ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0678/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ՀՀ ԳԼԽԱՎՈՐ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՐԳԻ ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԻ,
ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ
ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ՈՒՂՂՎԱԾ
ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՈՐԾԵՐՈՎ
ՎԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Ծ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Վ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Կ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ,
ՏՈՒԺՈՂ Զ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,

2025 թվականի մայիսի 14-ին Երևան քաղաքում,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի ՝
(ծնված 1996 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Արարատի մարզի Մասիս քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, ամուրի, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ, մասնակցել է Ապրիլյան քառօրյա պատերազմին, հաշվառված է և բնակվում է Արարատի մարզի Մասիս քաղաքի Նոր Խարբերդ 21-րդ փողոցի թիվ 10 տանը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մաով և 469-րդ հոդվածի 1-ի մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանը ձերբակալվել է՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով։
2. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությունում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58230324 քրեական վարույթը:
3. Հսկող դատախազի 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ, Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգքրի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար։
3.1. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
4․ Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին որոշում է կայացվել ձերբակալված Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանին ազատ արձակելու մասին՝ վերջինիս անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու կապակցությամբ։
5․ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
6․ Նախաքննության մարմնում 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58233124 քրեական վարույթը:
7․ Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ թիվ 58230324 և 58233124 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել 58230324 համարով։
8. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ Զավեն Մելիքսեթի Սարգսյանի՝ ՀՀ քաղաքացու 014025886 համարի նույնականացման քարտը, RF386783 համարի վարորդական իրավունքի վկայականը, НК 055796 համարի զինվորական գրքույկը և նրա հաշվառման-ծառայողական քարտը ճանաչվել են որպես իրեղեն ապացույց։
9. Հսկող դատախազի 2025 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգքրի 469-րդ հոդվածի 1-ին և 456-րդ հոդվածի 1-ին մասերով նախատեսված այն արարքների համար, որ. «(…)նա, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի` «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» թիվ 702-Ն որոշման պահանջները՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին իր՝ Արարատի մարզի Մասիս Համայնքի Նոր Խարբերդ բնակավայրի 10 կիսակառույց հասցեում գտնվող տանից հափշտակել է իր հարազատ եղբոր՝ Զավեն Մելիքսեթի Սարգսյանի ՀՀ քաղաքացու AP0615602 սերիա-համարի անձնագիրը, 014025886 համարի նույնականացման քարտը, իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող՝ Զավեն Սարգսյանի RF386783 համարի վարորդական իրավունքի վկայականը և НК 055796 համարի զինվորական գրքույկը, որից հետո 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ներկայացրել է Երևան-Մոսկվա թիվ 2634 չվերթը սպասարկող «Ուրալ» ավիաընկերության աշխատակիցներին և ստացել նշված նստեցման կտրոնը, ապա նույն անձնագրի օգտագործմամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 22։26-ին, Երևան-Մոսկվա թիվ 2634 չվերթով ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք է գործել Ռուսաստանի Դաշնություն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Վազգեն Սարգսյանի կողմից այլ անձի անձը հաստատող փաստաթղթի օգնությամբ ՌԴ մուտք գործելու փորձը բացահայտվել է ՌԴ իրավապահ մարմինների կողմից, ինչից հետո Վ․Սարգսյանի անվամբ տրված վերադարձի վկայականով վերջինս Մոսկվա-Երևան թիվ 2633 չվերթով արտաքսվել է ՀՀ»։
10․Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի փետրվարի 21-ին մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
11․ 2025 թվականի փետրվարի 28-ին թիվ 58230324 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան)։
2025 թվականի մարտի 3-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մարտի 14-ին:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
12․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
13. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
13.1. Տուժող Զավեն Սարգսյանը հայտնեց, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ։
14. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ նյութերը․
15. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 13-ին արտատպված դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի՝ դատվածություն ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
16. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ՀՀ պետական եկամուտների կողմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից 2025 թվականի մայիսի 13-ին արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ արարքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
17. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին:
18. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
19. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
19.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել խոստովանական ցուցմունք և զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
19․2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
20. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
21․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ուրիշի անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը կամ իրավունք վերապահող, պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող կամ իրավաբանական նշանակություն ունեցող տեղեկություն պարունակող փաստաթուղթը, դրոշմը, կնիքը կամ տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշը հափշտակելը, շորթելը, ոչնչացնելը, վնասելը կամ թաքցնելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
3. Հանրային աշխատանքների նվազագույն տևողությունը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 60 ժամից(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
21․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
21․2․ Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների դրսևորման եղանակները, բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները կառավարման կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ համապատասխանաբար ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործություններ են, որոնք դրսևորման եղանակով փոխկապակցված են,
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի կատարված հանցագործության դրսևորման եղանակները, բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը կառավարման կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ միջին ծանրության հանցագործություն է,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 19.1.-րդ կետում նշված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,


- մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ այն, որ առաջին անգամ է հանցանքը կատարել։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, նկատի ունենալով նաև մեղադրյալի միջնորդությունն իր նկատմամբ հանրային աշխատանքներ պատճատեսակը կիրառելու և տուգանք նշանակելու դեպքում դրա գումարը վճարելու անհնարինության վերաբերյալ դիրքորոշումը՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Վազգեն Սարգսյանի նկատմամբ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ:
21.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (...)»:
Մեջբերված նորմի հաշվառմամբ, պատիժները մասնակի գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ Դատարանը գտնում է, որ պատիժները լրիվ գումարելով Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի նկատմամբ, որպես վերջնական պատիժ անհրաժեշտ է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 180 (հարյուր ութսուն) ժամ տևողությամբ: Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ պատժատեսակը և դրա չափը սույն դեպքում համաչափ են մեղադրյալ Վազգեն Սարգսյանի անձին և նրա կատարած հանցանքներին։
22. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
23. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:


24. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Նախաքննության մարմնի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Զավեն Սարգսյանի ՀՀ քաղաքացու 014025886 համարի նույնականացման քարտը, RF386783 համարի վարորդական իրավունքի վկայականը, НК 055796 համարի զինվորական գրքույկը և նրա հաշվառման-ծառայողական քարտն անհրաժեշտ է վերադարձնել նրա տնօրինմանը։
25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
26. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
2. Մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները լրիվ գումարելով՝ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել հանրային աշխատանքները՝ 180 (հարյուր ութսուն) ժամ տևողությամբ:
4․ Մեղադրյալ Վազգեն Մելիքսեթի Սարգսյանը նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5․ Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Զավեն Մելիքսեթի Սարգսյանի՝ ՀՀ քաղաքացու 014025886 համարի նույնականացման քարտը, RF386783 համարի վարորդական իրավունքի վկայականը, НК 055796 համարի զինվորական գրքույկը և նրա հաշվառման-ծառայողական քարտը վերադարձնել Զավեն Մելիքսեթի Սարգսյանի տնօրինմանը։
6․ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
7․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ