ԵԴ1/0609/01/25




Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍԿՍԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ
ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«25» փետրվարի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ն.Բաղդասարյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0609/01/25 քրեական հայցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի
2025 թվականի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է Ռաֆիկ Հովհաննեսի Գևորգյանի կողմից ներկայացված քրեական հայցը, որը թիվ ԵԴ1/0609/01/25 համարի ներքո նույն օրը մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 20-ին հանձնվել է դատավոր Ն.Բաղդասարյանին:
Ուսումնասիրելով քրեական հայցը՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա չէ մասնավոր մեղադրանքով քրեական վարույթ սկսելու հիմքը հետևյալ պատճառաբանությամբ․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 168-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 170-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 171-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 172-րդ հոդվածով, 173-րդ հոդվածով, 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 180-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 227-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 228-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 256-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 257-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 259-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 262-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 265-րդ հոդվածով կամ 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանքը կատարած անձը կարող է ենթարկվել քրեական պատասխանատվության միայն հանցագործությունից տուժածի քրեական հայցի հիման վրա, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի շրջանակներում քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կամ մաuնավոր կարգով` հանցանքի բնույթից և ծանրության աստիճանից ելնելով:
2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է մաuնավոր կարգով, իսկ մյուս բոլոր հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով:
3. Եթե նույն անձին վերագրվող արարքների մի մասը ենթակա է քրեական հետապնդման հանրային կարգով, իսկ մյուս մասը` մասնավոր կարգով, ապա քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով:
4. Անկախ քրեական հայց ներկայացնելուց կամ քրեական հայցից հրաժարվելուց՝ դատախազի նախաձեռնությամբ քրեական հետապնդումն իրականացվում է հանրային կարգով՝
1) ընտանիքում բռնության հատկանիշներով հանցանքներով.
2) Հայաստանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներով, եթե անձն իր անօգնական վիճակի կամ ենթադրյալ վնաս պատճառողից կախվածության մեջ լինելու փաստի ուժով չի կարող պաշտպանել իր իրավաչափ շահերը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մասնավոր մեղադրանքով վարույթը կարող է նախաձեռնվել այն դեպքում, երբ այն անձը, որը բավարար հիմքեր ունի ենթադրելու, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեuված արարքներով իրեն պատճառվել է վնաս, քրեական հայց է ներկայացնում դատարան:
2. Քրեական հայցը կարող է ներկայացնել միայն սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձը կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը:
3. Քրեական հայցը պետք է բովանդակի՝
1) սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը.
2) այն անձի անունը, ազգանունը և բնակության կամ հաշվառման վայրը, որի դեմ ներկայացվել է քրեական հայցը.
3) մեղադրանքի բովանդակությունը, այդ թվում՝ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը.
4) այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին.
5) մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հայցն ստանալուց հետո դատավորը ստուգում է՝ արդյոք պահպանվել են սույն օրենսգրքի 451-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված` քրեական հայցին ներկայացվող պահանջները, արդյոք քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել մասնավոր կարգով, և հնգօրյա ժամկետում կայացնում է հետևյալ որոշումներից մեկը․
1) քրեական վարույթ սկսելու մասին.
2) քրեական հայցը վերադարձնելու մասին.
3) քրեական հայցը և կից նյութերն ըստ ընդդատության ուղարկելու մասին.
4) քրեական վարույթ սկսելը մերժելու մասին:
2. Քրեական հայցը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով, առնվազն հինգ օր ժամկետով վերադարձվում է, եթե դրանում առկա են շտկելի թերություններ:
3. Քրեական հայցը և կից նյութերն ուղարկվում են ըստ ընդդատության, եթե պարզվում է, որ ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրը դուրս է տվյալ դատարանի դատական տարածքից:
4. Քրեական վարույթ սկսելը մերժվում է, եթե`
1) ենթադրյալ հանցանք կատարած անձը հայտնի չէ.
2) քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքներն ակնհայտորեն հանցավոր չեն.
3) քրեական հայցում նկարագրված փաստական հանգամանքների կապակցությամբ քրեական հետապնդումը կարող է իրականացվել միայն հանրային կարգով.
4) դատարանի սահմանած ժամկետում քրեական հայցի թերությունները չեն վերացվել, կամ այն վերստին չի ներկայացվել:»:
Մեջբերված իրավական դրույթները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, դատարանը փաստում է, որ քրեական հայցի հիման վրա քրեական վարույթ չի սկսվում, եթե քրեական հայց ներկայացրած անձը չի պահպանել պարտադիր համարվող մի շարք պայմաններ, այդ թվում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների մասին նշումը, ինչպես նաև քրեական հայցին ներկայացվող պահանջները և առկա է քրեական հետապնդումը հանրային կարգով իրականացվելու վերաբերյալ փաստական տվյալ:
Ներկայացված քրեական հայցի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ այն չի պարունակում քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածը կամ հոդվածի մասը, այն անձանց անունները, ազգանուններն ու բնակության կամ հաշվառման վայրերը, որոնք պետք է կանչվեն դատական նիստին, չեն ներկայացվել մեղադրանքը հիմնավորող նյութերը: Քրեական հայց ներկայացրած անձը նշել է, որ ... ՀՀ-ն խորհրդային վարչակարգը կոլեկտիվ տնտեսություն կառուցելու համար իր պապից վերցրել է 21 հեկտար հողատարածքներ, իսկ այժմ մասնավորեցման անցնելուց հրաժարվում է վերադարձնի, որը ոչ այլ ինչ է եթե ոչ խարդախություն: ...:
Դատարանն արձանագրում է, որ Ռ.Գևորգյանի կողմից հայցի մեջ ներկայացված՝ իրեն պատճառված ենթադրյալ վնասի չափը /21 հեկտար հողատարածքը կամ դրա արժեքը/ ողջամտորեն գերազանցում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետով նախատեսված մանր չափերը, որպիսի պայմաններում ներկայացված դեպքը չի կարող քննության առնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի համատեքստում, այլ կերպ՝ մասնավոր մեղադրանքով վարույթ չի կարող սկսվել:
Այսպիսով, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետը՝ դատանը գտնում է, որ ներկայացված քրեական հայցի հիման վրա քրեական վարույթ սկսելը ենթակա է մերժման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-34-րդ, 451-452-րդ, 389-րդ հոդվածներով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի՝

Թիվ ԵԴ1/0609/01/25 դատական գործով Ռաֆիկ Հովհաննեսի Գևորգյանի կողմից ներկայացված քրեական հայցով քրեական վարույթ սկսելը մերժել:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ