ԵԴ1/0622/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ու Մ

«01» հունիսի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խալուհի Մովսիսյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի ապրիլի 21-ի որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի դատավարական ընթացքը.
ԵԴ1/0622/01/25 (15102024) քրեական վարույթով Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով այն բանի համար, որ. «նա, Վազգեն Պողոսյանի վստահությունը չարաշահելու ու խաբեության եղանակներով, 2020 թվականի մայիսի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում, Վազգեն Պողոսյանից մեկ միասնական դիտավորությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 70.537.000 ՀՀ դրամ գումար գումար:
Այսպես՝
Վահագն Մինասյանը, հաստատապես իմանալով, որ Վազգեն Պողոսյանը հանդիսանում է գործարար, ունի զգալի ֆինանսական միջոցներ, ի սկզբանե նպատակ ունենալով խարդախությամբ հափշտակել վերջինիս պատկանող դրամական միջոցները և չկատարել պարտավորությունները, փաստաբան Սևակ Հովհաննիսյանի միջոցով ծանոթանալով Վազգեն Պողոսյանի հետ, վերջինիս ներկայացրել է կեղծ տեղեկություններ, թե իբրև հանդիսանում է «Բլեք Սթոուն», «Սանիտեկ» ընկերությունների տնօրեն, «Քար և Սիլիկատներ» գիտաարտադրական և նախագծային ՓԲ ընկերության սեփականատեր, իրավաբան է, ֆիզիկոս և գործարար, ով պետական բարձրաստիճան տարբեր պաշտոնյաների հետ ունի մտերիմ հարաբերություններ, ինչպես նաև Վազգեն Պողոսյանին հաղորդել է իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տվյալներ առ այն, թե իբրև ի զորու է ՀՀ տարբեր պետական մարմիններում իրականացնել տարատեսակ գործարքներ, ինչով ձեռք է բերել Վազգեն Պողոսյանի վստահությունը, որն առավել ամրապնդելու և հանցավոր մտադրությունը ավարտին հասցնելու նպատակով Վազգեն Պողոսյանի հետ կազմել է փոխառության պայմանագիր 2.000.000 ԱՄՆ դոլարի սահմանաչափով՝ կրկին խաբեությամբ Վազգեն Պողոսյանին հավաստիացնելով, որ վերջինիս կողմից իրեն տրամադրված գումարների դիմաց նախապես պայմանավորված գործողությունները չկատարելու պարագայում ամբողջությամբ կվերադարձնի իրեն տրամադրված գումարները, իսկ պայմանագրով նշված 2.000.000 ԱՄՆ դոլար գումարի սահմանաչափը ներկայացրել է որպես իր կողմից պարտավորությունները կատարելու երաշխիք: Վազգեն Պողոսյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերություններն օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը, տեղեկանալով Վազգեն Պողոսյանի կողմից պետական մարմիններում տարատեսակ գործողություններ կատարելու անհրաժեշտության մասին, խոստացել է, որ օգտագործելով իր կապերը ամբողջությամբ կարող է կատարել նշված գործողությունները՝ նման եղանակով դիտավորությամբ մոլորության մեջ գցելով Վազգեն Պողոսյանին, որից հետո վերջինիս պատկանող՝ Երևան քաղաքի *******-******** վարչական շրջանի ******** փողոց */** հասցեում չափագրումներ, որոշակի շինարարական աշխատանքներ կատարելու, նշված հասցեի հետ կապված, այդ թվում՝ համայնքապետարանին տրվող հարկերը, «Երևան քաղաքի վճար» կոչվող հարկը վճարելու, նույն հասցեում գործող և Վազգեն Պողոսյանին պատկանող «****** ******» ՍՊ ընկերության անվամբ *******-******** վարչական շրջանի ղեկավարի աշխատակազմից զրոյական տեղեկանք վերցնելու, նույն ՍՊ ընկերության համար «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման», գազի և էլեկտրաէներգիայի թույլտվություններ ստանալու, ****** ** հասցեում առկա շենքի ճարտարապետական էսքիզային նախագիծ ստանալու, «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման» թույլտվության ստացման վճարի, նշված հասցեի համար «Գեոդեզիա և քարտեզագրություն» ՊՈԱԿ-ից կոորդինատների տրամադրման վճարների կատարման, ****** **/** հասցեում *** քմ հողատարածքը ձեռք բերելու, այն սեփականաշնորհելու և հարկերը վճարելու, ***** ********jանին պատկանող՝ ******ի մարզի ********* համայնքում առկա ** հա ավազի հանքը Վազգեն Պողոսյանին պատկանող «****** ****» ՍՊ ընկերության անվամբ գրանցելու, հետագայում նշված ավազի հանքի գործունեության համար լիցենզիա ստանալու և դրա հարկերը վճարելու, իսկ հետագայում նաև նշված անշարժ գույքը աճուրդով գնելու և այն ձեռք բերելու, «**** * ***» ՍՊ ընկերությանը պատկանող արոտավայրերի «գյուղատնտեսական» նշանակության հողատարածքները «հանքարդյունաբերական և ընդերքօգտագործման» նշանակության փոխակերպելու, տարբեր հողատարածքների չափագրումներ իրականացնելու, «*** * *******» գիտաարտադրական և նախագծային ՓԲ ընկերությունը Վազգեն Պողոսյանին պատկանող «******* ******» ՍՊ ընկերության անվամբ գրանցելու և ջրի նախագծման աշխատանքներ իրականացնելու, «******* ******» ՍՊ ընկերության էլեկտրաէներգիայի աշխատանքներ կատարելու, «************* * ******* ******* *******» փաստաթղթեր ստանալու, ինչպես նաև ոմն Հակոբին և **** *****յանին իբրև պարտքով գումար փոխանցելու, Վազգեն Պողոսյանի վերաբերյալ ՀՀ հակակոռուպցիոն քաղաքացիական դատարանում քննվող թիվ ՀԿԴ/****/02/2* քաղաքացիական գործով պետական տուրք վճարելու և սահմանափակումները վերացնելու, նույն գործով փորձաքննության կատարման, Վազգեն Պողոսյանի կնոջ՝ ******* *****ի *****յանի անվամբ հաշվառված «**********», «********» և «*********» առկա բանկային քարտերի արգելանքը վերացնելու, Վազգեն Պողոսյանի որդու՝ ****** *****ի *****յանի անվամբ հաշվառված Երևան քաղաքի ****** փողոց * շենք, **-րդ բնակարանի արգելադրումը վերացնելու պատրվակով, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Վազգեն Պողոսյանից առանձնապես խոշոր չափերի գումար հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորությամբ 2020 թվականի մայիսի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսն ընկած ժամանակահատվածում վերջինիս պատկանող՝ Երևան քաղաքի *********** փողոց * հասցեում գործող գրասենյակում, մաս-մաս Վազգեն Պողոսյանից ստացել է ընդհանուր 70.537.000 ՀՀ դրամ գումար և խարդախությամբ հափշտակել այն՝ Վազգեն Պողոսյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի վնաս:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով:
Բացի այդ.
Վահանգ Մինասյանը ուրիշի խոշոր չափերի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ, Արամ Թադևոսյանի վստահությունը չարաշահելու և խաբեության եղանակով, վերջինիցս հափշտակել է 3.107.530 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես՝
«******* *********** ******» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արամ Թադևոսյանը *********ի մարզի ********* գյուղում գտնող անշարժ գույքի վերաբերյալ խնդիրների լուծման նպատակով դիմել է փաստաբան Թեհմինե Հովսեփյանին, ով իր հերթին Արամ Թադևոսյանին ծանոթացրել է Վահագն Մինասյանի հետ, վերջինս էլ, օգտվելով իրադրությունից և հաստատապես իմանալով, որ Արամ Թադևոսյանը հանդիսանում է գործարար, ունի զգալի ֆինանսական միջոցներ, նպատակադրվել է խարդախությամբ հափշտակել վերջինիս պատկանող դրամական միջոցները և չկատարել պարտավորությունները: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Վահագն Մինասյանը Արամ Թադևոսյանին հաղորդել է իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ առ այն, թե իբրև պետական տարբեր մարմիններում ունի ազդեցիկ ծանոթներ և խոստացել է 7.000.000 ՀՀ դրամի դիմաց լուծել նշված անշարժ գույքի հատակագծի և «Սևան» ազգային պարկի տարածքի հետ եղած համադրումները: Այդ ընթացքում Արամ Թադևոսյանից տեղեկանալով վերջինիս մոտ ընդամենը 2.700.000 ՀՀ դրամ և 1.000 ԱՄՆ դոլար գումարի առկայության մասին՝ Վահագն Մինասյանը ձևախեղել է Արամ Թադևոսյանին պատկանող՝ վերը նշված անշարժ գույքի շուկայական արժեքի մասին իրական տվյալները՝ հավաստիացնելով այն 300.000 ԱՄՆ դոլար արժեքով վաճառելու հնարավորության մասին: Նշված վարքագծով, ինչպես նաև դրա հիման վրա Արամ Թադևոսյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերությունները օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը կեղծ խոստումներ է տվել նշված հարցի լուծման համար անհրաժեշտ 7.000.000 ՀՀ դրամ գումարի պակասորդ 3.900.000 ՀՀ դրամ իր միջոցներից վճարելու վերաբերյալ՝ պատրաստակամություն հայտնելով այն հետ ստանալ նշված անշարժ գույքի վաճառքից գոյացած գումարից: Վահագն Մինասյանը, նման եղանակով դիտավորությամբ մոլորության մեջ գցելով Արամ Թադևոսյանին, ձեռք է բերել վերջինիս համաձայնությունը, որից հետո՝ 2023 թվականի մայիսից մինչև հունիսն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի ******* * հասցեում գտնվող Թեհմինե Հովսեփյանի փաստաբանական գրասենյակում, վերջինիս միջոցով, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Արամ Թադևոսյանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, մաս-մաս վերջինիցս ստացել է 2.700.000 ՀՀ դրամ ու 407.530 ՀՀ դրամին համարժեք 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար և խարդախությամբ հափշտակել է այն՝ Արամ Թադևոսյանին պատճառելով խոշոր չափերի՝ 3.107.530 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Բացի այդ
Վահագն Մինասյանը ուրիշի գույքի հափշտակություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունիսի 1-ից հունիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, Սուսաննա Գրիգորյանի վստահությունը չարաշահելու և խաբեության եղանակներով, վերջինիցս հափշտակել է մանր չափերի՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես՝
2023 թվականի գարնանը, Վահագն Մինասյանը, Թեհմինե Հովսեփյանի միջոցով տեղեկացել է Սուսաննա Գրիգորյանին պատկանող՝ Երևան քաղաքի ******** վարչական շրջանի ******** փողոց ** հասցեում առկա ինքնակամ շինության չափագրման աշխատանքներ կատարելու, իսկ այնուհետև սեփականաշնորհման անհրաժեշտության մասին, նպատակադրվել է ********* ******յանից խարդախությամբ հափշտակել վերջինիս պատկանող դրամական միջոցները: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Վահագն Մինասյանը, օգտագործելով Թեհմինե Հովսեփյանի և Սուսաննա Գրիգորյանի փոխհարաբերությունները, վերջինիս վստահությունը ձեռք բերելու նպատակով Թեհմինե Հովսեփյանին հաղորդել է իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ առ այն, թե իբրև հանդիսանում է Երևանի քաղաքապետի ընկերը և խոստացել է իր կապերի միջոցով 400.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց օրինականացնել նշված ինքնակամ շինությունը: Նշված վարքագծով, ինչպես նաև դրա հիման վրա Թեհիմինե Հովսեփյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերություններն օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը վերջինիցս տեղեկացել է Սուսաննա Գրիգորյանի համաձայնության մասին, որից հետո՝ 2023 թվականի հունիսի 1-ից 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի ****** * հասցեում գտնվող Թեհմինե Հովսեփյանի փաստաբանական գրասենյակում, վերջինիս միջոցով, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Սուսաննա Գրիգորյանից մանր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, նրանից միջնորդավորված ստացել է 400.000 ՀՀ դրամ և խարդախությամբ հափշտակել է այն:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ.
Վահագն Մինասյանը, խոշոր չափերի գումար հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ, 2023 թվականի հունիսի 1-ից մինչև հունիսի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում խաբեությամբ Խաչիկ Բազեյանից հափշտակել է խոշոր չափերի՝ 1․200․000 ՀՀ դրամ գումար։
Այսպես.
Վահագն Մինասյանը փաստաբան Թեհմինե Հովսեփյանի վստահորդ Խաչիկ Բազեյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի **** **** **-րդ փողոց **-րդ տանը չափագրումներ կատարելու ընթացքում, Խաչիկ Բազեյանից տեղեկանալով մարտական գործողությունների ընթացքում վերջինիս եղբոր զոհված լինելու և վերը նշված տանը կից ինքնակամ կառույցի առկայության մասին, նպատակադրվել է Խաչիկ Բազեյանից խարդախությամբ հափշտակել վերջինիս պատկանող դրամական միջոցները: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Վահագն Մինասյանը հաղորդել է իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ առ այն, թե իբրև եղբոր զոհված լինելու փաստն օգտագործելով, վերը նշված տանը կից ինքնակամ կառույցը կարող է սեփականաշնորհել զեղչված՝ 1.200.000 ՀՀ դրամի դիմաց: Նշված վարքագծով, ինչպես նաև դրա հիման վրա Խաչիկ Բազեյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերություններն օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը ձեռք է բերել վերջինիս համաձայնությունը, որից հետո նույն ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի ****** * հասցեում գտնվող, Թեհմինե Հովսեփյանի փաստաբանական գրասենյակում, վերջինիս միջոցով, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Վահագն Մինասյանից խոշոր չափերի գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, վերջինիցս ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար և խարդախությամբ հափշտակել է այն:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Բացի այդ.
Վահագն Մինասյանը, խոշոր չափերի գումար հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2023 թվականի գարնանը Ապավեն Հարությունյանից խարդախությամբ հափշտակել է 579.960 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար, որից հետո նույն ժամանակահատվածում Ապավեն Հարությունյանի համար ամբար գնելու պատրվակով, խաբեությամբ և վերջինիս վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել է 1․470․000 ՀՀ դրամին համարժեք 3.500 ԱՄՆ դոլար գումար՝ Ապավեն Հարությունյանին պատճառելով ընդհանուր 2.049.960 ՀՀ դրամի չափով վնաս։
Այսպես.
Վահագն Մինասյանը, միջնորդի միջոցով ծանոթանալով Ապավեն Հարությունյանի հետ, նպատակադրվել է խարդախությամբ հափշտակել վերջինիս պատկանող դրամական միջոցները: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Վահագն Մինասյանը Ապավեն Հարությունյանին հաղորդել է իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ առ այն, թե իբրև ունի բարձրաստիճան պաշտոնյա մտերիմներ: Նշված վարքագծով, ինչպես նաև դրա հիման վրա Ապավեն Հարությունյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերություններն օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը ձեռք է բերել վերջինիս վստահությունը, որից հետո՝ 2023 թվականի գարնանը, պարտքով տրամադրելու և հետագայում վերադարձնելու կեղծ խոստումով Երևան քաղաքի *****-******* ** թաղամասում, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Ապավեն Հարությունյանից գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, վերջինիցս ստացել է 579.960 ՀՀ դրամին համարժեք 1.500 ԱՄՆ դոլար գումար և հափշտակել այն:
Դրանից հետո, Վահագն Մինասյանը, շարունակելով Ապավեն Հարությունյանից խարդախությամբ գումար հափշտակելուն ուղղված իր հանցավոր մտադրությունը, 2023 թվականի մայիս ամսին, Ապավեն Հարությունյանին հաղորդել է իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ առ այն, թե իբրև Երևան քաղաքի ***** վարչական շրջանում գտնվող, ***** *********jանին պատկանող պահեստավորման ամբարը, իր գործոնն օգտագործելով, կարող է ձեռք բերել շուկայականից էականորեն էժան արժեքով, ձևախեղել է վերը նշված անշարժ գույքի շուկայական արժեքի մասին իրական տվյալները՝ հավաստիացնելով այն 5.000 ԱՄՆ դոլարով ձեռք բերելու հնարավորության մասին: Նշված վարքագծով, ինչպես նաև դրա հիման վրա Ապավեն Հարությունյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերություններն օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը ստացել է Ապավեն Հարությունյանի համաձայնությունը նշված անշարժ գույքը ձեռք բերելու կապակցությամբ, ինչի համար նույն ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի *****-******** ** թաղամասում, հանդիպելով Ապավեն Հարությունյանին, վերջինիցս խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գումար հափշտակելու դիտավորությամբ, իբրև կանխավճար ստացել է 1․470․000 ՀՀ դրամին համարժեք՝ 3.500 ԱՄՆ դոլար գումար և խարդախությամբ հափշտակել է այն՝ այդպիսով Ապավեն Հարությունյանից միասնական դիտավորությամբ կատարված հափշտակության հետևանքով նրան պատճառել է խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 2.049.960 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
Բացի այդ.
Վահագն Մինասյանը, ուրիշի գույքը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ, 2023 թվականի հուլիսի 5-ին Կարեն Աբրահամյանի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նրան պատկանող «***** **-*» մակնիշի, ***************** գործարանային համարի ավտոմեքենան 17.500 ԱՄՆ դոլարով գնելու շուրջ, սակայն չվճարելով խոստացված գումարը, ապօրինի տիրացել է նշված ավտոմեքենային և հափշտակել է այն՝ Կարեն Աբրահամյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս:
Այսպես.
Վահագն Մինասյանը, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ, իր ծանոթ Լիանա Ասատրյանի միջոցով ծանոթանալով Կարեն Աբրահամյանի հետ, նշանածի՝ Ռուզաննա Հակոբյանին նվիրելու պատրվակով 2023 թվականի հուլիսի 5-ին պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Կարեն Աբրահամյանի հետ 17.500 ԱՄՆ դոլարով գնել «մակնիշի, Jործարանային համարի ավտոմեքենան, ի սկզբանե նպատակ ունենալով հափշտակել ավտոմեքենան և չվճարել դրա դիմաց գումար: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով՝ Վահագն Մինասյանը Կարեն Աբրահամյանին կեղծ տվյալներ է հայտնել, թե իբրև ավտոմեքենայի գնման համար գումարը կարող է վճարել Ռուզաննա Հակոբյանի անվամբ վարկ ձևակերպելուց հետո: Նշված վարքագծով, ինչպես նաև դրա հիման վրա Կարեն Աբրահամյանի հետ ձևավորված միջանձնային հարաբերություններն օգտագործելով՝ Վահագն Մինասյանը համաձայնություն է ձեռք բերել գումարը հետագայում վճարելու պայմանով նշված ավտոմեքենան գնելու վերաբերյալ, որից հետո 2023 թվականի հուլիսի 06-ին, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Կարեն Աբրահամյանից առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, տիրացել է նշված ավտոմեքենային և չվճարելով նշված ավտոմեքենայի արժեքի գումարը՝ խարդախությամբ հափշտակել է այն՝ Կարեն Աբրահամյանին պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ 6.759.375 ՀՀ դրամին համարժեք 17.500 ԱՄՆ դոլարի գույքային վնաս:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով:
Բացի այդ.
Վահագն Մինասյանը խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով «Լիդերներ» ՍՊ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է խոշոր չափերի՝ 3.500.000 ՀՀ դրամ:
Այսպես՝
Վահագն Մինասյանը 2023 թվականի ապրիլին, դիտավորությամբ իրականությունը խեղաթյուրելով, «*******» ՍՊ ընկերության գործադիր տնօրեն Տիգրան Հրաչիկի Աբգարյանին իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տվյալներ հաղորդելով՝ ներկայացել է որպես իրավաբան, ապա տեղեկանալով, որ Տիգրան Աբգարյանի տնօրինած ընկերությունը զբաղվում է ածուխի առուվաճառքով, նպատակադրվել է խաբեության և Տիգրան Աբգարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարել հափշտակություն: Հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով՝ Վահագն Մինասյանը ՀՀ զինված ուժերին մատակարարելու պատրվակով «*******» ՍՊ ընկերության հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել մեծաքանակ ածուխ ձեռք բերելու վերաբերյալ, ապա գումարը հաջորդ օրը վճարելու կեղծ խոստումով 2023 թվականի ապրիլ ամսին Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքում գտնվող «*******» ՍՊ ընկերության պահեստից ածուխը բեռնատարի միջոցով այլ վայր տեղափոխելու եղանակով տիրացել է դրան՝ խաբեությամբ հափշտակելով այն, որի արդյունքում «*******» ՍՊ ընկերությանը պատճառվել է խոշոր չափերի՝ 3.500.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով»։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 21-ի ԵԴ1/0622/01/25 թվակիր որոշմամբ՝ մեղադրյալ Վահագն Մինասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը չի երկարացվել, ժամկետը լրանալու վերջին օրը կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոխվել և նրա նկատմամբ 2026 թվականի ապրիլի 26-ից համակցված կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանք երեք ամիս ժամկետով, 1.200.000 ՀՀ դրամ մուծված գրավին ավելացվել է նաև 1.300.000 ՀՀ դրամ գրավ՝ սահմանելով ընդհանուր 2.500.000 ՀՀ դրամ գրավ և բացակայելու արգելք: Տնային կալանքի ժամկետը սահմանվել է 3 (երեք) ամիս՝ մինչև 26.04.2026 թվականը: Մեղադրյալը տնային կալանք պետք է կրի ՀՀ, ք. Երևան, Արտաշիսյան 44/3 շենք, բնակարան 27 հասցեում: Մինչև տնային կալանքի ժամկետը լրանալն արգելվել է մեղադրյալ Վահագն Մինասյանին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից: Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերվում նրա պաշտպանի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով սահմանված մերձավոր ազգականների ու բնակարանում բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Միևնույն ժամանակ կիրառված սահմանափակումը չի վերաբերվում Դատարանի կամ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ուղարկված նամակագրությանը և նշված նամակագրությունը պետք է հանձնվի մեղադրյալին, որի վերահսկողությունը դրվել է «Պրոբացիայի մասին» ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պրոբացիայի շահառուի վրա դրված պարտականությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնի ԱՆ պրոբացիայի ծառայության վրա: Տնային կալանք խափանման միջոցի կատարումը և սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության մեղադրյալի բնակության վայրի մարմնին:
2026 թվականի մայիսի 11-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել մայիսի 7-ին) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 21-ի ԵԴ1/0622/01/25 թվակիր որոշման դեմ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խալուհի Մովսիսյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ գործը (նյութը) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել 2026 թվականի մայիսի 19-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 20-ին:
2026 թվականի մայիսի 21-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խալուհի Մովսիսյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Հատուկ վերանայման վարույթի մասնակիցների կողմից բողոքի պատասխան ներկայացնելու համար սահմանվել է յոթնօրյա ժամկետ, իսկ բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները՝ հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու մասին որոշումը ստանալու պահից եռօրյա ժամկետ:
Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, համապատասխան բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ չեն ստացվել:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Խալուհի Մովսիսյանն իր կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքով խնդրել է բեկանել մեղադրյալ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու և որպես խափանման միջոց տնային կալանք, գրավ և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 21-ի որոշումը և բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ այն է՝ մեղադրյալ Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշվել է հետևյալը.
«(…) Վերաքննիչ քրեական դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք Վահագն Հովհաննեսի Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոփոխելու և վերջինիս նկատմամբ համակցված տնային կալանք, գրավ և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
(…)
Վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների վերլուծությամբ հարկ է փաստել, որ Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառման ենթակա խափանման միջոցի հարցը, հանգել է մեղադրյալ Վ.Մինասյանի հնարավոր վարքագծին վերաբերող ոչ իրավաչափ հետևությունների։
Մասնավորապես, քրեական գործը գտնվում է ապացույցների հետազոտման փուլում, դեռևս չեն ավարտվել հիմնական դատալսումները, դեռևս չի հարցաքննվել տուժողներից մեկը, ինչպես նաև դեռևս նոր ապացույցներ ձեռք բերելու միջնորդություններ կարող են ներկայացվել: Ընդ որում՝ սույն բողոքը ներկայացնելու պահին արդեն իսկ չի հարցաքննվել ոչ թե դատարանի կողմից նշված՝ առողջական խնդիրներ ունեցող տուժող Սուսաննա Գրիգորյանը, այլ մեկ այլ տուժող՝ Խաչիկ Բազեյանը, որպիսի պայմաններում բարձր է վարույթի մասնակիցների վրա ազեցություն գործադրելու եղանակով մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը՝ հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ վարույթի ընթացքում արդեն իսկ արձանագրվել է մեղադրյալի կողմից տնային կալանքի պայմաններում տուժողներից մեկի վրա ազդեցություն գործադրելու դեպք:
Բացի այդ, հարկ է նշել, որ դեռևս 05.03.2026 թվականին Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը.
«Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահագն Մինասյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը, գրավը և բացակայելու արգելքը կիրառելու վերաբերյալ հետևության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել մի շարք հանգամանքներ: Մասնավորապես՝
- մեղադրյալ Վահագն Մինասյանին մեղսագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ընդհանուր առմամբ վեց դրվագ հափշտակությունների՝ խարդախությունների կատարում, որոնցից երկուսը դասվում են ծանր հանցանքների շարքին և դրանց համար պատիժ է նախատեսված բացառապես ազատազրկման ձևով՝ չորսից ութ տարի ժամկետով,
- «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ մեղադրյալ Վահագն Մինասյանը թիվ ԵԴ/0008/01/20 և թիվ ԵԴ1/0031/01/26 քրեական գործերով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ՝ իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքներին համասեռ արարքների կատարման համար, որպիսի հանգամանքն էապես բարձրացնում է Վ.Մինասյանի կողմից հանցավոր վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը:
- նախաքննության սկզբնական փուլում տեղյակ լինելով նախաձեռնված քրեական վարույթների վերաբերյալ՝ մեղադրյալ Վ.Մինասյանը չի ներկայացել հարցաքննության և վերջինս գտնվելու վայրի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չի հայտնել վարույթն իրականացնող մարմնին,
- մեղադրյալ Վահագն Մինասյանի՝ տնային կալանքի կրման ընթացքում գործի քննությանը խոչընդոտելու վերաբերյալ փաստական տվյալների առկայությունը, ինչը փաստվում է տուժող Վ.Պ.-ի և վկա Հ.Մ.-ի ցուցմունքներով և համապատասխան ապացուցողական գործողություններ կատարելու մասին արձանագրություններով:
Նշված հանգամանքները, վարույթի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների համատեքստում, մեղադրյալ Վահագն Մինասյանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման, մասնավորապես՝ գործի քննությանը խոչընդոտելու, հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու բարձր հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են»:
Հարկ է արձանագրել, որ Վերաքննիչ դատարանի վերը նշված եզրահանգումները դեռևս շարունակում են արդիական մնալ և չեն կարող վերաբերել միայն նշված որոշմանը նախորդած իրավիճակին՝ հաշվի առնելով ներկայումս քրեական գործի քննության փուլի և մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերի շարունակական առկայության հետ:
Ինչ վերաբերում է առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ դատաքննության ընթացքում հարցաքննվել է այն տուժողը, ում հետ մեղադրյալը կապ է հաստատել տնային կալանքի ժամանակ, հետևաբար արդեն իսկ նոր համանման խախտում կատարելու հավանականությունը խիստ նվազել է, ինչն էլ չի կարող չազդել իրավիճակային փոփոխության վրա, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ առաջին ատյանի դատարանը նման հետևության հանգելիս անտեսել է, որ մեղադրյալի մասնակցությամբ գործի պատշաճ դատական քննության հանրային շահի ապահովման համատեքստում մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել նաև դատաքննության ընթացքում կատարվելիք գործողությունների ողջամտորեն սպասվելիք ծավալները և բնույթը, ինչպես նաև դրանց օբյեկտիվության վրա մեղադրյալի կողմից ազդեցություն գործելու հնարավորությունը, իսկ հիմնական դատալսումների փուլը, դատական նիստին կանչման ենթակա անձանց հարցաքննությունն ավարտված չլինելու և դրան զուգահեռ՝ տնային կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում նախկինում արձանագրված վարքագծի պայմաններում տուժող Վ.Պ.-ի հարցաքննված լինելն ինքնին չի կարող նշանակություն ունենալ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը գնահատելու տեսանկյունից: Այլ կերպ՝ գործի քննությանը խոչընդոտելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված տվյալները ոչ թե հաշվի են առնվել և բարձրացրել բացառապես տուժող Վ.Պ.-ի նկատմամբ նույն վարքագիծը դրսևորելու հետագա հավանականությունը, այլ դրանք փաստել են մեղադրյալ Վ.Մինասյանի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկերի մասին, որոնք գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել վարույթի տվյալ փուլում մեղադրյալի ազատության հիմնարար իրավունքը բացառապես կալանքի կիրառմամբ սահմանափակելու հիմքերի առկայության և անհրաժեշտության մասին:
Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգումներին, որ դատական նիստերի հիմնական մասը հետաձգվել են հանրային մեղադրողի, պաշտպանի և ուղեկցող գումարտակի գործողությունների հետևանքով, ապա հարկ է արձանագրել, որ նշված հանգամանքներով պայմանավորված՝ դատական նիստերը նախորդ գրեթե երկամսյա ժամանակահատվածում հետաձգվել են ընդհանուր առմամբ 1-2 անգամ: Այս առումով հարկ է արձանագրել, որ ընդհանուր առմամբ նախորդ երկամսյա ժամկետում դատարանի և դատավարության մասնակիցների կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն՝ դատական նիստերի բովանդակային անցկացման կապակցությամբ. նշված ժամկետում հարցաքննվել են տուժողներ և վկաներ, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանը չէր կարող հետևության հանգել մեղադրյալի կամքից անկախ հանգամանքներով պայմանավորված նիստերի պարբերաբար հետաձգման վերաբերյալ:
Ուստի հարկ է նշել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար գործիքակազմ չունեն մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ ամբողջ ծավալով հսկողություն իրականացնելու համար, իսկ դրանցից մեկի կամ դրանք համակցված կիրառման համար անհրաժեշտ է անձի կողմից պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավորության մասին որոշակի տեղեկությունների առկայություն կամ ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու օբյեկտիվ հավանականության բացակայություն, ինչը սույն պարագայում բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա գտնում եմ, որ Վ.Մինասյանի կողմից ազատության մեջ գտնվելու դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքները կատարելու հավանականությունն այնքան բարձր է, որ նրա պատշաճ վարքագծի ապահովման համար Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցը անհրաժեշտ և պիտանի հանդիսանալ չեն կարող:
Հետևաբար մեղադրյալ Վ.Մինասյանի նկատմամբ նկատմամբ տնային կալանք, գրավ և բացակայելու արգելք կիրառելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի իմաստով՝ հիմք է դատական ակտը բեկանելու և փոխարինող դատական ակտ կայացնելու համար:
(…):
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ դատական վարույթում գտնվող գործերով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի ԱՐԴ/018/01/23 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(...) Դատաքննության փուլում` խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
(…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները:
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: (…)»։
Վճռաբեկ դատարանը Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն, միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա: (...)»:
Վերոգրյալ իրավանորմերից հետևում է, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է խափանման միջոցի կիրառման հիմնավորվածությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Վահագն Մինասյանի կողմից հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման և այն զսպելու անհրաժեշտ քրեադատավարական մեխանիզմների ընտրության հարցը վերահաստատել է մեղադրյալի նկատմամբ նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմքերը մասնավորապես՝
1) Մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը Առաջին ատյանի դատարանը դեռևս իրատեսական է համարել։ Թեև մեղադրյալը դատվածություն չունի, սակայն մեղադրյալի հետագա հնարավոր վարքագիծը գնահատելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել, որ «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգի համաձայն՝ մեղադրյալի վերաբերյալ քննվում է երկու քրեական գործ ներկայում իրեն մեղսագրված հանցանքին նույնասեռ հանցանքի կատարման համար։
2) Մեղադրյալի թաքնվելու հավանականությունը նույնպես դեռևս Առաջին ատյանի դատարանը ողջամիտ է համարել։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Վահագն Մինասյանը, նախաքննության սկզբնական փուլում տեղյակ լինելով նախաձեռնված քրեական վարույթների վերաբերյալ, չի ներկայացել հարցաքննության և վերջինի գտնվելու վայրի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չի հայտնել վարույթն իրականացնող մարմնին:
3) Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված խափանման միջոց կիրառելուն, ապա այս կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ մեղադրյալը սույն գործի շրջանակներում նախկինում տնային կալանքի կրման ընթացքում առերևույթ խախտել է իր նկատմամբ դատարանի որոշմամբ սահմանված սահմանափակումները: Ասվածը առարկայանում է 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ի՝ տուժող Վազգեն Պողոսյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ի՝ վկա Հարություն Մխիթարյանի հարցաքննության մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ի՝ առարկաներ և փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ի՝ տեսաձայնագրմամբ խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի՝ տեսաձայնագրությամբ թվային խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի՝ բջջային հեռախոսի վոցապ հավելվածում զննություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի՝ վկա Հարություն Մխիթարյանի լրացուցիչ հարցաքննության մասին արձանագրությամբ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ի՝ մեղադրյալի բնակության վայրից հայտնաբերված փաստաթղթերի զննության մասին արձանագրությամբ:
Միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ քրեական վարույթի քննության ընթացքով պայմանավորված արձանագրված հիմքն առանց լրացուցիչ նոր տվյալների չի կարող հանդիսանալ անձին կալանքի տակ պահելու համար բացառիկ պայման: Նման եզրահանգումը Առաջին ատյանի դատարանն ողջամիտ է համարել, քանի որ հակառակ մոտեցման պարագայում կստացվեր, որ նախորդ որոշմամբ որևէ հիմքի արձանագրումն արդեն իսկ յուրաքանչյուր հաջորդ որոշման եզրահանգման համար կդառնար կանխորոշիչ: Այսինքն` հիմքի առկայությունը յուրաքանչյուր հաջորդ որոշմամբ պետք է գնահատման արժանանա նախորդ որոշմամբ այդ հիմքը արձանագրելուց հետո կատարված քննության ընթացքի և պարզված հանգամանքների համատեքստում և, ինչպես նաև նոր փաստերի ի հայտ գալու և դրանք նախորդ հիմքով ամրապնդելու համակցության մեջ:
Բացի այդ հաշվետու ժամանակահատվածում մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, չի դրսևորել որևէ խախտում իր պարտականությունների կապակցությամբ, ինչը գնահատվում է որպես դրական դինամիկ վարքագիծ և դա ևս գնահատելի է: Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ որ մեղադրյալը տևական ժամանակ գտնվում է խափանման միջոցներից ամենախիստ խափանման միջոց կալանքի տակ, սակայն քրեական գործի դատաքննությունը մեղադրյալից անկախ այլ արտաքին հանգամանքների պայմաններում հետաձգվում է, մասնավորապես՝ մի քանի դատական նիստ հետաձգվել են հանրային մեղադրողի և պաշտպանի չներկայանալու հիմքով, ինչպես նաև մեղադրյալին դատարան չուղեկցելու հիմքով:
Դատական նիստերի հետաձգումները՝ պաշտպանության կողմի, հանրային մեղադրողի ինչպես նաև մեղադրյալին չուղեկցելու հանգամանքով պայմանավորված, ըստ էության, ստեղծում են պատկեր, որ մեղադրյալը կրում է ամենախիստ խափանման միջոցի զրկանքները, սակայն քրեական գործով դատաքննությունը հետաձգվում է՝ մեղադրյալի կամքից անկախ հանգամանքներում: Նշվածը չի կարող ազդել անձի իրավունքների սահմանափակման տևականության վրա և շարունակական լինել իրավունքների սահմանափակման տեսանկյունից:
Բացի այդ դատաքննության ընթացքում հարցաքննվել են բոլոր տուժողները բացի մեկ տուժողից, ով ներկայացրել է դիմում առողջական խնդիրներ ունենալու, դրա արդյունքում վիրահատվելու և դրանով պայմանավորված դատական նիստերին ներկայանալու խոչնդոտի վերաբերյալ, ստացվում է, որ դատական նիստով միակ մնացած չհարցաքննված տուժողի հարցաքննության ժամկետը անորոշ է, քանի որ կապված է նրա առողջական վիճակից: Բացի այդ դատաքննության ընթացքում հարցաքննվել է այն տուժողը, ում հետ մեղադրյալը կապ է հաստատել տնային կալանքի ժամանակ, հետևաբար արդեն իսկ նոր համանման խախտում կատարելու հավանականությունը խիստ նվազել է ինչն էլ չի կարող չազդել իրավիճակային փոփոխության վրա:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից քննարկման առարկա դարձնելով 21.01.2026 թվականի որոշումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոխելու և այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանք, գրավ և բացակայելու արգելք կիրառելու հարցը թույլատերլի համարելու վերաբերյալ արձանագրվել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ այդ որոշումը կայացնելու դրությամբ կիրառելի էր բացառապես կալանք խափանման միջոցը և կայացվել է 21.01.2026 թվականի որոշմանը փոխարինող դատական ակտ և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել է կալանք՝ երեք ամիս ժամկետով:
Ներկայումս Առաջին ատյանի դատարանը քննարկման առարկա է դարձրել նաև 21.01.2026 թվականից հետո մինչև սույն որոշում կայացնելը առկա իրավիճակը՝ գնահատման ենթարկելով այն փաստը, որ մեղադրյալը գտնվելով տնային կալանք խափանման միջոցի տակ՝ նախքան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից որոշում կայացնելը, իր պարտականությունները պատշաճ է կատարել, որևէ խախտում թույլ չի տվել՝ հիմք պաշտպանի կողմից ներկայացված տեղեկանք տրամադրված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից: Բացի այդ հաշվետու ժամանակահատվածում՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ կալանք խափանման միջոցը կիրառելուց հետո ևս դատական նիստերը հետաձգվել են մեղադրյալին դատարան չներկայացնելու հիմքով, հանրային մեղադրողի չներկայանալու հիմքով, ինչպես նաև տուժողը և վկան չեն ներկայացվել դատարան, արդյունքում ստացվում է, որ հաշվետու ժամանակահատվածում քրեական գործի դատաքնության հետաձգումները պայմանավորված են եղել մեղադրյալից անկախ այլ օբյեկտիվ պայմաններով: Բացի այդ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալը նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ուստի միայն և բացառապես կալանք խափանման միջոցն չէ, որ կարող է ապահովել արձանագրված կանխատեսկան հիմքերի չեզոքացումը: Նման պայմաններում արձանագրվել է, որ ողջամտորեն և փաստացի մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի չեզոքացումը կարող է ապահովվել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությամբ:
Տվյալ պարագայում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառումը պետք է հանդիսանա գործի քննության բնականոնությունը ապահովող գործուն միջոց այնինչ, սույն պարագայում կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում իրավասու պաշտոնատար անձանց կողմից մեղադրյալին դատարան չուղեկցելու հանգամանքով պայմանավորված խաթարվում է գործի քննությունը և, հետևաբար վտանգ ստեղծում ողջամիտ ժամկետում գործի քննության համար:
Նման պարագայում Առաջին ատյանի դատարանն գտել է, որ մեղադրյալի շարունակական կալանքի տակ պահելը կախված տևական ժամանակ անցնելով և նրան դատարան չտեղափոխելու և այլ բազմաթիվ դեպքերով ողջամիտ դիտորդի մոտ կարող է տպավորություն ստեղծել, որ կիրառված խափանման միջոցը պատժի տարրեր է պարունակում, որն անընդունելի է, դա այն պարագայում, երբ արձանագրված հիմքերը կարող են չեզոքացվել կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցների կիրառմամբ:
Ինչ վերաբերում է նախկինում տնային կալանք կիրառելու պայմաններում մեղադրյալի թույլ տված խախտումներին, ապա Առաջին ատյանի դատարանը գնահատել է ինչպես խախտման բնույթն, այնպես էլ մեղադրյալի ներկայումս դրսևորած վարքագիծը, վերաբերմունքը իր պարտականությունների կատարման և խախտումներ թույլ չտալու պարտականությունների վերաբերյալ, և գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ արդեն իսկ կարող է կիրառվել տնային կալանք խափանման միջոցը, քանի որ վերջինս ըմբռնել է պարտականությունների խախտման հետևանքը:
Վերոնշյալը հաշվի առնելով, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալն ունի սոցիալական ամուր կապեր, ընտանիք, մշտական բնակության վայր (հիմք ներկայցված փաստաթղթեր) և այն, որ քրեադատավարական գործիքակազմի կիրառելիությունը պետք է իրականացվի այն ծավալով, որ հնարավորության դեպքում բացասաբար չանդրադառնա նաև մեղադրյալի ընտանիքի վրա, ուստի Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոցներից ամենախիստի շարունակական ընտրությունը տվյալ պարագայում անթույլատրելի է, քանի որ դրա կիրառելիության պարագայում չի արձանագրվել քրեական գործի քննության արագությունը և տևական ժամանակ մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի առկայությունը փաստում է, որ նրա նկատմամբ հնարավոր է խստությամբ երկրորդ խափանման միջոցի կիրառմամբ հասնել այն նույն իրավիճակի, որը որ առկա է եղել կալանքի ժամանակ, առանց անձի և նրա ընտանիքի համար բացասական հետևանքներ առաջացնելու և բացառելով կալանք խափանման միջոցը պատժի հետ ասոցացնելու ընկալումը։
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում, վերը շարադրված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով դատական վարույթում առկա նյութերը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են, բխում են ներկայացված նյութերի համակողմանի ուսումնասիրությունից և վերաբերելի իրավակարգավորումների էությունից։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում մեջբերել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0744/06/10 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, համաձայն որի՝ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն։ Դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում (տես, օրինակ` Ալեքսանդր Մակարովն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով վճռի (Aleksandr Makarov v. Russia, 2009թ. մարտի 12, գանգատ թիվ 15217/07) 138-139 կետերը, Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով վճռի (Mamedova v. Russia, 2006թ. հունիսի 1, գանգատ թիվ 7064/05) 75-77 կետերը, Սուլաոջան ընդդեմ Էստոնիայի գործով վճռի (Sulaoja v. Estonia, 2005թ. փետրվարի 15, գանգատ թիվ 55939/00) 64 կետը):
Բացի դա՝ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuում ամրագրված իրավանորմից բխում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիu ՀՀ իրավաuու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը, իuկ գործող ՀՀ քրեական դատավարության oրենuգրքով այդպիuի միջոցներից է նաև տնային կալանքը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև առկա է մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, այդ թվում քրեական վարույթին խոչընդոտելու, ինչպես նաև հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունն, այնուամենայնիվ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը տևական ժամանակ՝ առնվազն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի վարույթն ստանձնելուց հետո՝ 2025 թվականի մարտի 11-ից գտնվել է ամենախիստ խափանման միջոցի՝ կալանքի տակ, ըստ դատարանի՝ քրեական գործի քննությունը մեղադրյալից անկախ հանգամանքներով հետաձգվում է, մասնավորապես՝ մի քանի դատական նիստ հետաձգվել են հանրային մեղադրողի և պաշտպանի չներկայանալու հիմքով, ինչպես նաև մեղադրյալին դատարան չուղեկցելու հիմքով, ուստի նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահագն Մինասյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, նշված խափանման միջոցի հետ միասին կիրառված՝ ընդհանուր 2․500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավի միջոցով։
Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքը, որ հաշվետու ժամանակահատվածում՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ կալանք խափանման միջոցը կիրառելուց հետո ևս դատական նիստերը հետաձգվել են մեղադրյալին դատարան չներկայացնելու հիմքով, հանրային մեղադրողի չներկայանալու հիմքով, ինչպես նաև տուժողը և վկան չեն ներկայացել դատարան։
Այսպես՝ «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ փաստվում է, որ 2026 թվականի հունվարի 21-ից հետո, այսինքն Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշման կայացումից հետո՝
- 2026 թվականի փետրվարի 04-ին և 09-ին նշանակված դատական նիստերը կայացել են։
- 2026 թվականի փետրվարի 20-ի դատական նիստը չի կայացել դատարանի՝ մեկ այլ՝ ԵԴ1/0109/01/26 քրեական գործով ծանրաբեռնված լինելու հանգամանքով պայմանավորված։
- 2026 թվականի մարտի 12-ի դատական նիստը չի կայացել մեղադրյալին չներկայացնելու հանգամանքով պայմանավորված։
- 2026 թվականի մարտի 30-ի դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալին չներկայացնելու հանգամանքով պայմանավորված։
- 2026 թվականի ապրիլի 07-ի դատական նիստը հետաձգվել է վկայի և տուժողի չներկայանալու հիմքով պայմանավորված։
- Արդեն 2026 թվականի ապրիլի 21-ի դատական նիստը կայացել է, որի ժամանակ լուծվել է մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը։
Նշվածի հետ զուգահեռ քննարկելով հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկն այն մասին, որ «(...) քրեական գործը գտնվում է ապացույցների հետազոտման փուլում, դեռևս չեն ավարտվել հիմնական դատալսումները, դեռևս չի հարցաքննվել տուժողներից մեկը, ինչպես նաև դեռևս նոր ապացույցներ ձեռք բերելու միջնորդություններ կարող են ներկայացվել: Ընդ որում՝ սույն բողոքը ներկայացնելու պահին արդեն իսկ չի հարցաքննվել ոչ թե դատարանի կողմից նշված՝ առողջական խնդիրներ ունեցող տուժող Սուսաննա Գրիգորյանը, այլ մեկ այլ տուժող՝ Խաչիկ Բազեյանը, որպիսի պայմաններում բարձր է վարույթի մասնակիցների վրա ազեցություն գործադրելու եղանակով մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը՝ հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ վարույթի ընթացքում արդեն իսկ արձանագրվել է մեղադրյալի կողմից տնային կալանքի պայմաններում տուժողներից մեկի վրա ազդեցություն գործադրելու դեպք (...)»՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անգամ դատախազի կողմից հիշատաված տուժողի հարցաքննության հանգամանքը բավարար հակակշռող գործոն չի հանդիսանում մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց չկիրառելու համար, քանի որ հակառակ մեկնաբանության պայմաններում կստացվի, որ հիմնական դատալսումների դեռևս ավարտված չլինելը, այն պայմաններում, երբ դատակոչված անձանց գերակշիռ մասը հարցաքննված են, անպայմանորեն հանգեցնելու է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի շարունակական կիրառմանը։ Իսկ ինչ վերաբերում է մեղադրյալի՝ նախկինում դրսևորած վարքագծին, ապա հարկ է փաստել, որ տևական կալանքի պայմաններում, երբ արդեն հիմնական դատալսումներով հետազոտված է ապացույցների գերակշիռ մասը, շարունակաբար նույն հիմնավորումներով ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառումը չի բխում հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռման սկզբունքից։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ վերջինն ունի սոցիալական ամուր կապեր, ընտանիք, մշտական բնակության վայր։
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը՝ նրան թողնելով մեկուսացման համեմատաբար մեղմ պայմաններում:
Այսինքն, ի տարբերություն կալանավորման՝ որի պարագայում անձն, ըստ էության, կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից և հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, տնային կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինի փաստացի բնակության վայրում՝ միևնույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամբ կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանավորման պայմաններին համարժեք մեկուսացվածության աստիճան:
Ընդ որում՝ հարկ է նշել, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում սահմանվել են որոշակի սահմանափակումներ՝ մեղադրյալ Վահագն Մինասյանին արգելվել է շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, ինչը ևս գործուն երաշխիք է մեղադրյալի իրավաչափ վարքագծի աահովման համար։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2017 թվականի դեկտեմբերի 20-ի՝ ԵԿԴ/0265/06/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ անձնական ազատության իրավունքի իրացման սահմանադրորեն ամրագրված հիշյալ սկզբունքների իրավական ընդհանուր տրամաբանությունից է բխում նաև, որ եթե վերացել են անձնական ազատության իրավունքից զրկելու կամ սահմանափակելու սահմանադրական և դրանց հիման վրա օրենքով նախատեսված հիմքերը, ապա անձնական ազատության սահմանափակումն այլևս անիրավաչափ է, և այդ իրավունքը ենթակա է վերականգնման (պաշտպանության) հանրային իշխանության իրավասու մարմինների կողմից՝ Սահմանադրությամբ և օրենքով նախատեսված կարգով ու իրավական պաշտպանության համապատասխան միջոցներով։ Նման իրավականխիչ միջոց է գրավի ինստիտուտը, որը, միաժամանակ, քրեադատավարական գործընթացներում անձնական ազատության իրավունքի՝ օրենքով նախատեսված հիմքով, զրկումը վերացնելու, կալանավորման (ազատությունից զրկելու) այլընտրանքային իրավական միջոց է, երբ առկա են այդպիսի «զրկումը» վերացնելու բարենպաստ իրավապայմաններ:
Գրավը քրեական վարույթում, նախ և առաջ, խափանման (դատավարական հարկադրանքի) միջոց է, որի կիրառմամբ մեղադրյալին ազատության իրավունքից զրկումը փոխարինվում է այդ իրավունքի սահմանափակմամբ, (…) այսինքն՝ պայմանավորված է անձի կողմից օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու և քրեական վարույթ իրականացնող իրավասու մարմինների կողմից Օրենսգրքի 2-րդ հոդվածում ամրագրված խնդիրների լուծման անհրաժեշտությամբ։ Այսպիսով, «քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն» ինքնին ենթադրում է, որ քրեական վարույթի արդյունավետ իրականացման նպատակով անձը պարտավոր է գրավի, որպես խափանման միջոցի, կիրառման ողջ ժամանակահատվածում անվերապահ կատարել վարույթն իրականացնող մարմնի օրինական պահանջները։
Այսպիսով՝ վերոգրյալից հետևում է, որ գրավը` որպես այլընտրանքային իրավականխիչ միջոց, կարող է կիրառվել այն դեպքում, երբ մեղադրյալը գտնվում է վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ` բարեխղճորեն կատարելով իր դատավարական պարտականությունները և ձեռնպահ մնալով քրեադատավարական խնդիրների լուծմանը խոչընդոտելուց։ Այլ կերպ` մեղադրյալի` քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ գտնվելու հանգամանքը գրավի կիրառման նախապայման է։ Վերջինս պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գրավը` որպես պատշաճ վարքագծի դրսևորման երաշխիք, կարող է կիրառվել այն դեպքում, երբ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ գտնվելու պայմաններում մեղադրյալն առաջարկվող նյութական արժեքով երաշխավորում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին իր մշտապես հասանելի լինելը` նվազեցնելով նաև քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի գործունեությանը խոչընդոտելու վտանգը։
Նշվածի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վահագն Մինասյանի նկտամամբ տնային կալանքի հետ համակցված՝ ընդհանուր՝ 2․500․000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառումը հավելյալ երաշխիք կստեղծի տնային կալանքի հետ համակցված մեղադրյալի կողմից հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը բացառելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ընտրել է մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի կանխման անհրաժեշտ քրեադատավարական մեխանիզմներ, ինչպիսիք սույն դեպքում հանդիսանում են տնային կալանքը և գրավը։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն ներկայացվել բավարար փաստական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեին դատաքննության տվյալ փուլում մեղադրյալին շարունակական կալանքի տալ պահելու անհրաժեշտությունը և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նրա նկատմամբ տնային կալանք և գրավ կիրառելու ոչ իրավաչափ լինելը։ Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման դեպքերում անհրաժեշտ է գտնել այն հնարավոր լուծումը, որը կապահովի երկու հակադիր շահերի միջև առկա ողջամիտ հավասարակշռությունն, այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում տնային կալանք խափանման միջոցը՝ համակցված գրավի հետ, կարող է լինել գործուն երաշխիք մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Այս տեսանկյունից գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները բխում են գործում առկա փաստերից։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-116-րդ, 299-րդ, 355-356-րդ, 359-րդ, 392-393-րդ, 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի ապրիլի 21-ի ԵԴ1/0622/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԼՈւՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ