ԵԴ1/0580/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«11» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ս․ԶԱՔՈՅԱՆԻ
Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
հանրային մեղադրող՝ Բ․ՂԱԶԻՆՅԱՆԻ
պաշտպան՝ Գ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ր․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում` արագացված վարույթի կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի՝ ծնված՝ 1997 թվականի մարտի 9-ին՝ Գեղարքունիքի մարզ, գ.Վարդենիկում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ըստ իր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է՝ Արարատի մարզ, Մասիս, Նոր թաղամաս, 36 շենք, բնակարան 23 և բնակվում է՝ Արարատի մարզ, Մասիս, Նոր թաղամաս, 2 փողոց, բնակարան 3/1, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է կիրառվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը

1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի ապրիլի 12-ին, ՀՀ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժանմունքի պետի տեղակալ Գ․Քոչարյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հրամանատար Ա․Իսախանյանին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Գոռ Խալաթյանը, Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի (ծնված՝ 1997 թվականի մարտի 9-ին, Արարատի մարզ, ք.Մասիս, Նոր թղմ. 36 2, 23, ՀԾՀ՝ 1903970865) նկատմամբ 2023 թվականի մարտի 12-ին՝ ժամը 22:48-ին, կազմել է թիվ 8180250623 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2023 թվականի մարտի 12-ին՝ ժամը 22:45-ին, Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում, «ԲՄՎ» մակնիշի 98 RM 898 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված և ոչ սթափ վիճակում:
(…)
Ներկայացնում եմ թիվ 8180250623 արձանագրությունը, կից նյութերը և ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից, Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի RF թիվ 096151 վարորդական իրավունքի վկայականի քաղվածքի պատճենը:
Միաժամանակ տեղեկացնում եմ, որ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 25-ին մեկ տարի ժամկետով ՊԾ ԵՔԳ 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի ծառայողի կողմից կայացված թիվ 8180167602 որոշմամբ: (…)»:
Դեպքի առթիվ՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0705-23 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին, ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանի որոշմամբ թիվ 60-0705-23 քրեական վարույթով Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի հունվարի 13-ին Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի փետրվարի 17-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0580/01/25 (նախաքննական համարը՝ 60-0705-23) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի փետրվարի 18-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի փետրվարի 21-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0580/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից 2022 թվականի դեկտեմբերի 25–ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8180167602 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական տույժի՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի մարտի 12-ին ժամը 22.15-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Հրազդանի կիրճում հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.290 մգ/լ, վարել է ԲՄՎ մակնիշի 98RM898 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից նույն օրը կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180250623 արձանագրությամբ։
Այսինքն՝ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: (…)»։

3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Գ․Ասատրյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Բ․Ղազինյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված Ձև 8 տեղեկանքը , համաձայն որի՝
«(…) 1. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՐԱՖՖԻ ՄԵԽԱԿԻ
Ծննդյան ամսաթիվը` 09/03/1997, Ծննդավայրը՝ ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ ՎԱՐԴԵՆԻԿ
Համարը` 44017623
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ՄԱՍԻՍԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ.,ամս՝ 05/11/2023
Մեղադրական հոդված` ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. (2021Թ.) հ 344 մ 1 ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
2. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՐԱՖՖԻ ՄԵԽԱԿԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 09/03/1997, Ծննդավայրը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ ՎԱՐԴԵՆԻԿ
Համարը` 90958317
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ՀՀ ՊՆ 1-ԻՆ ԿԱՅԱԶՈՐԻ (ԱՍԿԵՐԱՆ) ՔՆՆՉ ԲԱԺ.,ամս՝ 02/06/2017
Մեղադրական հոդված՝ ՀՀ ՔՐ.ՕՐ. (2003Թ.) հ 360 մ 1
ԿԱՐՃՎԱԾ Է ամս՝ 28/11/2018 հիմք` 35 Հ. 1 Մ. 13 Կ.
(…)»
- «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգից քաղվածքը , որի համաձայն՝ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Հ․Պետրոսյան) վարույթում քննվում է մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ2/0158/01/24 քրեական գործը,
- 2025 թվականի հունվարի 23-ի որպես մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի հարցաքննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը ,
- մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 հարցումը , համաձայն որի՝
«(…) 1. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՐԱՖՖԻ ՄԵԽԱԿԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 09/03/1997, Ծննդավայրը՝ ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ ՎԱՐԴԵՆԻԿ Համարը 90958317
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ՀՀ ՊՆ 1-ԻՆ ԿԱՅԱԶՈՐԻ (ԱՍԿԵՐԱՆ) ՔՆՆՉ ԲԱԺ. ամս՝ 02/06/2017
Մեղադրական հոդված՝ ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. (2003Թ.) և 360 մ 1
ԿԱՐԺՎԱԾ Է՝ ամս՝ 28/11/2018 հիմք՝ 35 Հ. 1 Մ. 13 Կ.
2. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՐԱՖՖԻ ՄԵԽԱԿԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 09/03/1997, Ծննդավայրը՝ ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ ՎԱՐԴԵՆԻԿ
Համարը՝ 60070523
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ԵՐԵՎԱՆԻ ՔՎ ՃՏՀ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱԺԻՆ, ամս՝ 15/11/2023
Մեղադրական հոդված ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. Հ 344 Մ 2
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
3. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ ՐԱՖՖԻ ՄԵԽԱԿԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 09/03/1997, Ծննդավայրը՝ ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ ՎԱՐԴԵՆԻԿ Համարը 44017623
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը ՄԱՍԻՍԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ, ամս՝ 05/12/2023
Մեղադրական հոդված՝ ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. Հ 344 Մ․ 1
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն
Դատապարտող մարմինը ԱՐԱՐԱՏԻ ԵՎ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶ. ԸՆԴՀ. ԻՐԱՎ, ԴԱՏԱՐԱՆ ամս՝ 26/07/2024 ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. h 344 մ 1
Հիմնական պատիժը ՏՈՒԳԱՆՔ 375.000 դրամ, ՏՈՒԳԱՆՔԻ ՎՃԱՐՄԱՆ ՏԱՐԱԺԱՄԿԵՏՈՒՄ 1 տարի
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
(…)»
- ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետ Ա․Հովսեփյանի գրությունը , որի համաձայն՝ «(…) Հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների համաձայն ֆիզիկական անձ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը (ծնված` 1997 թվականի մարտի 9-ին, ՀԾՀ՝ 1903970865) Ձեր կողմից ներկայացված հարցմամբ նշված ժամանակահատվածում (2023 թվականի մարտի 12-ին նախորդող 12 ամիսներ) չի հանդիսացել վարձու աշխատող։
Եթե անձին վերաբերող տեղեկատվությունը օրենսդրությամբ սահմանված է որպես սահմանափակ օգտագործման ենթակա տեղեկատվություն, ապա տվյալ անձի տվյալները հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում չեն արտացոլվում, քանի որ վերջինիս վերաբերյալ անձնավորված տեղեկություններ հարկային մարմին չեն ներկայացվում։
Միաժամանակ տեղեկացնում եմ, որ ֆիզիկական անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամտի (շահաբաժին, ռոյալթի, տոկոս, վարձակալական վճար) վերաբերյալ տեղեկատվությունը հնարավոր չէ տրամադրել՝ հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում նշված տվյալների բացակայության պատճառով: (…)»
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Արարատի մարզային մարմնի պետ Կ․Միրզոյանի՝ 2025 թվականի մայիսի 30-ի գրությունը , որի համաձայն՝«(…) [Թ]իվ ԱՎԴ2/0158/01/24 քրեական գործով (նախաքննական համար՝ 44-0176-23) Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի (ծնված` 1997 թվականի մարտի 9-ին, բնակվող՝ Մասիս համայնք, Նոր Թաղամաս, 36 շենք, թիվ 23 բնակարան հասցեում) վերաբերյալ 2024 թվականի հուլիսի 26-ին կայացված և 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին օրինական ուժ ստացած դատավճիռը 2025 թվականի մայիսի 14-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Արարատի մարզային մարմնում: Նույն օրը ծանուցագիր է ուղարկվել Րաֆֆի Մելքոնյանի բնակության հասցե։
2025 թվականի մայիսի 30-ի դրությամբ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը չի հաշվառվել Պրոբացիայի ծառայությունում: (…)»։
-Թիվ ԱՎԴ2/0158/01/24 քրեական գործով 2024 թվականի հուլիսի 26-ի դատավճիռը, որով Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (արարքը կատարվել է 2023 թվականի նոյեմբերի 5-ին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և դատապարտվել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375 000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Հիշյալ դատավճիռն ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ։

4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանն ունի միջնակարգ կրթություն,
- Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը նախկինում դատապարտված է, թեև սույն գործով արարքը կատարելու պահին չի հանդիսացել դատվածություն ունեցող անձ,
- Ներկայացված մեղադրանքում Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարածի համար։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանին վերագրվող փաստական հանգամանքը (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի անձը բնութագրող հանգամանք է միջնակարգ կրթություն ունենալը և նախկինում դատապարտված լինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 70-րդ հոդվածի 1-ին հոդվածի 4-րդ կետով և նույն հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը ։
Դատարանն անդրադառնալով Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի պատասխանատվու-թյունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալը սույն գործով իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 2023 թվականի մարտի 12-ին, մինչդեռ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 26-ի թիվ ԱՎԴ2/0158/01/24 դատավճռով մեղադրյալի կատարած արարքը ոչ թե նախորդել, այլ հաջորդել է սույն գործով կատարված արարքին, որպիսի հանգամանքների առկայության պայմաններում, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելու ծանրացնող հանգամանքը նրան վերագրելի չէ։
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելու հարցի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի , հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ անձի արարքում հանցակազմը որակյալ դարձնող մեկից ավելի հանգամանքների առկայությունը կարող է վկայել ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային բարձր վտանգավորության մասին, հետևաբար այն պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս :
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը :
Դատարանը, հաշվի առնելով Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի կատարած հանցանքի հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանա-տվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխա¬նատվու¬¬¬¬¬թյունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքը, գտնում է, որ Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի կանոնների կիրառմամբ և Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նրա նկատմամբ որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հնգապատիկի չափով։
Հիմք ընդունելով Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանը եկամուտ չի ունեցել (չի հանդիսացել վարձու աշխատող)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքները կատարելու պահին` 2023 թվականի մարտի 12-ին, ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք` հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (5 x 75.000)։
Դատարանը գտնում է, որ Օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակված՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքին պետք է գումարել Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 26-ի թիվ ԱՎԴ2/0158/01/24 դատավճռով նշանակված և չկրած պատիժը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Հիմք ընդունելով Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի վճարման ժամկետ պետք է սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են։
Դատարանը գտնում է, որ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-13-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական գործով բացակայում է։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի նյութերում՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

1. Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակված՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը գումարել Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 26-ի թիվ ԱՎԴ2/0158/01/24 դատավճռով նշանակված և չկրած պատիժը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
4. Րաֆֆի Մեխակի Մելքոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
6. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
7. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ