ԵԴ1/0666/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

«14» մարտի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /դատավոր Ռ․Սմբատյան/, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Սպարտակ Արտավազդի Կարապետյանի՝ /ծնված՝ 23.09.1996 թվականին Սյունիքի մարզի Ագարակ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, չդատված, բնակվում է քաղաք Երևան, Նոր Նորքի 8-րս զանգված 27-րդ շենք 12-րդ բնակարան հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60761824 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 20-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանը որոշում է կայացրել Սպարտակ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ այն արարքի կատարման համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02422)` մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.161 մգ/լ (առնվազն՝ 0.1449 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101003 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին՝ ժամը 22:20- ին, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 60 ON 011 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409915 արձանագրությունը:
2025 թվականի հունվարի 21-ին Սպարտակ Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 3-ին որոշում է կայացվել քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին որոշում է կայացվել հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին:
Նույն օրը Սպարտակ Կարապետյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները:
2025 թվականի փետրվարի 16-ին կազմվել է արձանագրություն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 16-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի փետրվարի 26-ին դատախազ Ռ.Հարությունյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 27-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան, նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2025 թվականի մարտի 03-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավարտելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։
2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը:
3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը:
4. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն կազմելուց առաջ քննիչն իրավասու է մեղադրյալին հարցեր տալու միջոցով հավաստիանալու, թե արդյոք մեղադրյալը գիտակցում է իր միջնորդության բնույթն ու հետևանքները::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝
1) մեղադրյալն անչափահաս է.
2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար.
3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ.
4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին.
5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար.
6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․
7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․
8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատավորը քրեական գործն ստանալուց հետո հավաստիանալով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Հակառակ դեպքում կայացվում է սույն օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործն ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու, ինչպես նաև դատավճռի կայացման օրվա մասին:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացվելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը::
Վերը շարադրված իրավական նորմերի պահանջներից ելնելով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում բացակայում են համաձայնությամբ տուգանք նաշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված հիմքերը: Մասնավորապես՝ Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Սպարտակ Կարապետյանին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է վերջնիս կողմից, արարքին տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին: Միևնույն ժամանակ բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, այլ առկա են հետևյալները՝
1) մեղադրյալը չափահաս է.
2) մեղադրյալը մեղադրվում է թվով 1 հանցանք կատարելու համար.
3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված է տուգանք պատժատեսակ.
4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով մասնավոր անձի շահերին վնաս չի պատճառվել.
5) առկա չէ հարուցված գույքային հայց.
6) մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազը չի առարկել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ.
7) մեղադրյալը չի հրաժարվել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․
8) պահպանվել է ՀՀ քրեական դատավարու օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը. ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքի՝ Սպարտակ Կարապետյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, վերջինս մեղադրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար, վերջինս ծանուցվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին, իսկ դատարանում գործի քննությունը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով իրականացվելու վերաբերյալ մեղադրյալի դիրքորոշման մասին 2025 թվականի փետրվարի 16-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալը, ծանոթանալով քրեական վարույթի նյութերին, հայտնել է, որ չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով:
Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում պետք է դատավճիռ կայացնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին::
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սպարտակ Կարապետյանի կողմից ընդունելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Սպարտակ Կարապետյանը մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ Սպարտակ Կարապետյանը համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ վերջինին մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
/․․․/ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
/․․․/:
Հաշվի առնելով մեջբերված իրավակարգավորումը և նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթի նյութերին ծանոթանալու վերաբերյալ կազմված արձանագրության մեջ մեղադրյալը գրառում է կատարել առ այն, որ խնդրում է տուգանքը տարաժամկետել, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սպարտակ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 /երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննության ընթացքում արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Սպարտակ Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝


ՎՃՌԵՑ

Սպարտակ Արտավազդի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սպարտակ Արտավազդի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում՝ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 /երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Սպարտակ Արտավազդի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ