ԵԴ1/0604/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«16» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր՝ Ռազմիկ Մարիկյան
դատական նիստերի քարտուղար՝ Էդուարդ Սարգսյան
Իվետա Մուրադյան
Գոռ Բադալյան
Անուշ Ափունց
մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող Հրաչյա Ասատրյանի
տուժող Մհեր Տերտերյանի
պաշտպան Հակոբ Ճարոյանի
մեղադրյալ Նաիրա Տերտերյանի

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի (ծնված՝ 15.04.1981թ., ՀՀ և Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Միկոյան 10 շենքի 25 բնակարան հասցեում)՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին),

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված հանցագործության դեպքով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 13704523 քրեական վարույթը (այսուհետև՝ քրեական վարույթ)։
2025 թվականի հունվարի 10-ին Նաիրա Տերտերյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասի (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին) հատկանիշներով Նաիրա Ֆրիդրիխ Տերտերյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում է կայացվել:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0604/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին):
2025 թվականի փետրվարի 19-ին քրեական գործը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի փետրվարի 20-ին հանձնվել է դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանին:
2025 թվականի փետրվարի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0604/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու մասին:
Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 7-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նաիրա Տերտերյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է, և նրա նկատմամբ կիրառվել է 500.000 ՀՀ դրամի չափով գրավ:
2026 թվականի հունվարի 20-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/0604/01/25 քրեական գործով կայացրել է արդարացման վերդիկտ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին)` այն բանի համար, որ «նա փաստաբան Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի միջոցով Մհեր Հայկի Տերտերյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն պարունակող հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Կենտրոնական բաժին՝ այդ կերպ կատարելով սուտ մատնություն:
Այսպես.
Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը, գիտակցելով իր կողմից տրամադրվող տեղեկատվության կեղծ լինելու մասին, 2021 թվականի հունվարի 18-ին փաստաբան Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի միջոցով Մհեր Հայկի Տերտերյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն պարունակող հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Կենտրոնական բաժին՝ հայտնելով, որ Մհեր Հայկի Տերտերյանը 2018 թվականի օգոստոսի 9-ից մինչև 2018 թվականի նոյեմբերի 22-ն ընկած ժամանակահատվածում, թվով 5 հատ դրամարկղի ելքի օրդերի վրա Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի ստորագրությունը կեղծելու եղանակով, «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերությունից կանխիկ 45.000.000 ՀՀ դրամ գումար է հափշտակել, այդ կերպ՝ Մհեր Հայկի Տերտերյանին մեղադրելով ոչ մեծ ծանրության՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, որը հետագայում նաև պնդել է իր կողմից տրված բացատրությամբ և ցուցմունքով: Մինչդեռ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի կողմից փաստաբան Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի միջոցով հայտնած տեղեկությունները հերքվել են ներկայացված հաղորդման հիման վրա նախաձեռնված թիվ 08837422 քրեական վարույթի նախաքննությամբ, իսկ Մհեր Հայկի Տերտերյանի նկատմամբ թիվ 0837422 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից 2023 թվականի մայիսի 3-ին կայացվել է անձի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքը չկատարելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված ռեաբիլիտացնող հիմքով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով մտել է օրինական ուժի մեջ:
Այսինքն՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը կատարել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք (որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին):»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալ Նաիրա Տերտերյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ:
-Դատաքննության ընթացքում տուժող Մհեր Հայկի Տերտերյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է մեղադրյալին, երկար տարիներ շարունակ նա եղել է իր կինը, դաստիարակել են և շարունակում են դաստիարակել 3 դուստրերի։ Անկախ ամեն ինչից՝ կարող է ցուցմունք չտալ, բայց եթե իմանա, որ էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ, փաստեր Դատարանին ներկայացնելով կարող է օգնել արդարացնել Նաիրային՝ իր նախկին կնոջը, ներկա երեխաների մորը, պատրաստ է տալ ցանկացած ցուցմունք, տեղեկատվություն։ 2021 թվականի հունվարի 18–ի դրությամբ ամուսիններ են եղել։ Զգալի ժամանակ է հոսել և կդժվարանա հիշել ողջ հանգամանքները։ Իր նախկին կինը՝ իր երեխաների մայրը, կարող էր գործել շատ անգամ չգիտակցելով, թե ինչ է տեղի ունենում, մինչև վերջ չհասկանալով, թե որ քայլը ինչ հետևանքի կարող է բերել։ Մանրամասները չի հիշում։ Պարտադրված է եղել մի շարք տարբեր հայտարարությունների, մեղադրանքների, զրպարտության և տարբեր հարձակումներին ունենալ պաշտպանական վարքագիծ։ Քննվող գործը բազմազան, առանց հասկանալու գործողությունների հետևանքներից մեկն է, բայց վստահ է, որ իր նախկին կինը՝ Նաիրան, լինելով սթափ և գիտակից կարգավիճակում, չէր կարող անել այն հայտարարությունը և այն քայլերը, որոնք այսօր քննվում են այս դատական գործում։ Վստահ է, որ եթե Նաիրայի պաշտպանը լինի շահագրգռված և ողջամիտ և միջնորդի նշանակել փորձաքննություն, կարող է պարզվել, որ Նաիրան կարող էր գործեր աֆեկտի վիճակում։ Շատերի կարծիքով եղել են օրինակելի ընտանիք և ունեցել են ամեն տեսակի գործարքներ, որոնք հիմնված են եղել վստահության վրա։ Երբեմն եղել են քարտեր, որին կից Նաիրան է ունեցել կից քարտ, երբեմն նա: Դա իրենց ընտանիքի համար եղել է նորմալ, քանի որ ճամփորդել են և եվրոարժույթով քարտ էր անհրաժեշտ եղել և իմաստ չկար երկու քարտ ունենալու, վարվել են ողջամիտ՝ ելնելով հարմարությունից։ Տվյալ ժամանակահատվածի քարտերի վերաբերյալ հանգամանքներ չի կարող ասել։ Ամեն բանկ ունի իր ներքին ընթացակարգը, որով առաջնորդվում է։ Ինչ տեղի է ունեցել, եղել է իր և Նաիրայի համաձայնության և բանկի ընթացակարգի ներքո։ Այդ ընթացքում իր նկատմամբ զրպարտությունների և մեղադրանքների շարքը եղել է անվերջ, փորձել է ջանք գործադրել, որպեսզի կանխի, սակայն հասկացել է, որ այդ շարքը չի վերջանա, եթե ինչ-որ կետում նա այդ ամենի դեմը չառնի։ Ժամանակն է պատճառը, որ հանգամանքները չի հիշում: Նեղացած չէ իր նախկին կնոջին՝ Նաիրայից, չունի պարտք-պահանջ, լցված չէ ատելությամբ, միգուցե դա է պատճառը, որ որոշ մանրուքներ չի ֆիքսել։ Իրենց համատեղ կյանքի ընթացքում առաջացած գումարները աշխատել է ինքը, երբեմն զբաղվածություն ունեցել է Նաիրան. և Նաիրայի հիմնական աշխատանքը ուղղած է եղել տունը պահելու, հարմարավետությունը ապահովելու, երեխաների դաստիարակությամբ զբաղվելու ուղղությամբ։ Հիմնական աշխատանքը, միջոցները ապահովելն իր վրա է եղել։ Իր ցանկությամբ Նաիրան կարող էր մուտք գործեր իր բանկային հաշիվներ։ Եթե տան սեյֆում դրված է եղել գումար, իրենք չունեին որևէ սահմանված կարգ, որով պետք է հաշվետու լինեին միմյանց՝ ով ինչքան ծախսեց և ինչ նպատակով։ Իր անվամբ եղած բանկային գումարների գաղտնաբառը չի տրամադրել, քանի որ չի եղել անհրաժեշտություն։ Առանց Նաիրա Տերտերյանի գիտության՝ չէր կարող տնօրինել Նաիրայի բանկում դրված գումարները, քանի որ դրա անհրաժեշտությունը չի էլ եղել, նաև չի իմացել նրա քարտային հաշիվների գաղտնաբառերը։ Նաիրան բավականին զարգացած է և տիրապետում է տարբեր սարքերից օգտվելու հմտություններին։ Չի իմացել Նաիրա Տերտերյանի բանկային քարտերի ծածկագրերը և իր համակարգչի միջոցով մուտք չի գործել Նաիրա Տերտերյանի բանկային հաշիվներ։ Իրենք մեծ ընտանիք էին և սովոր էին ապրել հարմարավետ, շատ էին ճամփորդում և յուրաքանչյուր քարտ իր ստանդարտ սահմանաչափով իրենց բավարար չէր: Նրանք յուրաքանչյուր քարտ ստանալուց անմիջապես հետո փոխում էին դրա սահմանաչափը՝ բարձրացնելով այն, վերացնելով այն, և դա չի կարող լինել դիտավորություն։ Չի հիշում, թե ով է հաղորդում ներկայացրել իր վերաբերյալ։ Իր կարծիքով Նաիրան այդ շրջանում լիարժեք վստահությամբ էր լցված Հակոբ Ճարոյանի նկատմամբ և անգամ, եթե նա իր ձեռքով է ինչ-որ բան իրականացրել, դա եղել է թելադրած, կամ պարտադրված, հուշելով, կամ դրդելով։ Ճարոյանը լիարժեք ճանաչել է Նաիրայի հոգեվիճակը և չարաշահել է իր կնոջ վստահությունը։ Հիմա չի կարող հստակ հիշել, թե հաղորդումը ում վերաբերյալ է ներկայացրել։ Պարզապես սթափեցնող ազդեցություն է ցանկացել թողնել Նաիրայի վրա և ինչու ոչ՝ Ճարոյանի վրա։ Այս գործի շրջանակում մեղադրյալի աթոռին պետք է լիներ Ճարոյանը, քանի որ իր ընկալմամբ՝ Նաիրայի բոլոր գործողությունները եղել են ուղղորդված Ճարոյանի կողմից։ Ինչ վերաբերում է այն հայտարարություններին, որ իրեն մեղադրում են հանցագործության մեջ՝ բնականաբար դա սուտ է: Չի ընդունել այն մեղադրանքը, որ 2019 թվականի մայիսի 23-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերը Նաիրա Տերտերյանի համակարգչի մեջ տեղադրել է գաղտնալսող սարք և գաղտնալսել նրան, ինչպես նաև չի ընդունում այն մեղադրանքը, որ Նաիրա Տերտերյանի մեքենայի մեջ տեղադրել է GPS սարքավորում և հետևել նրա ընթացքին, ինչի պատճառով գործը կարճվել է։ Իր դիրքորոշումը չի փոխվել, որովհետև փաստացի ստորագրել և քայլեր է ձեռնարկել Նաիրան, բայց հավանաբար նա գործել է նվազագույն աֆեկտի պայմաններում։
Դատաքննության ընթացքում վկա Արման Աշոտի Մնացականյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ընդհանրապես ցանկացած պայմանագրի, այդ դեպքում նաև քարտային հաշվի հայտը իրենից նաև պայմանագիր է ներկայացնում «օֆերտա» և «ակցեպտ» քաղաքացիական իրավունքի սկզբունքով, և պարզաբանում է տրվում։ Չի կարող ճշգրիտ հիշել, թե նախաքննության ընթացքում քանի անգամ է ցուցմունք տվել։ Իր հիշելով՝ նախորդ վարույթում տուժողի ներկայացուցիչ է եղել։ Բնականաբար ստուգել են, ստուգումը կատարելու արդյունքում պարզել են, որ մեկ օր առաջ մեծ գումարի գործարք է եղել՝ որքան հիշում է՝ հազար դոլարից մեծ գումար է եղել։ Ստուգել են բանկի ներքին նամակագրությունը հաճախորդների հետ, բանկի ներքին գրագրությունը բաժինների միջև, և որքան հիշում է՝ եղել է հստակ բանկին ուղղված համապատասխան պատշաճ դիմում՝ պատշաճ կոդով, որը տվյալ դեպքում բավարարվել էր: Այդ կոդը միայն հաճախորդին է տրված, այդ կոդով կարող են մտնել և էլեկտրոնային նամակ ուղղել բանկին: Իր հիշելով՝ այդ ծառայությունը վճարովի չէր: Դիմումը բավարարվել էր և սահմանաչափը մեծացվել էր: Նույնիսկ հիշում է, թե գումարը ինչ սահմանաչափի էր՝ մոտ հիսուն միլիոն, այսինքն՝ մեկ օր առաջ սահմանաչափի մեծացման դիմում ներկայացվել է։ Բանկը ունի նման ծառայություն և բանկը ծառայությունը իրականացնում է հաճախորդին նախապես տված հատուկ մուտքանունի մուտքագրման դեպքում: Իր հիշելով՝ նման պարտավորություն չի եղել, որ յուրաքանչյուր դիմում պետք է նորից ճշտել՝ առանձին հանդիպելով կամ հեռախոսազանգով խոսելով հաճախորդի հետ, քանի որ երբ մուտքանունը արդեն իսկ տրվում է բանկին, բանկը պարտավոր է ընդունել, որ դա իր հաճախորդն է, քանի որ բացի նրանից, այլ անձ չպետք է իմանա գաղտնաբառը։ Այն հարցին, թե նման խոշոր գումար ստանալու դեպքում միայն կոդի համապատասխանության դեպքում բանկը պետք է տա թույլտվություն՝ վկան նշել է, որ նա որպես բանկի հաճախորդ կիսում է այդ մտահոգությունը, սակայն նման պարտականություն ամեն դեպքում բանկը չի ունեցել, կարծես թե այսօր էլ չունի։ Չի հիշում՝ պայմանագրում ինչ է նշված եղել, կա լիազոր աշխատակից, ով ունի ստուգման չափորոշիչներ (պարամետրեր), կա կոդ, որը գտնվում է միայն հաճախորդի մոտ։ Հաճախորդին չեն զանգել, զանգելու պարտականություն չունեն։ Հիշում է, որ դիմում է եղել, որը արտահանվել է համակարգից՝ տպվել է և հանձնել է հետաքննիչին։ Այն հարցին, որ եթե հաճախորդը կից քարտով գալիս է և ցանկություն հայտնում կանխիկացում կատարելու, բանկի աշխատողի կողմից կատարվում է արդյոք գործարք՝ նշել է, որ այլ անձի գումարը տեսականորեն կարող է կանխիկացվել նաև բանկոմատից և բանկի աշխատողը ինը միլիոն դրամը տրամադրելիս պահանջում է այն անձի անձը հաստատող փաստաթուղթը, ով ներկայացել է և կանգնել է դրամարկղի առջև, քանի որ նաև կան երկու կողմից տեսախցիկներ: Գործողություններից առաջինը անձնագիր պահանջելն է, անձի նույնականացումն է և դրանից հետո անձը ստորագրում է դրամարկղի աշխատակցի կողմից տրված համապատասխան թղթերը, որպեսզի դրամարկղից գումար վերցնի: Այն հարցին, թե ելքի օրդերում ում տվյալներն են գրվում՝ պատասխանել է, որ չի կարող ասել, քանի որ արդեն չի հիշում ձևաթղթերը։ Ելքի օրդերների միջև ևս կան տարբերություններ, հնարավոր է՝ ելքի օրդերը վերականգնվել է հետագայում։ Ամսաթիվը էական է այն առումով, որ երևի թե 1 օր առաջ իր ասած լիմիտի ավելացման գործընթացն է կատարվել, դրանից հետո իրավաբանորեն ստացվում է, որ կից քարտը, որը գտնվում է Մհեր Տերտերյանի ձեռքին, արդեն իրենից ներկայացնում է մի քարտ, որը ունի համապատասխան սահմանաչափ և տալիս է հնարավորություն կից քարտի տիրոջը՝ Մհեր Տերտերյանին, այդ քարտով կատարելու գործողություններ: Եթե սահմանաչափն ավելացրած չլիներ և գար ասեր 9.000.000 դրամ եմ ցանկանում կանխիկացնել, իսկ իրեն ասեին՝ ոչ 1000 դոլար կարող եք կանխիկացնել, քանի որ ձեր սահմանաչափն այդքանն է, դա այլ բան է։ Տվյալ դեպքում առկա է իրավիճակ, երբ անձը՝ Մհեր Տերտերյանը, իր մոտ եղած կից քարտով, որը թույլ է տալիս իրեն կատարել գործարքներ, իսկ 1–2 օր առաջ արդեն այդ գործարքի սահմանաչափը ավելացված է եղել, ազատորեն իր անձնագրով մոտեցել է բանկի դրամարկղին և ցանկություն է հայտնել գումար հանել: Դրամարկղի աշխատակիցը այդ ժամանակ ստուգել է, թե ում կից քարտն է և ինչքան սահմանաչափ ունի: Քանի որ Նաիրա Տերտերյանի կից քարտն է Մհեր Տերտերյանի ձեռքում եղել, բնականաբար պետք է անդորրագրի վրա լիներ սկզբնական հաշիվ բացողի տվյալները: Կարծում է՝ այդ իսկ պատճառով է, որ անդորրագրի վրա նշած է Տերտերյան Նաիրա։ Այն հարցին թե ինչպես է ստացվել, որ օրդերի վրա տպագրված է Նաիրա Տերտերյանի տվյալները, սակայն դրված է Մհեր Տերտերյանի ստորագրությունը, պատասխանել է, որ բանկը այդ ժամանակ, իր կարծիքով, պետք է ստուգեր քարտը իրոք ճիշտ կից քարտ է, ճիշտ հաշվետիրոջ է կցած, հաշվում արդյոք կա այդքան գումար և նաև նայեր տվյալ անձն ունի արդյոք այդքան սահմանաչափ, թե ոչ։ Այն հարցին, թե այդ գումարը արդյոք Նաիրա Տերտերյանի հաշվից է հանվել, պատասխանել է, որ այո, երկրորդ հաշիվ չկա, կա մեկ հաշիվ: Ամեն դեպքում սխալ բան չի արվել, փողը նա է վերցրել, հետևաբար գրել է, որ ինքն է ստացել։ Այն հարցին, թե դրամարկղից գումարը հանելու դեպքում տպատառ, թե ձեռագիր պետք է գրվի անունը, նշել է, որ չի կարող ասել, քանի որ տվյալ ժամանակահատվածի ներքին կարգերն արդեն չի հիշում, ամեն դեպքում ճիշտ կլիներ ստորագրության կողքը գրեր Մհեր Տերտերյան։ Այն հարցին, թե բավական է արդյոք միայն Մհեր Տերտերյանի ստորագրությունը ելքի օրդերի վրա Նաիրա Տերտերյանի քարտային հաշվից կանխիկացում անելու համար, պատասխանել է, որ կարծում է՝ այո, քանի որ Մհեր Տերտերյանն արդեն իսկ 1-2 օր առաջ ունեցել է համապատասխան լիազորությունը կամ իրավասությունը, որ կարողանա այդ քարտային հաշվին եղած գումարները իր մոտ ունեցած կից քարտով կանխիկացնել։ Այն հարցին, թե արդյոք համաձայն է այն մտքին, որ իրականում բանկի դրամարկղի ելքի օրդերը, որը տպագրվում է համակարգչի միջոցով, տրվում է այն անձին, ով պետք է գումար ստանա, նա ներկայացնում է անձնագիրը, տպվում է նրա անձնագրային տվյալները, որևէ ձեռագիր բան չի ավելացվում, պատասխանեց, որ ստորագրելիս նա կարող է հանգիստ գրել նաև իր անուն ազգանունը։ Եթե հաշիվը Նաիրա Տերտերյանինն է, ավտոմատ ծրագրով այդ անդորրագրի վրա գրվում է հաշվետիրոջ, այսինքն՝ նրա անունը: Այն հարցին, թե արդյոք Նաիրա Տերտերյանն այդ փաստաթուղթը նայելով կարող էր այդ կարգավորումներն իմանալ և պարզեր, որ իրականում Մհեր Տերտերյանը հնարավորություն ուներ իր կից քարտով գումար կանխիկացներ, ստորագրեր, սակայն նշվեր իր անուն ազգանունը, պատասխանել է, որ տվյալ փաստաթուղթը նայելով ոչ, սակայն եթե նայեր պայմանագիրը և առաջին օրը հենց բանկին ներկայացրած հայտը, հայտի մեջ առանձին դաշտ կար, որտեղ գրված էր, որ առկա է կից քարտ: Իսկ պայմանագրում հղում է տրված, որ հաճախորդը ծանոթացել է կամ պետք է ծանոթանա կից կարգերին, որոնք հանդիսանում են սույն պայմանագրի անբաժանելի մասը: Դատարանի հարցին, թե արդյոք Նաիրա Տերտերյանը, տեսնելով անդորրագիրը, որտեղ նաև իր անունն է նշված, կարող էր գիտակցել, որ միանշանակ այն կեղծ չէ, թե ամեն դեպքում նրա մոտ կարող էր կասկած մնալ, որ այն կեղծ է, պատասխանել է, որ նման փաստաթուղթ նայելով՝ առաջին հայացքից Նաիրա Տերտերյանը կարող էր շփոթվել, օրինակ, եթե չհիշեր, որ սահմանաչափ է բացված եղել դրանից առաջ, կամ այդ սահմանաչափը ինչ ձև է բացվել։ Դատարանի այն հարցին, որ փաստաթղթերից երեքում գանձապահի ստորագրությունը նույնն է, որտեղ «Նաիրա Տերտերյան» տպվածի կողքը նաև ձեռագիր «Մհեր Տերտերյան» է գրված, իսկ մյուս երկու փաստաթղթերում այլ գանձապահների ստորագրություններ են, և դրանցում «Նաիրա Տերտերյան» տպվածի վերևում մի տեղ «Մհեր Տերտերյան» է տպված, մյուս տեղում՝ «Մգեր Տերտերյան», արդյոք գանձապահների ոճով է պայմանավորված տարբերությունները, թե ձևանմուշ կա, պատասխանել է, որ իր կարծիքով ամեն գանձապահ իր զգուշությունը և գործելաոճն ունի, հավանաբար գանձապահը տեսել է, որ ծրագիրը տալիս է իրեն Նաիրա Տերտերյան, որովհետև բնական է, քանի որ հաշիվը Նաիրա Տերտերյանինն է, և արտահանվում է այդ տեսքով, գուցե մեկի մոտ ստացվել է տպատառերով մուտքագրել Մհեր Տերտերյան, իսկ մյուսի մոտ չի ստացվել։ Այն հարցին, թե ինչով է պայմանավորված, որ Մհեր Տերտերյանի անձնագրային տվյալները գրված են, սակայն Նաիրա Տերտերյանից որևէ անձնագրային տվյալ առկա չէ, պատասխանել է, որ չի կարող մեկնաբանել։ Նաև նշել է, որ ամեն քարտ ունի քարտային հաշվեհամարը, տվյալ դեպքում ՝ Նաիրա Տերտերյանի քարտային հաշիվն է, որի վրա կա որոշակի գումար, որը կարող է կանխիկացնել և՛ Նաիրա Տերտերյանն իր մոտի քարտով, և՛ Նաիրա Տերտերյանի ամուսինը՝ դրան կցված քարտով։ Այն հարցին, թե բանկի աշխատակիցը այն պահին, երբ ցանկանում են կանխիկացում անել, ստուգում է արդյոք անձի լիազորությունը, թե արդյոք նա իրավունք ունի կից քարտից կանխիկացում անելու, պատասխանել է, որ կարծում է, որ լիազորություն ստուգելն ավտոմատ է, կամ ծրագրային, քանի որ այդ սահմանաչափի մեծացումը եղել է մեկ-երկու օր առաջ։ Նշել է, որ ծրագրում հավանաբար պետք է երևա, որ այդ քարտն ունի կից քարտ, որովհետև կից քարտի քարտապանը չպետք է սահմանափակ իրավունքներ ունենա: Եթե կից քարտի քարտապանին բանկը տրամադրում է այդ քարտը, ապա պետք է բնականաբար սպասարկում իրականացնի, բացառությամբ, եթե սահմանաչափը գերազանցում է։ Այն հարցին՝ տարբերվում է արդյոք աշխատակցի գործողություններն այն դեպքում, երբ կից քարտի օգտատերն է գալիս կամ երրորդ անձ, ով ոչ սեփականատերն է այդ քարտի, ոչ էլ կից քարտի, և արդյոք այդ դեպքում պահանջվում է լրացուցիչ լիազորագիր կամ այլ փաստաթղթեր, պատասխանել է. որ «քարտի անօրինական օգտագործում» հասկացություն գոյություն ունի և քարտային պայմանագրով, և՛ մաստեր քարտի կանոններով, այսինքն՝ անձը քարտը և գաղտնաբառը որևէ մեկին չպետք է տրամադրի: Դրանով է պայմանավորված, որ լիազորագրի ինստիտուտը այս հարաբերություններում չի գործում, և անձը չի կարող լիազորագրով գնալ և գաղտնաբառը ստանալ քարտի հետ միասին: Տվյալ դեպքում եթե Մհեր Տերտերյանն իր մոտ գտնվող կից քարտով ներկայացել է բանկ, իր անունը գրանցված է, բանկն է գրանցել կից քարտը, հետևաբար պարտավոր է սպասարկել այդ մարդուն: Այլ իրավիճակ է, երբ այլ մարդ է գալիս։ Այն հարցին, որ Մհեր Տերտերյանը կարող էր գումարը հանել բանկոմատից, և ոչ-ոք չիմանար, այդ դեպքում նա ունենալու էր միայն մեկ կտրոն, այս պայմաններում հետագայում կանխիկացման մասով երևալու էր արդյոք, որ կանխիկացումը կատարվել է կից քարտով, պատասխանել է, որ տեխնիկապես 100 տոկոս այդ հարցի պատասխանը չի կարող տալ: Իր կարծիքով երևալու է ինչ-որ քարտ մուտք գործեց բանկոմատ և կարող էր նաև այդ անդորրագիրը չերևալ, քանի որ բանկոմատում կա «տպել անդորրագիր» և «չտպել անդորրագիր», անձը կարող էր ուղղակի վերցնել կամ չվերցնել այն, սակայն բանկի քաղվածքում կերևար։ Այն հարցին, թե բանկից բացի Նաիրա Տերտերյանից և Մհեր Տերտերյանից այլ անձի դեպքում լրացուցիչ փաստաթղթեր բանկը կպահանջեր, թե ոչ, պատասխանել է, որ ամեն դեպքում բանկոմատը սարք է, անձնագիր չի պահանջում, բայց դրա սահմանումը կա, դա կոչվում է՝ «քարտի ապօրինի օգտագործում», որի համար բանկը պատասխանատու չէ, այսինքն օֆլայն զոնաներում շատ են լինում: Նաև բերել է օրինակ, որ եթե անձը մոտենա գանձապահին, պետք է ներկայացնի իր անձնագիրը 9.000.000 ՀՀ դրամը վերցնելու համար, այդ դեպքում աշխատակիցը կհարցնի, թե նա ով է, որ այլ մարդու հաշվից գումար է ցանկանում ստանալ, և կարող է լիազորագիր պահանջել։ Անդորրագրում գրառումներ կատարելու անհրաժեշտության մասին հարցին ի պատասխան՝ նշել է, որ երբ բանկի աշխատակիցը փաստաթուղթը հաճախորդին է տալիս ստորագրման, նշան է դնում և ասում է նշված վայրում ստորագրեք, և անձը իր ցանկությամբ ստորագրության տակից կարող է գրել իր անունը և ազգանունը, և որևէ բանկի աշխատող չի կարող նախատել, թե ինչու նա գրառում կատարեց, և բանկի աշխատակիցը որևէ պարտավորություն չունի պահանջել գրառում կատարել։
- Փաստաբան Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի կողմից 18.01.2021թ. ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Կենտրոնական բաժնի պետ Ա.Պապյանին հասցեագրված դիմումը, որի համաձայն՝
1. 06.10.2017թ.-ին «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերության և Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի միջև կնքվել է պայմանագիր, որի հիման վրա բանկում Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի անվամբ բացվել է թիվ 2050078347117001 բանկային հաշիվը:
2. 09.08.2018թ. բանկի կողմից կատարվել է դրամարկղի ելքի օրդեր 07670636-ի պահանջը, որը հետևյալն է՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը /Մհեր Տերտերյանը/ կանխիկացրել է 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար.
3. 09.08.2018թ. բանկի կողմից կատարվել է դրամարկղի ելքի օրդեր 07670637-ի պահանջը, որը հետևյալն է՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը /Տերտերյան Մհեր/ ստացել է 9.000.000 ՀՀ դրամ գումար:
4. 09.08.2018թ. բանկի կողմից կատարվել է դրամարկղի ելքի օրդեր 07670638-ի պահանջը, որը հետևյալն է՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը /Տերտերյան Մհեր/ ստացել է 9.000.000 ՀՀ դրամ գումար:
5. 12.11.2018թ. բանկի կողմից կատարվել է դրամարկղի ելքի օրդեր 076103118-ի պահանջը, որը հետևյալն է՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը /Տերտերյան Մգեր/ ստացել է 9.000.000 ՀՀ դրամ գումար:
6. 09.08.2018թ. բանկի կողմից կատարվել է դրամարկղի ելքի օրդեր 07670638-ի պահանջը, որը հետևյալն է՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը /Տերտերյան Մհեր/ ստացել է 15.000.000 ՀՀ դրամ գումար:
7. 22.11.2018թ.-ին բանկի կողմից կատարվել է դրամարկղի ելքի օրդեր 076106976-ի պահանջը, որը հետևյալն է՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը ստացել է 10.000.000 ՀՀ դրամ գումար:
Դիմումում առկա է գրառում այն մասին, որ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը պնդում է, որ դիմումում նշված թվով 5 հատ դրամարկղի ելքի օրդերներն իր կողմից չեն ստորագրվել, դրանք ստորագրվել են Մհեր Տերտերյանի կողմից, ելքի օրդերներում նշված գումարները՝ 45.000.000 ՀՀ դրամ գումարը ինքը չի ստացել, այն ստացել է Մհեր Տերտերյանը:
- 20.01.2021թ. ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի հետաքննության բաժանմունքի ավագ տեսուչ Ս.Վարդանյանի կողմից Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանից վերցված բացատրության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը հայտնել է, որ 06.10.2021թ. իր և «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի միջև կնքվել է պայմանագիր, որի հիման վրա իր անվամբ նշված բանկում բացվել է թիվ 2050078347117001 հաշվեհամարը: Այնուհետև՝ իր անվամբ բացված նշված հաշվեհամարից ելքագրվել են գումարներ: Ելքի օրդերների վրա ստորագրել է իր ամուսինը՝ Մհեր Հայկի Տերտերյանը, ով այդ իրավունքը չի ունեցել: Նշել է, որ անդորրագրերի վրա առկա է Մհեր Տերտերյանի ստորագրությունը, ինչից էլ պարզ է դառնում, որ գումարները ստացել է Մհեր Տերտերյանը: Բացի այդ, Նաիրա Տերտերյանը հայտնել է, որ 2020 թվականի փետրվարից իր շահերը պաշտպանում է փաստաբան Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանը, իր գործողությունները իրականացնում է Հակոբ Ճարոյանի խորհրդով, մասնավորապես՝ սույն դիմումը իր համաձայնությամբ ոստիկանության բաժին ներկայացվել է Հակոբ Ճարոյանի կողմից:
- «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի կողմից քաղաքացի Մհեր Տերտերյանին հասցեագրված գրությունը, որի համաձայն՝ թիվ 2050078347117001 բանկային հաշվից կանխիկացումները կատարվել են հաճախորդ Նաիրա Տերտերյանի կողմից Մհեր Տերտերյանին տրամադրված կից քարտի կիրառմամբ:
- 27.01.2021թ. ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի հետաքննության բաժանմունքի ավագ տեսուչ Ս.Վարդանյանի կողմից «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ գլխավոր խորհրդատու Արման Աշոտի Մնացականյանից վերցված բացատրությյան արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Արման Մնացականյանի հայտնած տվյալների 06.10.2017թ. Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի համար բացվել է բանկային հաշիվ համաձայն բանկային ծառայությունների մատուցման RR 17/37217 պայմանագրի, Նաիրա Տերտերյանին տրամադրվել է վճարային քարտ, Նաիրա և Մհեր Տերտերյանների կողմից հայտ է ներկայացվել բանկին՝ քարտային հաշվին կցված քարտի տրամադրման վերաբերյալ: Նշված հայտը ստորագրել են Մհեր Տերտերյանը՝ որպես կցվող քարտի քարտապան, իսկ Նաիրա Տերտերյանը՝ որպես հիմնական քարտապան:
- Քարտային հաշվին կցված քարտի տրամադրման հայտը, որի համաձայն՝ հիմնական քարտապան է հանդիսանում Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը, կցվող քարտի քարտապան է հանդիսանում Մհեր Տերտերյանը: Նշված հայտի մեջ առկա է Նաիրա Տերտերյանի ստորագրությունը, ըստ որի՝ վերջինս առաջարկում է «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ին իր կողմից նշված անձին տրամադրել սույն հայտով սահմանված տեսակի և արժույթի վճարային քարտ: Նշված հայտի ստորին հատվածում առկա է կցվող քարտի քարտապանի անունը և ազգանունը՝ Մհեր Տերտերյան և ստորագրությունը:
- 2021 թվականի հունվարի 29-ին ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հետաքննության բաժանմունքի ավագ տեսուչ Ս.Վարդանյանի կողմից Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշումը, որի համաձայն՝ 2021 թվականի հունվարի 18-ին ոստիկանության Կենտրոնական բաժին է ստացվել Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի դիմումն այն մասին, որ 09.08.2018 - 22.11.2018թթ. ընկած ժամանակահատվածում Մհեր Հայկի Տերտերյանը թվով հինգ հատ դրամարկղի ելքի օրդերի վրա Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի ստորագրությունը կեղծելով «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ից կանխիկ ստացել է գումար: Որոշման եզրափակիչ մասի զննությամբ պարզվեց, որ հետաքննության բաժանմունքի ավագ տեսուչ Ս.Վարդանյանի կողմից որոշում է կայացվել Նաիրա Տերտերյանի հաղորդման վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն: Նշված որոշումը հաստատվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ, ոստիկանության գնդապետ Ա.Պապյանի կողմից:
- 03.05.2023թ. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Կարեն Սուքիասյանի կողմից՝ թիվ 08837422 քրեական վարույթով նախաքննություն իրականացնող քննիչի պաշտոնակատար Հայկ Սահակյանի միջնորդությունը՝ Մհեր Հայկի Տերտերյանի նկատմամբ 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին կայացված որոշումը: Նշված որոշման զննությամբ պարզվեց, որ դատախազ Կարեն Սուքիասյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 08837422 քրեական վարույթով նախաքննություն իրականացնող քննիչի պաշտոնակատար Հայկ Սահակյանի միջնորդությունը բավարարելու և Մհեր Հայկի Տերտերյանի նկատմամբ 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով: Նշված որոշման վերջին էջի վրա առկա են Նաիրա Տերտերյանի, Հակոբ Ճարոյանի և Մհեր Տերտերյանի ստորագրությունները, անուն ազգանունները և ամսաթիվ, բացի այդ բոլորի կողմից գրված է, որ ծանոթացել են որոշմանը և ստացել են այն: Միաժամանակ քրեական վարույթի նյութերում առկա չեն փաստաթղթեր, որոնք վկայում են նշված որոշումների բողոքարկված լինելու մասին:
- 2023 թվականի մայիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչի պաշտոնակատար Հայկ Սահակյանի կողմից կայացված քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումը: Որոշման զննության արդյունքում պարզվեց, որ քննիչի պաշտոնակատար Հայկ Սահակյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 08837422 քրեական վարույթը կարճելու մասին՝ հանցանքի բացակայության հիմքով: Նշված որոշումը 12.05.2023թ. փոստային եղանակով ուղարկվել է Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանին և Մհեր Հայկի Տերտերյանին:
- Վերոնշյալ փաստաթղթերը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունը:
-Վերոնշյալ փաստաթղթերը արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը:
Պաշտպանի միջնորդությամբ հետազոտվել են հետևյալ փաստաթղթերը՝
- ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի՝ 2021 թվականի հունվարի 29-ի թիվ 110 նախապատրաստված նյութերը, որի համաձայն Հակոբ Ճարոյանի դիմումի վերաբերյալ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է:
- ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետի ամփոփագիրը, որի համաձայն՝ 2021 թվականի հունվարի 18-ին ոստիկանության Կենտրոնական բաժին է ստացվել Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի դիմումն այն մասին, որ 09.08.2018-22.11.2018թթ. ժամանակահատվածում Մհեր Հայկի Տերտերյանը թվով հինգ հատ դրամարկղի ելքի օրդերի վրա Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի ստորագրությունը կեղծելով «Ինեկոբանկ ՓԲԸ-ից կանխիկ ստացել է գումար:
- ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների երրորդ բաժնի թիվ 08837422 քրեական վարույթը, որի համաձայն՝ քրեական վարույթը նախաձեռնվել է Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի հաղորդման վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
- ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետին հասցեագրված՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի գրությունը, որի համաձայն՝ վերադարձվել են Հակոբ Ճարոյանի դիմումի հիման վրա նախապատրաստված թիվ 110 նյութերը:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում պաշտպանության կողմը արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի հետ կապված պահանջ չի ներկայացվել, և հետևաբար որևէ ապացույց չի հետազոտվել:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի հիմնական դատալսումներում հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...):
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:(...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության մասին սուտ մատնությունը, եթե անձը գործել է` գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածով համաձայն՝
«1. Սուտ մատնությունը` իրավասու մարմնին հանցագործության դեպքի կամ անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն տալը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Դատարանը նաև տեսական գրականության հիման վրա անհրաժեշտ է համարում մանրամասն վերլուծել սուտ մատնության հանցակազմը: Այսպես.
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով: Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է հանցագործության մասին, որն ընդհանրապես չի կատարվել: Այս դեպքում պարտադիր չէ, որ հանցավորը մատնանշի նաև այն անձին, որն, իբրև թե, կատարել է հանցանքը, թեև կարող է նաև մատնացույց անել կոնկրետ անձի: Երկրորդ դեպքում հանցագործություն իրականում կատարված է լինում, բայց ոչ այն անձի կողմից, որին մատնացույց է անում սուտ մատնություն կատարողը:
Սուտ մատնության բովանդակությունը կարող են կազմել միայն հանցագործության, այսինքն՝ քրեական օրենքով նախատեսված արարքի մասին տեղեկությունները (վարչական կամ այլ իրավախախտումների, հակաբարոյական արարքների մասին սուտ տեղեկություններ հաղորդելը հանցակազմ չի պարունակում):
Սուտ մատնությունը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր ձևով: Գրավոր ձևի դեպքում հաղորդման ստորագրված կամ անստորագիր (անանուն) լինելու հանգամանքը նշանակություն չունի:
Սուտ մատնության հանցակազմն առկա է այն դեպքում, երբ երևակայական հանցագործության կամ հանցագործի մասին տեղեկությունները հաղորդվում են ԶԼՄ-ներով, այն պետական մարմիններին, որոնք քրեական գործ հարուցելու իրավունք ունեն, ինչպես նաև իշխանության մարմիններին, որոնք պարտավոր են հանցագործության մասին իրենց հայտնի դարձած փաստը հանձնել քրեական գործի հարուցման իրավունք ունեցող մարմիններին: Այլ մարմիններին նույնաբովանդակ տեղեկություններ հաղորդելը քննարկվող հանցակազմը չի առաջացնում:
Սուտ մատնությունն իրենից ներկայացնում է ձևական հանցակազմ. հանցագործությունը համարվում է ավարտված այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին սուտ հաղորդումը: Այդպիսի հաղորդման հետևանքները (անմեղին քրեական պատասխանատվության ենթարկելը, քրեական գործի հարուցումը և այլն) արարքի որակման համար նշանակություն չունեն:
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, չի համապատասխանում իրականությանը:
Հանցագործության շարժառիթները կարող են ամենաբազմազանը լինել՝ վրեժ, խանդ և այլն:
Հանցագործության սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած մեղսունակ ֆիզիկական անձը: Ընդ որում, եթե հաղորդումը ներկայացվում է փաստաբանի միջոցով, սուտ մատնության հանցակազմի սուբյեկտ է հանդիսանում ոչ թե փաստաբանը, այլ այն անձը ում անունից փաստաբանը ներկայացրել է հաղորդումը:
Տվյալ դեպքում Նաիրա Տերտերյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին)` այն բանի համար, որ «Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանը, գիտակցելով իր կողմից տրամադրվող տեղեկատվության կեղծ լինելու մասին, 2021 թվականի հունվարի 18-ին փաստաբան Հակոբ Ռոբերտի Ճարոյանի միջոցով Մհեր Հայկի Տերտերյանի կողմից հանցանք կատարելու մասին սուտ տեղեկություն պարունակող հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Կենտրոնական բաժին՝ հայտնելով, որ Մհեր Հայկի Տերտերյանը 2018 թվականի օգոստոսի 9-ից մինչև 2018 թվականի նոյեմբերի 22-ն ընկած ժամանակահատվածում, թվով 5 հատ դրամարկղի ելքի օրդերի վրա Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի ստորագրությունը կեղծելու եղանակով, «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերությունից կանխիկ 45.000.000 ՀՀ դրամ գումար է հափշտակել, այդ կերպ՝ Մհեր Հայկի Տերտերյանին մեղադրելով ոչ մեծ ծանրության՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, որը հետագայում նաև պնդել է իր կողմից տրված բացատրությամբ և ցուցմունքով (...)»:
Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում ճիշտ է՝ գործով հետազոտված ապացույցներով հաստատվում է, որ Նաիրա Տերտերյանը իրականությանը չհամապատասխանող՝ կեղծ տեղեկություն է ներկայացրել առ այն, որ Մհեր Հայկի Տերտերյանը 2018 թվականի օգոստոսի 9-ից մինչև 2018 թվականի նոյեմբերի 22-ն ընկած ժամանակահատվածում, թվով 5 հատ դրամարկղի ելքի օրդերի վրա Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի ստորագրությունը կեղծելու եղանակով, «Ինեկոբանկ» ՓԲ ընկերությունից կանխիկ 45.000.000 ՀՀ դրամ գումար է հափշտակել, սակայն հաշվի առնելով, որ հետազոտված ապացույցներով՝ մասնավորապես, նշված կտրոնների զննությամբ և վկա՝ բանկի աշխատակից Արման Աշոտի Մնացականյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ նշված կտրոններում արտացոլված է նաև Նաիրա Տերտերյանի անունը, քանի որ նրա անունով է եղել հաշվեհամարը, և նա կարող էր շփոթության արդյունքում ողջամտորեն մտածել, որ Մհեր Տերտերյանը կեղծիքի միջոցով իր անունից է նշված ելքագրումները կատարել՝ չգիտակցելով, որ նշված հաշվեհամարի կից քարտն օգտագործողը նույնպես կարող է առանց իր գիտության նույն հաշվեհամարից ելքագրումներ կատարել՝ Դատարանը փաստում է, որ չի հաստատվում սուտ մատնության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը՝ Նաիրա Տերտերյանի կողմից կեղծ տեղեկությունները ուղղակի դիտավորությամբ տրամադրելը:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Նաիրա Տերտերյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին) ներկայացված մեղադրանքում՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հաշվի առնելով, որ պաշտպանական կողմը ռեաբիլիտացիայի հարց չի բարձրացրել՝ Դատարանը արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի հարցին չի անդրադառնում:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ 2025 թվականի փետրվարի 3-ի որոշմամբ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ գրավը, պետք է վերացնել, և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավը պետք է վերադարձնել գրավը վճարած անձին:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 117-րդ, 164-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 1-ին մասին) ներկայացված մեղադրանքում՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Նաիրա Ֆրիդրիխի Տերտերյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ գրավը, վերացնել, և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավը վերադարձնել գրավը վճարած անձին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2025 թվականի փետրվարի 3-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐԻԿՅԱՆ