ԵԴ1/0699/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Գ․ԳՈՒՐԳԵՆՅԱՆԻ
պաշտպան Կ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Գ․ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

2025 թվականի մայիսի 8-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանի՝ ծնված 1993 թվականի փետրվարի 1-ին, Արարատի մարզի Լուսառատ գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, ըստ իր հայտարարության՝ խնամքին վեց անչափահաս երեխա, զբաղվում է փողոցներում անձեռոցիկների վաճառքով, հաշվառված է ք․Մասիս, 7-րդ փողոց, նրբանցք, 18 տուն և բնակվում է Արարատի մարզի Մասիս համայնքի, Այնթապ բնակավայրի 16-րդ փողոցի տուն 10/1 հասցեում, քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2023 թվականի սեպտեմբերի 8-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15196323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանը ձերբակալվել և նույն օրը ազատ է արձակվել։
Նախաքննական մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշմամբ Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ նա, 2023 թվականի սեպտեմբերի 08-ին՝ ժամը 09:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության մեքենայում, այնուհետև Երևան քաղաքի Ս.Վրացյան 90 հասցեում գտնվող, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի վարչական շենքում, կատարել է խուլիգանություն:
Այսպես.
Գայանե Հայրապետյանը, 2023 թվականի սեպտեմբերի 08-ին՝ ժամը 08:50-ի սահմաններում, գտնվել է Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս փողոցի ճանապարհի երթևեկելի մասում և վաճառել է անձեռոցիկներ: Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկներ Գառնիկ Աղաբաբյանը և Միհրան Մեջլումյանը օրինական պահանջ են ներկայացրել Գայանե Հայրապետյանին՝ ճանապարհի երթևեկելի մասից դուրս գալու և երթևեկությանը չխոչընդոտելու վերաբերյալ, որին վերջինս չի ենթարկվել։ Գայանե Հայրապետյանը պարեկային ծառայողների կողմից ենթարկվել է վարչական ձերբակալման և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին: Ձերբակալման ընթացքում՝ Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի փողոցից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին տեղափոխվելիս, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ս.Վրացյան 90 հասցեում գտնվող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի շենքում, Գայանե Հայրապետյանը խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ՝ սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, չնչին առիթով կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից, իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով: Մասնավորապես՝ ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով տևական ժամանակ փողոցում, այնուհետև պարեկային ծառայության մեքենայում հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ՝ անձնավորելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներ Գառնիկ Աղաբաբյանին և Միհրան Մեջլումյանին, իսկ մեքենայից իջնելու ընթացքում թքել է նաև Գառնիկ Աղաբաբյանի համազգեստի վրա, ինչպես նաև տևական ժամանակ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի շենքում դրսևորել է հակաբարոյական վարքագիծ, աղմկել է, հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ՝ իր այդ հակաիրավական և հակաբարոյական գործողություններով համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ խաթարելով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատանքը, անհանգստություն պատճառելով շրջակայքում գտնվող անձանց, խաթարելով նրանց անդորրը ու ստորացնելով անձանց»։
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ի որոշմամբ Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 3-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0699/01/25 համարը։
2025 թվականի մարտի 5-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։


2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպան Կ․Մարգարյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:


3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գայանե Հայրապետյանի կողմից խուլիգանություն կատարելն ապացուցված է, այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Գ․Հայրապետյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի հանրային աշխատանքների ձևով՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը հայտարարեց, որ հնարավորություն չունի վճարելու իր նկատմամբ ենթադրաբար նշանակվող տուգանքը, այն իր համար ավելի խիստ պատիժ է, քան հանրային աշխատանքները և պատրաստ է կատարել հանրային աշխատանքներ։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Գ․Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Գ․Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մեղադրյալ Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Մեղադրյալ Գայանե Հայրապետի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ