ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0760/01/25
«25» մարտի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Անի Դանիելյանի (այսուհետ՝ նաև Դատարան), գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի՝
(ծնված՝ 2001 թվականի հուլիսի 16-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին՝ ոչ ոք, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Արտաշատի խճուղի տուն 10 հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60703424 քրեական վարույթը:
2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար, որ․ « (...) նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, ժամը 00:40-ին Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում Գարիյ Աշոտի Գևորգյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,919 մգ/լ, վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի, 64 OS 191 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն»:
3. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
5. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի փետրվարի 17-ին Գարիյ Աշոտի Գևորգյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
6. 2025 թվականի փետրվարի 25-ին Հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությամբ Նախաքննության մարմինը նախաձեռնել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այդ մասին կազմելով արձանագրություն:
7. 2025 թվականի մարտի 6-ին թիվ 60703424 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու համար, նույն օրը մակագրվել և 2025 թվականի մարտի 7-ին փաստացի հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա․Դանիելյանին:
8. 2025 թվականի մարտի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի մարտի 25-ը:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
9. Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 464.8-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի առկայության վերաբերյալ տվյալներ Դատարանին հայտնի չեն:
10. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, վերջինս ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
11. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
բ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
գ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
12․Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
13. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:»։
13․1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»:
13.2. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ գործը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու պայմաններում մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ պետք է նշանակել տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի գույքային դրության՝ մասնավորապես՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալներ Դատարանին չեն ներկայացվել՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում այն կկազմի 375.000 (երեք հարյուր յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ:
13.3. Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով քրեական գործի նյութերում մեղադրյալի գույքային դրության, ինչպես նաև մշտական աշխատանք չունենալու վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարը անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները (գ.թ. 46)։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում:
14. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
15. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
16. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
17. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.8-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ դրա վճարման համար սահմանելով մեկ տարի ժամկետ:
2. Մեղադրյալ Գարիյ Աշոտի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
4․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ