Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0574/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 11.30

Պատասխանող

Վազրիկ Սեկոյան Կարենի
Արշակ Պողոսյան Ռաֆայելի
Վազրիկ Սեկոյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Հովհաննես Ավագյան

Քրեական վերաքննիչ

Սեվակ Համբարձումյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Հովհաննես Ավագյան

Քրեական վերաքննիչ

Սեվակ Համբարձումյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Վազրիկ Կարենի Սեկոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա մասնակցել է Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի կողմից ստեղծված և ղեկավարված հանցավոր կազմակերպությանը և դրա կազմում կատարել առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-08-26 10:00 1 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-28 10:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-24 10:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-11 10:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-03 12:00 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-02 14:30 1 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-05 13:30 1 Նիստը կայացել է
Դատական գործ N: ԵԴ1/0574/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 14-02-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 83171324
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Վազրիկ Կարենի Սեկոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա մասնակցել է Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի կողմից ստեղծված և ղեկավարված հանցավոր կազմակերպությանը և դրա կազմում կատարել առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում։
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա մասնակցել է Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի կողմից ստեղծված և ղեկավարված հանցավոր կազմակերպությանը և դրա կազմում կատարել իրավաբանական անձ ստեղծելու և այն օգտագործելու միջոցով ապօրինի գործունեություն և առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Վազրիկ
Ազգանուն Սեկոյան
Հայրանուն Կարենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 190 Մաս 3 Կետ 1/2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արշակ
Ազգանուն Պողոսյան
Հայրանուն Ռաֆայելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 190 Մաս 3 Կետ 1/2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Վիճակագրական տողի համարը 11.30
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Այլ նշումներ Արշակ Պողոսյանին նկատմամբ կիրառվել է նաև 10.000.000 ՀՀ դրամ գրավ։
Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ բացակայելու արգելք և գրավը՝ գումարի և անշարժ գույքի ձևով։
Մակագրել
Երբ 14-02-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Հովհաննես
Ազգանուն Ավագյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 19-02-2025
Որոշում ԵԴ1/0574/01/25
ՈՐՈՇՈՒՄ

ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ
ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

ք.Երևան 19.02.2025թ.

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը, ծանոթանալով քրեական գործին ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ 2 դրվագ, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑԻ

2025 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է թիվ 83171324 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ 2 դրվագ, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի փետրվարի 14-ին քրեական գործը մակագրվել է Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանին, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0574/01/25 համարը։
2025 թվականի փետրվարի 17-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Հ.Ավագյանի աշխատակազմին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝
‹‹1.Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը՝ դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(…)
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին:
5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)››։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝

ՈՐՈՇԵՑԻ

Ստանձնել թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի մարտի 05-ին՝ ժամը 13:30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավանի նստավայրում թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում (ք.Երևան, Նոր Նորքի 4-րդ զանգված, Գյուլիքևխվյան փողոց 20) դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Հ.Ավագյանի նախագահությամբ:
Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթիկ:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Վազիկ
Ազգանուն Սեկոյան
Հայրանուն Կարենի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Պողոսյան
Հայրանուն Ռաֆայելի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Բենիկ
Ազգանուն Գալստյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Մաշինյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ՀՀ գլխավոր դատախազություն
Կազմակերպության հասցե ք. Երևան, Վ.Սարգսյան 5
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 05-03-2025
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 05-03-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/0574/01/25




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«05» մարտի 2025թ. քաղ.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Հ.Ավագյանի, քարտուղարությամբ Մ.Թովմասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրողներ Ս.Հակոբյանի, Վ․Կալաչյանի, պաշտպանններ Բ.Գալստյանի, Ա.Մաշինյանի, մեղադրյալներ Վ.Սեկոյանի, Ա.Պողոսյանի, նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ

2025 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/0574/01/25 /83171324/ քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ 2 դրվագով, 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Մեղադրյալ Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի նկատմամբ դեռևս նախաքննության փուլից համակցված որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 10․000․000 ՀՀ դրամի չափով:
Նախնական դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Ս.Հակոբյանը միջնորդել է մեղադրյալ Արշակ Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը և գրավը թողնել անփոփոխ։
Պաշտպան Ա.Մաշինյանը խնդրել է Արշակ Պողոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրված գրավի գումարը նվազեցնել՝ 7․000․000 ՀՀ դրամի չափով՝ այդ առնչությամբ փաստարկելով, որ մեղադրյալը գտնվում է սոցիալապես անապահով վիճակում:
Մեղադրյալ Արշակ Պողոսյանը հայտարարել է, որ միանում է իր պաշտպանին։
Դատարանը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, գտնում է, որ մեղադրյալ Արշակ Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը և գրավը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»:
Սույն դեպքում, Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական գործի նախաքննության փուլում մեղադրյալ Արշակ Պողոսյանի նկատմամբ համակցված որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը, գրավը՝ 10․000․000 ՀՀ դրամի չափով և ընտրված խափանման միջոցներն ապահովել են մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քրեական գործի քննության ընթացքում:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կողմից չեն խախտվել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների պայմանները, չեն փոփոխվել դրա կիրառման հիմքերը և կիրառված խափանման միջոցները կարող են ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քրեական գործի դատաքննության ընթացքում, ուստի Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք և գրավ խափանման միջոցները պետք է թողնել անփոփոխ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Ինչ վերաբերում է գրավի գումարը նվազեցնելու մասին պաշտպանի միջնորդությանը, ապա հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող արարքների քանակը, դրանց բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրյալ հանցավոր արարքների արդյունքում պատճառված վնասի չափը և վերաբերելի մյուս հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ գրավի գումարը նվազենելու իրավաչափ հիմքերը բացակայում են։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 115-117-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք և 10․000․000 (տասը միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավ խափանման միջոցները թողնել անփոփոխ:


ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-04-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 02-04-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ԵԴ1/0574/01/25


ՈՐՈՇՈՒՄ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«02» ապրիլի 2025թ. քաղ.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Հ.Ավագյանի, քարտուղարությամբ Մ.Թովմասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրողներ Ա.Դալլաքյանի, Հ.Թորոսյանի, պաշտպաններ Բ.Գալստյանի, Ա.Մաշինյանի, մեղադրյալներ Վ.Սեկոյանի, Ա.Պողոսյանի, նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2025 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/0574/01/25 /83171324/ քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ 2 դրվագով, 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նշված քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ համակցված որպես խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 30.000.000 ՀՀ դրամի և թվով վեց անշարժ գույքերի ձևով:
Մեղադրյալ Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի նկատմամբ համակցված որպես խափանման միջոց են կիրառվել բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 10․000․000 ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանի 2025 թվականի մարտի 2-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արշակ Պողոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք և գրավ խափանման միջոցները թողնվել են անփոփոխ:
Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողներ Ա.Դալլաքյանը, Հ.Թորոսյանը միջնորդել են Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, իսկ մյուս խափանման միջոցները թողնել անփոփոխ՝ փաստելով, որ նշված խափանման միջոցների կիրառության հիմքերը չեն վերացել։
Պաշտպան Բ․Գալստյանը միջնորդել է Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել վարչական հսկողությամբ՝ մի շարք փաստարկներ բերելով այն մասին, որ նշված խափանման միջոցի և բացակայելու արգելքի ու գրավի կիրառությամբ հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, իսկ տնային կալանքի կիրառությունը վարույթի սույն փուլում արդարացված չէ՝ քանի որ այն խոչընդոտում է մեղադրյալի ազատ տեղաշարժվելու և աշխատելու իրավունքին։
Մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանը հայտարարել է, որ միանում է իր պաշտպանին։

Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հիմնավորվածության հարցը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը և լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(․․․)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (․․․)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(․․․)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը, այն նկատառումով, որ նա կանգնի իրավասու դատական մարմնի առջև` հիմնավոր կերպով կասկածվելով իրավազանցություն կատարելու մեջ, կամ այն դեպքում, երբ հիմքեր կան ենթադրելու, որ անհրաժեշտ է կանխել նրա կողմից իրավազանցության կատարելը կամ այն կատարելուց հետո նրա խանգարել թաքնվելու (․․․)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»:
Այսպիսով, վերը մեջբերված իրավանորմերի, ինչպես նաև՝ քննարկվող հարցի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կայուն նախադեպային իրավունքի վերլուծությամբ՝ Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը, մարդու այլ հիմնական իրավունքների հետ մեկտեղ, ճանաչված է անօտարելի և բարձրագույն արժեք։ Ուստի մարդու այդ հիմնական իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Ընդ որում, անձի նկատմամբ կալանքը (տնային կալանքը) որպես խափանման միջոց ընտրելու յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից։
Ըստ այդմ, տնային կալանքը ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ամենախիստ խափանման միջոցներից մեկն է, որը կարող է կիրառվել բացառապես այն դեպքերում, երբ գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով հիմնավոր կերպով կհաստատվի, որ օրենսդրությամբ նախատեսված առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի (միջոցների) կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի քննության ընթացքում և չեզոքացնել նրա կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված ոչ իրավաչափ գործողությունների կատարման հավանականությունը։
Այդ առնչությամբ հարկ է նաև ընդգծել, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը՝ խափանման միջոց ընտրելու հարցի քննարկման տեսանկյունից որդեգրել է «նվազագույնի սկզբունքը», որից բխում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը, անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս, պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով և արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ Միևնույն ժամանակ, կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս Դատարանը պարտավոր է քննարկման առարկա դարձնել ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառման հնարավորությունը և կալանավորման անհրաժեշտությունը: Նշվածը բխում է անձին ազատությունից զրկելու հետ կապված խափանման միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Հակառակ պարագայում կխախտվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի անհարկի սահմանափակման։
Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանը հարկ է համարում նախևառաջ արձանագրել, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 7-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը։ Դատարանի կողմից որպես գրավ է ընդունվել 30․000․000 ՀՀ դրամը, ինչպես նաև՝ Երևան քաղաքի Զաքյան փողոցի 5-րդ շենքի 14-րդ բնակարանը, Դիլիջան քաղաքի Կամարինի փողոցի 64-րդ տունը, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 16-րդ շենքի 6-րդ բնակարանը, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 16-րդ շենքի 5-րդ բնակարանը, Կոտայքի մարզի Ջրվեժ համայնքի 25-րդ փողոցի 13-րդ այգետնակը, Դիլիջան քաղաքի Կամարինի փողոցի 66-րդ հասցեում գտնվող բնակելի տունը։
Ընդ որում, Դատարանը մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ նշված այլընտրանքային խափանման միջոցները կիրառել է այն հիմնավորմամբ, որ առկա է հավանականություն մեղադրյալի կողմից քննությունից թաքնվելու և իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու վերաբերյալ:
Այդ համատեքստում քննարկելով տնային կալանքի հետագա պահպանման անհրաժեշտության հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ քրեական վարույթի քննության փուլերում կիրառված խափանման միջոցների հիմքերը մշտապես չեն կարող նույն հիմնավորմամբ հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ, այլ դրանք ժամանակի ընթացքում էական նոր հիմնավորումների բացակայության պայմաններում նվազում են։
Դատարանի համոզմամբ՝ սույն վարույթի քննության ընթացքով և առանձնահատկություններով պայմանավորված վերոգրյալ որոշմամբ արձանագրված մտավախություններն իրենց էությամբ չեն կարող գնահատվել խիստ բարձր և վարույթի քննության ներկա փուլում դրանք հնարավոր է չեզոքացնել և մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ապահովել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ:
Այդ առնչությամբ հարկ է փաստել, որ քրեական վարույթի քննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինը կատարել է մեծածավալ ապացուցողական և վարույթային այլ գործողություններ, որոնց արդյունքում ստացված փաստական տվյալները պատշաճ փաստաթղթավորվել են և վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են դատարան։
Առկա պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ այն փաստարկները, որ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանը, տնային կալանքի տակ չգտնվելով, իր սոցիալական կապերն օգտագործելով կամ այլ եղանակով կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, բավարար չափով փաստարկված և համոզիչ չեն։
Ինչ վերաբերում է քննությունից թաքնվելու մտավախությանը, ապա հաշվի առնելով մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանին վերագրվող արարքների բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև՝ մինչդատական վարույթի փուլում արձանագրված փաստական տվյալները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ նշված մտավախությունը թեև շարունակում է առկա լինել, այդուհանդերձ դրա հավանականությունը վարույթի քննության սույն փուլում նույնպես էականորեն նվազել է և այն չի կարող բավարար պատճառ հանդիսանալ մեղադրյալին տևական ժամանակ տնային կալանքի տակ պահելու համար։
Այդ առնչությամբ էական նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Վազրիկ Սեկոյանը տևական ժամանակ գտնվել է կալանքի, այնուհետև տնային կալանքի տակ, նրա նկատմամբ կիրառված են նաև նշված մտավախությունը չեզոքացնելու համար առավել պիտանի խափանման միջոցներ, այն է՝ բացակայելու արգելքը և գրավը։
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ անձին ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը չի կարող գնահատվել բացառապես վերացական տեսանկյունից՝ ընդհանուր բնորոշումներով և ուղղակի նշված պայմանի վկայակոչմամբ, քանի որ կալանավորման հիմքում դրված նշված պայմանը հաստատող կանխատեսական դատողությունները պետք է լինեն ենթադրությունները հիմնավորված և փաստարկված (մեղադրյալի դատական քննությանը չներկայանալու ռիսկի վերաբերյալ առավել մանրամասն տե΄ս ՄԻԵԴ Իլիջկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, գանգատ թիվ 33977/96, 26.7.01, W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի, գանգատ թիվ 14379/88, 26.1.93, Շարք Ա, թիվ 254-Ա, Լեթելիերն ընդդեմ Ֆրանսիայի [Letellier v. France], 1991 թվականի հունիսի 26-ի վճռում, կետ 43, շարք Ա թիվ 207, Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի (Piruzyan v. Armenia) գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի վճռում, կետ 95 և այլն)։
Ավելին, Եվրոպական դատարանն իր բազմաթիվ նախադեպային վճիռներում նշել է, որ կալանք նշանակելիս և դրա ժամկետը երկարաձգելիս կարծրատիպային ձևակերպումների օգտագործումը հաճախ հանդիպող խնդիր է Հայաստանում (տե΄ս Piruzyan v. Armenia, թիվ 33376/07, §§ 97-100, 2012 թվականի հունիսի 26, Malkhasyan v. Armenia, թիվ 6729/07, §§ 74-77, 2012 թվականի հունիսի 26, Sefilyan v. Armenia, թիվ 22491/08, §§ 88-93, 2012 թվականի հոկտեմբերի 2, Ara Harutyunyan v. Armenia, թիվ 629/11, §§ 48-53, 2016 թվականի հոկտեմբերի 20 և այլն)։
Ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության կայացրած մի շարք վճիռներում Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ՝ «(…) [Ն]երպետական դատարանները նույն ձևով են հիմնավորել դիմումատուի շարունակական կալանքը՝ միայն մեջբերելով ներպետական օրենսդրության դրույթները և անդրադառնալով վերագրվող հանցագործության ծանրությանը՝ առանց ներկայացնելու նրա գործի հատուկ փաստերը կամ մանրամասներ այն մասին, թե ինչպես է հիմնավորվում թաքնվելու, արդարադատության իրականացումը խոչընդոտելու կամ կրկին հանցագործություն կատարելու ռիսկը: Ուստի Դատարանը եզրակացնում է, որ ներպետական դատարանները չեն ներկայացրել վերաբերելի և բավարար պատճառներ դիմումատուին կալանավորելու համար» (տե΄ս Jhangiryan v. Armenia, 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44841/08 ու 63701/09, կետ 91 և Martirosyan v. Armenia, 2020 թվականի հունիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 13610/12, կետեր 48, 53»:
Մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ պիտանելիության սկզբունքին համարժեք խափանման միջոցի ընտրության հարցը լուծելիս՝ Դատարանը կարևորում է նաև մեղադրյալի անձի կերպարի ընդհանուր նկարագիրը: Թեև անձը բնութագրող հանգամանքները, որպես կանոն, չեն կարող խափանման միջոցի ընտրության կամ փոփոխման հարցում առանցքային դեր կատարել, այնուամենայնիվ, դրանց անտեսման պարագայում Դատարանը կարող է անարդյունավետ և իր նպատակներին չծառայող խափանման միջոցներ կիրառել:
Սույն դեպքում, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանն ունի բարձրագույն կրթություն, մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին է գտնվում վատառողջ կինը, նախկինում դատապարտված չի եղել, զբաղվում է բիզնես գործունեությամբ և առկա չէ որևէ փաստական տվյալ առ այն, որ մինչ սույն դատական ակտը կայացնելու պահը վերջինը որևէ կերպ խուսափել է իր քրեադատավարական պարտականությունները կատարելուց:
Նշված հանգամանքների հաշվառմամբ, նաև արձանագրելով, որ մեղադրյալն ազատության սահմանափակման պայմաներում ցուցաբերել է պատշաճ վարքագիծ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննությունից թաքնվելու և ապացուցման գործընթացին մեղադրյալի կողմից ազդելու ռիսկը չեզոքացնելու առումով տնային կալանքի կիրառության անհրաժեշտությանն այլևս բացակայում է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»:
Տվյալ դեպքում, Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցների իրավաչափության նշված պայմանների ապահովումը քննության այս փուլում հնարավոր է իրականացնել նաև վարչական հսկողության հետ համակցված Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ արդեն իսկ կիրառված գրավի և բացակայելու արգելք խափանման միջոցի կիրառմամբ, որի պայմաններում հնարավոր է հաստատել հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն։
Հետևաբար, մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը պետք է փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը, իսկ գրավը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
Միաժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ժամանակահատվածում մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանին անհրաժեշտ է արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ շենքի 33-րդ բնակարանը, ցանկացած տեսակի շփում ունենալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների՝ սույն և փոխկապակցված գործերով վկաների, մեղադրյալների և նրանց պաշտպանների հետ, պարտավորեցնել շաբաթը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-119-րդ, 122-123-րդ, 270-րդ, 316-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը, իսկ գրավը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
Վարչական հսկողության ժամանակահատվածում մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանին արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ շենքի 33-րդ բնակարանը, ցանկացած տեսակի շփում ունենալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների՝ սույն և փոխկապակցված գործերով վկաների, մեղադրյալների և նրանց պաշտպանների հետ, պարտավորեցնել շաբաթը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին:
Սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնին:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-06-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-06-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 11-06-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 11-06-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-06-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-06-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-07-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 28-07-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-08-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-08-2025
Նիստը Կայացել է
Քրեական գործն ուղարկվել է ըստ ընդդատության
Ամսաթիվ 26-08-2025
Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված
Դատարան Հակակոռուպցիոն դատարան
Էջերի քանակ 38 հատոր և 2 հավելված. 1-ին հատորը՝ 245 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 217 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 222 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 271թերթ, 5-րդ հատորը՝ 258 թերթ
Գործին կից նյութերը 6-րդ հատորը՝ 242 թերթ, 7-րդ հատորը՝ 236 թերթ, 8-րդ հատորը՝ 190 թերթ, 9-րդ հատորը՝ 244 թերթ, 10-րդ հատորը՝ 277 թերթ, 11-րդ հատորը՝ 276 թերթ, 12-րդ հատորը՝ 270 թերթ, 13-րդ հատորը՝ 243 թերթ, 14-րդ հատորը՝ 242 թերթ, 15-րդ հատորը՝ 256 թերթ, 16-րդ հատորը՝ 246 թերթ, 17-րդ հատորը՝ 224 թերթ, 18-րդ հատորը՝ 315 թերթ, 19-րդ հատորը՝ 249 թերթ, 20-րդ հատորը՝ 297 թերթ, 21-րդ հատորը՝ 329 թերթ, 22-րդ հատորը՝ 196 թերթ, 23-րդ հատորը՝ 220 թերթ, 24-րդ հատորը՝ 236 թերթ, 25-րդ հատորը՝ 267 թերթ, 26-րդ հատորը՝ 264 թերթ, 27-րդ հատորը՝ 222 թերթ, 28-րդ հատորը՝ 255 թերթ, 29-րդ հատորը՝ 256 թերթ, 30-րդ հատորը՝ 256 թերթ, 31-րդ հատորը՝ 256 թերթ, 32-րդ հատորը՝ 248 թերթ, 33-րդ հատորը՝ 245 թերթ, 34-րդ հատորը՝ 211 թերթ, 35-րդ հատորը՝ 240 թերթ, 36-րդ հատորը՝ 288 թերթ, 37-րդ հատորը՝ 239 թերթ, 38-րդ հատորը՝ 98 թերթ, հավելված 1-ին՝ 185 թերթ, հավելված 2-րդ՝ 132 թերթ:
Գործն ուղարկվել է 27-08-2025
Գրության համարը Ե-99709
Որոշման բովանդակությունը ԵԴ1/0574/01/25




ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ԸՍՏ ԸՆԴԴԱՏՈՒԹՅԱՆ
ՈՒՂԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

26.08.2025թ․ ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝ նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան, քարտուղարությամբ՝ Մ.Թովմասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա․Դալլաքյանի, պաշտպաններ Բ․Գալստյանի, Ա․Մաշինյանի, մեղադրյալ Վ․Սեկոյանի, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 223-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ երկու դրվագով, 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

2025 թվականի փետրվարի 14-ից Դատարանում քննության է առնվում քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 223-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ երկու դրվագով, 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատական նիստի ընթացքում՝ նախնական դատալսումների փուլում, հանրային մեղադրող Ա․Դալլաքյանը միջնորդել է քրեական վարույթն ըստ առարկայական ընդդատության ուղարկել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան։
Պաշտպանության կողմերը միջնորդության վերաբերյալ դիրքորոշում չեն ներկայացրել։

Քննելով միջնորդությունը և լսելով դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումները՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ սույն քրեական վարույթն ըստ առարկայական ընդդատության պետք է փոխանցել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 260-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարաններին (այսուհետ՝ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան) ընդդատյա են առաջին ատյանի կարգով իրականացվող բոլոր վարույթները, ինչպես նաև դատական երաշխիքների բոլոր վարույթները, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի հավելված N 1-ով նախատեսված կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ, այդ թվում՝ դատական երաշխիքների վարույթների, որոնք ընդդատյա են հակակոռուպցիոն դատարանին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Նախնական դատալսումների ընթացքում պարզելով, որ տվյալ վարույթն ընդդատյա չէ իրեն, դատարանն այն որոշմամբ անհապաղ փոխանցում է ըստ ընդդատության»:
Հարկ է արձանագրել նաև, որ գործերի պատշաճ ընդդատությունը, որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք է: Դրա հիմնարար բնույթը բխում է արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրից` անկախ, անկողմնակալ, իրավասու և օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունից: Իսկ այդ պարտականությունն իր հերթին, ըստ էության, ամրագրված է ՀՀ իրավական համակարգում բարձրագույն իրավաբանական ուժ ունեցող այնպիսի նորմատիվ ակտերում, ինչպիսիք են Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը (14-րդ հոդված) և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվեցիան (6-րդ հոդված)։
Ավելին, Եվրոպայի Խորհրդի Նախարարների Կոմիտեի «Դատավորների անկախության, արդյունավետության և պատասխանատվության մասին» թիվ (2010)12 Հանձնարարականում հաստատվել է (2010թ. նոյեմբերի 17-ին) ևս ընդգծվում է, որ դատարանում գործերի բաշխումը պետք է կատարվի օբյեկտիվ, նախապես սահմանված չափանիշի հիման վրա` երաշխավորելու համար անկախ և անկողմնակալ դատավոր ունենալու իրավունքը: Այդ գործընթացի նկատմամբ կողմերը կամ գործով շահագրգռված այլ անձինք ներգործություն ունենալ չեն կարող (տե՛ս նշված Հանձնարարականի 24-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը, կենսագործելով պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական արժեքը, սահմանում է, որ «Ոչ ոք չի կարող զրկվել իր գործն այն դատարանում և այն դատավորի կողմից քննելու իրավունքից, որոնց ընդդատությանը կամ իրավասությանն այն վերապահված է օրենքով» (23-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետը նախատեսում է, որ «Դատական վերանայման արդյունքում բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում»:
Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալներ Վազրիկ Սեկոյանի և Արշակ Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ի թիվս այլնի այն բանի համար, որ նրանք մասնակցել են «(․․․) Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի կողմից ստեղծված և ղեկավարած հանցավոր կազմակերպությանը և դրա կազմում կատարել առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում (․․․)»։
Վազրիկ Սեկոյանի և Արշակ Պողոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական վարույթը (նախաքննական համարը 83171324) դեռևս նախաքննության փուլում անջատվել է թիվ 83160718 կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ վարույթից և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել քննության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան։
Հարկ է նաև փաստել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահի, քրեական և հակակոռուպցիոն պալատների նախագահների 2025 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԴ1/1548/01/25 (ՀԿԴ/0149/01/25) որոշմամբ քննարկվել է թիվ 83160718 կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ վարույթից անջատված և ընդհանուր իրավասության դատարան քննության ուղարկված մեկ այլ՝ Արամ Արմենի Մնացականյանի վերաբերյալ թիվ 83121825 քրեական վարույթի առարկայական ընդդատության հարցը։
Նշված որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը․ «(․․․) պետք է փաստել, որ սույն գործի նյութերի, այդ թվում, մեղադրական եզրակացության ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Արամ Մնացականյանի վերաբերյալ թիվ 83121825 քրեական վարույթն անջատվել է թիվ 83160718 կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ վարույթից, և վերջինին վերագրվում է Մ․Մինասյանի և Լ․Արևշատյանի հետ նախնական համաձայնությամբ ենթադրյալ փողերի լվացում։ Վերոգրյալից բխում է, որ Արամ Մնացականյանին ներկայացված մեղադրանքն անմիջականորեն կապված է Հակակոռուպցիոն դատարանին ընդդատյա հիշյալ կոռուպցիոն վարույթի հետ։
Հետևաբար, հաշվի առնելով արդարադատության շահը, այդ թվում՝ վարույթի պատշաճ և համակողմանի քննությունն ապահովելու անհրաժեշտությունը՝ գտնում ենք, որ սույն քրեական վարույթն ընդդատյա է Հակակոռուպցիոն դատարանին (․․․)»։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահի, քրեական և հակակոռուպցիոն պալատների նախագահների 2025 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԴ1/1548/01/25 (ՀԿԴ/0149/01/25) որոշմամբ քննարկվել է Վազրիկ Սեկոյանի և Արշակ Պողոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական վարույթի հետ անմիջականորեն առնչվող և նույնական փաստական տվյալներ ունեցող մեկ այլ վարույթի առարկայական ընդդատության հարցը և եզրահանգում է կատարվել, որ վարույթը ենթակա է քննության ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանում։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալ վերլուծությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական վարույթի քննությունը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում անխուսափելիորեն կհանգեցնի մեղադրյալների արդար դատական քննության հիմնարար իրավունքի խախտման, իսկ արդյունքում կայացված դատական ակտը ցանկացած դեպքում ենթակա կլինի բեկանման։
Հետևաբար, անհրաժեշտ է թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 223-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ երկու դրվագով, 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ըստ ընդդատության ուղարկել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 261-րդ, 263-րդ և 314-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


ՈՐՈՇԵՑ

Թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 223-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ երկու դրվագով, 189-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ըստ ընդդատության ուղարկել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան:


ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Դատական գործ N: ԵԴ1/0574/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 29-04-2025
Ամսաթիվ 28-04-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Սամվել
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Վազրիկ Սեկոյան մյուսը՝ Արշակ Պողոսյան Արշակ Ռաֆայելի Պողոսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մասին 02.04.2025թ. կայացված որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 13-05-2025
Վիճակագրական տողի համարը 11.30
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 13-05-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 19-05-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 09-06-2025
Որոշում Գործ հ.ԵԴ1/0574/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
09 հունիսի 2025թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան/

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով <<Խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մասին>> Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Հ․Ավագյան/ 2025թ․ ապրիլի 02-ի թիվ ԵԴ1/0574/01/25 որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի` 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին/ և 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասին/ և մյուսի:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ․ ապրիլի 02-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0574/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխվել է և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը, իսկ գրավը և բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Վարչական հսկողության ժամանակահատվածում մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ շենքի 33-րդ բնակարանը, ցանկացած տեսակի շփում ունենալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների՝ սույն և փոխկապակցված գործերով վկաների, մեղադրյալների և նրանց պաշտպանների հետ, պարտավորեցնել շաբաթը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին:
Սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնին:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստի միջոցով 28․04․2025թ․ հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանը։
Վերաքննիչ դատարանի 19․05․2025թ. որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով, իսկ դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025թ. մայիսի 29-ը:
Վերաքննիչ դատարանի 29․05․2025թ. ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության ժամկետը երկարաձգվել է 10/տասը/ օրով և դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025թ․ հունիսի 09-ը։
Հատուկ վերանայման բողոքի կապակցությամբ վարույթի մասնակիցների կողմից պատասխան, նյութեր, բացատրություններ և միջնորդություններ չեն ներկայացվել։

2․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին/ և 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասին/ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ <<․․․ նա մասնակցել է Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի կողմից ստեղծված և ղեկավարված հանցավոր կազմակերպությանը և դրա կազմում կատարել առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում:
Այսպես.
Միքայել Մինասյանը տևական ժամանակ՝ 2009 թվականից հանցավոր գործունեությամբ՝ ձեռնարկատիրական գործունեությանն ապօրինի մասնակցելու, խարդախության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով գույքի հափշտակությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր վճարելուց խուսափելու, առանձնապես խոշոր չափերով ապօրինի վարձատրություն ստանալու և դրանց արդյունքում ստացված առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացմամբ զբաղվելու նպատակով ստեղծել և ղեկավարել է հանցավոր կազմակերպություն, դրանում ներառել է բազմաթիվ անձանց՝ հստակ սահմանելով հանցավոր կազմակերպության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի դերակատարումը, վարքագծի պարտադիր կանոնները, սահմանվել են հատուկ, խմբի գործունեության համար անհրաժեշտ ներխմբային նորմեր, մի շարք անձանց հետ համատեղ և օժանդակությամբ կատարել է ծանր հետևանքների առաջացմամբ զուգորդված պաշտոնեական լիազորությունների անցում, օգտագործելով պաշտոնեական դիրքը, համաձայնեցված գործողությունների միջոցով սահմանափակել է այլ անձանց մրցակցությունը՝ կայացրել է հակամրցակցային համաձայնություն, որն ուղղված է եղել այլ տնտեսվարող սուբյեկտների շուկա մուտք գործելուն խոչընդոտելուն, հանգեցրել է մրցակցության սահմանափակման՝ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, ինչպես նաև ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց տվել է առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք:
Միքայել Մինասյանը, 2008 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում զբաղեցնելով ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի առաջին տեղակալի, 2013 թվականի մարտի 9-ից մինչև 2018 թվականը՝ Սուրբ Աթոռում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի, 2014 թվականից մինչև 2018 թվականը՝ համատեղությամբ Մալթայի Մարտական ինքնիշխան Ուխտում ՀՀ դեսպանի, 2017 թվականից 2018 թվականն ընկած ժամանակահատվածում՝ համատեղությամբ նաև Պորտուգալիայի Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանի պաշտոնները, միևնույն ժամանակ հանդիսանալով ՀՀ երկրորդ նախագահ Սերժ Սերգսյանի փեսան և այդ հանգամանքով պայմանավորված վայելելով վերջինիս անվերապահ վստահությունը և հովանավորչությունը, ունենալով անպատժելիության զգացողություն, ինչպես նաև՝ իրական ազդեցություն ՀՀ պետական, պետական կառավարման համակարգի ոլորտներում բարձրաստիճան պաշտոն զբաղեցնող, ինչպես նաև օրենսդիր, գործադիր իշխանության ոլորտում մշտապես, ժամանակավորապես կամ հատուկ լիազորությամբ պաշտոն զբաղեցնող կամ ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձանց նկատմամբ, շահադիտական դրդումներով, այն է՝ իր կամ այլ անձի համար գույքային օգուտ ստանալու կամ գույքային ծախսերից կամ պարտավորություններից խուսափելու մղումով, օգտագործելով իր իշխանական, ծառայողական լիազորությունները և դրանցով պայմանավորված ազդեցությունը, ձեռնամուխ է եղել ապօրինի եղանակով ՀՀ-ում տնտեսական գործունեություն ծավալող խոշոր ձեռնարկատիրական կազմակերպությունների կառավարմանը մասնակցելուն, այդ կազմակերպություններից ստացված անօրինական եկամուտների ստացմանը, նրանց գույքի, բաժնեմասերի կամ փայաբաժնի և նյութական այլ միջոցների հափշտակությանը, ՀՀ տնտեսության զարգացման համար հեռանկարային ոլորտներում կատարվող ներդրումներից փայաբաժին ստանալուն կամ որևէ կերպ մասնակցություն ունենալու պայմանով համաձայնության տալուն, այդ ընթացքում առաջացած խոչընդոտներն օրենսդիր մարմնում իր ազդեցության ներքո գործող պաշտոնատար անձանց նախաձեռնությամբ օրենսդրական փոփոխություն կատարելու միջոցով կարգավորելուն, խարդախության եղանակով առանձնապես խոշոր չափերով պետական, ինչպես նաև այլ կազմակերպությունների գույքի հափշտակությանը և դրանց արդյունքում ստացված առանձնապես խոշոր չափերով հանցավոր ծագում ունեցող գույքի փոխակերպմանն ու փոխանցմանը, որի արդյունքում տարիներ շարունակ կարողացել է հանցավոր կազմակերպությունն իր հետ ստեղծած և ղեկավարող Լեոնիդ Արևշատյանի հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցավոր կազմակերպությանը մասնակցող անձանց օժանդակությամբ անխոչընդոտ կերպով զարտուղի ճանապարհներով, այդ թվում՝ օֆշորային գոտիներում հենց այդ նպատակով ստեղծված կազմակերպությունների միջոցով, քաղաքացիաիրավական բնույթ կրող տարբեր ձևական գործարքների կնքման տեսքով կամ այլ ֆինանսական պարտավորությունների կատարման պատրվակով ՀՀ-ից դուրս բերել անօրինական ճանապարհով ստացված հսկայական ֆինանսական միջոցները և դրանք ներդնել ինչպես ՀՀ-ում, այնպես էլ օտարերկրյա պետություններում՝ իր հետ անմիջականորեն փոխկապակցված անձանց կողմից ստեղծված և իր կողմից փաստացի կառավարվող ընկերություններում, տարբեր առևտրային կազմակերպություններում մասնակցության, ներդրումներ կատարելու, ինչպես նաև անշարժ ու շարժական գույք ձեռք բերելու տեսքով և այդ նպատակով ուղիղ կամ միջնորդավորված եղանակով ձեռք է բերել բաժնեմասեր ինչպես Հայաստանի Հանրապետությունում, այնպես էլ արտերկրում բազմաթիվ ոլորտներում գործունեություն իրականացնող կազմակերպություններում, այդ թվում՝ <<Ջազզվե>>, <<Դիսթրիմէքս>>, <<Եվրասիա Իմփորթ Ընդ Դիսթրիբյուշն>>, <<Ջազզկոֆֆ>>, <<ԷյՓԻ Ընդ Էս Քոնսալթինգ>>, <<Պրեսս Ստենդ>>, <<Մեդիա Սթայլ>>, <<Արմենիա Թի-Վի>>, <<Ա-Թիվի>>, <<Արմնյուզ>>, <<Շանթ>>, <<Պանարմենիան Մեդիա Գրուպ>>, <<Ադմոսֆեր Արմենիա>>, <<Տելեմեդիակոնտրոլ>>, <<Ջերմուկ Մայր Գործարան>>, <<Ձորագետ Հիդրո>>, <<Ռոսնեֆտ Արմենիա>>, <<Ռադիո>>, <<Միջազգային Ռադիոցանց>>, <<Նյուզ Էյ Էմ>>, <<Մեդիա Ինթերնեյշնլ Սերվիս>>, <<Դարֆ>> /<<Մեծ Անիվ>>/, <<Տաշտուն Մեթալզ>>, <<Վելոֆիրմա>> /<<Double Tree by Hilton Hotel>> հյուրանոց/, <<Օֆիս Կլաս>> /<<Opera Suite>> հյուրանոցային համալիր/, <<Թաթսթոուն>>, <<Կապռեկո>>, <<Երևան Մոլ>>, <<Յուքոմ>>, <<Սպայկա>>, <<Ջեյ Էմ Ջի Մենեջմենթ>>, <<Ջի Առ Ի Փի Սի Օ>>, <<Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ>>, <<Մուն Մեթալս>>, <<Սթար Դասթ>>, <<METCORP MANAGEMENT DMCC LIMITED>>, <<METFLOW DMCC LIMITED>>, <<SAMTELL LP>>, <<Իդրամ>> և մի շարք այլ ընկերություններում ու դրանց միջոցով ստացել է առանձնապես խոշոր չափերով շահույթներ, հանդիսացել է արտերկրում՝ Շվեյցարիայի համադաշնությունում, Բրիտանական Վիրջինյան Կղզիներում, Շոտլանդիայում, Լատվիայի Հանրապետությունում, Իտալիայի Հանրապետությունում և այլ երկրներում գործող մի շարք կազմակերպությունների, այդ թվում՝ օֆշորային կազմակերպությունների, դրանց բանկային հաշիվների ուղիղ կամ միջնորդավորված եղանակով իրական շահառու /այդ թվում՝ <<EUROPRESS GROUP LTD>>, <<PORTO VIA LP>>, <<MLRE LTD>>, <<WALLTEX EXPRESS LP>>, <<SPENSER INDUSTRIAL LP>>, <<MAM CAPITAL Inc>>, <<VOD GROUP LTD>> և այլն/, որոնց հաշվեհամարներով շրջանառվել են 100 միլիոնավոր դոլարների հասնող գումարներ:
Ընդ որում, Միքայել Մինասյանը, Լեոնիդ Արևշատյանն իրենց կողմից ստեղծված և ղեկավարած հանցավոր կազմակերպության նպատակների իրագործումն անխոչընդոտ իրագործելու և անօրինական ֆինանսական միջոցների հոսքի կառավարումը վերահսկելու, հանցանքի կատարման համար բարենպաստ պայմաններ ստեղծելու, հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի իրական բնույթը թաքցնելու, պատկանելությունը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժն ու տեղաբաշխումը քողարկելու նպատակով 2011 թվականի ապրիլի 25-ին Բրիտանական Վիրջինյան Կղզիներում գրանցված՝ օֆշորային <<Չարլեյն Օվերսիզ Քորփ>> կազմակերպության կողմից Հայաստանի Հանրապետությունում հիմնադրված <<Սթորք Ինվեսթմենթ Հոլդինգ>> ՓԲ ընկերությունում /<<SI Holding>>/ անցկացված խորհրդակցությունների միջոցով ստեղծել են ստվերային կառավարում, դրանում ընդգրկել հանցավոր կազմակերպության առավել վստահելի մասնակիցներ Գագիկ Ալոյանին, Արմեն Պետրոսյանին, Ռոզա Ստեփանյանին, Տիգրան Եղոյանին, Տիգրան Մեսրոպյանին, Արշակ Պողոսյանին, Աննա Մարգարյանին, Բագրատ Սարգսյանին, Վազրիկ Սեկոյանին, Մհեր Վարդանյանին, Արմինե Հասրաթյանին, ովքեր երկարատև և մանրակրկիտ պլանավորել են իրենց հետագա գործողությունները, հանցանքը համատեղ կատարելու նպատակով միավորել են իրենց ջանքերը, որի ընթացքում վերջիններս կանխիկացրել, օգտագործել, տնօրինել, փոխանցել, ձեռք են բերել հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքերը, դրանք ուղղել Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի և փաստացի նրանց պատկանող մի շարք ընկերությունների ֆինանսական հոսքերին՝ այդ կերպ միավորել են իրենց ունեցած մարդկային և ֆինանսական միջոցները, հանցանքը համատեղ կատարելու վերաբերյալ ձեռք բերված նախապես համաձայնությամբ նրանց միջև կատարել դերերի բաշխում, սահմանվել են հատուկ, խմբի գործունեության համար անհրաժեշտ ներխմբային նորմեր, վարքագծի պարտադիր կանոններ, ըստ գործունեության առանձին ուղղությունների նշանակվել է պատասխանատու անձանց հստակ շրջանակ և պարբերաբար <<օրակարգում>> ընդգրկված հարցերի կապակցությամբ կազմակերպվել քննարկումներ՝ մի շարք կազմակերպությունների ընթացիկ գործունեության, հանցավոր մեխանիզմների կիրառմամբ գույքեր ձեռք բերելու, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույք փոխանցելու կամ ձեռք բերելու, կազմակերպությունների ընթացիկ գործունեությունը պատշաճ կազմակերպելու համար պաշտոնատար անձանց միջոցով օրենսդրական փոփոխություններ կատարելու, անձանցից բնակարան և գումար <<խլելու>>, հանցանք քողարկելու նպատակով այլ կազմակերպություն ստեղծելու, շահույթներ բաշխելու, անօրինական եղանակով ստացված ֆինանսական հոսքերը կառավարելու, ի վերջո՝ <<Փողերի լվացքը վերջացնելու>> մասին հարցեր, այդ կապակցությամբ կազմել համապատասխան արձանագրություններ, որի արդյունքում տրվել են պարտադիր կատարման ենթակա հանձնարարություններ և ցուցումներ, նշանակվել այդ հանձնարարությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող անձինք, ովքեր պարբերաբար հաջորդող նիստերի ընթացքում <<SI Holding>> կազմակերպության գլխավոր տնօրեն Լեոնիդ Արևշատյանին հաշվետվություններ են ներկայացրել տրված հանձնարարությունների ընթացքի և կատարման վերաբերյալ: Նիստերի արդյունքներով կազմված արձանագրությունները դրանց ավարտից հետո նույն կազմակերպության գլխավոր տնօրեն Լեոնիդ Արևշատյանի օգնական Մերի Գրիգորյանի էլեկտրոնային հասցեից ուղարկվել են Միքայել Մինասյանի, Լեոնիդ Արևշատյանի, Տիգրան Եղոյանի, Արմեն Պետրոսյանի, Ռոզա Ստեփանյանի, Բագրատ Սարգսյանի, Վազրիկ Սեկոյանի և մի շարք այլ անձանց էլեկտրոնային հասցեներին:
Բացի այդ, Միքայել Մինասյանը, ունենալով անօրինական ճանապարհով ստացված հսկայական ֆինանսական միջոցներ, նպատակ ունենալով շարունակաբար մեծացնել իր ազդեցությունը ՀՀ-ում, ինչպես նաև զանգվածային լրատվամիջոցների գործադրմամբ շարունակել իրական ազդեցություն ունենալ ՀՀ-ում հանրային կառավարման ոլորտներում, պետական, պետական կառավարման ոլորտներում, իր տիրապետության և ազդեցության ներքո է վերցրել ՀՀ-ում գործունեություն ծավալող մի շարք զանգվածային լրատվական միջոցների գործունեությունը և, կառավարելով այդ լրատվամիջոցների կողմից կատարվող տեղեկատվական հոսքերը, անհրաժեշտության դեպքում կատարելով խմբագրումներ, դրանք ծառայեցրել է իր ազդեցության շարունակաբար ընդլայնմանը:
Միաժամանակ, վերը նկարագրված հանցանքները Միքայել Մինասյանը կատարել է ինչպես ՀՀ նախագահի ընտանիքի անդամ լինելու գործոնն ու դրանով պայմանավորված ազդեցությունը, իր իսկ պաշտոններից բխող ազդեցությունն օգտագործելով, այնպես էլ իր կողմից ստեղծված և փաստացի ղեկավարվող հանցավոր կազմակերպության, իր հետ հանցակցությամբ այլ անձանց կողմից իրականացվող մի շարք հանցագործությունների անկաշկանդ իրականացումն ապահովելու, դրանց՝ հետագա պատժելիությունը բացառելու, հանցավոր կազմակերպության և դրածո այլ անձանց կողմից ծավալած ձեռնարկատիրական և այլ գործունեությունն անարգել իրականացնելու, հնարավոր խոչընդոտները չեզոքացնելու և բացառելու, դրանց իրականացման կապակցությամբ ՀՀ տարբեր պետական մարմիններում հնարավոր արգելքները և սահմանափակումները շրջանցելու ուղղությամբ իրենց լիազորություններից բխող հովանավորչության և թողտվության համար բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու արդյունքում:
Մասնավորապես.
Միքայել Մինասյանը և Արմինե Հասրաթյանն իրենց պատկանող և իրենց օրինական եկամուտներին չհամապատասխանող և անօրինական ճանապարհներով ձեռք բերված ֆինանսական միջոցների հանցավոր ծագումը, գտնվելու վայրը, գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը և դրանց պատկանելությունը թաքցնելու նպատակով Միքայել Մինասյանի անվամբ, Արմինե Հասրաթյանին պատկանող <<MAM CAPITAL Inc>> կազմակերպության անվամբ և Արմինե Հասրաթյանի անվամբ Շվեյցարիայի Համադաշնության <<Վեգելին ԸՆԴ ՔՈ>> մասնավոր բանկում բացել են բանկային հաշիվներ, հանդիսացել այդ հաշիվների իրական շահառուն: Շվեյցարիայի Համադաշնության <<Վեգելին ԸՆԴ ՔՈ>> մասնավոր բանկում 2010 թվականին բանկային հաշիվ բացելիս Արմինե Հասրաթյանը, նպատակ ունենալով թաքցնել այդ հաշվում անօրինական ծագում ունեցող հանցավոր գործունեության արդյունքում ստացված եկամուտները, մտացածին կեղծ հիմքեր և պատճառաբանություններ է ներկայացրել անօրինական գումարների իրական պատկանելության, ծագման, եկամտի գոյացման աղբյուրների և իրական բնույթի վերաբերյալ՝ նշելով, որ իր հայր Գրիգոր Հասրաթյանը, ով մոտ 20 տարի եղել է Երևանի քաղաքապետ, 1992-1994 թվականների ընթացքում ներդրումներ է կատարել անշարժ գույքի ոլորտում և մինչև մահը՝ 2001 թվականը, կուտակել է ունեցվածք, որը բաղկացած է եղել արվեստի գործերից, ոսկուց, կանխիկ գումարից և անշարժ գույքից /մոտ 80 տոկոս/, 1993 թվականին անշարժ գույքի արժեքը կազմել է մոտ 300.000 ԱՄՆ դոլար, 2001 թվականին անշարժ գույքի արժեքը կազմել է մոտ 2.000.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2010 թվականին՝ 25.000.000-30.000.000 ԱՄՆ դոլար, միաժամանակ նշել է, որ Հայաստանի Հանրապետության անկախությունից հետո հողակտորի մեկ քառակուսի մետրի գինը սկսել է բարձրանալ մինչև 5000-7000 ԱՄՆ դոլար, նշել է նաև, որ 1979 թվականից մինչև հաշվի բացման օրվա դրությամբ աշխատել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում՝ որպես ռուսաց լեզվի և գրականության դասախոս և ստացել է տարեկան մոտ 10.000.000 ԱՄՆ դոլար աշխատավարձ: Այդ կերպ հիմքեր ստեղծելով փոխանցվող կամ հետագայում փոխանցվելիք գումարների օրինականության վերաբերյալ, իրական հնարավորություն ստանալով բացված հաշվեհամարի օգտագործման համար, Միքայել Մինասյանը և Արմինե Հասրաթյանն իրենց վստահելի անձնավորության՝ փաստացի իրենց պատկանող կազմակերպությունների գործունեության համակարգող Լեոնիդ Էդուարդի Արևշատյանի միջոցով, սկսել են կառավարել այդ հաշիվների միջոցով իրականացված ֆինանսական գործարքները, որի արդյունքում ստացել են մեծածավալ ֆինանսական միջոցներ և դրանց օգտագործմամբ /փոխարկմամբ, փոխանցմամբ/ ձեռք են բերել Հայաստանի Հանրապետությունում և Իտալիայի Հանրապետությունում գտնվող առանձնապես խոշոր չափերով անշարժ գույքեր ու այլ ակտիվներ՝ այդպիսով օրինականացնելով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը:
Մասնավորապես.
Միքայել Մինասյանը և Արմինե Հասրաթյանը, ունենալով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով գույքն օրինականացնելու դիտավորություն, վերը նշված հանցավոր սխեմայի կիրառմամբ, օգտվելով փաստացի ձեռնարկատիրական գործունեությամբ չզբաղվող և տարբեր ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց ֆինանսական միջոցները քողարկված եղանակով հաճախորդների հանձնարարությամբ հաճախորդների պահանջված հաշիվներին փոխանցելու մասով մասնագիտացված ծառայություններ մատուցող, <<Տրոյկա Դիալոգ>> կոնցեռնի կազմում գործած <<CABOT MARKETING CORPORATION>> կազմակերպության, ինչպես նաև նմանատիպ, կրկին փաստացի ձեռնարկատիրական գործունեություն չիրականացնող <<EXBOND NETWORKS AG>> և <<NATAN ASSOCIATES Inc>> կազմակերպությունների ծառայություններից և 2010-2017 թվականներին այդ կազմակերպությունների միջոցով քողարկված եղանակով շրջանառելով իրենց ֆինանսական միջոցները, դրանք փոխանցել են Միքայել Մինասյանի անձնական, Արմինե Հասրաթյանի <<MAM CAPITAL Inc>> կազմակերպության և Արմինե Հասրաթյանի անվամբ Շվեյցարիայի Համադաշնության <<Վեգելին ԸՆԴ ՔՈ>> մասնավոր բանկում բացված հաշիվներին: Մասնավորապես, Միքայել Մինասյանը և Արմինե Հասրաթյանը վերը նշված բանկում առկա՝ <<MAM CAPITAL Inc>> կազմակերպության հաշվին <<Cabot Marketing Corporation>> կազմակերպությունից 2010 թվականի հուլիսի 22-ին ստացել են 5.000.000 եվրո, 2012 թվականի դեկտեմբերի 29-ին՝ 1.982.000 եվրո, 2010 թվականի հոկտեմբերի 8-ին <<EXBOND NETWORKS AG>> կազմակերպությունից ստացել են 9.884.994,79 եվրո, Միքայել Մինասյանի անձնական հաշվին՝ <<CABOT MARKETING CORPORATION>> կազմակերպությունից՝ 2010 թվականի հուլիսի 23-ին ստացվել է 1.000.000 եվրո, Արմինե Հասրաթյանի հաշվին <<CABOT MARKETING CORPORATION>> կազմակերպությունից 2010 թվականի հուլիսի 27-ին՝ 1.450.000 եվրո, իսկ 2011 թվականի հուլիսի 1-ին <<NATAN ASSOCIATES Inc>> կազմակերպությունից՝ 5.481.475 եվրո:
Վերը նշված հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված ընդհանուր 24.798.469 եվրոն Միքայել Մինասյանը և Արմինե Հասրաթյանն օրինականացրել են՝ <<MAM CAPITAL Inc>> կազմակերպության, նաև այլ անձանց, այդ թվում՝ Լեոնիդ Արևշատյանի անվամբ հաշվառված տարբեր կազմակերպությունների՝ <<SPENSER INDUSTRIAL LP>>, <<PORTO VIA LP>>, <<VOD GROUP LTD>> միջոցով այլ ակտիվներ՝ բաժնեմասեր, բաժնետոմսեր, անշարժ գույք ձեռք բերելու եղանակով, որի ընթացքում, հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարի ծագման աղբյուրը, տեղաշարժը, պատկանելությունը թաքցնելու և խեղաթյուրելու նպատակով՝ ինչպես իրենց, այնպես էլ <<MAM CAPITAL Inc>>, <<SPENSER INDUSTRIAL LP>>, <<PORTO VIA LP>>, <<VOD GROUP LTD>> կազմակերպությունների անունից ու նրանց միջև՝ կնքել են ձևական բնույթ կրող վարկային պայմանագրեր, համաձայնագրեր և դրանց հիման վրա կատարել ֆինանսական միջոցների փոխանցումներ՝ այդ կերպ քաղաքացիաիրավական ձևական գործարքների միջոցով հասնելով հանցավոր ծագում ունեցող դրամական միջոցների ներդրմանը շրջանառության մեջ:
Միքայել Մինասյանը, Լեոնիդ Արևշատյանը Արշակ Պողոսյանի, Արմինե Հասրաթյանի և Վազրիկ Սեկոյանի հետ հանցավոր կազմակերպության կազմում, նպատակ ունենալով քողարկել հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարների ծագման աղբյուրը և տեղաշարժը, թաքցնել ու խեղաթյուրել դրանց պատկանելությունը, Հայաստանի Հանրապետությունում գործունեություն ծավալող <<Շին Տավր>> ՍՊ ընկերության /2018 թվականի մայիսի 23-ից՝ <<Երևան Մոլ>> ՍՊ ընկերություն/ բաժնեմասերը ձեռք բերելու նպատակով փաստացի իրենց պատկանող <<MAM CAPITAL Inc>> կազմակերպության և <<SPENSER INDUSTRIAL LP>> կազմակերպության /որի անունից հանդես է եկել Լեոնիդ Արևշատյանը/ միջև 2013 և 2014 թվականին կնքել են ձևական վարկային պայմանագրեր, որոնց հիման վրա նույն թվականներին <<MAM CAPITAL Inc>> կազմակերպության CH0308765103759733001 հաշվից ընդհանուր 3.700.000 եվրո փոխանցվել է <<SPENSER INDUSTRIAL LP>> կազմակերպության <<RIETUMU>> բանկում բացված լատվիական LV44RTMB0000620806331 հաշվին:
Ձեռք բերված համաձայնության շրջանակներում հանցավոր ծագում ունեցող հիշյալ գումարից 3.620.000 եվրոն փոխանցվել է Միքայել Մինասյանին և Լեոնիդ Արևշատյանին փաստացի պատկանող <<MLRE LTD>> ընկերության հաշվին, ում անունից որպես լիազորված անձ հանդես է եկել Արշակ Պողոսյանը: Բացի այդ, Միքայել Մինասյանին փաստացի պատկանող ոչ ռեզիդենտ <<WALLTEX EXPRESS LP>> կազմակերպության հաշվից 2013 թվականի մայիսի 6-ին կանխիկացված 1.250.000 դոլար գումարից 1.000.000 դոլարը նույն օրը մուտքագրվել է <<MLRE LTD>> ընկերության հաշվին: Դրանից հետո, ոչ ռեզիդենտ <<ART JAN LIMITED>> կազմակերպությունից 2013 թվականի հունիսի 3-ին և ոչ ռեզիդենտ <<PORTO VIA LP>> կազմակերպությունից 2013 թվականի հունիսի 6-ին <<MLRE LTD>> ընկերության հաշվին փոխանցվել է յուրաքանչյուր կազմակերպությունից 3.000.000 եվրո՝ ընդհանուր 6.000.000 եվրո: <<MLRE LTD>> ընկերության հաշվին փոխանցված հանցավոր ծագում ունեցող վերը նշված գումարները միախառնվել են ընկերության հաշվին եղած հանցավոր ծագում ունեցող գումարներին, որից հետո <<MLRE LTD>> ընկերության կողմից 2013 թվականի հունիսի 21-ից մինչև 2014 թվականի հունվարի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում <<Շին Տավր>> ՍՊ ընկերության հաշվին փոխանցվել է առնվազն 3.124.800.000 ՀՀ դրամ՝ <<կանոնադրական կապիտալի ներդրում>> նպատակով: Արդյունքում՝ <<MLRE LTD>> ընկերությունը դարձել է <<Շին Տավր>> ՍՊ ընկերության բաժնետեր՝ 30 տոկոսի չափով: Միաժամանակ, 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին տեղի ունեցած՝ <<Շին Տավր>> ՍՊ ընկերության մասնակիցների ժողովի ընթացքում Միքայել Մինասյանի և Լեոնիդ Արևշատյանի մտերիմ, վերջիններիս պատկանող մի շարք ընկերությունների աշխատակից և հանցավոր կազմակերպության մասնակից Վազրիկ Սեկոյանը նշանակվել է ընկերության տնօրեն:
Շարունակելով հանցավոր ծագում ունեցող գույքի փոխանցման գործընթացը, գործարքներին օրինական քաղաքացիաիրավական տեսք հաղորդելու նպատակով, արդեն իսկ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված <<Երևան Մոլ>> ՍՊ ընկերության 30 տոկոս բաժնեմասերի իրական պատկանելությունը թաքցնելու նպատակով, Միքայել Մինասյանի, Արմինե Հասրաթյանի, Լեոնիդ Արևշատյանի, Արշակ Պողոսյանի և Վազրիկ Սեկոյանի միջև ձեռք բերված հանցավոր համաձայնությամբ, 2019 թվականի հունվարի 15-ին <<MLRE LTD>> ընկերությունը՝ ի դեմս լիազորված անձ Արշակ Պողոսյանի, և Վազրիկ Սեկոյանը կնքել են բաժնեմասերի առուվաճառքի ձևական պայմանագիր, որով <<MLRE LTD>> ընկերությունն իրեն պատկանող՝ <<Երևան Մոլ>> ՍՊ ընկերության կանոնադրական կապիտալի 30 տոկոսը կազմող 30 բաժնեմասերն իբրև 3.200.000.000 ՀՀ դրամով ամբողջությամբ վաճառել է Վազրիկ Սեկոյանին՝ այդ կերպ վերջնարդյունքում օրինականացնելով հանցավոր ճանապարհով ստացված՝ առանձնապես խոշոր չափերով գումարները:
Այսպիսով, Միքայել Մինասյանը, Արմինե Հասրաթյանը և Լեոնիդ Արևշատյանն Արշակ Պողոսյանի և Վազրիկ Սեկոյանի հետ հանցավոր կազմակերպության կազմում, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գումարներից 3.124.800.000 ՀՀ դրամի ծագման աղբյուրը, տեղաշարժը տարբեր պայմանագրերի ներքո քողարկելով, գումարի պատկանելությունը թաքցնելով և խեղաթյուրելով, այն շրջանառվել է <<MAM CAPITAL Inc>>, <<SPENSER INDUSTRIAL LP>>, <<WALLTEX EXPRESS LP>>, <<MLRE LTD>> կազմակերպությունների հաշվեհամարների միջոցով ու վերջնարդյունքում առնվազն 3.124.800.000 ՀՀ դրամ փոխանցվել է <<Շին Տավր>> ՍՊ ընկերությանը՝ նշված եղանակով վճարվելով ընկերության բաժնեմասերի արժեքը, իսկ հետագայում Արշակ Պողոսյանը փոխանցել, իսկ Վազրիկ Սեկոյանը ձեռք է բերել հանցավոր ճանապարհով ստացված՝ արդեն իսկ <<Երևան Մոլ>> անվանումը կրող ՍՊ ընկերության բաժնեմասերը՝ թաքցնելով ընկերության բաժնետոմսերի իրական պատկանելությունը>>։

3․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանն իր ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքում գտնում է, որ դատարանի կողմից 2025թ․ ապրիլի 2-ին կայացված թիվ ԵԴ1/0574/01/25 որոշումը հիմնավոր չէ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Նշված իրավական նորմերի պահանջները և դրանց վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի համապատասխան վերլուծությունները դիտարկելով սույն դեպքի նկատմամբ՝ անհրաժեշտ է փաստել, որ դատարանի վերոհիշյալ դատական ակտով արձանագրված փաստարկներն անհիմն են:
Այսպես, դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքն առավել մեղմ խափանման միջոցով փոխարինելու դիրքորոշումը պայմանավորել է քրեական վարույթի փուլային փոփոխությամբ՝ արձանագրելով, որ ձեռք բերված փաստական տվյալներն արդեն իսկ փաստաթղթավորվել են և վարույթի նյութերը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ հանձնվել են դատարան: Նշվածին զուգահեռ՝ դատարանն արձանագրել է նաև, որ թեև քննությունից թաքնվելու վտանգը շարունակում է պահպանվել, սակայն այն քննության տվյալ փուլում էականորեն նվազել է:
Դատարանի նշված դիրքորոշման կապակցությամբ հարկ է փաստել, որ թեև դատարանն իրավամբ արձանագրել է, որ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկն իրատեսական է, այնուամենայիվ, այդ ռիսկի գնահատումն իրականացնելիս հանգել է հակասական դատողությունների: Մասնավորապես, փախուստի դիմելու հիմքի գնահատումը, ի տարբերություն կալանքի մյուս հիմքերի գնահատման, քրեական վարույթի փուլերի հետ փոխկապակցելը և ըստ այդմ մեկնաբանելն իրատեսական չէ: Ավելին, կալանքի նշված հիմքը՝ փախուստի դիմելու ռիսկը, ի տարբերություն մյուս ռիսկերի, քրեական վարույթի նախաքննության ավարտման և դատարան հանձնման հանգամանքներով պայմանավորված՝ ոչ թե նվազում, այլ բարձրանում է: Մասնավորապես, քրեական գործն ըստ էության քննելու համար իրավասու դատարան հանձնելն ինքնին մեծացնում է անձի մոտ իրեն մեղսագրվող արարքի համար դատապարտվելու հավանականության գիտակցումը, ինչը, բնականաբար, առաջնային գործոն կարող է հանդիսանալ անձի կողմից փախուստի դիմելու համար: Նշվածն առավել քան իրատեսական է տվյալ դեպքում, քանի որ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանը նախաքննության սկզբնական փուլում, երբ դեռևս իրեն ներկայացված չի եղել անգամ մեղադրանքը, վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձ է կատարել, ինչը կանխվել է բացառապես համապատասխան մարմինների միջամտության արդյունքում: Այսինքն՝ տվյալ դեպքում մեղադրյալը փախուստի փորձ է կատարել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ իր համար դեռևս այն աստիճան պարզ կամ կանխատեսելի չի եղել հնարավոր դատապարտման վտանգը, որը, բնականաբար, քրեական գործն ըստ էության քննելու նպատակով դատարան հանձնելուց հետո, ավելի բարձր է: Հետևաբար, տվյալ փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ մեղադրյալի՝ փախուստի դիմելու ռիսկի աստիճանը քրեական վարույթի փուլային փոփոխության համատեքստում գնահատելն արդարացված չէ և նման հետևության հանգելիս դատարանը սխալ է գնահատել քրեական վարույթի փաստական հանգամանքները:
Այս համատեքստում տեղին է փաստել նաև, որ նշված հանգամանքների համակցությունը բացառում է որևէ այլ, այդ թվում՝ վարչական հսկողություն, գրավ և բացակայելու արգելք տեսակի խափանման միջոցներով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորությունը: Մասնավորապես, այն պայմաններում, երբ անձը, ունենալով բարձրագույն կրթություն, հետևաբար՝ նաև բարձր իրավագիտակցություն, տեղեկացված լինելով իր նկատմամբ ձերբակալման որոշման առկայության մասին, այնուամենայնիվ, փախուստի փորձ է կատարել, բացառված չէ նաև վերջինիս կողմից վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների սահմանափակումների շրջանցում կատարելու հնարավորությունը, ինչը տվյալ դեպքում ավելի քան իրատեսական է: Ինչ վերաբերում է գրավին, ապա այն առնվազն տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցի հետ չզուգակցվելու պայմաններում գործուն միջոց հանդիսանալ չի կարող մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Մասնավորապես, Վազրիկ Սեկոյանի գրաված դիրքը, արտերկրում ունեցած կապերը, ինչպես նաև վերջինիս հանցակիցների կողմից արտերկրում փաստացի տնօրինվող հսկայական ֆինանսական միջոցների առկայությունը բավարար է փաստելու, որ տվյալ դեպքում գրավի առարկայի հնարավոր կորուստը չի կարող զսպող միջոց հանդիսանալ արձանագրված ռիսկը չեզոքացնելու համար:
Անդրադառնալով մեղադրյալի ընտանեկան դրության և վերջինիս անձի վերաբերյալ դատարանի փաստարկներին՝ բողոք ներկայացրած անձը հարկ է համարում արձանագրել, որ դրանց առկայությունը մեղադրանքի կողմը թեև կասկածի տակ չի առնում, այնուամենայնիվ, բավարար և անհրաժեշտ գործոն չի համարում նաև մատնանշված ռիսկի բարձր հավանականությունը չեզոքացնելու տեսանկյունից։
Այսպիսով՝ վերոգրյալից ակնհայտ է, որ դատարանի կողմից 2025թ․ ապրիլի 2-ին կայացված թիվ ԵԴ1/0574/01/25 որոշումը հիմնավորված չէ: Դատարանը, նշված որոշմամբ թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածով սահմանված պահանջների խախտումներ՝ կայացնելով դատական ակտ, որը պատշաճ ձևով պատճառաբանված չէ և չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 123-րդ և 124-րդ հոդվածներով սահմանված իրավակարգավորումներից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ, 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 354-356-րդ հոդվածների պահանջներով՝ բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 2025թ․ ապրիլի 2-ին կայացված՝ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մասին թիվ ԵԴ1/0574/01/25 որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:

4․Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումները ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում` ներկայացված նյութերի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով <<Խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մասին>> Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ․ ապրիլի 02-ի որոշումը, հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` /…/
4/ անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով./…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
/.../ >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ /…/
3/ չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1/ մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2/ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3/ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: /…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
/…/
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։
/…/
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1/ վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1/ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2/ շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1/ առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2/ այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3/ հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4/ օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։
5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման:
6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։
7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:
/125-րդ հոդվածը խմբ., լրաց. 16.01.24 ՀՕ-32-Ն, խմբ. 11.07.24 ՀՕ-308-Ն/
/հոդվածը 11.04.24 ՀՕ-190-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2025թ․ հուլիսի 1-ից/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
<<3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա>>:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ <</…/ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք/եր/ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ /…/>>:
Դատական քննության փուլում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը Ն.Հարությունյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. <</.../ [Գ]ործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում։
/…/ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։/…/>>:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020թ․ մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ <<․․․որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ /…/>> ։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, քննություն առնելով մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը,ներկայացված նյութերից բխող արձանագրում է կատարել այն մասին, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ փետրվարի 7-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը։ Դատարանի կողմից որպես գրավ է ընդունվել 30․000․000 ՀՀ դրամը, ինչպես նաև՝ Երևան քաղաքի Զաքյան փողոցի 5-րդ շենքի 14-րդ բնակարանը, Դիլիջան քաղաքի Կամարինի փողոցի 64-րդ տունը, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 16-րդ շենքի 6-րդ բնակարանը, Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի 16-րդ շենքի 5-րդ բնակարանը, Կոտայքի մարզի Ջրվեժ համայնքի 25-րդ փողոցի 13-րդ այգետնակը, Դիլիջան քաղաքի Կամարինի փողոցի 66-րդ հասցեում գտնվող բնակելի տունը։
Ընդ որում, դատարանը մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ նշված այլընտրանքային խափանման միջոցները կիրառել է այն հիմնավորմամբ, որ առկա է հավանականություն մեղադրյալի կողմից քննությունից թաքնվելու և իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու վերաբերյալ:
Այդ համատեքստում քննարկելով տնային կալանքի հետագա պահպանման անհրաժեշտության հարցը՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով փաստել է, որ քրեական վարույթի քննության փուլերում կիրառված խափանման միջոցների հիմքերը մշտապես չեն կարող նույն հիմնավորմամբ հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ, այլ դրանք ժամանակի ընթացքում էական նոր հիմնավորումների բացակայության պայմաններում նվազում են։
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ վարույթի քննության ընթացքով և առանձնահատկություններով պայմանավորված՝ վերոգրյալ որոշմամբ արձանագրված մտավախություններն իրենց էությամբ չեն կարող գնահատվել խիստ բարձր և վարույթի քննության ներկա փուլում դրանք հնարավոր է չեզոքացնել և մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ապահովել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ:
Այդ առնչությամբ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն փաստել է, որ քրեական վարույթի քննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինը կատարել է մեծածավալ ապացուցողական և վարութային այլ գործողություններ, որոնց արդյունքում ստացված փաստական տվյալները պատշաճ փաստաթղթավորվել են և վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են դատարան։
Առկա պայմաններում, Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով եկել է հետևության, որ այն փաստարկները, որ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանը, տնային կալանքի տակ չգտնվելով, իր սոցիալական կապերն օգտագործելով կամ այլ եղանակով կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին/պնդումն առկա է նաև հատուկ վերանայման բողոքում/, բավարար չափով փաստարկված և համոզիչ չեն։
Ինչ վերաբերում է քննությունից թաքնվելու մտավախությանը, ապա հաշվի առնելով մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանին վերագրվող արարքների բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև՝ մինչդատական վարույթի փուլում արձանագրված փաստական տվյալները, Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափ կերպով հանգել է այն հետևության, որ նշված մտավախությունը թեև շարունակում է առկա լինել, այդուհանդերձ դրա հավանականությունը վարույթի քննության տվյալ փուլում նույնպես էականորեն նվազել է և այն չի կարող բավարար պատճառ հանդիսանալ մեղադրյալին տևական ժամանակ տնային կալանքի տակ պահելու համար, արձանագրելով, որ այդ առնչությամբ էական նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Վազրիկ Սեկոյանը տևական ժամանակ գտնվել է կալանքի, այնուհետև տնային կալանքի տակ, նրա նկատմամբ կիրառված են նաև նշված մտավախությունը չեզոքացնելու համար առավել պիտանի խափանման միջոցներ, այն է՝ բացակայելու արգելքը և գրավը։
Վերոգրյալի համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով արձանագրել է նաև, որ անձին ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը չի կարող գնահատվել բացառապես վերացական տեսանկյունից՝ ընդհանուր բնորոշումներով և ուղղակի նշված պայմանի վկայակոչմամբ, քանի որ կալանավորման հիմքում դրված նշված պայմանը հաստատող կանխատեսական դատողությունները պետք է լինեն հիմնավորված և փաստարկված /մեղադրյալի դատական քննությանը չներկայանալու ռիսկի վերաբերյալ առավել մանրամասն տե΄ս ՄԻԵԴ Իլիջկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, գանգատ թիվ 33977/96, 26.7.01, W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի, գանգատ թիվ 14379/88, 26.1.93, Շարք Ա, թիվ 254-Ա, Լեթելիերն ընդդեմ Ֆրանսիայի [Letellier v. France], 1991 թվականի հունիսի 26-ի վճռում, կետ 43, շարք Ա թիվ 207, Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի /Piruzyan v. Armenia/ գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի վճռում, կետ 95 և այլն/։
Մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ պիտանելիության սկզբունքին համարժեք խափանման միջոցի ընտրության հարցը լուծելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն կարևորել է նաև մեղադրյալի անձի կերպարի ընդհանուր նկարագիրը: Թեև անձը բնութագրող հանգամանքները, որպես կանոն, չեն կարող խափանման միջոցի ընտրության կամ փոփոխման հարցում առանցքային դեր կատարել, այնուամենայնիվ, դրանց անտեսման պարագայում դատարանը կարող է անարդյունավետ և իր նպատակներին չծառայող խափանման միջոցներ կիրառել:
Սույն դեպքում, Առաջին ատյանի դատարանը ներկայացված նյութերից բխող արձանագրում է կատարել այն մասին, որ մեղադրյալ Վազրիկ Սեկոյանն ունի բարձրագույն կրթություն, մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին է գտնվում վատառողջ կինը, նախկինում դատապարտված չի եղել, զբաղվում է բիզնես գործունեությամբ և առկա չէ որևէ փաստական տվյալ առ այն, որ մինչ սույն դատական ակտը կայացնելու վերջինը որևէ կերպ խուսափել է իր քրեադատավարական պարտականությունները կատարելուց:
Նշված հանգամանքների հաշվառմամբ, նաև արձանագրելով, որ մեղադրյալն ազատության սահմանափակման պայմաներում ցուցաբերել է պատշաճ վարքագիծ՝ եկել է հիմնավոր հետևության, որ քննությունից թաքնվելու և ապացուցման գործընթացին մեղադրյալի կողմից ազդելու ռիսկը չեզոքացնելու առումով տնային կալանքի կիրառության անհրաժեշտությունն այլևս բացակայում է, որպիսի պարագայում գտել է, որ խափանման միջոցների իրավաչափության նշված պայմանների ապահովումը քննության այս փուլում հնարավոր է իրականացնել նաև վարչական հսկողության հետ համակցված Վազրիկ Սեկոյանի նկատմամբ արդեն իսկ կիրառված գրավի և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների կիրառմամբ, որի պայմաններում հնարավոր է հաստատել հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն։
Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և վերաքննիչ բողոքի հիմքերի, հիմնավորումների շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանին մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս անձը և վարքագիծը բնութագրող և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց վարչական հսկողությունը՝ համակցված գրավով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով ընտրելով՝ դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված այնպիսի փաստարկներ չի ներկայացրել, որոնցով կհիմնավորվի, որ մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի կանխմանը հնարավոր չէ հասնել այլ կերպ, քան մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանին հասարակությունից մեկուսացնելով, նրա ազատության իրավունքն առավելագույն չափով սահմանափակելով։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոց կիրառելու հիմքի/երի առկայության փաստը դեռևս չի նշանակում, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի հենց տնային կալանքը, քանի որ այդ նույն հիմքով/երով հնարավոր է կիրառել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված որևէ այլ խափանման միջոցներ՝ մասնավորապես՝ վարչական հսկողությունը՝ համակցված գրավով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով։
Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հատուկ վերանայման բողոքում բարձրացված հարցերին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ անդրադարձել է իր կողմից կայացված որոշման մեջ, որի հետևություններին Վերաքննիչ դատարանը համաձայն է և այդ պատճառով նպատակահարմար չի համարում նորից մեկ առ մեկ անդրադառնալ դրանց:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը վարչական հսկողությունը՝ համակցված գրավ և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելք խափանման միջոցներով փոխելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել, իսկ <<Խափանման միջոցի հարցը քննարկելու մասին>> Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ ապրիլի 02-ի թիվ ԵԴ1/0574/01/25 որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից 15-օրյա ժամկետում:

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ԴԱՏԱՎՈՐ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Դատական ակտ
Դատական ակտի ամսաթիվը 09-06-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 14-07-2025
Էջերի քանակը 185, 97
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 14-07-2025
Էջերի քանակը 185, 97
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը 58339/25
Դատական գործ N: ԵԴ1/0574/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 08-07-2025
Բողոք բերող անձինք Գլխավոր դատախազի տեղակալ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Արամ
Ազգանուն Արամյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Վազրիկ
Ազգանուն Սեկոյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքը ստացվել է Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Կայացվել է որոշում Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է
Որոշման ամսաթիվ 29-07-2025
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0574/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

29 հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ նաև Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քննարկելով մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 9-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Արամյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ դատալսումների ընթացքում, 2025 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին) և 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 223-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 319-րդ հոդվածի 1-ին մասին) որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրել վարչական հսկողությունը, իսկ գրավը և բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Վարչական հսկողության ժամանակահատվածում մեղադրյալ Վ.Սեկոյանին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը, ցանկացած տեսակի շփում ունենալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների՝ սույն և փոխկապակցված գործերով վկաների, մեղադրյալների և նրանց պաշտպանների հետ, պարտավորեցվել է շաբաթը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին:
ՀՀ գլխավոր դատախազության տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Ս․Հակոբյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), 2025 թվականի հունիսի 9-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 2-ի որոշումը:
Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Արամյանը ներկայացրել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք:

Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը.
2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված պայմանը, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար:
Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 116-րդ, 123-124-րդ հոդվածների պահանջները:
Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 9-ի որոշումն օրինական և հիմնավոր չէ:
Բողոքաբերը փաստել է, որ թեև դատարաններն արձանագրել են, որ մեղադրյալ Վ.Սեկոյանի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկն իրատեսական է, այնուամենայնիվ, այդ ռիսկի գնահատումն իրականացնելիս հանգել են հակասական դատողությունների:
Ըստ բողոքաբերի, փախուստի դիմելու հիմքի գնահատումը, ի տարբերություն կալանքի մյուս հիմքերի գնահատման, քրեական վարույթի փուլերի հետ փոխկապակցելը և ըստ այդմ մեկնաբանելն իրատեսական չէ և փախուստի դիմելու ռիսկը, ի տարբերություն մյուս ռիսկերի, քրեական վարույթի նախաքննության ավարտման և դատարան հանձնման հանգամանքներով պայմանավորված՝ ոչ թե նվազում, այլ բարձրանում է:
Մասնավորապես, բողոքի հեղինակը նշել է, որ մեղադրյալ Վ.Սեկոյանը նախաքննության սկզբնական փուլում, երբ դեռևս իրեն ներկայացված չի եղել մեղադրանքը, վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձ է կատարել, ինչը կանխվել է համապատասխան մարմինների միջամտության արդյունքում: Հետևաբար, տվյալ փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ մեղադրյալի՝ փախուստի դիմելու ռիսկի աստիճանը քրեական վարույթի փուլային փոփոխության համատեքստում գնահատելն արդարացված չէ և նման հետևության հանգելիս դատարանները սխալ են գնահատել քրեական վարույթի փաստական հանգամանքները:
Բացի այդ, նշված հանգամանքների համակցությունը բացառում է վարչական հսկողություն խափանման միջոցով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորությունը (այդ թվում՝ այլ խափանման միջոցների հետ համակցությամբ):
Անդրադառնալով գրավին, բողոքաբերը նշել է, որ առնվազն տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցի հետ չզուգակցվելու պայմաններում գործուն միջոց հանդիսանալ չի կարող մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
Մասնավորապես, բողոքաբերը փաստել է, որ Վ.Սեկոյանի գրաված դիրքը, արտերկրում ունեցած կապերը, ինչպես նաև վերջինիս հանցակիցների կողմից արտերկրում փաստացի տնօրինվող ֆինանսական միջոցների առկայությունը բավարար է փաստելու, որ տվյալ դեպքում գրավի առարկայի հնարավոր կորուստը չի կարող զսպող միջոց հանդիսանալ արձանագրված ռիսկը չեզոքացնելու համար:
Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 9-ի որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:
Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը.
3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝
1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար.
2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը»:
Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն»։
Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով:
Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։
Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված պայմանով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման:
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Վազրիկ Կարենի Սեկոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 9-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Արամյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Այլ նշումներ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 09-06-2025թ․ որոշման դեմ
Գործը ստացվել է
Ամսաթիվ 16-07-2025
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Գործի տեսակ Քրեական
Այլ նշումներ Առդիր՝ 2 հատորից
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 16-07-2025
Զեկուցող դատավոր
Անուն Սերժիկ
Ազգանուն Ավետիսյան
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 31-07-2025
Դատարան Երևանի քրեական դատարան
Այլ նշումներ 2 հատորից՝ 185, 130 թերթ։