ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Գործ թիվ ԵԴ1/0667/01/25
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Դավիթ Հակոբյանի,
Գարիկ Մելոյանի,

մասնակցությամբ՝

հանրային մեղադրող՝ Արտյոմ Բադալյանի,
պաշտպան՝ Լյուդվիգ Ավետիսյանի,
մեղադրյալ՝ Դավիթ Հովսեփյանի,

2025թ. օգոստոսի 22 ք. Երևան,

դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ՝ արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի
Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի
(ծնված՝ 26.09.1989թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ երեք անչափահաս երեխա, դատվածություն ունեցող, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Աջափնյակ թաղամասի տուն 11 հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝




ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2023թ. օգոստոսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60220923 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։
2. 2024թ. ապրիլի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-1226-24 քրեական վարույթը։
3. Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60220923 և թիվ 60-1226-24 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60220923 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։
4. 2025թ. փետրվարի 11-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Արտյոմ Բադալյանի որոշմամբ թիվ 60220923 քրեական վարույթով Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
5. 2025թ. փետրվարի 12-ին որոշմամբ Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
6. 2025թ. փետրվարի 27-ին Երևանի քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60220923 քրեական վարույթի նյութերը, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0667/01/25 համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ. փետրվարի 27-ին հանձնվել է դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյանին։
7. 2025թ. մարտի 3-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Դավիթ Արղամանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0667/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
8. 2025թ․ հունիսի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքների կատարման համար, որ նա «(...)1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2023 թվականի փետրվարի 17-ին վարել է տրանսպորտային միջոց, ինչպես նաև չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2023 թվականի մայիսի 10-ին ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Դավիթ Հովսեփյանը, 2022 թվականի մայիսի 2-ի թիվ 8180129917 որոշմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով՝ 2022 թվականի մայիսի 2- ից մինչև 2023 թվականի մայիսի 2-ը զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի փետրվարի 17-ին՝ ժամը 23:12-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0,634 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի, 37 QT 995 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Այսինքն՝ Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը վկայող փաստեր:
Բացի այդ Դավիթ Հովսեփյանը օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վարորդական վկայական, 2023 թվականի մայիսի 10-ին՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 1.126 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի, 37 MQ 836 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Այսինքն՝ Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը վկայող փաստեր։
(...)»
3. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների՝ 2025թ. հունիսի 18-ի դատական նիստի ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի քննարկման շրջանակում մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանը և պաշտպան Լյուդվիգ Ավետիսյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ։
Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացրեց մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ մեղադրանքի էությունը պարզ է, մեղադրանքի հետ համաձայն է, բավարար ժամանակ ունեցել է պաշտպանի հետ խորհրդակցելու և առաջադրված մեղադրանքը քննարկելու համար, պաշտպանը պատասխանել է հետաքրքրող հարցերին, գիտակցում է, որ պարտավոր չէ համաձայնվել առաջադրված մեղադրանքին և ունի ընդհանուր կարգով գործի քննության իրավունք, կամավոր է ներկայացրել միջնորդությունը, չի օգտագործում որևէ դեղորայքային միջոց, այլ նյութեր, առողջության հետ կապված խնդիրներ չունի, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում ապացույցներ չեն հետազոտվելու և դատավճիռ է կայացնելու մեղադրանքի հետ մեղադրյալի համաձայնության հիման վրա, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:
Պաշտպան Լյուդվիգ Ավետիսյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ պաշտպանյալի հետ մանրամասն և ամբողջությամբ քննարկել է մեղադրանքի էությունը, որի հետ նա համաձայն է, մեղադրյալը հասկանում և գիտակցում է մեղադրանքի կետերը և հանգամանքները, մեղադրյալը կամավոր և գիտակցված է ընդունում մեղադրանքը և ներկայացրել միջնորդությունը, պարզաբանել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության էությունը, հետևանքները, բողոքարկման սահմանափակ լինելու հանգամանքը և այլ հարցեր։
Հանրային մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները՝ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2025թ. հունիսի 18-ին արտատպված Դավիթ Հովսեփյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 11157322, 91251609, 60614624, 60220923 և 11156920 քրեական վարույթները։ Թիվ 11157322 և 11156920 քրեական վարույթների նյութերը մերժված են, թիվ 91251609 քրեական վարույթը կարճված է։ Թիվ 60614624 քրեական վարույթի վերաբերյալ առկա է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.05.2025թ. թիվ ԵԴ1/0905/01/25 դատավճիռը,
- 2025թ. հունիսի 18-ին արտատպված Դավիթ Հովսեփյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանը. առկա է Հրաչ Դավթի Հովսեփյանի (ծնված՝ 30.10.2013թ.) ծննդի պետական գրանցման մասին թիվ 2093 ակտը, Դավիթ Հովսեփյանի կողմից Հրաչ Դավթի Հովսեփյանի հայրության ճանաչման պետական գրանցման մասին թիվ 585 ակտը, Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի և Մարա Սասունի Առաքելյանի ամուսնության պետական գրանցման մասին թիվ 977 ակտը, Արեգ Դավթի Հովսեփյանի (ծնված՝ 07.07.2018թ.) ծննդի պետական գրանցման մասին թիվ 985 ակտը, Սառա Դավթի Հովսեփյանի (ծնված՝ 24.06.2024թ.) ծննդի պետական գրանցման մասին թիվ 19916 ակտը,
- 2025թ. հունիսի 18-ին արտատպված Դավիթ Հովսեփյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը և ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից Դատարան ստացված Դավիթ Հովսեփյանի՝ հանցանքն ավարտելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած աշխատավարձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը, համաձայն որի՝ Դավիթ Հովսեփյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը,
- Դատալեքս տեղեկատվական համակարգից արտատպված թիվ ԵԴ1/0905/01/25 քրեական գործը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.05.2025թ. թիվ ԵԴ1/0905/01/25 դատավճռով Դավիթ Հովսեփյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով: Նույն դատավճռով տուգանքի վճարման ժամկետ է սահմանվել 1 տարի, այն հաշվելով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից։ Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ է մտել 07.07.2025թ.։
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
(...)»
Դատաքննության հատուկ կարգ՝ արագացված վարույթ կիրառելու, մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում չիրականացնելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են Դավիթ Հովսեփյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ապացուցված է Դավիթ Հովսեփյանի կողմից նշված արարքները մեղավորությամբ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է որ մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս խնամքին երեք անչափահաս երեխաների՝ Հրաչ Դավթի Հովսեփյանի (ծնված՝ 30.10.2013թ.), Արեգ Դավթի Հովսեփյանի (ծնված՝ 07.07.2018թ.) և Սառա Դավթի Հովսեփյանի (ծնված՝ 24.06.2024թ.) առկայության փաստը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը։
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Դավիթ Հովսեփյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։»
Նույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»
Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»
Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով։
Հետազոտելով 2025թ. հունիսի 18-ին արտատպված Դավիթ Հովսեփյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը և ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից Դատարան ստացված Դավիթ Հովսեփյանի՝ հանցանքն ավարտելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած աշխատավարձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ Դավիթ Հովսեփյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը՝ խնամքին երեք անչափահաս երեխաների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:»
Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։
Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 21.05.2025թ. թիվ ԵԴ1/0905/01/25 դատավճռով Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Դավիթ Հովսեփյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Դավիթ Հովսեփյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն, Դատարանը այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 464.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ
1. Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և՝
Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 21-ի թիվ ԵԴ1/0905/01/25 դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը, և որպես վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
4. Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
5. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
6. Դավիթ Հրաչյայի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
7. Դատավճիռը` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան