ԵԴ1/0689/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«26» մարտի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր՝ Ռազմիկ Մարիկյան
դատական նիստերի քարտուղար՝ Լիլի Նիկոլոյան
Գոռ Բադալյան

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող Ալիսա Բոյաջյանի
պաշտպան Քաջիկ Լազարյանի
մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանի

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի (ծնված՝ 26.10.1984թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատել է որպես ավտոպաստառապատող, չդատված, հաշվառված է՝ Արարատի մարզ, քաղաք Արտաշատ, Գ.Արաքսավան, Ա.Խաչատրյան փողոց, 27 տուն հասցեում,բնակվում է քաղաք Երևան, Քանաքեռ-Զեյթուն համայնք, Մինաս Ավետիսյան 2-րդ փողոց, 13 Ա շենք, 39 բնակարան հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի կենտրոնական մարմնի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության վարչության երրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված առերևույթ հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83-0412-24 քրեական գործը։
2024 թվականի հուլիսի 26-ին ձերբակալվել են Նորայր Վարդանյանը և Արտաշես Վարդանյանը:
2024 թվականի հուլիսի 27-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ալիսա Բոյաջյանի որոշմամբ վարույթով Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-393-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի հուլիսի 27-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ալիսա Բոյաջյանի որոշմամբ վարույթով Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-399-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-393-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 27-ի որոշմամբ Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը:
Դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 28-ի որոշմամբ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ալիսա Բոյաջյանի որոշմամբ վարույթով Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ալիսա Բոյաջյանի որոշմամբ վարույթով Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2025 թվականի փետրվարի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0689/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2025 թվականի փետրվարի 28-ին քրեական գործը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մարտի 3-ին հանձնվել է դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանին:
2025 թվականի մարտի 5-ին դատավոր Ռ.Մարիկյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0689/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Դատարանը որոշում է կայացրել Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի նկատմամբ անձի մահվան հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին:
Դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխվել է համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներով՝ տնային կալանքով, բացակայելու արգելքով և 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավով:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով` այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, նախապես խոստանալով ձեռք բերել և իրացնել մաքսանենգ ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, օժանդակել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը և իրացնելու նպատակով ապօրինի փորձել է ձեռք բերել դրանք:
Այսպես.
ՀՀ քաղաքացի Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանը, նպատակ ունենալով ՀՀ-ում իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց, Ֆրանսիայի Հանրապետությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, Ֆրանսիայի Հանրապետությունում բնակվող քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Գրետա Վարդանյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց: Հանցավոր մտադրությունն իրագործելու և չբացահայտվելու նպատակով Նորայր Վարդանյանը հորը՝ Արտաշես Վարդանյանին, առաջարկել է անձնագրային տվյալները տրամադրել՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով փոստային առաքանու միջոցով թմրամիջոց ձեռք բերելու համար և վերջինիս համաձայնությունը ստանալուց հետո, Արտաշես Վարդանյանի անձնագրային տվյալները փոխանցել է քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Գրետա Վարդանյանին՝ մաքսանենգությամբ ՀՀ ուղարկվող թմրամիջոցի առաքանին Արտաշես Վարդանյանի անունով ձևակերպելու նպատակով:
Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, Ֆրանսիայի Հանրապետությունում բնակվող քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Գրետա Վարդանյանը քրեական վարույթով չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել «B8» գրառմամբ 347,31 գրամ քաշով զանգվածում առկա առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 886 հաբերը, որոնք թաքցրել է «MENTOS» գրառումներով մաստակի համար նախատեսված 3 տուփերում և ՀՀ առաքելու համար Ֆրանսիայի Հանրապետությունում հանձնել է բեռնափոխադրող ընկերությանը, որի համար լրացվել է Արտաշես Վարդանյանի տվյալներով EW148637236FR համարի բեռնագիրը:
2024 թվականի հուլիսի 25-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում, ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայողները մաքսային հսկողության գոտում զննման են ենթարկել Ֆրանսիայի Հանրապետությունից՝ «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության միջոցով «Vardanyan Greta» անվամբ ՀՀ ներմուծված EW148637236FR համարի առաքանին, ինչի արդյունքում դրանում հայտնաբերվել է «MENTOS» գրառումներով մաստակի համար նախատեսված 3 տուփ` «B8» գրառմամբ 347,31 գրամ քաշով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 886 հաբերը։
Նույն օրը ՀՀ ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցների կողմից իրականացվել է «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, որի շրջանակներում վերոնշյալ աշխատակիցների կողմից թիվ EW148637236FR համարի միջազգային փոստային առաքանիում հայտնաբերված «B8» գրառմամբ 358 գրամ քաշով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 886 հաբերով մաստակի համար նախատեսված «MENTOS» գրառումներով տուփերը փոխարինվել են նմանատիպ այլ զանգվածներով և դրանք տեղադրվել են նույն համարի միջազգային փոստային առաքանիում՝ դրան տալով իր սկզբնական տեսքը:
Այնուհետև, առաքանին ՀՀ տեղափոխվելուց հետո, Նորայր Վարդանյանը այդ մասին հայտնել է Արտաշես Վարդանյանին և 2024 թվականի հուլիսի 26-ին՝ ժամը 16:30-ի սահմաններում, Արտաշես Վարդանյանը Նորայր Վարդանյանի հետ միասին այցելել են Երևան քաղաքի Էրեբունի 31 հասցեում գործող «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության թիվ 0020 փոստային բաժանմունք, փորձել են իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցը, սակայն իրենց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը, իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով, չի իրագործվել, քանի որ առաքանին ստանալուց հետո ձերբակալվել և տեղափոխվել են ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչություն, որտեղ Արտաշես Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թիվ EW148637236FR համարի միջազգային փոստային առաքանին և դրանում առկա՝ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ հաբերին փոխարինված նմանատիպ զանգվածները։
Այսպիսով, Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարում:»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ձերբակալվել է 2024 թվականի հունիսի 26–ին խանութի մեջից, հորը տարել էր «ՀայՓոստ», որ ծանրոց ստանա, մինչև ստանար և վերադառնար, այդ ընթացքում մեքենան խափանվել էր։ Ժապավեն էր անհրաժեշտ, ներս է մտել մոտակա խանութ, որ գնի, վերանորոգի, վերացնի խնդիրը, այնուհետև իրեն ձերբակալել են, տարել դեպի մեքենան, այդտեղից էլ «Կիլիկիա» ավտոկայանի մոտ գտնվող ՊԵԿ–Ի տարածք։ Հորը ինքն է վերցրել Արտաշատից, որ միասին գնան առաքանին վերցնելու։ Հայրն է իրեն ասել, որ ծանրոց պետք է ստանա այդ օրը, վերջին ժամանակները հաճախ է շփվել հոր հետ, նորմալ հայր ու տղա հարաբերության մեջ են, երբ որևէ տեղ գնալու կարիք է ունենում, նա իր մեքենայով տեղափոխում էր։ Այդ օրն է իրեն հայրն ասել, որ ծանրոց ունի ստանալու, տեղեկացրել է զանգի միջոցով, չի հարցրել, թե ինչ առաքանու մասին է խոսքը, քանի որ հայրը միշտ Արցախից տեղահանվածների օգնություններ էր ստանում «Առաքելություն Հայաստան» կազմակերպությունից և նմանատիպ այլ կազմակերպություններից։ Ստանում էր տարբեր վայրերից, եղել է, որ ստացել է մանկապարտեզից։ Փոստից ստացել է ծանրոցներ, որում եղել են սուրճ, քաղցրավենիք։ Հայրն ասել է, որ այդ առաքանին Ֆրանսիայից է, ուղարկել է բարեկամը։ Տարբեր վայրերից եղել են օգնություններ, բայց սա օգնություն չէր, այլ բարեկամն էր ուղարկել։ Բարեկամի անունը Գրետա է, սակայն չի ճանաչում, ընդհանուր բարեկամ է, բայց ինքը ոչ տեսել է, ոչ էլ ճանաչում է։ Գրետան պապիկի կողմից բարեկամ է հանդիսանում։ Տեղյակ չէ՝ Գրետան Ֆրանսիայում մենակ է ապրում, թե՝ ոչ։ Իր հայրը տեղյակ չէր այդ առաքանու մեջ բացի քաղցրից ինչ պետք է լիներ։ Թմրանյութերի հետ առնչություն չի ունեցել, բայց պատերազմից հետո եղել է մի ժամանակ, որ օգտագործել է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Չի գնել, այլ քաղել օգտագործել է։ Իմացել է, որ հայրը թմրամիջոց օգտագործել է, բայց չի կարող ասել՝ ինչ տեսակ: Հիշում է, որ հայրը օգտագործել է թմրամիջոց այն ժամանակ, երբ նա փոքր է եղել, վերջին ժամանակների վերաբերյալ չի կարող ասել, քանի որ կապ չեն ունեցել։ Երբ ծանրոցը ստացել են, հոր անունով է եղել, ստացել և ստորագրել է հայրը։ Հետո իրեն խանութում ձերբակալել են և հորը տեսել է կալանավայրում՝ դռան անցքից։ Արդեն հետաքննության մարմնում են ասել իրեն, թե ինչ է եղել ծանրոցում, ինքը չի իմացել՝ ինչ է եղել ծանրոցում: Ինքը չի իմացել՝ հայրը գիտեր ծանրոցի պարունակության մասին, թե՝ ոչ։ Գրետան առաջին անգամ չէր ուղարկում փաթեթ, նախկինում հայրը ևս ստացել է։ Հայրը պատերազմից հետո, այդ ժամանակահատվածում 2–3 անգամ Գրետայից ծանրոցներ է ստացել։ Հայրը տարվա ընթացքում 2 անգամ նման փաթեթ էր ստանում Գրետայի կողմից։ Հայրը բացում էր՝ ներսում սուրճ և քաղցրավենիք էր լինում, նույնիսկ ինքն է վերցրել, որ տա երեխաներին։ 13–14 տարեկանից հասկացել է, որ հայրն օգտագործում է թմրամիջոցներ։ Հասկացել է հոր վարքից, քանի որ դա մշտական բնույթ է կրել, քանի որ խմած ժամանակ իրեն այլ էր պահում, իսկ դա խմած ժամանակի պահելու ձև չէր։ Իր իմանալով հայրն այդ օգնությունները ստանում էր որպես Արցախից տեղահանված, իսկ Ֆրանսիայից ստացած ծանրոցները որպես բարեկամի օգնություն էին։ Հայրն է մտել, ստացել առաքանիները և դուրս եկել։ Հայրը մտել է փոստ, ներկայացրել է անձնագիրը, գրանցվել, հետո մշտական գրանցված հեռախոսահամարին կոդ է ուղարկվել տեղում՝ նույնականացնելու։ Պաշտպանի հարցին, որ նրա ձերբակալման ժամանակ կազմած արձանագրության մեջ նշված է եղել, որ Նորայր Վարդանյանի մոտ 2 հեռախոս է եղել՝ SAMSUNG GALAXY A24 և SAMSUNG GALAXY A02՝ Նորայրը պատասխանել է, որ ավելի թարմ հեռախոսը իրենն է եղել՝ SAMSUNG GALAXY A24-ը, մյուս հեռախոսը եղել է իր հորը։ Երբ հորը ձերբակալել են, այդ հեռախոսը եղել է հոր ձեռքում, որով պետք է ստանար ծանրոցը: Արձանագրության մեջ սխալ է նշված՝ իր հեռախոսն իր մոտ է եղել, հոր հեռախոսը հոր մոտ։ Հայրիկի հեռախոսահամարն է՝ 093539510։ Առաքանու կոդը հոր մոտ է եղել, և ինքը չի տվել նման կոդ, հայրը ձեռքով գրել է, նա կոդ չի գրել։ Լինում է դեպքեր, երբ տարբեր փոստերից են ստանում, այդ փոստում էլի է եղել, սակայն նա այդ փոստային բաժանմունք չի մտել, դրան հարակից «Clean house» խանութից ձերբակալել են՝ մոտավորապես փոստից 5–10 մետր հեռավորության վրա։ Երբ իրեն ձերբակալել են, ոչինչ չեն ասել, չեն ներկայացել, իր համար անակնկալ է եղել, ասել են «արի գնանք, կասենք ովքեր ենք», և ինքը գնացել է: Հասկացել է, որ ձերբակալում են, ասել է, որ պաշտպան է ուզում, տարել են իր մեքենայով, իսկ իրենք վարել են այդ մեքենան։ Այդ պահին չի տեսել, որ հորը ևս ձերբակալում են։ Այն ժամանակ, երբ հասել են տեղ, իրեն տարել են «Կիլիկիա» ավտոկայանի մոտ, թույլ չեն տվել ոչ ոքի զանգի, նույնիսկ մեքենայի մեջ զանգ է եկել տնից, թույլ չեն տվել վերցնի։ Արդեն ուշ երեկոյան, երբ տարել են քննիչի մոտ, քննիչին ասել է, որ պաշտպան ունի և թույլ են տվել զանգի իր պաշտպանին։ Անդրադառնալով իր հայտարարությանը՝ հայտնել է, որ հոր մեղքը փորձել է վերցնի իր վրա և հայրը չդատվի, փաստացի ինչ ասել է այդ հայտարարությունում իրականությանը չի համապատասխանում՝ հորինված է։ Պաշտպանի հարցին, որ այդ հայտարարությունում նշել է, որ տեղյակ է, որ ներսում թմրանյութ կա՝ նշել է, որ փորձել է ամեն բան կապել իրար, որ մեղքն իր վրա վերցնի, հետևաբար մտացածին է եղել։ Հայտարարության մեջ նշված անուններն ասել են իրեն ՊԵԿ–ի աշխատակիցները, ինքը չի իմացել։ Առաքանու հետ կապ չի ունեցել։ Իր հորը չի տեսել որևէ թմրամոլի հետ շփվելիս, նաև չի տեսել, որ որևէ մեկին թաքուն ինչ-որ բան տա կամ որևէ մեկին որևէ բան խոսք տված լինի։ Իր հորը որպես թմրանյութերի վաճառող կամ հյուրասիրող տեսած չկա։ Ինքը պատրաստվել է մեկնել արտասահման արտագնա աշխատանքի, ձերբակալվելուց մեկ ամիս առաջ դիմել է Լեհաստանի դեսպանատուն, որ վիզա տրամադրի, վիզան ստացել է, սակայն ձերբակալվել է։ Մեքենայի ջուրն էր տաքացել և կափարիչը դուրս էր եկել, ցանկանում էր ամրացնել կպչուն ժապավենով: Նախկինում ժապավենով ամրացված է եղել, ոչ թե փչացել է, այլ ջուրն է պակասում, գոլորշի առաջացնում և կափարիչը դուրս է գցում։ Մեկ անգամ է եղել, որ ծանրոց ստանալուց մտել է, երբ ստանալու հետ կապված խնդիր էր առաջացել անձնագրի հետ։ Եթե խնդիր չէր առաջանում, չէր մտնում։ Դատարանի հարցին, թե ինչու ներս չի մտնել, որ հորը օգնի, քանի որ հայրը ծեր էր, և միգուցե ծանրոցը նրա համար ծանր լիներ, բացի դրանից էլեկտրոնային միջոցներից միգուցե դժվարությամբ օգտվեր՝ պատճառաբանել է, որ հայրը կարողանում էր ինքնուրույն ստանալ, այդ իսկ պատճառով նա ներս չէր մտնում, սպասում էր մեքենայում, սակայն որևէ մտավախություն չուներ, եղել է, որ հայրը հերթում երկար է սպասել, ներս է մտել հարցրել՝ կա խնդիր, թե՝ ոչ, ասել է՝ «նորմալ է, ստանամ կգամ»։ Քանի որ հոր անձնագիրն Արցախի էր, եղել է, որ խնդիր է առաջացել և նա իր տվյալներն է փոխանցել , երբ խնդիր էր լինում միշտ կողքին կանգնած էր լինում։ Վերջին անգամ չի տեսել հորը թմրանյութ օգտագործեցուց, բայց ազդեցության տակ տեսել է, իրավիճակից հասկացել է։ Քանի որ եղել են ժամանակներ, որ միասին չեն ապրել, տեղեկություններ չունի, թե հայրը մինչև երբ է թմրանյութ օգտագործել: Ինքն անձամբ տարել է հորը կախվածության կենտրոն՝ բուժման։ Մարիետան իր մորաքույրն է, անունը Զուբեյդա է, ազգանունը՝ Գրիգորյան, սակայն նրան Մարիետա ևս ասում են։ Գրիգորին, ով Ֆրանսիայում է ապրում, ինքը չի ճանաչում՝ փեսան է Մարիետայի, ազգանունը չի հիշում: Չի կարող ասել՝ Գրետայի հետ ինչ կապ ունեն, չեն կարող կապ ունենալ, քանի որ մեկը մոր կողմից է բարեկամ, մյուսը՝ հոր պապիկի, ում ինքը չի էլ տեսել։ Երբ հորեղբայրը գնել է տուն, հայրը հաշվառված էր Արաքսավանում։ Չի հիշում՝ այդ փաթեթն ինչ հասցեով է եկել։ Նախկինում հայրը ապրել է Վարդաշենի տարածքում, որտեղ պետությունը տեղ էր տրամադրել, երկար ժամանակ այդտեղ ապրել է, սակայն 1 տարի արդեն այդտեղ չէր բնակվում։ Չգիտի, թե ինչու հայրը առաքանին ստանալու համար նոր հասցեն չի նշել։ Հայրը ունեցել է ժամանակակից հեռախոս, կարողացել է օգտվել դրանից։ Չի կարող հիշել, թե նախկինում ևս Գրետայից ծանրոցները հին հասցեով են ուղարկվել, թե՝ ոչ, քանի որ ծանրոցի վրա բացարձակ հասցե չի նայել, չի հետևել դրան։ Իր հեռախոսը եղել է իր գրպանում, հոր հեռախոսը իր մոտ չէր կարող լինել, քանի որ հոր ձեռքում է եղել, իր մոտ եղել է իր հեռախոսը: Պահանջել են՝ տրամադրել է, իր հեռախոսի վրա կոդ է եղել, ուզել են, տրամադրել է, բացել խուզարկություն են արել, թերթել, նայել։ Հանրային մեղադրողի այն հարցին, որ երբ նրան անձնական խուզարկության են ենթարկել, իր վերաբերյալ հայտարարությունները գրել է, լրացուցիչ ստորագրել է, նրա նկատմամբ արդյոք բռնություն գործադրել են կամ ստիպել են ինչ-որ բան ասել, պատասխանել է, որ բռնությունը կգործադրվեր, եթե այդ մեղքն իր վրա չվերցներ, արձանագրությունը ստորագրելուց չի տեսել ինչ է ստորագրում, ինքը երկար ոչինչ չի գրել, այդ տեքստը համակարգչով հավաքել են բերել, նա ընդհանուր կարդացել է։ Բռնություն որպես այդպիսին չի եղել, սակայն եղել է ճնշում, օրինակ այն փաստը, որ ասել են՝ «60 տարեկան մարդ է, հեսա 10 տարի կգնա կնստի կմահանա գաղութում», հոգեբանական ճնշում է, որը ստիպել է իրեն այդ մեղքը վերցնել իր վրա և ստորագրել այդ փաստաթուղթը։ Դեպքի վերաբերյալ մանրամասները վարույթ իրականացնող մարմինը հավանաբար իմացել է հորից, ով կողքի սենյակում էր, այնտեղից գալիս էին, ինչ-որ մանրամասներ էին ասում, գրում։ 2004 թվականին, երբ առաջին կուրսում էր, հորը տարել է կախվածության կենտրոն, այդ ժամանակ միասին չէին ապրում։ Վերջին անգամ հորը տարել է բուժման 2022 և 2023 թվականներին, այդ ժամանակ օգտագործում էր, տանում էր բուժման, որ կտրվեր, կազդուրվեր, վերականգնվեր։ Պաշտպանի այն հարցին, որ ձերբակալման արձանագրության մեջ հայտարարություն է արել, որ տեղյակ է եղել, որ առաքանու մեջ թմրամիջոց կա, հոր համար է, պատասխանել է, որ վերցրել է իր վրա՝ հորը փրկելու նպատակով: Տեքստը հավաքել են ՊԵԿ-ում, ինքը ստորագրել է: Պատերազմից հետո օգտագործել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, չի ճանաչել ուղարկող անձին, իմացել է միայն, որ բարեկամ է հորը: Ծանրոցի վրա եղել է գրված Գրետա Վարդանյան, ում չի ճանաչել: «Սուբոտեքս» թմրամիջոցի մասին տեղյակ է եղել նախաքննության ժամանակ, քննիչի մոտ հարցաքննվելիս: Քննիչը հարցրել է արդյոք տեղյակ է սուբոտեքսից, ինքը հայտնել է, որ տեղյակ է: Երբ իրենք ձերբակալված են եղել, հորն է հարցրել, թե ինչ թմրամիջոց է: Մինչև քննիչի մոտ հարցաքննությունը արդեն 4 ամսվա կալանավոր են եղել: Փորձանմուշ վերցնելիս իր հայրն ասել է, որ ալկոհոլամոլության դեմ դեղամիջոց է: «Սուբոտեքս» տերմինը ասել են իրեն ձերբակալածները՝ մինչև քննիչի մոտ գնալը: Մարիետան իր մորաքույրն է, ազգանունը Գրիգորյան: Իրենց ձերբակալողները իրար մեջ խոսել են, որ «Սուբոտեքս» է: Պատերազմից հետո միայն «Մարիխուանա» է օգտագործել: Նմուշ տալու գնացել է օգոստոսի վերջերին կամ սեպտեմբերի սկզբներին: Ձերբակալվելուց հետո հոր հետ չի եղել, առանձին սենյակներում են եղել:
Դատաքննության ընթացքում վկա Հեղինե Լևոնի Վարդանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է մեղադրյալներին՝ տղան է և նախկին ամուսինը։ Ավելի քան 20 տարի է՝ ինչ ամուսնալուծված է։ Իրենք ամուսնալուծվել են, կարելի է ասել, նախկին ամուսնու թմրամիջոցներից կախվածություն ունենալու պատճառով, իր տղան արդեն 10 տարեկանից իր հետ հոգս է քաշել։ Իրեն և ամուսնուն Մասիսի դատարանը ամուսնալուծել է շատ արագ, քանի որ ամուսինը դատարան էր ներկայացել ոչ սթափ վիճակում։ Չի կարող ասել՝ թմրամիջոցի վաճառքով զբաղվել է, թե՝ ոչ, քանի որ իրեն չէր զեկուցում, բայց օգտագործել է հենց սկզբից, տարիներ շարունակ չի հասկացել ինչ է կատարվում։ Եթե թմրամիջոց չօգտագործեր, նորմալ էր՝ աշխատող, հենց օգտագործում էր, ամեն բան վերանում էր, իրենք գիշերներով դրսում էին լինում։ Տեղեկություններ չունի, թե թմրամիջոցը որտեղից էր ձեռք բերում, քանի որ իրենք վաղուց ամուսնալուծված են։ Թմրամիջոցները չի տարբերում, ընթացքում ծնողները նախկին ամուսնուն մի քանի անգամ տարել են բուժման, երկար ժամանակ իրեն և երեխաներին մենակ չէին թողնում Արտաշես Վարդանյանի հետ։ Նորայր Վարդանյանը տարիներ շարունակ հորը չի տեսել, իրենք առանձին են ապրել։ Երբ չէր օգտագործում, բուժվում էր, մի քանի ամիս նորմալ մարդ էր։ Արտաշես Վարդանյանը ոգելից խմիչքներից ևս չէր հրաժարվում, երկուսն էլ խառնում էր և ավելի վատանում։ Հասկացել է, որ թմրամիջոց է օգտագործում իր նախկին ամուսինը, քանի որ տանը ևս պահում էր, զանգել է ծնողներին, եկել, գտել, տարել թափել են: Հիմնականում ծնողները իրենից թաքուն էին պահում, որ շատ բան չիմանա, բայց տեսել է։ Այն ինչ օգտագործում էր, հավանաբար դեղահաբ էր։ Բուժվել է Ավանում, ինքը ևս ներկա է եղել, երբ ամուսնուն տարել են բուժման 1989 թվականին, եղել են ամուսնացած 4–5 տարի, այնտեղ ներսում նա գումարներ էր տալիս, դեղահաբեր վերցնում և օգտագործում։ Իր սկեսրայրը գումար էր ծախսում, որ նրան բուժի, սակայն նա դեղահաբեր էր վերցնում քույրերից, խմում։ Տեղյակ է, որ նախկին ամուսինն օգտագործում է թմրանյութ, իրեն կորցնում է, իրենց չի ճանաչում։ Իրենց պարբերաբար պաշտպան էր պետք, որ ինչ-որ մեկն իրենց հետ մնար։ Այդ տեղեկանքն իր մոտ է հայտնվել, երբ տունը վաճառել են, տեղափոխության ժամանակ է գտել և հասկացել, որ նա անհուսալի է արդեն։ Երբ ամուսնալուծվել է, այդ ընթացքում նախկին ամուսինը թմրամիջոցի ազդեցության տակ գալիս իրենց գտնում էր, տղային նեղություն էր տալիս, քաշքշում, գումար ուզում։ Ինքն աշխատել է խանութում, այդ ընթացքում եղել է, որ Արտաշես Վարդանյանը գա անմիջապես խանութ, սակայն տղան միշտ կողքին է եղել, չի թողել, որ նեղություն տա։ Երբ եկել է, եղել է ոչ ադեկվատ վիճակում, երբեք ադեկվատ չէր, ընդունակ էր ամեն ինչի։ Ունեցել են բնակարան, սակայն Արտաշես Վարդանյանը վաճառել է, դանակը դրել է իր վզին և համաձայնություն է վերցրել, որ տունը վաճառի, մինչև հիմա տղան չգիտեր այդ մասին։ Արտաշես Վարդանյանն անընդհատ դեղերի ազդեցության տակ է եղել, նրա ծնողները նրան դեղերով են պահել, քայլում էր դանդաղ։ Նորայր Վարդանյանն ունեցել է կարի արտադրամաս, աշխատում էր, ուներ հարգանք Զեյթունում, մասնակցել է պատերազմին։ Տեղյակ է, որ Նորայր Վարդանյանը իր հորը տարել է բուժման, հենց պատերազմից հետո էլ, քանի որ խայտառակում էր նրան։ Իր հիշելով տղան տարել է հորը բուժման Վարդաշենում։ Նորայր Վարդանյանի ԱՁ-ն հիմնադրել է 2017 թվականին, փակվել է մոտ 2 տարի առաջ։ Նորայր Վարդանյանը հորեղբոր՝ Արսենի Վարդանյանի հետ մեքենաների, փափուկ կահույքի վերանորոգմամբ էր զբաղվում։ Տեղյակ է, որ Նորայրը որպես անհատ ձեռնարկատեր սնանկ է ճանաչվել, սակայն հարկերը նորմալ մուծել է։ Արտաշես Վարդանյանը զանգում էր տղային, օգնություններ ստանալուց տանում էր նրան: Մինչ այդ Արտաշես Վարդանյանը ծնողների հետ ապրել է Արցախում՝ Քաշաթաղի շրջանում մոտավոր 1990–2020 թվականը, սակայն իրենք շատ չեն շփվել։ Նորայր Վարդանյանը հորը տարել է ամեն տեղ արցախցիներին օգնություն ստանալու համար: Պետության կողմից, անհատների կողմից հագուստ էին տրամադրում և ամեն ինչ։ Զուբեյդա Գրիգորյանը իր քույրն է, ով բնակվում է Ֆրանսիայում, մոտ 70 տարեկան կին է՝ 1952 թվականին է ծնվել: Հնարավոր չէ, որ նա Արտաշես Վարդանյանին առաքանի ուղարկած լինի, քանի որ քույրը ֆրանսերեն չգիտի, տանից դուրս չի գալիս, նրան տանում են բժշկի, բերում։ Իր ներկայությամբ չի տեսել, որ Արտաշես Վարդանյանը որևէ մեկին թմրամիջոց փոխանցի, չի նկատել , որ Արտաշես Վարդանյանին անհայտ ծագմամբ խոշոր գումար գա։ Արտաշես Վարդանյանը աշխատել է, երբ եղել է նորմալ վիճակում, եղել է ընտիր դերձակ։ Այն հարցին, թե ինչ հարաբերության մեջ են եղել և ինչ հարաբերություն ունեն հիմա հայր և որդի մոտ 20 տարվա ընթացքում, պատասխանել է, որ իր տղան 10 տարի ՌԴ–ում իր եղբոր և նրա տղաների հետ աշխատել է, վերադարձել է մոտավորապես 2019 թվականին։ 2019 թվականից հետո, երբ վերադարձել է, ինքը չի տեսել, որ հայրը գա Երևան և հանդիպի որդու հետ: Իր ցուցմունքում որ նշել է պարբերաբար եկել խանգարել է, դա եղել է մոտ 2000 թվականից մինչև 2004–2005 թվականները։ Տունը վաճառելուց հետո են գնացել Արցախ։ Հայր ու որդի վերջին անգամ հանդիպել են պատերազմից հետո։ Արտաշես Վարդանյանը բնակվում էր արցախցիներին հատկացրած կացարանում, սկզբում՝ Գյումրի քաղաքում, հետո իր հիշելով՝ Դիլիջանում, այդ ընթացքում չեն հանդիպել, հնարավոր է մեկ անգամ գնացած լինի պապիկին տեսնելու, նրան էլ տեսած լինի։ Նորայր Վարդանյանը տանում էր հորը, որ ստանա օգնությունը, հայրն էր զանգում նրան, քանի որ քաղաքում չէր կողմնորոշվում։ Ձերբակալման օրը իր տղան պետք է գնար անձնագրային բաժանմունք, երևի հայրը զանգել է, գնացել է, նա չգիտի, տեղյակ չի, որդին իրեն որևէ տեղեկություն չի տվել ծանրոց ստանալու վերաբերյալ։ Բնակվում է որդու հետ, ամեն հարցով իր հետ չէր կիսվում տղան, արհեստանոցի հարցերով կիսվում էր։ Որդու Լեհաստան մեկնելու հարցի վերաբերյալ պատասխանել է, որ այստեղ արդեն գործերն այդքան էլ լավ չէին, պատվերները քիչ էին։ Նորայր Վարդանյանը աշխատում էր, նաև ինքն էր աշխատում խանութում։ Չի աշխատում ընդամենը 1 տարի, քանի որ աղջիկն աուտիզմով հիվանդ երեխա ունի, դուրս է եկել աշխատանքից, որ նրան պահի։ Որդին, որ աշխատում էր վաստակ բերում, տալիս էր իրեն, նրա գործը այնպիսին էր, որ ամեն օր ստաբիլ աշխատավարձ չէր ստանում, աշխատում էր Էրեբունի վարչական շրջանում, ինքն այնտեղ եղել է, ավտոտնակի նման տեղ էր, սարքել, ամեն ինչ դրել, մեքենայի վերանորոգմամբ էին զբաղվում։ Լինում էր, որ հայրը զանգեր, ասեր ինչ-որ տեղից ստանալու բան կա, եղել է տղան գնացել է, հետը իրեր է բերել, Արտաշես Վարդանյանը ասել է տղային, որ տա քրոջը: Եղել են տաքացուցիչներ, անկողին, անկողնու պարագաներ՝ ամեն ինչ։ Նաև կերակուր են տվել, տարել է հորեղբոր, պապիկի տուն, տարել հանձնել է նրանց։ Այդ ժամանակահատվածում Արտաշես Վարդանյանը բնակվում էր իր հոր և եղբոր հետ, մինչ այդ ապրում էր այն վայրում, որտեղ իրեն տեղ էին հատկացրել։ Վերջում Արտաշես Վարդանյանն ապրում էր Արաքսավան գյուղում, եղբոր, եղբոր կնոջ, 3 երեխաների հետ Արտաշես Վարդանյանի եղբոր՝ Արսեն Վարդանյանի բնակարանում։ Լինում էր, որ Նորայր Վարդանյանը բնակվեր այդ տանը, պապիկի հետ շատ է կապված, եթե պապիկը լավ չէր զգում, գնում էր, բայց ոչ պարբերաբար։ Նորայր Վարդանյանը պատրաստվում էր մեկնել Լեհաստան աշխատելու նպատակով, որ վերջապես ունենան բնակարան, գնացել, պայմանավորվել են Աբովյանի գյուղերից մեկում, որ գոնե փայտից տուն դնեն՝ ունենան իրենց անկյունը։ Տեղյակ է, որ տղան մեկնելու էր ավտոպահեստամասերի խանութում աշխատելու նպատակով։ Նա չի պատկերացում, որ իր տղան կարող է թմրամիջոցների հետ կապ ունենալ՝ նույնիսկ չի օգտագործել։
Դատաքննության ընթացքում փորձագետ Սերգեյ Անանիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ սկզբում տեղի է ունենում զանգվածի զննություն, հետո համապատասխան ձեռնարկից օգտվելով՝ ներկայացված նմուշը ենթարկվում է փորձաքննության: Կրիմինալոգիայում նշված մեթոդիկան օգտագործվում է: ՀՀ-ում նման ձեռնարկներ չկան, ուստի օգտագործում են օտարալեզու ձեռնարկներ: Զննության ժամանակ իրենց հասցված փաթեթը հանձնաժողովի մոտ բացվում է, նկարահանվում է, կշռվում է, և փաթեթի ամբողջ պարունակության վերաբերյալ ֆիքսվում է: Ըստ մեթոդիկայի՝ 100 և ավելի հաբի դեպքում հաբերից առանձնացվում է 0.05-ական գրամ, հենց այդ չափի էլ յուրաքանչուր հաբից վերցվում է: Տվյալ դեպքում նմուշ են վերցել 30 հաբից: Դրանից հետո պատրաստվում են լուծամզուկներ, որից հետո կատարվում է հետազոտություն: Ստուգաչափման 2 սարքավորում կա՝ գազային և հեղուկային: Գազայինի գործառույթն այն է, որ հայտնաբերի որոշակի տեսակի թմրամիջոցներ: Հեղուկայինը որոշում է, թե մեկ դեղահաբում ինչ տոկոսային հարաբերությամբ է թմրամիջոցը: 1 հաբը տոկոսային հարաբերությամբ կազմել է 0.392 գրամ: «Բուպրենորֆինը» 1 հաբում կազմում է 0,0078 գրամ: Սարքավորումը նշում է, թե քանի տոկոս է, իսկ ինքը նշել է ընդհանուր զանգվածը: Հաբերը նման են եղել, որոնց վրա եղել են դրոշմներ, որոնք ըստ իր ենթադրության՝ գործարանային արտադրանքի արդյունք են: Լաբորատորիան կարող է գործարան համարվել, սակայն տվյալ հաբերի արտադրությունը իրենից ներկայացնում է շատ բարդ պրոցես:
- Դատաքննության ընթացքում հրապարակվել է մահացած մեղադրյալ Արտաշես Վարդանյանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 27-ի ցուցմունքն այն մասին, որ իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հայտնել է, որ ինքը թմրամիջոցներ չի օգտագործում և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունում ներգրավված չէ: Իր անվամբ ուղարկված թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցն ուղարկվել է իր որդու՝ Նորայրի հետ նախապես պայմանավորվածության համաձայն: Իր անձնական տվյալները տվել է Նորայրին, որն էլ փոխանցել է Ֆրանսիայում բնակվող իր կնոջ քրոջը՝ Մարետա Գրիգորյանին, իսկ ծանրոցն ուղարկել է կամ Մարետան, կամ էլ վերջինիս աղջկա ամուսինը՝ Գոքորը, որոնք Նորայրի հետ գտնվում են մոտ հարաբերությունների մեջ: Նախկինում Մարետան և Գոքորը մեկ ու կես տարվա ընթացքում՝ 2 ամիսը մեկ անգամ նույն եղանակով ծանրոց են ուղարկել, որն ինքը ստացել է և փոխանցել է Նորայրին: Հրապարակվել է մահացած մեղադրյալ Արտաշես Վարդանյանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ի ցուցմունքն այն մասին, որ օգտվելով իր իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց: Բացի այդ հայտնել է, որ հրաժարվում է նախկինում իր կողմից տված հայտարարությունից և ցուցմունքից: Միաժամանակ նշել է, որ չի ցանկանում առերեսվել Հեղինե Վարդանյանի և Նորայր Վարդանյանի հետ: Հրապարակվել է մահացած մեղադրյալ Արտաշես Վարդանյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի ցուցմունքն այն մասին, որ իր անվամբ Գրետա Վարդանյանի անունից ՀՀ ուղարկված բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցի վերաբերյալ ինքը տեղյակ է եղել, որ ծանրոցում առկա է թմրամիջոց, որը նախատեսված է եղել իր համար: Նշված ծանրոցը ուղարկել է Գրետան, ով հանդիսանում է իր բարեկամը, իր հոր հորեղբայր՝ Գևորգ Վարդանյանի թոռնուհին, նրա վերաբերյալ այլ անձնական տվյալներ չգիտի: Գրետայի հայրանունը Ռազմիկ է: Ինքը զանգահարել է Գրետային և խնդրել է ուղարկել բուպենորֆին տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ դեղահաբեր: Ինքը պետք է օգտագործեր նշված թմրամիջոցը և իրացնելու նպատակ չի ունեցել: Նախկինում ինքը այլ ցուցմունք է տվել, մասնավորապես, որ տեղյակ չի եղել վերոնշյալ ծանրոցում առկա թմրամիջոցի մասին, որի վերաբերյալ Ա. Վարդանյանը հայտնեց, որ չի ցանկացել պատմել նշվածը, այդ իսկ պատճառով էլ այլ ցուցմունք է տվել: Ինքը թմրամիջոց օգտագործում է «Մարիխուանա» տեսակի նաև Արմավիր ՔԿՀ- ում: Նշված թմրամիջոցը օգտագործում է խցում միայնակ: Ինքը թմրամիջոց իր հետ ՔԿՀ է ներմուծել թաքցված իր հագուստի աստառի մեջ: Արմավիր ՔԿՀ-ում իրեն «մարիխուանա» փոխանցած անձին չի ճանաչում և որևէ անձնական տվյալ ինքը չի կարող հայտնել: Ինքը ունեցել է կախվածություն թմրամիջոցից, օգտագործել է «ամոնապոն» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերել Նոր Նորքի 1-ին զանգվածի հիվանդանոցից՝ ոչ օրինական ճանապարհով: Գրետայի հետ հերթական զրույցի ընթացքում ասել է, որ իրեն ուղարկի կախվածությունը բուժող դեղորայք, ուստի Գրետան ուղարկել է նշված սուբոտեքս թմրամիջոցը: Ֆրանսիայում բնակվող՝ իր նախկին կնոջ քույր Զուբեյդան հանդիսանում է իր կողմից մատնանշված Մարետան, ում փեսան հանդիսանում է Գրիգորը: Ինքը «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է աճեցրել նաև իրենց տան ջերմոցում և օգտագործել է նշված թմրամիջոցից: Իր տնից հայտնաբերված «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող զանգվածի կաթուցիչը հանդիսացել է իրենը: Ինքը նաև տառապել է ալկոհոլամոլությամբ:
- Մաքսային ծառայության աշխատակիցների կողմից 25.07.2024 թվականի հուլիսի 25-ին կազմված մաքսային զննման /տեսազննման/ թիվ Հ/88-2024 ակտը և մաքսանենգության դեպքի վերաբերյալ թիվ ՄԿԽԴ-298 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ին՝ ժամը 15:00-ի սահմաններում ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայողները Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի 1-ին նրբանցք 9 հասցեում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի փոստի փոխանակման կենտրոնի մաքսային հսկողության գոտում մաքսային զննման են ենթարկել «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջոցով Ֆրանսիայից Գրետա Վարդանյանի անունից ՀՀ՝ Արտաշես Վարդանյանի անվամբ ներմուծված առաքանին, որի արդյունքում առաքանիում հայտնաբերվել են «B8» գրառմամբ թվով 886 դեղահաբ՝ տեղադրված «MENTOS» գրառումներով մաստակների համար նախատեսված թվով 3 տուփերում:
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՓՔ վարչությունից 26.07.2024թ. ստացված թիվ 8/3480 գրությունը, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված հաբերից թվով 10-ը ենթարկվել են որակական հետազոտության և դրանք պարունակել են «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց:
- Վերոնշյալ փաստաթղթերը արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը:
- Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանին ձերբակալելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Ա.Վարդանյանը ձերբակալվել է «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության միջոցով Ֆրանսիայից ՀՀ ներմուծված «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» ՕՀՄ-ի շրջանակներում «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ դեղահաբերի փոխարեն նմանատիպ այլ փոխարինված զանգվածների պարունակությամբ թիվ EW148637236FR առաքանին ստանալուց հետո:
- Մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանի բնակության հասցեի խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող զանգված և «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի սերմերին նմանվող սերմեր:
- Մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանի հաշվառման հասցեի խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով 1 կաթուցիչ՝ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող մոխրացած զանգվածի պարունակությամբ:
- «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից թիվ SU/3697ե/090924 գրությամբ ստացված՝ 094-59-68-66 և 093-53-95-10 բջջային հեռախոսահամարների վերաբերյալ տեղեկատվության զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի և Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև առկա են մի շարք ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր:
- Դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի թիվ 511 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրակալոիդների հետքեր, «Կոդեին» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութեր, որոնց վաղեմությունը համապատասխանել է 2024թ. հուլիսի 14-ից մինչև հուլիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածին:
- Դատատոքսիկոքիմիական փորձագետի թիվ 510 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանից ստացված մազի փորձանմուշներում թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր չեն հայտնաբերվել:
- Դատանյութագիտական փորձագետի թիվ 1084 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա ընդհանուր 886 հատ հաբերից կազմված 347,31 գրամ քաշով զանգվածում առկա է 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց:
- 2025 թվականի հունվարի 16-ին իրականացված՝ ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչությունից 26.07.2024թ. թիվ 15-1/47274-2024 գրությամբ ստացված՝ քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ թիվ «777114» կնիքով կնիքված թիվ EW148637236FR ծանրոցի /տուփի/ զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դրանում հայտնաբերվել են «MENTOS» գրառումներով մաստակների համար նախատեսված թվով 3 տուփեր և դրանցում առկա զանգվածներ, որոնք ամբողջությամբ համընկնում էին «Վերահսկելի մատակարարում և գնում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման շրջանակներում պատրաստված և EW148637236FR համարի միջազգային փոստային առաքանիում առկա «MENTOS» գրառումներով մաստակների համար նախատեսված թվով 3 տուփերում հայտնաբերված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ դեղահաբերին փոխարինված նմանատիպ զանգվածներին, որոնք հայտնաբերվել էին ՀՀ ՊԵԿ ՄԴՊ վարչության աշխատակիցների կողմից՝ Արտաշես Ռաֆիկի Վարդանյանի նկատմամբ իրականացված անձնական խուզարկությամբ:
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «ՀՀ ՔԿ 768» կնիքով կնիքված EW148637236FR համարի ծանրոցը /տուփը/ և դրանում առկա «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ դեղահաբերին փոխարինված նմանատիպ զանգվածների պարունակությամբ «MENTOS» գրառումներով մաստակների համար նախատեսված թվով 3 տուփերը:
- Դատանյութագիտական փորձագետի թիվ 1084 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա ընդհանուր 886 հատ հաբերից կազմված 347,31 գրամ քաշով զանգվածում առկա է 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց:
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված «ՀՀ Քննչական կոմիտեի փորձաքրեագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ Փորձագետ N50» կնիքով կնիքված փաթեթում առկա 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 886 հատ հաբերը:
- 1982 թվականի հունվարի 27-ի՝ «Հանրապետական նարկոլոգիական դիսպանսերի» կողմից տրված գրությունը, որի համաձայն՝ Արտաշես Վարդանյանն ունեցել է հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ:
- «Պիրալգին» դեղահաբերի տուփը:
- ՀՀ ԱՆ «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ «Արմավիր» ստորաբաժանման ղեկավարի պարտականությունները կատարող Ա.Միրաքյանի գրությունը, որի համաձայն՝ Նորայր Վարդանյանը հոգեմետ դեղորայք, մեթադոնային փոխարինող բուժում չի ստացել և թմրամիջոցներից կախվածության կապակցությամբ բժշկական անձնակազմին չի դիմել:
- 2025 թվականի հոկտեմբերի 16-ի՝ «Հայփոստ» ՓԲ ընկերությունից ստացված՝ 2024 թվականի հուլիսի 26-ի տեսաձայնագրությունը, որի համաձայն երևում է, որ Արտաշես Վարդանյանը միայնակ ստանում է ծանրոցը, նրա ձեռքին եղել է բջջային հեռախոս, ինչպես նաև Արտաշես Վարդանյանը և Նորայր Վարդանյանը ձերբակալվել են առանձին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանը դատվածություն չունի:
 ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի հրամանատարի՝ 2025 թվականի մարտի 26-ի գրությունը, որի համաձայն՝ Նորայր Վարդանյանը պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայությունն անցել է ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերում:
 ՀՀ «Ճգնաժամանային կառավարման պետական ակադեմիա»-ի կողմից տրված դիպլոմը, որի համաձայն՝ Նորայր Վարդանյանին շնորհվել է տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան:
 «Ճգնաժամանային կառավարման պետական ակադեմիա»-ի, «Հայաստանի աերոբիկայի և ֆիթնեսի ազգային ասոցիացիա» ՀԿ-ի, ՀՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի սպորտի նախարարության կողմից տրված վկայականները:
 Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի վարչակազմի՝ 2026 թվականի հունիսի 23-ի՝ տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Նորայր Վարդանյանը 2020 թվականի հոկտեմբերի 29-ից մինչև նոյեմբերի 14-ը կամավոր հիմունքներով ընդգրկված է եղել Քաշաթաղի շրջանի աշխարհազորայինների կազմում և մասնակցել է ԼՂՀ Հադրութի շրջանի Հին Թաղեր գյուղի պաշտպանության մարտական գործողություններին:
 «Էրեբունի» ԲԿ-ի կողմից տրված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ մեղադրյալի մայրը՝ Հեղինե Վարդանյանն ունի առողջական խնդիրներ:
4. Դատարանի փաստական և իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի հիմնական դատալսումներում հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից կամ
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
(…):
Նախ անդրադառնալով Նորայր Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին՝ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Նորայր Վարդանյանը, խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, նախապես խոստանալով ձեռք բերել և իրացնել մաքսանենգ ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, օժանդակել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգությանը:
Մասնավորապես, Դատարանը Նորայր Վարդանյանի մեղքը կատարած արարքում հաստատելիս, ի թիվս հետազոտված մյուս ապացույցների, հաշվի է առնում այն, որ նրա հայրը՝ Արտաշես Վարդանյանը, իր սկզբնական ցուցմունքում հայտնել է, որ իր անվամբ ուղարկված թմրամիջոցի պարունակությամբ ծանրոցն ուղարկվել է իր որդու՝ Նորայրի հետ նախապես պայմանավորվածության համաձայն: Իր անձնական տվյալները տվել է Նորայրին, որն էլ փոխանցել է Ֆրանսիայում բնակվող իր կնոջ քրոջը՝ Մարետա Գրիգորյանին, իսկ ծանրոցն ուղարկել է կամ Մարետան, կամ էլ վերջինիս աղջկա ամուսինը՝ Գոքորը, որոնք Նորայրի հետ գտնվում են մոտ հարաբերությունների մեջ: Ճիշտ է՝ Արտաշես Վարդանյանը հետագայում փոխել է իր ցուցմունքները և հայտնել, որ ինքը տեղյակ է եղել, որ ծանրոցում առկա է թմրամիջոց, որը նախատեսված է եղել իր համար, նշված ծանրոցը ուղարկել է Գրետան, ով հանդիսանում է իր բարեկամը, և ինքը զանգահարել է Գրետային և խնդրել է ուղարկել բուպենորֆին տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ դեղահաբեր՝ սակայն Դատարանը Արտաշես Վարդանյանի նշված հետագա ցուցմունքներն արժանահավատ չի գնահատում, քանի որ Դատարանի գնահատմամբ՝ դա արվել է որդուն քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նպատակով:
Բացի դրանից, թեև մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանը հրաժարվել է առանց պաշտպանի մասնակցության ձերբակալման արձանագրության մեջ իր կատարած հայտարարություններից և Դատարանը, դրանք ըստ էության բովանդակային առումով դիտարկելով որպես ցուցմունք, չի թույլատրել հանրային մեղադրողին հրապարակել՝ սակայն Դատարանը փաստում է, որ պաշտպանը հետագայում մեղադրյալին տրված հարցի ձևով ըստ էության մասամբ հրապարակել է նշված հայտարարությունն առ այն, որ մեղադրյալը ձերբակալման ժամանակ նշել է, որ տեղյակ է, որ ծանրոցի ներսում թմրանյութ կա: Ինչ վերաբերում է այդ մասով մեղադրյալի պարզաբանմանն առ այն, որ փորձել է ամեն բան կապել իրար, որ մեղքն իր վրա վերցնի, հետևաբար մտացածին է եղել՝ Դատարանը նշված պարզաբանումը արժանահավատ չի դիտարկում և գտնում է, որ այն կարող է պայմանավորված լինել քրեական պատասխանատվության չենթարկվելու շարժառիթով:
Բացի դրանից, Դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ Նորայր Վարդանյանը Արտաշես Վարդանյանի կողմից ծանրոցը ստանալիս գտնվել է փոստային բաժանմունքի հարակից տարածքում, որտեղից էլ ձերբակալվել է: Ընդ որում, Դատարանի գնահատմամբ՝ չնայած հայրը մեծահասակ էր և կարող էր ողջամտորեն ֆիզիկական դժվարություններ ունենալ ծանրոցը ստանալիս՝ Նորայր Վարդանյանը Արտաշես Վարդանյանի հետ փոստային բաժանմունք մուտք չի գործել, որպեսզի հանցանքը բացահայտվելու դեպքում չհայտնաբերվի և չձերբակալվի: Ինչ վերաբերում է այդ մասով մեղադրյալի պարզաբանմանը, որ մեքենայի ջուրն էր տաքացել և կափարիչը դուրս էր եկել, ցանկանում էր ամրացնել կպչուն ժապավենով, բացի դրանից հայրը կարողանում էր ինքնուրույն ստանալ, այդ իսկ պատճառով նա ներս չէր մտել՝ Դատարանը նշված պարզաբանումը արժանահավատ չի դիտարկում և գտնում է, որ այն կարող է պայմանավորված լինել քրեական պատասխանատվության չենթարկվելու շարժառիթով:
Այս առումով, Դատարանը փաստում է, որ թեև մեղադրյալի հոր մահվան պատճառով մեղադրյալը զրկվել է հորը՝ Արտաշես Վարդանյանին սկզբնական ցուցմունքի կապակցությամբ հակընդդեմ հարցման ենթարկելու հնարավորությունից, սակայն հաշվի առնելով, որ Արտաշես Վարդանյանը հետագայում փոխել է իր ցուցմունքը, և Դատարանը փոփոխված ցուցմունքները արժանահավատ չի դիտարկել, ինչպես նաև նշված ցուցմունքը միակը և վճռորոշը չէ՝ Դատարանը նշված հանգամանքը Նորայր Վարդանյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում հաստատելու տեսանկյունից խնդրահարույց չի դիտարկում:
Հետևաբար, պաշտպանական կողմի այն դիտարկումը, որ Նորայր Վարդանյանը տեղյակ չի եղել ծանրոցի պարունակության մասին, հերքվում են վերը նշված, ինչպես նաև պատշաճ հետազոտված մյուս ապացույցներով, որոնց հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Նորայր Վարդանյանին նշված հոդվածով ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Ինչ վերաբերում է պաշտպանական կողմի այն դիտարկմանը, որ փորձագետը փորձաքննության կատարման ընթացքում օգտագործել է ռուսերեն գրականություն՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ այն սույն վարույթով կիրառվել է ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես ռուսերեն գրականության օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը։ Դատարանի նշված դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 28-ի թիվ ԵԴ/1417/01/21 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումից:
Անդրադառնալով Նորայր Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի) հատկանիշ հանդիսացող իրացման նպատակի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել Մ.Բոլյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ: Ըստ այդ որոշման` «Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ: Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի` հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ` վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու:» (տե՛ս Մ.Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով Նորայր Վարդանյանի արարքում թմրամիջոցի իրացման հանցակազմի առկայությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալի մեղքը՝ թմրամիջոց իրացնելու փորձի մեջ: Այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, կարծիք հայտնել, վարկած առաջադրել, սակայն արժանահավատորեն համարել ապացուցված, որպեսզի կասկած չմնա, հնարավոր չէ:
Դատարանի հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ինչպես մեղադրական եզրակացությունից, այնպես էլ մեղադրողի եզրափակիչ ելույթից պարզ է դառնում, որ Նորայր Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու համար նշանակություն են ունեցել միայն ծանրոցում հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը:
Մինչդեռ, որպես իրացման հիմք՝ հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չի կարող հանդիսանալ և պետք է գնահատվի միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տեղեկությունների հետ համակցության մեջ, որոնք սույն քրեական վարույթով առկա չեն, և նոր ապացույցներ ձեռք բերելու հնարավորությունները սպառվել են: Ավելին՝ առկա չէ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշմամբ որպես իրացման հանգամանքի մասին վկայող որևէ այլ տվյալ: Մասնավորապես՝ չի կարելի փաստել, որ մեղադրյալը թմրամիջոց օգտագործող չէ, քանի որ Նորայր Վարդանյանից ստացված մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդների հետքեր, «Կոդեին» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրանյութեր: Բացի դրանից, հայտնաբերված թմրամիջոցը իրացման համար հարմար փաթեթավորված չի եղել:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ առկա չէ այնպիսի ապացույցների ծավալ, որը կհիմնավորի Նորայր Վարդանյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների իրացման փորձ կատարելու հանգամանքը և կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած:
Այսպիսով, Դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը որակված է սխալ, այդ որակումը չի համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, ուստի այն պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: Դատարանը նշված հանցանքում Նորայր Վարդանյանի մեղքը հաստատելիս, ի թիվս այլնի, հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ նա հոր միջոցով փորձել է ձեռք բերել Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ուղարկված առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցը, այդ նպատակով գնացել է փոստային բաժանմունքին հարակից տարածք, սակայն մինչև թմրամիջոցը ձեռք բերելը ձերբակալվել է:
Այսպիսով, պատշաճ հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում, որ Նորայր Վարդանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքներ:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Որպես անձը բնութագրող տվյալ՝ Դատարանը հաշվի է առնում, որ Նորայր Վարդանյանը դատվածություն չունի, խնամքին է գտնվում վատառողջ մայրը:
Դատարանը, դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կատարած արարքների համար Նորայր Վարդանյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի, դրանց պատրաստուկի, դրանց համարժեք նյութի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալի կամ դրանց պրեկուրսորի կամ դրանք պատրաստելու համար օգտագործվող և հատուկ հսկողության տակ գտնվող նյութի, սարքավորման կամ գործիքի կամ մշակումն արգելված՝ թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութ պարունակող բույսի մաքսանենգությունը՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով դրանք ապօրինի տեղափոխելը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունը սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնը, այդ թվում՝ արգելքը կամ սահմանափակումը խախտելու կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) հանցավոր կազմակերպության կողմից կամ
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցափորձ է համարվում դիտավորյալ այն գործողությունը կամ անգործությունը, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն և պարունակում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներ, սակայն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվում տվյալ հանցակազմի որևէ հատկանիշի բացակայության հետևանքով:
2. Եթե հանցափորձի ժամանակ հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված վնասից ավելի փոքր վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, ապա դա կլանվում է անձի դիտավորության մեջ:
3. Եթե հանցափորձն իրականացնելիս հանցավորի դիտավորության մեջ ընդգրկված օբյեկտին անզգուշությամբ ավելի մեծ վնաս է պատճառվում, քան ընդգրկված էր դիտավորության մեջ, կամ անզգուշությամբ կամ անուղղակի դիտավորությամբ վնաս է պատճառվում մեկ այլ օբյեկտի, ապա արարքը որակվում է հանցագործությունների համակցությամբ:
4. Հանցափորձը լինում է ավարտված և չավարտված:
5. Հանցափորձը համարվում է ավարտված, եթե անձը կատարում է այն արարքը, որն անհրաժեշտ ու բավարար էր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար, և գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին է հասել, կամ հանցագործությունն ավարտելու համար արարքը շարունակելու անհրաժեշտություն չկա:
6. Հանցափորձը համարվում է չավարտված, եթե անձը գիտակցում է, որ հանցագործությունն ավարտին հասցնելու համար անհրաժեշտ է շարունակել սկսած արարքի կատարումը կամ նոր արարք կատարել:
Նույն օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցակիցներ են համարվում կատարողը, դրդիչը, կազմակերպիչը և օժանդակողը:
(…)
6. Օժանդակող է համարվում այն անձը, որը հանցագործությանը նպաստել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկություններ կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, որը նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, որը նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները:
7. Օժանդակող է համարվում նաև այն անձը, որը՝
1) մեկ ուրիշին դրդել է օժանդակության,
2) նախապես համաձայնություն է տվել մասնակցելու հանցագործությանը որպես համակատարող, սակայն մյուս համակատարողի կողմից հանցանքը կատարելու ընթացքում, անմիջականորեն չմասնակցելով հանցանքի կատարմանը, իր ներկայությամբ ամրապնդել է կատարողի` հանցանք կատարելու վճռականությունը,
3) օժանդակել է հանցագործությանն այնպիսի անձի միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ գործել է անզգուշությամբ կամ
4) հատուկ սուբյեկտի դրդմամբ կատարել է հատուկ սուբյեկտով հանցագործության օբյեկտիվ կողմը, որի սուբյեկտ ինքը չի համարվում, կամ հատուկ սուբյեկտի հետ համատեղ մասնակցել է հատուկ սուբյեկտով հանցագործության օբյեկտիվ կողմի կատարմանը, եթե բացակայել են սույն օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 4-րդ, 5-րդ կամ 6-րդ մասով նախատեսված պայմանները, որոնց ուժով անձը հատուկ սուբյեկտով հանցագործության օժանդակող չի համարվում:
Նույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
(…)
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
(…):
Մինչ մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի տեսակի, չափի և կրման նպատակահարմարության հարցերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիաների վերլուծությունից երևում է, որ դրանք բացարձակ որոշակի են, այսինքն նախատեսում են պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով՝ առաջինի դեպքում երկուսից հինգ տարի ժամկետով, իսկ երկրորդի դեպքում վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Միևնույն ժամանակ, կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածը՝ Դատարանը գտնում է, որ հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժից պետք է գումարել 6 (վեց) ամիսը, և Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի ժամկետով:
Միաժամանակ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված 7 (յոթ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է հաշվակցել նրա ձերբակալման և կալանքի տակ գտնվելու 1 (մեկ) տարի 1 (մեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 10 (տասը) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով տնային կալանքի կիրառման սկզբից՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նորայր Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցերին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
Թմրամիջոցների մաքսանենգություն (ընդ որում՝ 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով) կատարելու դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է 2025 թվականի փետրվարի 21-ի՝ թիվ ՍԴ /0015/01/23 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշմամբ, որի համաձայն. «15. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ս.Մուսավիանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս, ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական վերլուծության չեն ենթարկել մեղադրյալի կողմից կատարած հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ․
ա) խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված բարձր վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություններից մեկի՝ թմրամիջոցի մաքսանենգություն,
բ) հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը, գործելով ուղղակի դիտավորությամբ, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային և ՀՀ պետական սահմանով՝ դեպի Հայաստանի Հանրապետության տարածք, մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, ապօրինի տեղափոխել է թմրամիջոց,
գ) թմրամիջոցի մաքսանենգության առարկայի չափը, այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է զգալի չափերով՝ 10.89 գրամ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգություն, որն առավել մոտ է թմրամիջոցի տվյալ տեսակի զգալի չափի վերին շեմին,
դ) հանցագործության եղանակը, այն, որ մեղադրյալը թմրամիջոցը, ապօրինի ՀՀ տեղափոխելու նպատակով, մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, թաքցրել է տոմատի մածուկի պարունակությամբ պլաստմասե տարայում, որից հետո այն տեղադրել է կենցաղային ապրանքներով լի ստվարաթղթե արկղի մեջ, պատրաստել առաքանի, ապա ուղևորափոխադրում և բեռնափոխադրում իրականացնող՝ Ռ.Հաջիզադեհին պատվիրել է այն տեղափոխել ՀՀ՝ որպես առաքանու ստացող հայտնելով իր կնոջ՝ Ս.Զիյաբարի տվյալները:
16. Ընդհանրացնելով սույն որոշման նախորդ կետում կատարված վերլուծությունը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները, Ս.Մուսավիանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները պետք է կառուցեին վերոնշյալ հանգամանքների` իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում։
17․ Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ս.Մուսավիանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունները հիմնավորված չեն:»:
Վճռաբեկ Դատարանի վերը նշված դիրքորոշման լույսի ներքո Դատարանը տվյալ դեպքում հաշվի է առնում՝
- խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված բարձր վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություններից մեկը՝ թմրամիջոցի մաքսանենգության օժանդակություն,
- մեղադրյալի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը, գործելով ուղղակի դիտավորությամբ, Ֆրանսիայի Հանրապետությունից Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգությամբ՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելու և դրա տեղափոխման համար սահմանված արգելքը խախտելու եղանակով թմրամիջոց ապօրինի տեղափոխելուն օժանդակելու դիտավորությամբ, Ֆրանսիայի Հանրապետությունում բնակվող քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Գրետա Վարդանյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն, նախապես խոստացել է ձեռք բերել «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց, որը հետագայում առաքվել է Հայաստանի Հանրապետություն,
- թմրամիջոցի մաքսանենգության առարկայի տեսակը և չափը, այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6,98 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի մաքսանենգության օժանդակություն,
- հանցագործության եղանակը, այն, որ թմրամիջոցը ապօրինի ՀՀ տեղափոխելու նպատակով մաքսային հսկողությունից թաքցնելու եղանակով, մաստակի համար նախատեսված «MENTOS» գրառումներով տուփերը փոխարինվել են նմանատիպ այլ զանգվածներով և դրանք տեղադրվել են միջազգային փոստային առաքանիում՝ դրան տալով իր սկզբնական տեսքը:
Ուստի վերոգրյալ հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի դատվածություն չունենալը և խնամքին վատառողջ մայր ունենալը չեն նվազեցնում Նորայր Վարդանյանի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բավարար չեն նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու համար: Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ Նորայր Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն, ուստի նա պետք է կրի այն:
Դատարանը գտնում է, որ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Նորայր Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք և գրավ խափանման միջոցները պետք է վերացնել և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավը պետք է վերադարձնել գրավը վճարած անձին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Նորայր Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 6,98 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ թվով 886 հատ հաբերը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի տնտեսական հանցագործությունների և մաքսանենգությունների քննության գլխավոր վարչությանը՝ թիվ 84105425 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՔԿ 768 կնիքով կնիքված EW148637236FR համարի ծանրոցի /տուփի/ տնօրինմանը՝ Դատարանը, հաշվի առնելով, որ այն վերադարձվել է մեղադրյալի հարազատներն, գտնում է, որ դրան լրացուցիչ անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային դրությունը, գտնում է, որ դրանք մեղադրյալից բռնագանձման ենթակա չեն, հետևաբար վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ և 347-349-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով՝ ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժից գումարել 6 (վեց) ամիսը, և Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնի կիրառմամբ՝ Նորայր Արտաշեսի Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված 7 (յոթ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը հաշվակցել նրա ձերբակալման և կալանքի տակ գտնվելու 1 (մեկ) տարի 1 (մեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 10 (տասը) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով տնային կալանքի կիրառման սկզբից՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ից:
Նորայր Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցները՝ տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Նորայր Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք և գրավ խափանման միջոցները վերացնել և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավը վերադարձնել գրավը վճարած անձին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Նորայր Վարդանյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները վերացնել:
Ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցը լուծել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐԻԿՅԱՆ