ԵԴ1/0686/01/25



Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ և ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

30 հունվարի 2026թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Վ.Մելիքյանի, քարտուղարությամբ՝ Ա.Բարսամյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ.Դոխոյանի, մեղադրյալ Ս.Կարապետյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Ստեփան Հայկի Կարապետյանի (ծնված՝ 03.01.1989թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և փաստացի բնակվում է՝ ք.Երևան, Սայաթ-Նովա փ., 10 շ., 53 բնակարան հասցեում) նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
25.10.2024 թվականին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60655624 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 15/:
09.12.2024 թվականին Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 32-33/:
10.12.2024 թվականին նախաքննական մարմնի որոշմամբ մեղադրյալ Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 34-35/:
Թիվ ԵԴ1/0686/01/25 (60655624 նախաքննական համար) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ստեփան Հայկի Կարապետյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 28.02.2025 թվականի գրությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 2025 թվականի փետրվարի 28-ին և 01.03.2025թ. համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ մակագրվել է դատավոր Վահագն Մելիքյանին:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մարտի 01-ին:
Դատարանի 03.03.2025 թվականի որոշմամբ քրեական գործը վարույթ է ստանձնվել և նախնական դատալսումներ է նշանակվել:
Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, հրաժարվել և խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Այսպես.
Ստեփան Կարապետյանը, 2024 թվականի օգոստոսի 05-ից օրենքով սահմանված կարգով 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 03:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «Mazda» մակնիշի 37 OR 483 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կանգնեցվելուց հետո հրաժարվել և խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Նախնական դատալսումների ընթացքում արված միջնորդությունը և դրա հիմքերը.
Պաշտպան Ս.Պողոսյանը քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու միջնորդություն է ներկայացրել, համաձայն որի՝ «...Ստեփան Կարապետյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու մասին 25.07.2024թ.-ի վարչական ակտը եղել է ոչ իրավաչափ, այն է` վարչական ակտն ընդունվել է օրենքի խախտմամբ և դրանով խախտվել են Ստեփան Կարապետյանի՝ օրենքներով և այլ իրավական ակտերով ամրագրված իրավունքներն ազատությունները: Առկա պայմաններում, հնարավոր չէ հաստատված համարել, որ 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ժամը 04:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում «Մազդա» մակնիշի 37 OR 483 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելիս Ստեփան Կարապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով հանդիսացել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից օրենքով սահմանված կարգով զրկված անձ...»:
Միջնորդությանը կից Դատարան է ներկայացվել նաև 30.05.2025 թվականի թիվ ՎԴ/11545/05/24 որոշումը:
Մեղադրյալը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրող Ռ.Դոխոյանը միջնորդության դեմ չի առարկել:
Քննարկելով միջնորդությունը, լսելով դատավարության մասնակիցների կարծիքները՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
(...):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 12.08.2025 թվականի կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ՝ «...Մեջբերված նորմը ՀՀ քրեական օրենսգրքում ամրագրված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում։ Հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են: Վերոնշյալ արարքն ամրագրված է ձևական հանցակազմով, իսկ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում տրանսպորտային միջոց վարելով։
Այլ կերպ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի գործողության նախապայմանը և այդ հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հիմքը՝ նրա վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելն է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելը կամ վարելու իրավունքը կասեցվելը։ Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վարելու իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելը պետք է լինի օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ իրավաչափ վարչական ակտի հիման վրա։ Հակառակ պարագայում, եթե վարչական ակտը կայացվել է օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ և վարչական կամ դատական կարգով անվավեր է ճանաչվել, ապա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բացակայում է, քանզի վերանում է քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու պարտադիր նախապայմանը՝ օրենքով սահմանված կարգով վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելը։
Հանցագործության սուբյեկտը հատուկ է, քանի որ բացի ընդհանուր սուբյեկտի հատկանիշներից, անձը պետք է օժտված լինի նաև լրացուցիչ հատկանիշներով, այն է՝ լինի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից օրենքով սահմանված կարգով զրկված կամ վարելու իրավունքը կասեցված, մեղսունակ ֆիզիկական անձ:
Սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, մասնավորապես՝ անձը գիտակցում է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում վարում է տրանսպորտային միջոց:
14․ Այսպիսով, ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայությունն արձանագրելու համար անհրաժեշտ է հիմնավորել, որ անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ այդ իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում, որպիսի հանգամանքը հաստատվել է իրավաչափ վարչական ակտով...»:
Վերոգրյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո, Դատարանը սույն քրեական գործի շրջանակներում, արձանագրում է, որ Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում հարուցելու հիմք է հանդիսացել այն հանգամանքը, որ վերջինս ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության՝ 25.07.2024թ.-ի թիվ 8180407968 որոշմամբ զրկված է եղել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, սակայն Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելուց և քրեական գործն ըստ էության քննելու համար Դատարան ուղարկվելուց հետո ՀՀ վարչական դատարանի 30.05.2025 թվականի թիվ ՎԴ/11545/05/24 որոշմամբ (օրինական ուժի մեջ է մտել 01.07.2025 թվականին) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 25.07.2024թ.-ի թիվ 8180407968 որոշումը ճանաչվել է անվավեր:
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով, որ Ստեփան Կարապետյանի նկատմամբ կայացված վարչական ակտը կայացվել է օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ և վարչական կամ դատական կարգով անվավեր է ճանաչվել, որպիսի պայմաններում բացակայում է մեղսագրվող արարքի օբյեկտիվ կողմը, այն է՝ օրենքով սահմանված կարգով վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճման՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով:
Քննության առնելով Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոց հարցը, Դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է վերացման, քանի որ վերացել է խափանման միջոցի անհրաժեշտությունը:
Քրեական գործով դատական ծախսեր, գույքային հայցի պահանջ և տնօրինման ենթակա իրեղեն ապացույցներ առկա չեն:
Քննության առնելով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դրա պահպանության ողջ ժամանակահատվածում:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 315-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
Ստեփան Հայկի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացնել:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին՝ դրա պահպանության ողջ ժամանակահատվածում:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՄԵԼԻՔՅԱՆ