Գործ ԵԴ1/0592/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Լ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող Երևան քաղաքի Էրեբունի և
Նուբարաշեն վարչական շրջանի
դատախազության դատախազ
Ս.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ Տ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԻ

2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի՝ ծնված՝ 11.04.1991թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնալուծված, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, դատվածություն չունեցող, բնակվող՝ ք.Երևան, Ամառանոցային 1-ին տարածք, 69Ա տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2023 թվականի օգոստոսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60224923 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 8/:
1.2 2024 թվականի հուլիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60279124 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 29-30/:
1.3 2024 թվականի հուլիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 60279124 քրեական վարույթը թիվ 60224923 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60224923 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 29-30/:
1.4 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին թիվ 60224923 քրեական վարույթով Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /հատոր 1-ին, գ.թ. 60-61/:
1.5 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին որոշում է կայացվել թիվ 60224923 քրեական վարույթով Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 65-67/:
1.6 Նույն օրը Տ.Գասպարյանին մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 71-75/:
1.7 2025 թվականի փետրվարի 14-ին կազմվել է թիվ 60224923 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 116-126/:
1.8 2025 թվականի փետրվարի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 60224923 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
1.9 2025 թվականի փետրվարի 18-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60224923 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը թիվ ԵԴ1/0592/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի փետրվարի 19-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին:
1.10 2025 թվականի փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.11 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը փոխելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառելու մասին:
1.12 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված կալանքը փոխելու մասին և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Տարոն Մարտիկի Գասպարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքների կատարման համար, որ նա, «2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության թիվ 8180167643 որոշմամբ երկու տարի ժամկետով՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ը զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և ծանուցվել այդ մասին: Այդ կերպ, պատշաճ ծանուցվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու մասին՝ Տարոն Գասպարյանը 2023 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 04:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 PR 073 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180166491 արձանագրությունը:
Բացի այդ, 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության թիվ 8180167643 որոշմամբ երկու տարի ժամկետով՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ը զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և ծանուցվել այդ մասին: Այդ կերպ, պատշաճ ծանուցվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու մասին՝ Տարոն Գասպարյանը ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 1,084 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2024 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 02:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցում վարել է «Volkswagen» մակնիշի 87 FE 087 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180407328 արձանագրությունը:»:

3. Արագացված վարույթ.
3.1 Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2 Հանրային մեղադրող Ս.Մնացականյանն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել:
3.3 Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

4. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որոնց համաձայն՝ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանը հանդիսանում է դատվածություն չունեցող /հատոր 1-ին, գ.թ. 35, դատական նիստի արձանագրություն/,
- ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2025 թվականի փետրվարի 21-ի գրությունը և դրան կից էլեկտրոնային փաստաթուղթը, որոնց համաձայն՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի ամսական եկամուտը չի գերազանցում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձը /դատական նիստի արձանագրություն/:
- անձնագրերի պատճենները, որոնց համաձայն՝ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանը խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Մեղադրյալը հայտնեց, որ եթե Դատարանն իր նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակի ինքն ի վիճակի չէ այն վճարել, քանի որ չունի աշխատանք: Խնդրեց իր նկատմամբ նշանակել հանրային աշխատանքներ պատիժը, հայտնելով, որ ֆիզիկապես առողջ է /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Տարոն Մարտիկի Գասպարյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
/…/
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
/…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
/.../»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
5.4 Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5.5 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում արագացված վարույթի կիրառմամբ պայմանավորված մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Որպես Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկվում դատվածություն չունենալը:
5.6 Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «/…/ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.7 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.5 կետերում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով 5.3, 5.4 և 5.6 կետերում մեջբերված նորմերով ու իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 /վաթսուն/ ժամ տևողությամբ,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 /ութսուն/ ժամ տևողությամբ: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանց կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Նշված պատիժները նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում հանրային աշխատանքներին խոչընդոտող առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստական տվյալների բացակայությունը: Առավել մեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի չկիրառումը սույն դեպքում պայմանավորված է վերջինիս ֆինանսական խնդիրներով և տուգանքի վճարման անհնարինությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 140 /հարյուր քառասուն/ ժամ տևողությամբ, որը նա պետք է կրի:
5.8 Անդրադառնալով որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինմանը հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
5.9 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոց բացակայելի արգելքի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Տ.Գասպարյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.10 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Տարոն Մարտիկի Գասպարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքներում:
Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 /վաթսուն/ ժամ տևողությամբ:
Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 /ութսուն/ ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 140 /հարյուր քառասուն/ ժամ տևողությամբ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Տարոն Մարտիկի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ