ԵԴ1/0804/01/25






ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈւՄ

«12» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան


ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա.Բեկթաշյան (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ1/0804/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի պաշտպան Արսեն Խառատյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/0804/01/25 վարույթի նյութերը`
ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ըստ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերի` Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ1/0804/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
Պաշտպանի միջնորդությունը՝ խափանման միջոց կալանքը վերացնելու և այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ մերժվել է։
Նշված որոշումը մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի պաշտպան Արսեն Խառատյանը ստացել է 2026 թվականի հունվարի 7-ին։
Վերը նշված որոշման դեմ 2026 թվականի հունվարի 12-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի պաշտպան Արսեն Խառատյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը։
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ վարույթի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2026 թվականի հունվարի 29-ին, իսկ նախագահող դատավորին են հանձնվել 2026 թվականի հունվարի 30-ին:
2026 թվականի փետրվարի 2-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, սահմանվել է հատուկ վերանայման վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ, իսկ դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2026 թվականի փետրվարի 12-ը:
Գործի փաստական հանգամանքները և հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, այն բանի համար, որ «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում նախնական համաձայնության Տիգրան Գևորգի Հովսեփյանի հետ, պայմանավորվածություն են ձեռք բերել խմբի կազմում զբաղվել շահադիտական դրդումներով թմրանյութերի ապօրինի իրացմամբ, յուրաքանչյուր փաթեթի տեղադրման համար ստանալով 4 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ։
Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո, Տիգրան Գևորգի Հովսեփյանն իրացման նպատակով ձեռք է բերել տարբեր տեսակի թմրանյութեր, որոնք թաքստոցներում տեղադրելու նպատակով փոխանցել է Աբհիշեկ Պռասադիին, ով էլ վերցնելով թմրամիջոցները, իրացման համար ավելի արդյունավետ ու դյուրին դարձնելու նպատակով անձամբ կշռել է տարբեր չափաբաժինների, փաթեթավորել է կպչուն ժապավեններով, կամ այդ վիճակում ստացել է Տիգրան Հովսեփյանից, որից հետո այդ թմրամիջոցների փաթեթները տեղադրել է Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում, լուսանկարել է թաքստոցները, դրանց վրա նշել է թաքստոցների աշխարհագրական կոորդինատները, թմրամիջոցների տեսակը և քաշը, որից հետո Աբհիշեկ Պռասադիին 055-76-48-99 հեռախոսահամարով գրանցված «Վոցապ» հավելվածի միջոցով լուսանկարներն ուղարկել է Տիգրան Գևորգի Հովսեփյանին պատկանող 077-16-27-50 հեռախոսահամարով գրանցված «Վոցապ» հավելվածին, կամ «Տելեգրամ» հավելվածին, որից հետո Տիգրան Հովսեփյանը թմրամիջոցները վաճառել է քննությամբ դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց։
Շարունակելով իրենց հանցավոր համաձայնությունը՝ Աբհիշեկ Պռասադին կպչուն ժապավենով փաթեթավորված 0.05 գրամ հաստատուն քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութը 2024թ. սեպտեմբերի 22-ին փորձել է թաքցնել Երևան քաղաքի Արշակունյաց 6 հասցեի մոտակայքում, սակայն նկատվելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ոստիկանության ծառայողների կողմից ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին, որտեղ անձնական խուզարկությամբ նույն օրը հիշյալ թմրանյութը հայտնաբերվել է վերջինիս անձնական խուզարկությամբ (…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման համաձայն.
«(…) Քննարկելով մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի նկատմամբ կալանքը երկարացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը․
(…)
Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ.Պ-ի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, Աբհիշեկ Պռասադի Կ.Պ-ի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն առկա է:
Խափանման միջոցի տեսակը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ՝ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա: Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին: Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար:
Անդրադառնալով կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը,
Հաշվի առնելով այն, որ կողմերը Դատարանի ջանասիրությունը չվիճարկեցին, Դատարանն այդ հարցին չի անդրադառնում։
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, մասնավորապես՝ հարցաքննվող անձանց վրա ապօրինի միջամտելու միջոցով պարտականությունների չկատարման առումով, Դատարանն արձանագրում է, որ, թեև անձինք հարցաքննվել են, սակայն չի բացառվում հիմնական դատալսումները լրացնելու ձևով միջնորդությունները, ուստի դեռևս առկա է մեղադրյալի պարտականությունների չկատարման ռիսկ:
Ինչ վերաբերում է փախուստի դիմելու հիմքին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով անձին մեղսագրվող արարքի ծանրությունը, ակնկալվող պատժի խստությունը և նշվածը համակցված գնահատելով վերջինիս՝ այլ պետության քաղաքացի լինելու և ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունենալու փաստական տվյալների հետ, իրատեսական է համարում նաև մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի դիմելու ռիսկը։
Քննելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում գնահատելով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքերի առկայության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության հիմնական դատալսումների փուլում գտնվելը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով: (…)»։
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի պաշտպան Արսեն Խառատյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ1/0804/01/25 որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, վերացնել Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ն նկատմամբ նշանակված կալանքը և նրան անհապաղ ազատել կալանքից, կամ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում բողոքաբերը, մասնավորապես, իր անհամաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը` նշելով, որ ներկայացված նյութերում բացակայել են կալանքի հիմքերի առկայությունը հաստատող տվյալները։
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(...)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Այլ խոսքով` Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները:
Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի, ըստ էության, քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի, ըստ էության, լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա է համարել մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի կողմից նրան վերագրվող արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածը, որը հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերում և փաստարկներում չի վիճարկվում, բացի այդ հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, որն, ըստ էության, չի հակասում 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումներին և նկատի ունենալով, որ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի վերաբերյալ քրեական գործն, ըստ էության, քննելու համար գտնվում է Առաջին ատյանի դատարանում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածին անդրադառնալն առհասարակ առարկայազուրկ է։
Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Անդրադառնալով մեղադրյալին շարունակական կալանքի տակ պահելու հիմքերի վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտության հիմքում ընկած են, ի թիվս այլնի, փաստական հանգամանքներ՝ մասնավորապես.
- Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը (հանցանքը ոտնձգում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ), դրա վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարում, որի համար որպես պատիժ է նախատեսված բացառապես ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում,
- քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է կատարվեն մի շարք դատավարական գործողություններ, մասնավորապես, թեև հարցաքննվել են քրեական գործով անցնող անձինք, սակայն չի բացառվում հիմնական դատալսումները լրացնելու ձևով միջնորդությունների ներկայացումը, ուստի խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը ողջամտորեն շարունակում են առկա լինել, իսկ բողոքաբերի կողմից ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ խափանման միջոց կալանքի կիրառումից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար,
- Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ն հանդիսանում է այլ պետության քաղաքացի, ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր,
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված այլ խափանման միջոցները բավականաչափ գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ նման խափանման միջոցների կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հնարավորության բացակայություն, ինչը սույն դեպքում բացակայում է:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին վկայող վերոգրյալ հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա է մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ վերջինիս նկատմամբ կիրառված կալանքը դատաքննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)», հետևաբար որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել` անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Մեղադրյալ Աբհիշեկ Պռասադի Կ-Պ-ի պաշտպան Արսեն Խառատյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ1/0804/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ