Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0598/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Գոռ Ադամյան Արթուրի
Գոռ Ադամյան Արթուրի
Գոռ Ադամյան
Գոռ Ադամյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արման Հովհաննիսյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արման Հովհաննիսյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-08-27 | 15:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-17 | 15:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-10 | 16:30 | 4 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-05 | 15:00 | 4 | Նիստը չի կայացել |
ԵԴ1/0598/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
2025թ․ հուլիսի <<17>> ք․Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
դատական նիստերի քարտուղար Մ.Հովհաննիսյան
հանրային մեղադրող Դ.Կյուրեղյան
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի՝ ծնված 1997 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն ունեցող, հաշվաված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սարի թաղ 23-րդ փողոցի 2-րդ տանը: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով. որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 13-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Աբաջյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60563424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի որոշմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,497 մլգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում՝ Տիչինայի փողոցում վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկի կողմից և 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:50-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Աբաջյանի որոշմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 60563424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը, օգտվելով իր քրեադատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
2025 թվականի փետրվարի 14-ի մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. <<Հարց – ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից նյութեր են ստացվել այն մասին, որ Դուք 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:42-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած ոչ սթափ վիճակում, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում վարել եք <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Ինչ կհայտնեք նշվածի կապակցությամբ
Պատասխան – Գոռ Ադամյանը հայտարարեց, որ օգտվելով իր դատավարական իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց>>:
2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ զննությամբ պարզվել է, որ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունն այն մասին, որ վերջինը նույն օրը՝ ժամը 02:42-ին, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Պարտավորագրի զննությամբ պարզվել է, որ <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 02 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին տրամադրվել է Թովմաս Հրաչի Եգանյանին՝ մեքենան Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոց հասցնելու համար:
Գոռ Արթուրի Ադամյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100996 զննման համարը՝ 01962, զննման ամսաթիվը՝ 2024 թվականի հուլիսի 23, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 02:43:51-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.497 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Գոռ, ազգանունը՝ Ադամյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 01 II 025, տեսուչի ազգանունը՝ Խեչումյան, կրծքանշանի համար՝ 09133, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Առկա է նաև սթափության 91100996 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120904 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման թվականն է 2024 թվականի ապրիլի 5, այն ուժի մեջ է 2025 թվականի ապրիլի 5-ը: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100996 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%> 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը:
ՀՀ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ:
Զննությամբ քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող այլ տվյալներ չեն հայտնաբերվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ի արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշման համաձայն՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրության, պարտավորագրի, ՀՀ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի, Գոռ Արթուրի Ադամյանի սթափության վիճակի թիվ 01962 կտրոնի և սթափության 91100996 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120904 վկայականի պատճեները արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և կցվել սույն քրեական վարույթին:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանը 2018 թվականի հունիսի 19-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդկետով և դատապարտվել է 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի: Համաներման կիրառմամբ պատժի կրումից ազատվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին:
Բացի այդ, Գոռ Ադամյանը 2023 թվականի մայիսի 3-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ 2 դրվագ և պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքն ամբողջությամբ վճարվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին:
Այնուհետև, 2025 թվականի հունիսի 2-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով Գոռ Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել տուգանքի՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատավճռի ուժի մեջ մտնելու վեաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնված քրեական վարույթն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատապարտման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Արդյունքում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում` <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...):
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այլ կերպ ասած՝ ապացուցված է Գոռ Արթուրի Ադամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ:
Ընդ որում, Դատարանի համար առանցքային նշանակություն ունի նաև այն, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղադրյալ Գոռ Ադամյանն ամբողջովին ընդունում է մեղքը և զղջում է կատարվածի համար:
Դատարանը, ուսումնասիրելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման.
Գոռ Արթուրի Ադամյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Մասնավորապես՝ Ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի և <<Դատալաեքս>> տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1334/01/22 քրեական գործով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ տուգանքի գումարը վճարվել է (ամբողջությամբ) 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Ստացվում է, որ Գոռ Ադամյանը փաստացի 2023 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ն ունեցել է դատվածություն, իսկ սույն գործով վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, այսինքն՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում:
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Ադամյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքի ոչ մեծ ծանրության լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորմամբ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը միջնորդեց նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան:
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամով:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արտակ Մանուկյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ, 342-րդ, 347-349-րդ, 353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 450.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկ վել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
2025թ․ հուլիսի <<17>> ք․Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
դատական նիստերի քարտուղար Մ.Հովհաննիսյան
հանրային մեղադրող Դ.Կյուրեղյան
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի՝ ծնված 1997 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն ունեցող, հաշվաված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սարի թաղ 23-րդ փողոցի 2-րդ տանը: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով. որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի օգոստոսի 13-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Աբաջյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60563424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի որոշմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,497 մլգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում՝ Տիչինայի փողոցում վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկի կողմից և 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:50-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Աբաջյանի որոշմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 60563424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը, օգտվելով իր քրեադատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց:
2025 թվականի փետրվարի 14-ի մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. <<Հարց – ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից նյութեր են ստացվել այն մասին, որ Դուք 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:42-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած ոչ սթափ վիճակում, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում վարել եք <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Ինչ կհայտնեք նշվածի կապակցությամբ
Պատասխան – Գոռ Ադամյանը հայտարարեց, որ օգտվելով իր դատավարական իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց>>:
2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ զննությամբ պարզվել է, որ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունն այն մասին, որ վերջինը նույն օրը՝ ժամը 02:42-ին, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Պարտավորագրի զննությամբ պարզվել է, որ <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 02 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին տրամադրվել է Թովմաս Հրաչի Եգանյանին՝ մեքենան Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոց հասցնելու համար:
Գոռ Արթուրի Ադամյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100996 զննման համարը՝ 01962, զննման ամսաթիվը՝ 2024 թվականի հուլիսի 23, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 02:43:51-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.497 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Գոռ, ազգանունը՝ Ադամյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 01 II 025, տեսուչի ազգանունը՝ Խեչումյան, կրծքանշանի համար՝ 09133, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
Առկա է նաև սթափության 91100996 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120904 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման թվականն է 2024 թվականի ապրիլի 5, այն ուժի մեջ է 2025 թվականի ապրիլի 5-ը: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100996 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%> 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը:
ՀՀ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ:
Զննությամբ քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող այլ տվյալներ չեն հայտնաբերվել:
2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ի արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշման համաձայն՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրության, պարտավորագրի, ՀՀ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի, Գոռ Արթուրի Ադամյանի սթափության վիճակի թիվ 01962 կտրոնի և սթափության 91100996 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120904 վկայականի պատճեները արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և կցվել սույն քրեական վարույթին:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանը 2018 թվականի հունիսի 19-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդկետով և դատապարտվել է 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի: Համաներման կիրառմամբ պատժի կրումից ազատվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին:
Բացի այդ, Գոռ Ադամյանը 2023 թվականի մայիսի 3-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ 2 դրվագ և պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքն ամբողջությամբ վճարվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին:
Այնուհետև, 2025 թվականի հունիսի 2-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով Գոռ Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել տուգանքի՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատավճռի ուժի մեջ մտնելու վեաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնված քրեական վարույթն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատապարտման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Արդյունքում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում` <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...):
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այլ կերպ ասած՝ ապացուցված է Գոռ Արթուրի Ադամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ:
Ընդ որում, Դատարանի համար առանցքային նշանակություն ունի նաև այն, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղադրյալ Գոռ Ադամյանն ամբողջովին ընդունում է մեղքը և զղջում է կատարվածի համար:
Դատարանը, ուսումնասիրելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման.
Գոռ Արթուրի Ադամյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Մասնավորապես՝ Ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի և <<Դատալաեքս>> տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1334/01/22 քրեական գործով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ տուգանքի գումարը վճարվել է (ամբողջությամբ) 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Ստացվում է, որ Գոռ Ադամյանը փաստացի 2023 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ն ունեցել է դատվածություն, իսկ սույն գործով վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, այսինքն՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում:
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Ադամյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքի ոչ մեծ ծանրության լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորմամբ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը միջնորդեց նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան:
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամով:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արտակ Մանուկյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ, 342-րդ, 347-349-րդ, 353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 450.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկ վել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԵԴ1/0598/01/25
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեակա դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Հովհաննիսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Տ.Գրիգորյանի,
Է.Մանասյանի,
քարտուղարությամբ՝ Լ.Կարապետյանի,
«27» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60563424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատաճռով վճռվել է։
«Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 450.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված»:
3. 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով դատավճիռը և սահմանել առավել մեղմ պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի օգոստոսի 14-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Է.Մանասյանը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,497 մլգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում՝ Տիչինայի փողոցում վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկի կողմից և 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:50-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունը»:
5. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(…) Անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այլ կերպ ասած՝ ապացուցված է Գոռ Արթուրի Ադամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ:
Ընդ որում, Դատարանի համար առանցքային նշանակություն ունի նաև այն, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղադրյալ Գոռ Ադամյանն ամբողջովին ընդունում է մեղքը և զղջում է կատարվածի համար:
Դատարանը, ուսումնասիրելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման.
Գոռ Արթուրի Ադամյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Մասնավորապես՝ Ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի և <<Դատալաեքս>> տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1334/01/22 քրեական գործով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ տուգանքի գումարը վճարվել է (ամբողջությամբ) 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Ստացվում է, որ Գոռ Ադամյանը փաստացի 2023 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ն ունեցել է դատվածություն, իսկ սույն գործով վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, այսինքն՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում:
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։(...)
Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Ադամյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքի ոչ մեծ ծանրության լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորմամբ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը միջնորդեց նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել: (…)
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամով:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արտակ Մանուկյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով անհիմն է, այն ենթակա է բեկանման, քանի որ նշանակվել է խիստ պատիժ և անհրաժեշտ է իր նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ պատիժ։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը իր նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտել է միայն մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։ Սակայն անտեսել է այն, որ վերջինս ամենուր բնութագրվում է բացարձակապես դրականորեն: Ամբողջ կյանքը զբաղվել է միմիայն հանրօգուտ գործունեությամբ` ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև առողջական խնդիրների պատճառով ազատվել է զինվորական ծառայությունից: Խնամքին են չաշխատող և վատառողջ մայրը, ինչպես նաև քույրերը: Հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողն ու ապավենը և այս պահին գտնվելով տնային կալանքի մեջ՝ ընտանիքն արդեն իսկ հայտնվել է նյութական շատ ծանր կացության ու անելանելի դրության մեջ:
Բողոքաբերը նշել է, որ վատառողջ է և տառապում է խրոնիկական հիվանդություններով: Ենթարկված ավտովթարի արդյունքում նախնական վիրահատությամբ ոտքերը և ձեռքը վերականգնվել են մետաղական կոնստրուկցիաներով, որոնց վիրահատական միջամտությամբ՝ արդեն իսկ հեռացման ժամանակն է, իսկ դրանք ժամանակին չհեռացնելու արդյունքում ինքն արդեն իսկ հայտնվել է սաստիկ ցավերի կրման մեջ, թեև անհրաժեշտ է նեղ մասնագիտացված կլինիկայում ոտքերում առկա մետաղական կոնստրուկցիաները բացառապես վիրահատական միջամտությամբ հեռացնել։
7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել պատժի մասով և Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ սահմանել տուգանքի ձևով հնարավոր մեղմ պատիժ։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
8. Դատախազ Դ.Կյուրեղյանը ներկայացված դիմումով չի առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Միևնույն ժամանակ վերջինս առարկել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ խնդրելով մերժել այն:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին.
արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
10. Պատասխանելով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
4. Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով:
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
6. Տուգանքի կիրառմամբ պետական բյուջեում գոյացած միջոցների հաշվին յուրաքանչյուր տարի պետությունը կարող է իրականացնել հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցմանն ուղղված սոցիալական ծրագրեր: Հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցման սկզբունքները, առաջնահերթությունները, փոխհատուցման կարգը և չափը սահմանում է Կառավարությունը:
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
9. Եթե սույն հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը գերազանցում է 270 ժամը, ապա նշանակվում են 270 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ։ Եթե հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը պակաս է ստացվում 60 ժամից, ապա հանրային աշխատանքները նշանակվում են այն տևողությամբ, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով:
10. Այն դեպքերում, երբ տուգանքը նշանակվում է որպես լրացուցիչ պատիժ` ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ, կամ հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ, և դատապարտվողը հնարավորություն չի ունենում անհապաղ կամ պատիժը կրելու ընթացքում վճարելու այն, ապա տուգանքի վճարումը կարող է հետաձգվել մինչև հիմնական պատիժը կրելու ավարտը: Եթե հիմնական պատիժը կրելուց հետո դատապարտյալն ի վիճակի չի լինում վճարել նշանակված տուգանքը, ապա դրա կատարման հարցը լուծվում է սույն հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով:
11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:
12. Տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի հետևանքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
13. Սույն հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
14. Տուգանքը վճարելուց խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը`
1) տուգանքի մասին պրոբացիայի ծառայության կողմից պատշաճ ծանուցվելուց հետո՝ 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տուգանքի վճարման անդորրագիրը չի ներկայացրել լիազոր մարմին, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի,
2) խախտել է տուգանքի վճարումը հետաձգելու կամ տուգանքը մաս առ մաս վճարելու կարգն ու պայմանները, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի»:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող (մեղքն ընդունելը և զղջալը) և ծանրացնող հանգամանքները (հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը), անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Այլ կերպ՝ անդրադառնալով պատժաչափը մեղմացնելու վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալի հաշվառմամբ, մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով և մեղադրյսլ Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրելով տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ այդ թվում նյութաիրավական նորմերի խախտում՝ նշանակված պատժի համաչափության մասով։
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում արտացոլված՝ անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ սույն գործով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է դատվածություն ունենալու պայմաններում, նման հանգամանքներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները :
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեակա դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Հովհաննիսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Տ.Գրիգորյանի,
Է.Մանասյանի,
քարտուղարությամբ՝ Լ.Կարապետյանի,
«27» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60563424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատաճռով վճռվել է։
«Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 450.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված»:
3. 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով դատավճիռը և սահմանել առավել մեղմ պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի օգոստոսի 14-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Է.Մանասյանը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,497 մլգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում՝ Տիչինայի փողոցում վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկի կողմից և 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:50-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունը»:
5. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(…) Անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այլ կերպ ասած՝ ապացուցված է Գոռ Արթուրի Ադամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ:
Ընդ որում, Դատարանի համար առանցքային նշանակություն ունի նաև այն, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղադրյալ Գոռ Ադամյանն ամբողջովին ընդունում է մեղքը և զղջում է կատարվածի համար:
Դատարանը, ուսումնասիրելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման.
Գոռ Արթուրի Ադամյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Մասնավորապես՝ Ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի և <<Դատալաեքս>> տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1334/01/22 քրեական գործով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ տուգանքի գումարը վճարվել է (ամբողջությամբ) 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Ստացվում է, որ Գոռ Ադամյանը փաստացի 2023 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ն ունեցել է դատվածություն, իսկ սույն գործով վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, այսինքն՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում:
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։(...)
Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Ադամյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքի ոչ մեծ ծանրության լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորմամբ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը միջնորդեց նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել: (…)
Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամով:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արտակ Մանուկյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով անհիմն է, այն ենթակա է բեկանման, քանի որ նշանակվել է խիստ պատիժ և անհրաժեշտ է իր նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ պատիժ։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը իր նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտել է միայն մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։ Սակայն անտեսել է այն, որ վերջինս ամենուր բնութագրվում է բացարձակապես դրականորեն: Ամբողջ կյանքը զբաղվել է միմիայն հանրօգուտ գործունեությամբ` ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև առողջական խնդիրների պատճառով ազատվել է զինվորական ծառայությունից: Խնամքին են չաշխատող և վատառողջ մայրը, ինչպես նաև քույրերը: Հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողն ու ապավենը և այս պահին գտնվելով տնային կալանքի մեջ՝ ընտանիքն արդեն իսկ հայտնվել է նյութական շատ ծանր կացության ու անելանելի դրության մեջ:
Բողոքաբերը նշել է, որ վատառողջ է և տառապում է խրոնիկական հիվանդություններով: Ենթարկված ավտովթարի արդյունքում նախնական վիրահատությամբ ոտքերը և ձեռքը վերականգնվել են մետաղական կոնստրուկցիաներով, որոնց վիրահատական միջամտությամբ՝ արդեն իսկ հեռացման ժամանակն է, իսկ դրանք ժամանակին չհեռացնելու արդյունքում ինքն արդեն իսկ հայտնվել է սաստիկ ցավերի կրման մեջ, թեև անհրաժեշտ է նեղ մասնագիտացված կլինիկայում ոտքերում առկա մետաղական կոնստրուկցիաները բացառապես վիրահատական միջամտությամբ հեռացնել։
7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել պատժի մասով և Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ սահմանել տուգանքի ձևով հնարավոր մեղմ պատիժ։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
8. Դատախազ Դ.Կյուրեղյանը ներկայացված դիմումով չի առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Միևնույն ժամանակ վերջինս առարկել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ խնդրելով մերժել այն:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին.
արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
10. Պատասխանելով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
4. Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով:
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
6. Տուգանքի կիրառմամբ պետական բյուջեում գոյացած միջոցների հաշվին յուրաքանչյուր տարի պետությունը կարող է իրականացնել հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցմանն ուղղված սոցիալական ծրագրեր: Հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցման սկզբունքները, առաջնահերթությունները, փոխհատուցման կարգը և չափը սահմանում է Կառավարությունը:
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
9. Եթե սույն հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը գերազանցում է 270 ժամը, ապա նշանակվում են 270 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ։ Եթե հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը պակաս է ստացվում 60 ժամից, ապա հանրային աշխատանքները նշանակվում են այն տևողությամբ, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով:
10. Այն դեպքերում, երբ տուգանքը նշանակվում է որպես լրացուցիչ պատիժ` ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ, կամ հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ, և դատապարտվողը հնարավորություն չի ունենում անհապաղ կամ պատիժը կրելու ընթացքում վճարելու այն, ապա տուգանքի վճարումը կարող է հետաձգվել մինչև հիմնական պատիժը կրելու ավարտը: Եթե հիմնական պատիժը կրելուց հետո դատապարտյալն ի վիճակի չի լինում վճարել նշանակված տուգանքը, ապա դրա կատարման հարցը լուծվում է սույն հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով:
11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:
12. Տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի հետևանքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
13. Սույն հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
14. Տուգանքը վճարելուց խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը`
1) տուգանքի մասին պրոբացիայի ծառայության կողմից պատշաճ ծանուցվելուց հետո՝ 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տուգանքի վճարման անդորրագիրը չի ներկայացրել լիազոր մարմին, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի,
2) խախտել է տուգանքի վճարումը հետաձգելու կամ տուգանքը մաս առ մաս վճարելու կարգն ու պայմանները, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի»:
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։
Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող (մեղքն ընդունելը և զղջալը) և ծանրացնող հանգամանքները (հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը), անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները:
Այլ կերպ՝ անդրադառնալով պատժաչափը մեղմացնելու վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալի հաշվառմամբ, մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով և մեղադրյսլ Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրելով տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ այդ թվում նյութաիրավական նորմերի խախտում՝ նշանակված պատժի համաչափության մասով։
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում արտացոլված՝ անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ սույն գործով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է դատվածություն ունենալու պայմաններում, նման հանգամանքներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները :
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0598/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 19-02-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60563424 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճաակում վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հայրանուն | Արթուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ՀՀ ԱՆ ՙՙՆուբարշեն՚՚ՔԿՀ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 19-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ք. Երևան 2025թ. փետրվարի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա.Հովհաննիսյանս, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով` ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել 2025 թվականի փետրվարի 20-ին ստացված թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Գոռ Արթուրի Ադամյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Նախնական դատալսումները տեղի կունենան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (հասցե՝ Գյուլիքևխյան 20) 2025 թվականի մարտի 5-ին՝ ժամը 15:00-ին: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հայրանուն | Արթուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է, քանի որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ուղեկցող գումարտակի չի ապահովել մեղադրյալի ներկայությունը դատական նիստին: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է, քանի ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիա-Սեբաստիայի բաժնի կողմից չի ապահովվել մեղադրյալի ներկայությունը դատական նիստին: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հայրանուն | Արթուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0598/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 2025թ․ հուլիսի <<17>> ք․Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան դատական նիստերի քարտուղար Մ.Հովհաննիսյան հանրային մեղադրող Դ.Կյուրեղյան դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի՝ ծնված 1997 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն ունեցող, հաշվաված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սարի թաղ 23-րդ փողոցի 2-րդ տանը: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով. որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի օգոստոսի 13-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Աբաջյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60563424 քրեական վարույթը: 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի որոշմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,497 մլգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում՝ Տիչինայի փողոցում վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկի կողմից և 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:50-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունը։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Աբաջյանի որոշմամբ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի փետրվարի 18-ին թիվ 60563424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը. Հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը, օգտվելով իր քրեադատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց: 2025 թվականի փետրվարի 14-ի մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. <<Հարց – ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից նյութեր են ստացվել այն մասին, որ Դուք 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:42-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած ոչ սթափ վիճակում, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում վարել եք <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Ինչ կհայտնեք նշվածի կապակցությամբ Պատասխան – Գոռ Ադամյանը հայտարարեց, որ օգտվելով իր դատավարական իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց>>: 2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ զննությամբ պարզվել է, որ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունն այն մասին, որ վերջինը նույն օրը՝ ժամը 02:42-ին, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Պարտավորագրի զննությամբ պարզվել է, որ <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 02 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը 2024 թվականի հուլիսի 23-ին տրամադրվել է Թովմաս Հրաչի Եգանյանին՝ մեքենան Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոց հասցնելու համար: Գոռ Արթուրի Ադամյանի սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91100996 զննման համարը՝ 01962, զննման ամսաթիվը՝ 2024 թվականի հուլիսի 23, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 02:43:51-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.497 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Գոռ, ազգանունը՝ Ադամյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 01 II 025, տեսուչի ազգանունը՝ Խեչումյան, կրծքանշանի համար՝ 09133, առկա են նաև ծանուցվող վարորդի և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները: Առկա է նաև սթափության 91100996 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120904 վկայականի պատճենը, որի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման թվականն է 2024 թվականի ապրիլի 5, այն ուժի մեջ է 2025 թվականի ապրիլի 5-ը: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100996 տեսակը՝ <<Jupiter X/RP>>, չափման տիրույթը՝ (0.000-2,000 մգ/լ), ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը) 0:0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%> 0,15+-10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը: ՀՀ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ: Զննությամբ քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող այլ տվյալներ չեն հայտնաբերվել: 2024 թվականի հոկտեմբերի 13-ի արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշման համաձայն՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրության, պարտավորագրի, ՀՀ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի, Գոռ Արթուրի Ադամյանի սթափության վիճակի թիվ 01962 կտրոնի և սթափության 91100996 համարի սարքի, ստուգաչափման թիվ 120904 վկայականի պատճեները արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և կցվել սույն քրեական վարույթին: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանը 2018 թվականի հունիսի 19-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդկետով և դատապարտվել է 500.000 ՀՀ դրամ տուգանքի: Համաներման կիրառմամբ պատժի կրումից ազատվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին: Բացի այդ, Գոռ Ադամյանը 2023 թվականի մայիսի 3-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ 2 դրվագ և պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքն ամբողջությամբ վճարվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Այնուհետև, 2025 թվականի հունիսի 2-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով Գոռ Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել տուգանքի՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով: Դատավճռի ուժի մեջ մտնելու վեաբերյալ տվյալներ առկա չեն: Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնված քրեական վարույթն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատապարտման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...): Արդյունքում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում` <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...): Անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այլ կերպ ասած՝ ապացուցված է Գոռ Արթուրի Ադամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ: Ընդ որում, Դատարանի համար առանցքային նշանակություն ունի նաև այն, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղադրյալ Գոռ Ադամյանն ամբողջովին ընդունում է մեղքը և զղջում է կատարվածի համար: Դատարանը, ուսումնասիրելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման. Գոռ Արթուրի Ադամյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։ Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Մասնավորապես՝ Ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի և <<Դատալաեքս>> տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1334/01/22 քրեական գործով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ տուգանքի գումարը վճարվել է (ամբողջությամբ) 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Ստացվում է, որ Գոռ Ադամյանը փաստացի 2023 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ն ունեցել է դատվածություն, իսկ սույն գործով վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, այսինքն՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում: Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները: Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Ադամյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքի ոչ մեծ ծանրության լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորմամբ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը միջնորդեց նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու դեպքում դատապարտյալը վերցվում է հաշվառման, լրացվում է հաշվառման քարտ, նրան ստորագրությամբ անհապաղ պարզաբանվում են տուգանքի կատարման կարգն ու պայմանները, իր իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև դրանց չկատարման դեպքում օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվությունը։ Այն դեպքում, երբ դատարանը թույլատրել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել, կամ տուգանքի վճարման համար սահմանվել է մինչև մեկ տարի ժամկետ, ապա կազմվում է նաև վերահսկողության պլան: Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից: Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամով: Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արտակ Մանուկյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 276-րդ, 342-րդ, 347-349-րդ, 353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 450.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկ վել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-07-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Հատոր 1՝ 45 թերթ, հատոր 2՝ 46 թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 12-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Հատոր 1՝ 45 թերթ, հատոր 2՝ 46 թերթ: |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-93005/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 25-11-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-11-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Ստացվել է տեղեկատվություն դատական ակտի կատարման ընդունման վերաբերյալ։ |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Հատոր 1՝ 45 թերթ, հատոր 2՝ 46 թերթ, հատոր 3՝ 72 թերթ։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Հատոր 1՝ 45 թերթ, հատոր 2՝ 46 թերթ, հատոր 3՝ 72 թերթ։ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0598/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գոռ Ադամյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 17.07.2025թ. կայացված դատավճիռը պատժի մասով և իր՝ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ սահմանել տուգանքի ձևով հնարավորինս առավել մեղմ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-08-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 27-08-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Մանասյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-08-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գոռ |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0598/01/25 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեակա դատարան՝ Նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, Դատավորներ՝ Տ.Գրիգորյանի, Է.Մանասյանի, քարտուղարությամբ՝ Լ.Կարապետյանի, «27» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2024 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60563424 քրեական վարույթը: 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատաճռով վճռվել է։ «Գոռ Արթուրի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ նշանակված 450.000 ՀՀ դրամը վճարելու համար Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրել տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված»: 3. 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս խնդրել է պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով դատավճիռը և սահմանել առավել մեղմ պատիժ՝ տուգանքի ձևով: Թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի օգոստոսի 14-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին: Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Է.Մանասյանը: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,497 մլգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:40-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի տարածքում՝ Տիչինայի փողոցում վարել է <<Ջիպ>> մակնիշի 01 II 025 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկի կողմից և 2024 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 02:50-ին կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180409447 արձանագրությունը»: 5. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճռով արձանագրել է հետևյալը. «(…) Անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այլ կերպ ասած՝ ապացուցված է Գոռ Արթուրի Ադամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ: Ընդ որում, Դատարանի համար առանցքային նշանակություն ունի նաև այն, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղադրյալ Գոռ Ադամյանն ամբողջովին ընդունում է մեղքը և զղջում է կատարվածի համար: Դատարանը, ուսումնասիրելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, հանգում է հետևյալ եզրահանգման. Գոռ Արթուրի Ադամյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։ Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Գոռ Արթուրի Ադամյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Մասնավորապես՝ Ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի և <<Դատալաեքս>> տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Գոռ Ադամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1334/01/22 քրեական գործով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի հուլիսի 27-ին, իսկ տուգանքի գումարը վճարվել է (ամբողջությամբ) 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին: Ստացվում է, որ Գոռ Ադամյանը փաստացի 2023 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ն ունեցել է դատվածություն, իսկ սույն գործով վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, այսինքն՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում: Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։(...) Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Ադամյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ վերջինին մեղսագրվող արարքի ոչ մեծ ծանրության լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ նաև տուգանքի ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորմամբ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդված 2-րդ մասով՝ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալը միջնորդեց նշանակվելիք տուգանք պատժատեսակը տարաժամկետել և թույլատրել մաս առ մաս վճարել, քանի որ ֆինանսական դրությամբ պայմանավորված չի կարող միանվագ վճարում կատարել: (…) Վերը նշված հոդվածների կարգավորումները հիմք ընդունելով՝ կարելի է եզրահանգել, որ տուգանքի վճարման երկարաձգումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի առանձին որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված նրանով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ և բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվող (այլ ոչ թե դատապարտյալ) անձի մասին: Իսկ այն, որ նույն հոդվածում օգտագործվում է նաև դատապարտյալ կարգավիճակը, ապա դա վերաբերելի է այն դեպքերին, երբ դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դատապարտյալը նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից: Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով Գոռ Արթուրի Ադամյանի սոցիալական դրությունը, գտնում է, որ նշանակվող պատժի վճարումը պետք է տասներկու ամսով երկարաձգել և թույլատրել վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամով: Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արտակ Մանուկյանից ենթակա չեն հատուցման, քանի որ նմանատիպ վարութային ծախսեր առկա չեն: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 6. Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատժի մասով անհիմն է, այն ենթակա է բեկանման, քանի որ նշանակվել է խիստ պատիժ և անհրաժեշտ է իր նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ պատիժ։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը իր նկատմամբ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտել է միայն մեղքն ընդունելը և կատարվածի համար զղջալը։ Սակայն անտեսել է այն, որ վերջինս ամենուր բնութագրվում է բացարձակապես դրականորեն: Ամբողջ կյանքը զբաղվել է միմիայն հանրօգուտ գործունեությամբ` ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև առողջական խնդիրների պատճառով ազատվել է զինվորական ծառայությունից: Խնամքին են չաշխատող և վատառողջ մայրը, ինչպես նաև քույրերը: Հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողն ու ապավենը և այս պահին գտնվելով տնային կալանքի մեջ՝ ընտանիքն արդեն իսկ հայտնվել է նյութական շատ ծանր կացության ու անելանելի դրության մեջ: Բողոքաբերը նշել է, որ վատառողջ է և տառապում է խրոնիկական հիվանդություններով: Ենթարկված ավտովթարի արդյունքում նախնական վիրահատությամբ ոտքերը և ձեռքը վերականգնվել են մետաղական կոնստրուկցիաներով, որոնց վիրահատական միջամտությամբ՝ արդեն իսկ հեռացման ժամանակն է, իսկ դրանք ժամանակին չհեռացնելու արդյունքում ինքն արդեն իսկ հայտնվել է սաստիկ ցավերի կրման մեջ, թեև անհրաժեշտ է նեղ մասնագիտացված կլինիկայում ոտքերում առկա մետաղական կոնստրուկցիաները բացառապես վիրահատական միջամտությամբ հեռացնել։ 7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել պատժի մասով և Գոռ Արթուրի Ադամյանի նկատմամբ սահմանել տուգանքի ձևով հնարավոր մեղմ պատիժ։ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. 8. Դատախազ Դ.Կյուրեղյանը ներկայացված դիմումով չի առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ: Միևնույն ժամանակ վերջինս առարկել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ խնդրելով մերժել այն: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: 10. Պատասխանելով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ 4. Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով: 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: 6. Տուգանքի կիրառմամբ պետական բյուջեում գոյացած միջոցների հաշվին յուրաքանչյուր տարի պետությունը կարող է իրականացնել հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցմանն ուղղված սոցիալական ծրագրեր: Հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցման սկզբունքները, առաջնահերթությունները, փոխհատուցման կարգը և չափը սահմանում է Կառավարությունը: 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: 9. Եթե սույն հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը գերազանցում է 270 ժամը, ապա նշանակվում են 270 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ։ Եթե հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը պակաս է ստացվում 60 ժամից, ապա հանրային աշխատանքները նշանակվում են այն տևողությամբ, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով: 10. Այն դեպքերում, երբ տուգանքը նշանակվում է որպես լրացուցիչ պատիժ` ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ, կամ հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ, և դատապարտվողը հնարավորություն չի ունենում անհապաղ կամ պատիժը կրելու ընթացքում վճարելու այն, ապա տուգանքի վճարումը կարող է հետաձգվել մինչև հիմնական պատիժը կրելու ավարտը: Եթե հիմնական պատիժը կրելուց հետո դատապարտյալն ի վիճակի չի լինում վճարել նշանակված տուգանքը, ապա դրա կատարման հարցը լուծվում է սույն հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով: 11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց: 12. Տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի հետևանքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով: 13. Սույն հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին: 14. Տուգանքը վճարելուց խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը` 1) տուգանքի մասին պրոբացիայի ծառայության կողմից պատշաճ ծանուցվելուց հետո՝ 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տուգանքի վճարման անդորրագիրը չի ներկայացրել լիազոր մարմին, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի, 2) խախտել է տուգանքի վճարումը հետաձգելու կամ տուգանքը մաս առ մաս վճարելու կարգն ու պայմանները, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի»: Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, ի թիվս այլնի, վերլուծելով «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթ և աստիճան» եզրույթները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը»։ Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 գործով որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։ 11. Վերը նշված իրավական նորմերի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող (մեղքն ընդունելը և զղջալը) և ծանրացնող հանգամանքները (հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը), անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հետհանցավոր վարքագիծը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, գտնում է, որ նշանակված պատժի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատժում և նման պարագայում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները: Այլ կերպ՝ անդրադառնալով պատժաչափը մեղմացնելու վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալի հաշվառմամբ, մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով և մեղադրյսլ Գոռ Արթուրի Ադամյանին տրամադրելով տասներկու ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 37.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ այդ թվում նյութաիրավական նորմերի խախտում՝ նշանակված պատժի համաչափության մասով։ Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում արտացոլված՝ անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ սույն գործով մեղադրյալ Գոռ Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքը կատարվել է դատվածություն ունենալու պայմաններում, նման հանգամանքներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները : Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները վերջնական պատժի մասով իրավաչափ են, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Գոռ Ադամյանի՝ 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության համատեքստում և նման հետևությունները բխում են արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։ 12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ չի տրվել դատական սխալ, այդ թվում՝ նյութաիրավական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գոռ Արթուրի Ադամյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/0598/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 17-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-08-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 45, 46, 62 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 45, 46, 62 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 98642/25 |