշ չէ քաղաքացու և սպասարկող անձի միջև ընթացող զրույցին, օրինակ՝ անձնական բնույթի հարց ու պատասխան եղել է, թե ոչ, վկան պատասխանեց, որ չի կարծում նման խոսակցություն եղած լինի Ա․Պողոսյանի և Կ․Խանզադյանի միջև, իրենք անձնական բնույթի խոսակցություններ չեն ունենում քաղաքացիների հետ։
Դատարանը վեր հանելով վերոգրյալ ցուցմունքների համապատասխանությունները և անհամապատասխանությունները, գնահատելով դրանք արժանահավատության գնահատման համատեքստում, միևնույն ժամանակ բոլոր ապացույցները գնահատելով ամբողջության մեջ գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցների համակցությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարել, որ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշները։ Այլ խոսքով` դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար է Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած և անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորում է հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ:
Մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորվում է ինչպես վկաների դատաքննական ցուցմունքով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Ինչ վերաբերվում է սույն դատավճռի երրորդ բաժնում թվարկված մյուս ապացույցներին, այդ թվում նաև 2025 թվականի փետրվարի 27-ին՝ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ ՓԲ ընկերությունից ստացված 30.10.2024թ. թվագրմամբ թիվ 854/ADM/24 գրությանը կցված լազերային սկավառակների տեսագրություններին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ տեսագրություններով ևս հաստատվում են վկաներ Ա․Պողոսյանի, Ռ․Ղահրամանյանի, Ն․Մեհրաբյանի և Ժ․Գրիգորյանի հիմնական դատալսումների ընթացքում հայտնած հանգամանքները և հիմնավորվում է մեղադրյալի մեղավորությունը իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի՝ իրեն առաջադրված մեղադրանքը չընդունելու վերաբերյալ բերված պատճառաբանություններին, ապա հարկ է նշել, որ մեղադրյալի բերած փաստարկները հավատ չեն ներշնչում և նման ցուցմունք տալով՝ մեղադրյալը փորձում է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Վերոգրյալով պայմանավորված՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Օրենսդրի կողմից կոնկրետ հոդվածով սահմանված պատիժների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը` հասարակության նկատմամբ անհարգալից կամ իրավական կամ բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը, որը դրսևորվել է անձին ստորացնելով կամ հայհոյանքներով կամ անպարկեշտ արտահայտություններով կամ համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ մարդկանց անդորրը խախտելով կամ նույն եղանակներով հանրային միջոցառումը, արարողությունը խափանելով կամ հասարակական նշանակության օբյեկտի, հիմնարկի կամ կազմակերպության բնականոն աշխատանքը խոչընդոտելով՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ դատվածություն չունենալը, խնամքին երկու անչափահաս երեխայի առկայությունը, միաժամանակ մեղադրյալի խնամքին է գտնվում նաև վերջինիս մայրը, որն ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ Դատարանը գնահատման է արժանացնում 17.01.2025 թվականին Լեհաստանի Հանրապետության Վոլոմինի Աստվածամոր մշտական օգնության հիվանդանոցի նյարդաբանական բաժանմունքի բժիշկ Սվետլանա Դրոզդի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի մայրիկի՝ Սուսաննա Գրիգորյանի (ծնված՝ 10.11.19960թ.) մոտ ախտորոշվել ուղեղի աջ կիսագնդի իշեմիկ կաթված։
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ գործով ձեռք չեն բերվել:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Գառնիկի Խանզադյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցեր առկա չեն, դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Կարեն Գառնիկի Խանզադյանի նկատմամբ ընտրված գրավ խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 05-03-2026