ԵԴ1/0703/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
Ի․ԿԱԿՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Հ․ԱՎԵՏՅԱՆԻ
պաշտպան Ս․ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ս․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ

2025 թվականի հունիսի 9-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանի՝ ծնված 1982 թվականի հունվարի 21-ին, Մասիս քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ում որպես փականագործ, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, խնամքին 2 անչափահաս երեխա, հաշվառված է և բնակվում է ք․ Մասիս, Նոր Թաղամաս 37 շենքի 49 բնակարան հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,


ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60693024 քրեական վարույթը:
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Սամվել Գառնիկի Ֆրանգյանը ճանաչել է տուժող։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ «նա՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանը «Տոյոտա» մակնիշի 21 HT 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Սուրգ Գրիգոր Լուսավորիչ փողոցով՝ Պռոշյան փողոցի կողմից դեպի Զաքյան փողոցի կողմը տանող ուղեմասի երրորդ ուղեգոտով, մոտակա լուսարձակները միացված վիճակում, շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ: Հասնելով Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ և Զաքյան փողոցների խաչմերուկին, նույն ուղղությամբ ու արագությամբ մուտք է գործել խաչմերուկ՝ այն ուղիղ հատելու նպատակով և թույլ է տվել ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 103-րդ կետի, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ քրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, «Ճանապարհային երթևեկության մասին» Կոնվեցիայի 21 հոդվածի 1-ին կետի ու 2-րդ կետի բ) ենթակետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ մինչ վրաերթը մոտ 2 վայրկյան ուշադրությունը շեղել է երթևեկությունից, չի հետևել ճանապարհատրանսպորտային ողջ իրադրությանը, «Հետիոտնային անցում» ճանապարհային հատուկ թելադող նշաններով կահավորված չկարգավորվող հետիոտնային անցման գծանշումների առկայության պայմաններում խոչընդոտ է ստեղծել դրանով երթևեկելի մասը հատող հետիոտնին, տեխնիկական տեսակետիոց ստեղծել է վթարային իրադրություն, ինչի արդյունքում ժամանակին չի դիմել արգելակման՝ ավտոմեքենայի ընթացքի արագությունը դանդաղեցնելու այն ընդհուպ՝ կանգնեցնելու միջոցով ճանապարհը չի զիջել չկարգավորվող հետիոտնային ելու և անցման գծանշումների վրայով փողոցն իր ընթացքի ուղղությամբ ձախից դեպի աջ կողմը քայլքի տեմպով հատող հետիոտն՝ Սամվել Գառնիկի Ֆրանգյանին, խոչընդոտ է ստեղծել նրա համար և ավտոմեքենայի առջևի աջակողմյան հատվածով վրաերթի ենթարկել Սամվել Ֆրանգյանին: Դրանով իսկ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանը պայմանավորել է տվյալ վրաերթի առաջացումը, ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիական հնարավորությունից, որի հետևանքով տուժող Սամվել Գառնիկի Ֆրանգյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ ճակատային շրջանի պատռած վերքի, զույգ ծնկահոդերի շրջանների քերծվածքների, զույգ ծնկոսկրերի, ձախ նրբոլոքի վերին երրորդականի կոտրվածքի ձևով»:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի փետրվարի 15-ի որոշմամբ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի նոյեմբերի 3-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0703/01/25 համարը։
2025 թվականի մարտի 5-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։


2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպան Ս․Յուզբաշյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Տուժող կողմը հայտնել է, որ մեղադրյալից բողոք, պահանջ չունի և չի առարկում, որ գործի քննությունն իրականցվի արագացված վարույթով։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալը հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:



3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որի հետևանքով անզգուշությամբ առաջացրել է տուժող Սամվել Գառնիկի Ֆրանգյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս ապացուցված է, այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ս․Հովակիմյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել, վատառողջ է։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նրա խնամքին է Գալինա Ստեփանի Հովակիմյանը՝ ծնված 2008 թվականի մարտի 2-ին և Անգելինա Ստեփանի Հովակիմյանը՝ ծնված 2019 թվականի մայիսի 2-ին։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար, տուժող կողմը որևէ բողոք կամ պահանջ չունի, 2020 թվականի հոկտեմբեր ամսին մասնակցել է մարտական գործողություններին։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար ենթական է պատժի տուգանքի ձևով՝ 1․125.000 (միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (․․․)»
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի գույքային դրությունը՝ այն, որ նա բավարար նյութական միջոցներ չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակված պատժի՝ տուգանքի վճարումը պետք է տարաժամկետել 12 ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ս․Հովակիմյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ի պահ հանձնված «Տոյոտա» մակնիշի 21 HT 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա պետք է հանձնել Ստեփան Հովակիմյանի տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Մեղադրյալ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․125.000 (միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 12 (տասներկու) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 93․750 (ինսուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
Մեղադրյալ Ստեփան Հովակիմի Հովակիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ի պահ հանձնված «Տոյոտա» մակնիշի 21 HT 221 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա պետք է հանձնել Ստեփան Հովակիմյանի տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետ։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ