ԵԴ1/0618/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2025 թվականի մայիսի 15-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Անի Մեջլումյանի
Մեղադրյալ` Հայրապետ Արշակյանի

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի (ծնված՝ 29.06.1997 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, դատվածություն ունեցող, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ Կոտայքի մարզ, գ․Գառնի, 1-ին թաղամաս, 2-րդ փողոց, 2-րդ տուն)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60582024 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ.Մարգարյանի որոշմամբ՝ թիվ 60582024 քրեական վարույթով Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Ստեփանյանի որոշմամբ՝ թիվ 60582024 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
Թիվ 60582024 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի փետրվարի 19-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 20.02.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0618/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի փետրվարի 24-ին։
2025 թվականի փետրվարի 25-ին որոշում է կայացվել Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/0618/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց.
Այսպես.
Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 03:15-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում 0.395մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Ֆորդ» մակնիշի 36 XL 879 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Ղուկաս Սարգսյանի կողմից կազմվել է թիվ 818 0418161 արձանագրությունը:
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը, հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց, միաժամանակ հայտնեց, որ ընդունում է մեղքը և զղջում:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Հետազոտվել են.
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման տվյալների պատճենը, համաձայն որի Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի տվյալների (ՀԾ համարանիշ՝ 3914970650) մուտքագրման արդյունքում պարզվել է, որ վերջինիս վարորդական իրավունքի վկայական չի տրամադրվել:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 6)
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը՝ կից չլրացված թիվ 8180418161 որոշումը, համաձայն որի՝ այն կազմվել է 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին, ժամը՝ 03:30-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ղուկաս Սարգսյանի կողմից Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է «Ֆորդ» մակնիշի 36 XL 879 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցում ժամը 03:15-ին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 5)
Վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 02707 կտրոնի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է 91100930, զննման ամսաթիվը՝ 23.08.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 03:25:48-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.395 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Հայրապետ, ազգանունը՝ Արշակյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 36 XL 879, պարեկային ծառայող՝ Հակոբյան, կրծքանշանի համար՝ 11604։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 3)
Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 127549 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ տուգաչափման թվականն է` 25.06.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 25.06.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91100930, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000 մգ/լ, ճշտության դասը՝ +-10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 8)
Զննում կատարելու մասին 14.12.2024 թվականի արձանագրությունը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 11)
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 12-13)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
-Համաձայն ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի տվյալների Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանին վարորդական իրավունքի վկայական չի տրամադրվել,
-Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք 2024 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ ժամը 03:15-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում 0.395մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Ֆորդ» մակնիշի 36 XL 879 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կայացվել է թիվ 818 0418161 վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությունը։
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի մեղքը հիմնավորվում է ինչպես կայացված վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությամբ, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ընդունել է իր մեղքը, Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ մանրամասն վերլուծություններ անելու անհրաժեշտություն չկա:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Օրենսդրի կողմից կոնկրետ հոդվածով սահմանված պատիժների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը և զղջալը։
Միաժամանակ, Դատարանը մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների համատեքստում արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»
-ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի և «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության՝ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 10.05.2023 թվականի թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքներում և յուրաքանչյուր դրվագի համար պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով սույն դատավճռով 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցագործություններից յուրաքանչյուրի համար տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Հայրապետ Արշակյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատապարտյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանին թույլատրվել է 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակված 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 10 (տասը) ամսվա ընթացքում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու հաջորդ օրվանից յուրաքանչյուր ամիս վճարել 40.000 (քառասուն հազար) ՀՀ դրամ,
-թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 21.08.2023 թվականին, իսկ ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ պատժի կրման վերաբերյալ այլ տեղեկատվություն առկա չէ,
-ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի և «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության՝ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.12.2022 թվականի թիվ ԵԴ/1904/01/22 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտվել տուգանքի՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի` 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով,
-թիվ ԵԴ/1904/01/22 դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 23.02.2023 թվականին, իսկ ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.06.2023 թվականի որոշմամբ տուգանքի վճարումը տարաժամկետվել է 6 (վեց) ամիս ժամկետով, իսկ տուգանքը վճարվել է 20.02.2024 թվականին,
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցանքը կատարելու պահին, Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի նկատմամբ առկա է եղել օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, որով պատիժը՝ տուգանքի գումարը, դատապարտյալը չի վճարել, ուստի առկա է մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք։
Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի ութապատիկի՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար)ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Միաժամանակ անդրադառնալով դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
-մեղադրյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 10.05.2023 թվականի թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքներում և յուրաքանչյուր դրվագի համար պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով սույն դատավճռով 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցագործություններից յուրաքանչյուրի համար տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Հայրապետ Արշակյանի նկատմամբ հանցանքների համակցությամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատապարտյալ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանին թույլատրվել է 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակված 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 10 (տասը) ամսվա ընթացքում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու հաջորդ օրվանից յուրաքանչյուր ամիս վճարել 40.000 (քառասուն հազար) ՀՀ դրամ,
-թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 21.08.2023 թվականին, իսկ ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ պատժի կրման վերաբերյալ այլ տեղեկատվություն առկա չէ,
-ըստ 11.03.2025 թվականին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրության՝ «Հայտնում եմ Ձեզ, որ Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանը ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.05.2023թ-ի թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել 400.000 ՀՀ դրամ տուգանք: Հայրապետ Արշակյանին թույլատրվել է 400.000 ՀՀ դրամ տուգանքը վճարել 10 ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս 40.000 ՀՀ դրամի չափով:
13.06.2023թ-ին թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ:
ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.11.2024. թիվ ԿԴ/0111/13/23 որոշմամբ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի միջնորդությունը՝ Հայրապետ Արշակյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 10.05.2024թ-ի թիվ ԵԴ/0432/01/23 դատավճռով նշանակված 400.000 ՀՀ դրամ տուգանքի չափին համարժեք գույքի բռնագանձման վերաբերյալ, բավարարվել է:
Թիվ ԿԴ/0111/13/23 որոշմամբ Հայրապետ Արշակյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու համար կատարողական թերթը ուղարկվել է ՀՀ ԱՆ Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայություն»:
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալը Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտություն առկա չէ, քանի որ թեև առկա է եղել դատապարտյալի կողմից դրամական տուժանքի վճարման պարտավորություն՝ 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, սակայն Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.11.2024 թվականի որոշմամբ այն փոխարինվել է տուգանքի չափին համարժեք գույքի բռնագանձմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցեր առկա չեն, դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի ութապատիկի՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Հայրապետ Գրիշայի Արշակյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ