Գործ ԵԴ1/0803/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության ավագ դատախազ
Դ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ

2025 թվականի հուլիսի 16-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արտակ Գագիկի Քոչարյանի՝ ծնված՝ 21.03.1989թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ, չի աշխատում, արարքի կատարման պահին դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, գյուղ Քասախ, Գարեգին Նժդեհի փողոց, 1-ին շենք, 40 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի դեկտեմբերի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60730924 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 12/:
1.2 2025 թվականի փետրվարի 18-ին Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ու հաջորդ օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 27-32/:
1.3 2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել թիվ 60730924 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ա.Քոչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 35-36/:
1.4 2025 թվականի փետրվարի 28-ին կազմվել է թիվ 60730924 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 42-49/:
1.5 2025 թվականի մարտի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 60730924 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.6 2025 թվականի մարտի 07-ին թիվ 60730924 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/0803/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի մարտի 10-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.7 2025 թվականի մարտի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.8 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ա.Քոչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.9 Նույն օրը որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.10 2025 թվականի հուլիսի 16-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Արտակ Գագիկի Քոչարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 11:00-ի սահմաններում, ավտոմեքենան վարել է՝ չունենալով վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում:
Այսպես.
Արտակ Գագիկի Քոչարյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180133414 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հունիսի 2-ին կայացված որոշմամբ 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ից մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերի 26-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Արտակ Գագիկի Քոչարյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 11:00-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02320)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.818 մգ/լ (առնվազն՝ 0.7362 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101198 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է Ֆիատ մակնիշի 303 DE 61 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ավագ պարեկ Գարիկ Հանիսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 11:14-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416415 արձանագրությունը»:

3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Զննում կատարելու մասին 2025 թվականի փետրվարի 12-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 11:14-ին, Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի ավագ պարեկ Գարիկ Հանիսյանի /կրծքանշան թիվ 11392/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416415 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանը (ծնված՝ 21.03.1989թ.) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 26.11.1924թ., ժամը 11:00-ին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է Ֆիատ մակնիշի 303 DE 61 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն:
Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն:
Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության զննության համաձայն՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի անվամբ հաշվառված թիվ RJ583836 վարորդական վկայականը գտնվում է զրկված վիճակում, սկիզբ՝ 26.09.2022թ., ավարտ՝ 26.09.2023թ.:
2022 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 22:50-ին, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Արթուր Հարությունյանի /կրծքանշան թիվ 05912/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180133414 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանը (ծնված՝ 1989թ.), ժամը՝ 22:45-ին Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում, ոչ սթափ վիճակում վարել է Տոյոտա մակնիշի 36 XC 980 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն:
Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն:
2024 թվականի հունիսի 02-ին կայացված թիվ 8180133414 որոշման համաձայն Արտակ Քոչարյանը 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի զննության համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 93000787, զննման համարը՝ 03254, զննման ամսաթիվը՝ 18.05.2022թ., զննման ժամը՝ 23:10:21, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվը՝ 23.03.2022թ., դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.179մգ/լ, վարորդի անունն է՝ Արտակ Քոչարյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 36 XC 980, Վ/Վ՝ RJ583836, ՃՈ տեսուչի անունը՝ Արթուր Հարությունյան, կրծքանշանի համարը՝ 05912, ստորաբաժանում՝ 2-րդ գումարտակ, 1-ին վաշտ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ից կողմից տրված թիվ 067369 ստուգաչափման վկայականի զննության համաձայն՝ վկայականը ուժի մեջ է 2022 թվականի մարտի 23-ից մինչև 2023 թվականի մարտի 23-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 93000787, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.00÷1.200մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ ±10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Գուլքանյան, իսկ բաժնի /լաբորատորիայի վարիչ/ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան /հատոր 1-ին, գ.թ. 16-17, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416415, 8180133414 արձանագրությունների, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02320, 03254 կտրոնների, ստուգաչափման թիվ 135711, 067369 վկայականների, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները /հատոր 1-ին, գ.թ 4-10, 18-19, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Մեղադրյալ Արտակ Գագիկի Քոչարյանն օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տալ: Միաժամանակ՝ հայտնեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարածի համար /դատական նիստի արձանագրություն/:

4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 և 9 տեղեկանքները, որոնց համաձայն՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարելու պահին չունի դատվածություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 21-22, դատական նիստի արձանագրություն/,
- ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանում առկա տեղեկությունները, որոնց համաձայն՝ Ա.Խաչատրյանն ունի երեք անչափահաս երեխաներ, որոնցից մեկը մանկահասակ է,
- ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2025 թվականի մարտի 17-ի գրությունը և դրան կից էլեկտրոնային փաստաթուղթը, որոնց համաձայն՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արտակ Գագիկի Քոչարյանը չի հանդիսացել վարձու աշխատող և չի ունեցել որևէ եկամուտ /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Հետազոտվեց նաև դատարանի աշխատակազմի հեռախոսագիրը, որի համաձայն՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանը Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԱՎԴ4/0006/01/25 դատավճռով նշանակված 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքից որևէ վճարում չի կատարել /դատական նիստի արձանագրությունը/:
4.3 Մեղադրյալը հայտնեց, որ եթե Դատարանն իր նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակի ինքն ի վիճակի չէ այն միանգամից վճարել, խնդրեց հնարավորություն տալ մաս առ մաս վճարել /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Արտակ Գագիկի Քոչարյանը, 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 11:00-ի սահմաններում, ավտոմեքենան վարել է՝ չունենալով վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում: Այսպես. Արտակ Գագիկի Քոչարյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180133414 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հունիսի 2-ին կայացված որոշմամբ 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ից մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերի 26-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Արտակ Գագիկի Քոչարյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 11:00-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02320)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.818 մգ/լ (առնվազն՝ 0.7362 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101198 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է Ֆիատ մակնիշի 303 DE 61 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ավագ պարեկ Գարիկ Հանիսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 11:14-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416415 արձանագրությունը: Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արտակ Գագիկի Քոչարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
5.4 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Արտակ Գագիկի Քոչարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ արձանագրում է խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Արտակ Գագիկի Քոչարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում ամուսնացած լինելը և մեղսագրվող արարքի կատարման պահին դատապարտված չլինելը:
5.5 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.6 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1, 4.3 և 5.4 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.3 և 5.5 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
5.7 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/…/
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Վերոշարադրված իրավանորմի լույսի ներքո՝ Դատարան, հաշվի առնելով 4.1 և 4.2 կետերում արձանագրվածը, փաստում է, որ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ սույն դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը պետք է լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԱՎԴ4/0006/01/25 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքին և Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, որը նա պետք է կրի:
5.8 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.3 կետում արձանագրված հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 10 /տասը/ ամիս ժամկետ՝ սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 75.000 /յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ չափով:
5.9 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.10 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ա.Քոչարյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.11 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արտակ Գագիկի Քոչարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ սույն դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԱՎԴ4/0006/01/25 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված՝ 375․000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքին և Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Արտակ Գագիկի Քոչարյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանը մաս առ մաս վճարել 10 /տասը/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 75.000 /յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ չափով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արտակ Գագիկի Քոչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ