ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0567/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՇԵՆԳԱՎԻԹ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Դ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ա.ՄԵԼՔՈՒՄՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՕՐԻՆԱԿԱՆ
ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ Ս.ՄԵԼՔՈՒՄՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս.ՍԵԴՈՅԱՆԻ,

ՏՈՒԺՈՂ Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,

2025 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Երևան քաղաքում,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառման վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արսեն Սամվելի Մելքումյանի՝
(ծնված Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում, հայ, ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, ըստ իր հայտարարության՝ ՌԴ-ում աշխատել է որպես ըմբշամարտի մանկական մարզիչ)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2023 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արարատի մարզային քննչական վարչության Մասիսի քննչկական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախաձեռնվել է թիվ 441009223 քրեական վարույթը:
2. Քննիչի 2023 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ թիվ 441009223 քրեական վարույթով Աբրահամ Նշանի Սարգսյանը ճանաչվել է տուժող:
3. 2023 թվականի փետրվարի 16-ին թիվ 44109223 քրեական վարույթը ստացվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին)՝ նախաքննությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարման վայրում իրականացնելու նպատակով:
4. Հսկող դատախազի 2023 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով:
5. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով:
6. Հսկող դատախազի 2023 թվականի օգոստոսի 2-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ նրա գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով:
7. 2024 թվականի հուլիսի 18-ին Արսեն Սամվելի Մելքումյանը ձերբակալվել է:
8. Հսկող դատախազի 2024 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է:
9. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի հուլիսի 18-ին Արսեն Սամվելի Մելքումյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
10. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 19-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, համակցված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի հետ։
Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Սամվելի Մելքումյանին արգելվել է շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից:
11. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հուլիսի 19-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
12. 2023 թվականի փետրվարի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12118423 քրեական վարույթը:
13. Քննչական մարմնի 2023 թվական փետրվարի 7-ի որոշմամբ Ինեսա Ավետիսյանը ճանաչվել է տուժող:
14. Հսկող դատախազի 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
15. Քննչական մարմնի 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
16. Հսկող դատախազի 2024 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ նրա գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով:
17. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի օգոստոսի 5-ի որոշմամբ թիվ 12118423 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 44109223 քրեական վարույթին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 44109223 համարով:
18. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի օգոստոսի 5-ի որոշմամբ քննիչի միրնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է:
19. Հսկող դատախազի 2024 թվականի օգոստոսի 5-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
19.1. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի օգոստոսի 6-ին Արսեն Սամվելի Մելքումյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
20. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամկետով երկարաձգելու վերաբերյալ քննիչի միջնորդությունը մերժվել է:
21. Հսկող դատախազի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 192-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել:
22. Հսկող դատախազի 2025 թվականի փետրվարի 14-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
23. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի փետրվարի 14-ին Արսեն Սամվելի Մելքումյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
24. 2025 թվականի փետրվարի 14-ին թիվ 44109223 նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2025 թվականի փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մարտի 5-ին:
25․ Դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն։
26. Դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշմամբ քրեական վարույթը փոխակերպվել է բժշկական հարկադրանքի վարույթի:
Դատարանը, հաշվի առնելով դատարան ներկայացված տվյալները՝ մեղադրյալի՝ իր հոգեվիճակով պայմանավորված դատական նիստերին մասնակցելու անհնարինության վերաբերյալ, ինչպես նաև դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ արձանագրել է դատական նիստին մեղադրյալի մասնացության անհնարինությունը։
26.1․ Դատարանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցները՝ բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարի չափով, վերացվել են:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
27. Մեղադրյալ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար, որ «նա Աբրահամ Նշանի Սարգսյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ կյանքի համար վտանգավոր:
Այսպես.
2023 թվականի հունվարի 30-ին՝ ժամը 20:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցի 81/11 հասցեում գտնվող «Էվրիկա» հանրախանութի դիմացի հատվածում կայանված՝ Աբրահամ Նշանի Սարգսյանի կողմից շահագործվող «Mercedes C180» մակնիշի, 36 OF 765 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դեպի ավտոկայանատեղի տանող մուտքի մոտ կայանելու հարցի շուրջ նրա և Արսեն Սամվելի Մելքումյանի միջև ծագած վիճաբանության հետևանքով առաջացած քաշքշուկի ընթացքում, Արսեն Մելքումյանը, հանդիսանալով արհեստավարժ ըմբիշ, Աբրահամ Սարգսյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու ուղղակի դիտավորությամբ, կիրառելով ըմբշամարտի հնարք, երկու ձեռքերով գրկելով Աբրահամ Սարգսյանի թիկունքից և գետնից կտրելով, այնուհետև պտտելով իր գլխի ձախ կողային հատվածով, տապալել է գետնին՝ Աբրահամ Սարգսյանի առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս՝ կյանքի համար վտանգավոր՝ գագաթ-ծոծրակային, ճակատային շրջանների քերծվածքների, գագաթ-ծոծրակային շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից՝ քունքոսկրի, գագաթոսկրի կոտրվածքների ձևով՝ ուղեկցված գլխուղեղի ծանր աստիճանի սալջարդով, աջ քունքային բլթում ներուղեղային արյունահավաքի, թափանցումով աջ կողմնային փորոք, ձախ քունքային բլթի սուր սուբէպիդուրալ արյունահավաքով և գլխուղեղի այտուցով»։

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
28. Տուժող Աբրահամ Նշանի Սարգսյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ դեպքը եղել է 2023 թվականի հունվարի 31-ին՝ երեկոյան ժամը 6-7-ի սահմաններում, ինքը «Յանդեք» տաքսի է վարել՝ «Մերսեդես» մակնիշի, 37 OF 765 հաշվառման համարանիշի, դեպի Չարբախ տանող ճանապարհին գտնվող «Էվրիկա» սուպերմարկետի մոտ է եղել, որտեղ հաճախ է լինում: Տարածքն իրեն ծանոթ է: Երբ կանգնած է եղել, մի տղա բացել է դուռը, հայհոյանքներ է հնչեցրել, որին ինքը, բնականաբար, պատասխանել է: Ասել է, որ դուրս գա, տեսնի, թե ով է: Նա ասել է, թե դա իր տարածքն է, ինչո՞ւ է կանգնել իր տարածքում, ո՞վ է թույլ տվել, և շարունակել է հայհոյախառն խոսել: Ինքը դուրս է եկել մեքենայից և դրանից հետո ոչինչ չի հիշում, իր ծանոթ-բարեկամներն իրեն պատմել են, որ ինչ-որ կերպ, ինչ-որ մեքենայով ինքը գնացել է տուն: Մտել է տուն, ասել, որ վատ է զգում իրեն, դրանից հետո շտապ օգնություն են կանչել, որն իրեն տարել է: Դրանից հետո մոտ 40-50 օր ինքը գտնվել է վերակենդանացման բաժանմունքում: «Էրեբունի» հիվանդանում է եղել, 3-4 օր եղել է պալատում, սակայն անգամ չի իմացել, թե որ հիվանդանոցում է գտնվում: Հետո տարեցտարի վերականգնվում է:
Իրեն մոտեցած անձի հետ շփում չի եղել, նրան չի ճանաչում, նրան նախկինում երբեք չի տեսել, եթե անգամ նրան տեսնի, չի ճանաչի: Տեսախցիկներ են եղել, իրեն քննիչը ցանկացել է ցույց տալ այդ մարդուն և դեպքը, սակայն ինքը հրաժարվել է: Եթե տեսնի նրան, չի ճանաչի, բայց հնարավոր է՝ հիշի, քանի որ քննիչը, հնարավոր է, մի պահ ցույց տված լինի իրեն: Նրան կամ ծնողներին, հարազատներին դեպքից հետո չի տեսել, չի ճանաչում: Իրեն պատճառված վնասը չի փոխհատուցվել:
Չի հիշում՝ իրենց միջև փոխադարձ հարվածներ եղել են, թե՝ ոչ, միայն աղոտ հիշում է, որ մեքենայից դուրս է եկել: Աղոտ է հիշում, բայց մի պահ այդ մարդը նստած է եղել իր ավտոմենքենայում, հայոհախառն բառեր ասել: Չի հիշում՝ մեքենայում քաշքշուկ եղել է, թե՝ ոչ:
Իր ծանոթներից մարդիկ եղել են դեպքի վայրում, սակայն չի կարողանում հիշել, թե՝ ովքեր: Հնարավոր է, որ դեպքին ականատես իր ծանոթներից որևէ մեկը ճանաչի այդ մարդուն: Իմացել են, որ այդտեղի բնակիչ է: Մինչ այդ դեպքը իմացել է, որ ինչ-որ տղա կա, ում հետ անհրաժեշտ է զգույշ լինել, հնարավոր է՝ «գա ու բշտի քեզ»: Չգիտի, թե նա, ով իրեն նախազգուշացրել է, այդ պահին այդտեղ եղել է, թե՝ ոչ:
Ինքը մեղադրյալից որևէ բողոք-պահանջ չունի, ցանկանում է ամեն ինչ լինի օրենքով:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 115-117, հատոր 2, գ.թ. 257-259)
29. Վկա Հռիփսիմե Մանվելի Ալեքսանյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ Արսեն Մելքումյանին չի ճանաչում, իսկ Աբրահամ Սարգսյանն իր ամուսինն է, ունի երեք երեխա, ավագ որդին զինծառայող է, ինքը աշխատում է որպես վարսահարդար:
Հայտնեց, որ դեպքը եղել է 2023 թվականի հունվարի 30-ի երեկոյան՝ ժամը 8-ին:
Իր ամուսինը տաքսի է վարում, իրենց երեխային տարել է ատամնաբուժարան, հետ բերել, ապա գնացել է այն վայր, ուր իր «Մերսեդես» մեքենան մշտապես կայանում է՝ Չարբախի «Էվրիկա» սուպերմարկետի մոտ: Մոտավորապես երկու ժամ անց իր ամուսինը վերադարձել է տուն՝ կեղտոտ, ցեխոտ, թաց վիճակում: Դուռը կամաց բացել է և մտել ներս: Իրենց փոքր երեխան իր գրկին է եղել, նրան դրել է և մոտեցել ամուսնուն: Հրացրել է, թե ինչ է եղել, սակայն նա միայն ասել է «գլուխս, գլուխս», սակայն որևէ վնասվածք չի երևացել: Ինքն արագ նրա հագուստը փոխել է, խնդրել, որպեսզի ցավազրկող բերեն: Այդպես մոտ մեկ ժամ անցել է, հետո ամուսնու մոտ փսխումներ են սկսվել, ինչից ինքը հասկացել է, որ ուղեղի ցնցում է ստացել: Անընդհատ հարցրել է, թե իր մեքենան վնասվել է, թե՝ ոչ: Իրենք մոտեցել են մեքենային, տեսել, որ ցեխոտ հետքեր կան դրա վրա, հավանաբար մեքենայից բռնվելով է բարձրացել, կանգնել, սակայն մեքենայի վրա խազ չի եղել:
Ամուսնու քույրը, ով բուժքույր է, եկել և ցավազրկող է ներարկել, սակայն փսխումները շարունակվել են: Ստիպված են եղել շտապ օգնություն կանչել և տանել «Էրեբունի» հիվանդանոց: Մտածել են, որ կհետազոտեն, կվերադառնան տուն, սակայն միանգամից տարել են վերակենդանացման բաժանմունք: Ասել են՝ «աղոթեք, որ արյունը գլխուղեղում կանգնի»: Երբ վերակենդանացման բաժանմունքում տեսել է ամուսնուն, նրա աչքի տակ արդեն կապտուկ է եղել, աչքն ամբողջությամբ փակված է եղել. ինքը նկարներ ունի, որոնք պատրաստ է ցույց տալ:
Իրենք դեպքի մանարամասներն իմացել են քննիչներից և ոստիկանությունից: Դեպքի տեսագրությունն ինքը տեսել է, դրանում եղել են իր ամուսինը և սպորտային հագուստով ինչ-որ տղա, ում ինքը չի ճանաչում:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 15-19)
30. Վկա Ռուբեն Սեդրակի Նիկողոսյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ դեպքի օրը կոնկրետ չի հիշում, մոտ երեք տարի առաջ է եղել, անձրևոտ եղանակ է եղել: Ինքը պետք է իր ընկերոջը հանդիպեր, այդ նպատակով գնացել է Չարբախի շուկայի մոտ, որն այժմ ավտոկայանատեղի է, ինչի մասին ինքը չի իմացել: Ընկերը՝ գործընկեր Միքայել Սադոյանը կամ Սադոևը, որոշել է գնալ և սուրճ վերցնել, որպեսզի զրուցեն: «Օպել» մակնիշի, 33 SV 345 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով կանգնել է, ինչ-որ տղա մոտեցել է, ռուսերեն ասել է, թե ինչու է այդտեղ կանգնել, ինքն էլ ռուսերեն հասկանում է, սակայն չի կարողանում խոսել: Այդ տղան ասել է, որ իր գործին խանգարում է: Ինքը փորձել է բացատրել, որ իր ընկերը գնացել է, որպեսզի սուրճ բերի, այդ պատճառով է ինքն այդտեղ կանգնել, նա էլ ասել է, որ բոլորն այդպես են ասում: Ինքն էլ մեքենան մի փոքր առաջ է կայանել, որպեսզի նորմալ լինի: Հետո իր ընկերն է եկել, հարցրել է, թե այդ տղան ով է, նա ասել է, որ տերն է այդ տեղի՝ շուկան է «տիրություն» արել, բայց ինքը չի հարցրել, թե որտեղից գիտի, որ նա այդ մարդն է. ինքը Չարբախից է, բոլորին գիտի, սակայն այդ տղային առաջին անգամ է տեսել: Սադոևը շուկայի մոտ է ապրում, դրանով պայմանավորված՝ կճանաչեր այդ մարդուն: Կանչել են, խոսել, նա ասել է, որ կարող են ներսում կանգնել, անվճար է: Չի հիշում, թե նա ինչ հագուստով է եղել, նրա անունը չի իմացել: Չեն ցանկացել ներսում կայանել, ամեն ինչ այդքանով ավարտվել է: Հետո մեքենայի մեջ նստած սուրճ են խմել, երբ ձայներ են լսել, դուրս են եկել և տեսել ինչ-որ տղայի՝ դեմքը ցեխոտ, քանի որ անձրևոտ էր: Այդ տղան իրեն լավ չի զգացել, իրենք առաջարկել են շտապ օգնություն կանչել կամ նրան տանել հիվանդանոց, իմացել են, որ երևի հարվածել են իրեն, օգնել են, ջուր տվել, հարցրել, թե որտեղից է, հետո նա գնացել է: Մեքենայի միջից լսել են բարձր ձայներ, այդ թվում՝ կանանց ձայներ, ովքեր իրենց մոտեցած տղային ասում էին՝ «չե՞ս ամաչում», բայց ոչ ոք մոտ չի գնացել: Իրենց մոտեցած տղան այն ժամանակ հավանաբար կատաղած շրջել է, հետո նստել է. խառը իրավիճակ է եղել: Իրենց համար առաջնահերթություն է եղել տուժողին օգնելը:
Տուժողի փոխարեն կարող էր ինքը լինել՝ հաշվի առնելով իրեն մոտեցած տղայի հետ իր ունեցած խոսակցությունը:
Առաջինը իր ընկերն է դուրս եկել մեքենայից, ապա ինքը, ընկերը իրենց մոտեցած տղային ասել է՝ «էս ի՞նչ ես անում». նրանք միմյանց ճանաչում էին: Այդ տղան չի պատասխանել, եղել է ոչ ադեկվատ, կատաղած շարժումներ է արել: Իր ընկերոջ հետ այդ դեպքի մասին խոսել են, ասել են, որ երևի բերանին է խփել: Իրենք դեպքին ականատես չեն եղել: Մեղադրյալին եթե հիմա տեսնի, հաստատ չի ճանաչի:
Հետո արդեն քննչականում իրեն ցուցադրված տեսագրությամբ է տեսել, թե ինչ է տեղի ունեցել իրականում: Այդ ամենը իրենց ետնամասում է տեղի ունեցել:
Տուժողը 40-ից բարձր տարիքի է եղել, 50-ին մոտ, իսկ իրեն մոտեցած անձը մոտ 30-35 տարեկան:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 66-70)
31. Վկա Միքայել Յուրիի Սադոևի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ Արսեն Մելքումյանին և Աբրահամ Սարգսյանին չի ճանաչում: Չի հիշում, թե դեպքը քանի տարի առաջ է եղել: Ինքը մեքենայում է եղել ընկերոջ հետ, երբ կանանց բղավոցներ է լսել, մեքենայից իջել է և տեսել, որ մի տղա գետնին է ընկած: Մանրամասները չի իմացել, միայն երբ գնացել է ոստիկանություն, այնտեղ է իմացել մանրամասները, քանի որ տեսանյութ է դիտել:
Դեպքը տեղի է ունեցել Չարբախի շուկայի «Էվրիկա» սուպերմարկետի մոտ, որի դիմաց կանգնած է եղել ավտոմեքենա, որի մեջ եղել են ինքն ու իր ընկերը, իսկ դեպքը տեղի է ունեցել իրենց ետնամասում, այդ պատճառով իրենց տեսանելի չի եղել:
Կանայք մատնացույց են արել այդ տղային և ասել, որ նա է, այսինքն՝ նա է եղել կռիվ անողը, սակայն ինքը չի տեսել: Այդ տղային մի քանի անգամ էլ է տեսել, սակայն նրա հետ շփում չի ունեցել, միայն իմացել է, որ շուկայում է աշխատում: Ինքն այդտեղ է ծնվել և մեծացել, սակայն նրան առաջ երբեք չի տեսել: Եթե տեսնի, նրան կճանաչի: Չի իմացել, թե նրա անունն ինչ է: Քանի որ նրան մի քանի անգամ է տեսել, մտածել է, որ այդտեղ է աշխատում:
Տուժողը գետնին է եղել, իսկ այդ տղան սկզբում ներկա է եղել, ապա գնացել, հետո երբ վերադարձել է, ինքը նրան ասել է, որ գնա, քանի որ տուժողը գետնին է: Այդ տղան առանց որևէ բան ասելու գնացել է: Ինքն է իր ընկերոջ և կանանց հետ օգնել գետնին ընկած մարդուն: Հավաքված երկու կանայք և իր ընկեր Ռուբեն Նիկողոսյանը չեն ճանաչել այդ տղային: Ինքը չի հիշում, որ մինչև տուժողի հետ տեղի ունեցած դեպքը այդ տղան իրեն մոտեցած լինի կայանման հետ կապված ինչ-որ խնդրով: Երբ ինքը գնացել է սուրճ վերցնելու, հնարավոր է, այդ ժամանակ է եկել նա, ինքը չգիտի: Եթե տեսնի, դիմագծերից կճանաչի, բացի այդ՝ նա իրենից ցածրահասակ, մարզված տղա է եղել, մազերը հավանաբար եղել են բաց, բայց ոչ շատ, իսկ մաշկն իր մաշկից ավելի սպիտակ է եղել:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 71-74)
31.1. Էական հակասության հիմքով հրապարակվեց վկա Միքայել Յուրիի Սադոևի 2023 թվականի փետրվարի 23-ի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ երբ դուրս է եկել սուպերմարկետից, տեսել է, որ Ռուբենը ավտոմեքենան կրկին առաջ է վարել և իրեն տեսնելով՝ հետ ու առաջ արել ավտոմեքենան, որպեսզի ինքը նստի: Երբ նստել է, Ռուբենը հարցրել է, թե ով է այն կարմիր սպորտային վերնազգեստով ռուսախոս տղան, իսկ ինքը պատասխանել է, որ իր իմանալով՝ շուկայի ու ավտոկայանատեղիի տերն է, նա է տարածքը տիրություն անում, և հարցրել է, թե ինչ է եղել, իսկ ընկերն ասել է, որ իր բացակայության ժամանակ եկել և իրեն ասել է, որ ավտոմեքենան հանի այդ տարածքից, դրա համար էլ ավտոմեքենան նորից առաջ էր տվել: Դա ասելուց հետո ինքը նկատել է, որ այդ անձը նորից գալիս գնում է այդտեղ և ավտոմեքենայի միջից նրան ասել է, որ Ռուբենն իր ընկերն է և հարցրել է, թե ինչ կա նրա հետ, իսկ նա ռուսերենով պատասխանել է, որ Ռուբենը փակել է ավտոկայանատեղիի ճանապարհը, սակայն որևէ խնդիր չկա, կարող են նույնիսկ մտնել և անվճար կայանել այնտեղ: Իրենք ասել են, որ չեն ուզում, և նա գնացել է:
Ռուբենի ավտոմեքենայի հետևում՝ փոքր-ինչ հեռու, կանգնած է եղել մի մուգ գույնի, «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենա, որի աջ կողմում՝ մայթի և ավտոմեքենայի մեջտեղի հատվածում, դեմքի վրա պառկած է եղել մի տղամարդ։ Այդ տղամարդուն որևէ մեկը մոտ չի գնացել և չի օգնել, միայն երկու կանայք են կանգնած նայել և անընդհատ կրկնել․ «Էս ի՞նչ արեց էտ շան տղեն, խփեց գետնին, սպանեվ մարդուն»։ Այդ կանայք օգնություն են կանչել։ Ինքը, մոտենալով այդ մարդուն, օգնել է նրան, պտտել մեջքի վրա, իսկ այնուհետև Ռուբենը մոտեցել է, և միասին օգնել են, որ նստի մայթին, այդ ընթացքում կարմիր վերնազգեստով անձը, ում անունը, եթե չի սխալվել, Արսեն է, եկել է և բռնելով գետնին ընկած անձի շորերից՝ քաշել է նրան դեպի վերև և կրկին ռուսերենով ասել, որ վեր կենա: Ինքը, դա տեսնելով, այդ անձին նկատողություն է արել և բառացի ասել՝ «էլի հավայի դայաղվել ես մարդկանց, արա՛, թո՛ղ, գնա ստեղից», իսկ այնտեղ կանգնած երկու կանայք այդ անձին հարցրել են, թե ինչի համար է նման բան արել:
Արսենին տեսնելու դեպքում կճանաչի, կճանաչի դեմքի ձևից, ջարդած քթից, խոսելու ձևից, սպորտային կազմվածքից և այլ հատկանիշներից:
Ինքը նայել է տեսանյութը, սակայն չի ճանաչել քննիչի կողմից մատնանշված անձանց: Այդ տեսանյութում ինքը ճանաչել է միայն Արսենին՝ կարմիր վերնազգեստով անձին, իր ընկերոջը, իրեն և երկու կանանց, ովքեր բղավել և օգնություն են կանչել, այլ անձանց ինքը չի ճանաչել:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 71-74)
31.2. Հակասությունը պարզաբանելիս վկան հայտնեց, որ «Արսեն» անունն իրեն ասել է քննիչը, հարցրել է, թե ինքը Արսենին ճանաչում է, սակայն նա պատասխանել է, որ անունով չգիտի, այլ միայն դեմքով, եթե տեսնի, կճանաչի: Չի հիշում, որ մեքենային մոտեցած լինի, բայց սուտ ասած չի լինի, քիթը ջարդած լինելու մասին չի հիշում, դա տեսել է տեսանյութում. քննիչը այն մոտեցրել է, ինքը տեսել է՝ ինչպես է տուժողին «խփում» գետնին: Իրեն այդ կանայք են ասել, որ այդ տղան այդտեղի տերն է: Երկու կին է եղել՝ ցածրահասակ և բարձրահասակ. ցածրահասակը այդտեղի մաքրուհին է եղել, նա է ասել, թե այդ տղան ով է:
Չգիտի՝ նա ուրիշ անձանց հետ ինչ հարաբերություններ և խնդիրներ է ունեցել, «դայաղվել» ասելով՝ նկատի է ունեցել այն, որ տուժողն արդեն իսկ գետնին է, ինչու նրան հանգիստ չի թողնում: Հակասությունը պայմանավորված է չհիշելով, այլ պատճառ չկա:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)
32. Փորձագետ Սեդրակ Զոհրաբի Թադևոսյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ մեղսագրվող արարքի վերաբերյալ տարիներ առաջ իրենք իրականացրել են փորձաքննություն և տվել պատասխան այն մասին, որ հնարավոր չէ այն ժամանակվա համար ռետրոսպեկտիվ տալ դատահոգեբուժական գնահատական մեղադրյալի անմեղսունակության վերաբերյալ, քանի որ իրենց ձեռքի տակ չկան տեղեկություններ նրա՝ այդ ժամանակվա հոգեկան վիճակի վերաբերյալ: Իսկ փորձաքննություն իրականացնելու ժամանակ նա գտնվել է համեմատաբար բարվոք վիճակում: Իրենք գրել են, որ նրա վիճակը բավարար է: Դանից հետո մեկ այլ գործով կատարել են փորձաքննություն, որի եզրակացության համաձայն նա եղել է անմեղսունակության վիճակում և այդ ժամանակ էլ գտնվել է սրացման շրջանում:
Իրավաբանորեն իրենք չեն կարող հիմնավորել, իրենք կարող են միայն ասել, որ կարելի է ենթադրել, որ այն ժամանակ, ելնելով հիվանդության ծանրության աստիճանից, ընթացքից, ևս եղել է, քանի որ շիզոֆրենիան ծանր հիվանդություն է: Այս հիվանդությունն ունենում է թաքնված շրջան, որը չի երևում և լայնորեն տարածված է մեր ազգաբնակչության մեջ: Կարծում է, որ Արսեն Մելքումյանի մոտ եղել է այդ շրջանը, շիզոֆրենիան խրոնիկական հոգեկան հիվանդություն է որը ժառանգաբար փոխանցվող հիվանդություն է, լինում է ի ծնե: Ինքը Արսեն Մելքումյանին տեսել է նաև փսիխոտիկ շրջանում, տեսել է, թե ինչպես է հարվածում, վերցնում, գցում: Մեղսագրվող արարքը նման է բաժանմունքում փսիխոտիկ վիճակում նրա կատարած գործողություններին և դրսևորած վարքագծին: Զուտ ենթադրաբար կարող է ասել, որ դեպքի օրն էլ է եղել վատ վիճակում:
Ինքը՝ որպես բժիշկ, ներքուստ համոզված է, որ մեղադրյալը գործել է անմեղսունակության վիճակում, սակայն որպես փորձագետ չի կարող նույն բանն ասել, քանի որ իրավաբանորեն համապատասխան փաստեր չունի:
Նրա վերաբերյալ այլ փաստաթղթեր են ստացվել Ավստրիայից և այլ աղբյուրներից, սակայն անգամ դրանց առկայության պայմաններում նա իրենց մոտ ճանաչվել է մեղսունակ, քանի որ այդ պահին լավ վիճակ են տեսել: Սակայն այն ժամանակ, երբ նա տանը դեղորայքը չէր ընդունել, նրան վատ վիճակում բերել են իրենց բաժանմունք, փախել է, եղել է այնպիսի խելակորույս վիճակում, որը նկարագրել հնարավոր չէ: Իրեն ճանաչել է, անգամ ցանկացել գրկել, սակայն ինքը թույլ չի տվել: Իրենք շուրջ մեկ ամիս փորձել են նրան ներարկումներ կատարել, բուժել, սակայն առ այսօր վատ վիճակում է:
Հիվանդին նայում են մի քանի տեսնակյունից, սակայն իրենց առջև դրված է խնդիր. որոշել՝ անձը մեղսունակ է, անմեղսունակ, թե սահմանափակ մեղսունակ: Միայն այդ հանգամանքից ելնելով են եզրակացություն տալիս, սակայն իրենց մոտ լինում են դեպքեր, երբ անձն արդեն դուրս եկած է լինում փսիխոտիկ վիճակից, բայց իրենք դարձյալ հետադարձ տվյալ պահի վերաբերյալ եթե տեղեկություններ ունենում են, հաշվի են առնում նաև այդ: Հաշվի են առնում և՛ անամնեզը, և՛ վիճակը, և՛ պոտենցիալ վտանգավորությունը: Սակայն այս դեպքում տեսնում է, որ կա լուրջ և անընդմեջ ընթացող շիզոֆրենիա հիվանդությունը, որի զարգացումն ինքն անձամբ տեսել է բուժման, փորձաքննության ընթացքում, ստացել է տեղեկություններ Ավստրիայում հիվանդության դրսևորման և զարգացման վերաբերյալ: Դրանց հիման վրա են եզրակացություն տվել: Ավստրիայից ստացված փաստաթղթերը վերաբերել են դեպքից մոտ 1-1,5 տարի անց տեղի ունեցած իրադարձություններին, հետևաբար՝ Ավստրիայից այլ փաստաթղթեր ստանալու դեպքում ևս հնարավոր չէ առավել հստակ եզրակացություն տալ:
Շիզոֆրենիայի սրացման շրջանում անձը կգնահատվեր անմեղսունակ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)
33. Դեպքի վայրի զննում կատարելու մասին 2023 թվականի փետրվարի 1-ի արձանագրությունը և կից լուսանկարչական հավելվածը, որոնց համաձայն՝ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Արտաշեսյան փողոցի 81/11 հասցեի դիմացի և հարակից տարածքը: Զննությամբ քննությանը հետաքրքրող իրեր, առարկաներ չեն հայտնաբերվել: Զննության ժամանակ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Արտաշիսյան փողոցի 81/11 հասեի «Էվրիկա» սուպերմարկետի դիմացի ճակատային հատվածի աջ և ձախ հատվածներում առկա են եղել տեսանկարահանող սարքեր:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 27-32)
34. Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Արտաշիսյան փողոցի 81/11 հասցեում գտնվող «Էվրիկա» սուպերմարկետի տեսանկարահանող սարքավորումների ձայնագրառված լազերային սկավառակը և այն զննելու մասին 2023 թվականի փետրվարի 2-ի արձանագրությունը, որոնց համաձայն՝ 1-ին և 2-րդ տեսախցիկների տեսաձայնագրությունների զնությամբ պարզվել է, որ նշված տեսանկարահանող սարքավորումները տեսանկարահանում են մթերային խանութի դրսային հատվածը՝ մայթը և փողոցը, տեսախցիկների նկարահանման տարածքն ընդգրկում է երթևեկելի ճանապարհ, որի աջ և ձախ մայթերին առկա են հասարակական նշանակության տարբեր շինություններ: Դրանցից մեկի վրա առկա է «Mix Moda», մյուսի վրա՝ «Karas» գրառումը:
Երկու մայթեզրերի երկայքնով կայանված են տարբեր մակնիշի ավտոմեքենաներ, որոնց պետհամարանիշները տեսանելի չեն:
Առկա է մարդկային և ավտոմեքենաների երթևեկություն:
1-ին տեսախցիկի տեսագրությամբ պարզվել է, որ ժամը 19:25:00-ից տեսախցիկի դիմաց հայտնվում է կարմիր և սպիտակ երանգավորմամբ սպորտային վերնազգեստով, կապույտ սպորտային տաբատով մի տղամարդ, ով, ճոճվելով քայլելով, այս ու այն կողմ է գնում:
Տեսագրության 19:27:56-ին աջ ներքևի անկյունում նշմարվում է մուգ գույնի բաճկոն հագած տղամարդ (այսուհետ՝ Անձ «Ա»), ով, ըստ էության, զրուցում է, նրա դիմաց կանգնած է կարմիր և սպիտակ երանգավորմամբ սպորտային վերնազգեստով, կապույտ սպորտային տաբատով տղամարդու հետ (այսուհետ՝ Անձ «Բ»), ով սկզբում տեսախցիկի նկարահանման տարածքից մասամբ դուրս է գտնվում, վերջիս վերնազգեստն ունի նաև կարմիր գլխանոց:
Տեսագրության ժամը 19:28-ին, Անձ «Ա-ն» մոտենում է մայթեզրին կայանված մոխրագույն երանգավորմամբ ավտոմեքենային (այսուհետ՝ ավտոմեքենա «1»), պտտվում և ակտիվ ժեստերի միջոցով խոսում է թիկունքից իրեն հետևող Անձ «Բ-ի» հետ, ապա 03:01 րոպեին՝ ժամը 19:32-ի սահմաններում, նստում ավտոմեքենա «1-ի»՝ վարորդի նստատեղին և հեռանում, իսկ Անձ «Բ-ն» մնում է դրսում և անկանոն քայլում մայթով:
Տեսագրության ժամը 19:40-ի սահմաններում մայթից մի փոքր հեռու կայանվում է մուգ երանգավորմամբ, աջ ղեկային համակարգով ավտոմեքենա (այսուհետ՝ ավտոմեքենա «2»), որի վարորդը (այսուհետ՝ Անձ «Գ») դուրս է գալիս սրահից, գնում ինչ-որ ուղղությամբ, որին զուգահեռ հայտնվում է Անձ «Բ-ն», ձեռքն ուղղում ավտոմեքենա «2-ի» ուղղությամբ, մտնում ինչ-որ շինությունից ներս, որից դուրս է գալիս ժամը 19:41-ի սահմաններում, անընդհատ քայլում մայթով:
Արդեն տեսագրության 19:43:05-ին Անձ «Բ-ն» մոտենում է ավտոմեքենա «2-ին», առանց որևէ տեխնիկական միջոցի գործադրման բացում վարորդի դուռը, իրանը և աջ ձեռքը մի փոքր մտցնում մեքենայի սրահ և ըստ ամենայնի՝ խոսում ներսում գտնվող որևէ անձի հետ, ապա փակում վարորդի դուռը և խոսում մեքենային մոտեցող Անձ «Գ-ի» հետ, ով նստում է մեքենան և հեռանում:
Դրանից հետո՝ մինչև տեսագրության 28-րդ րոպեն, Անձ «Բ-ն» չի երևում տեսախցիկների նկարահանման տիրությում, և դեպքին վերաբերելի կամ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ գործողություններ չեն կատարվում:
Ժամը 19:58-ի սահմաններում տեսախցիկների առաջ է հայտնվում «Մերսեդես» մակնիշի մուգ երանգավորմամբ ավտոմեքենա (այսուհետ՝ ավտոմեքենա «3»), որի վարորդը կամ այլ ուղևոր սրահից դուրս չի գալիս:
Մեքենայի տանիքին առկա է «Տաքսի» տարբերանշան: Մասնակից Հռիփսիմե Մանվելի Ալեքսանյանը հայտարարել է, որ այդ մեքենան «Մերսեդես» մակնիշի է, «37 OF 765» հաշվառման համարանիշի, վարորդն իր ամուսին Աբրահամ Սարգսյանն է:
1 րոպե անց հայտնվում է Անձ «Բ-ն», մոտենում ավտոմեքենա «3-ին», նայում շրջակայքը, հեռանում մի փոքր հեռու: Դրանից հետո՝ մինչև տեսագրության ժամը 20:07 րոպեն, Անձ «Բ-ն» չի երևում տեսախցիկների նկարահման տիրույթում, և դեպքին վերաբերելի կամ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ գործողություններ չեն կատարվում:
Ժամը 20:07-ի սահմաններում Անձ «Բ-ն» մոտենում է ավտոմեքենա «3-ին», բացում վարորդի կողքի նստատեղի դուռը, նստում և ինչ-որ խոսակցություն ունենում նույն մեքենայի վարորդի նստատեղին նստած անձի (այսուհետ՝ Անձ «Դ») (Աբրահամ Սարգսյանի/) հետ:
Մեկ րոպե անց Անձ «Դ-ն» գործի է գցում մեքենայի շարժիչը, որից հետո Անձ «Բ-ն» աջ ձեռքը մեկնում է վերջինիս պարանոցի ուղղությամբ, բռնում այն, իսկ Անձ «Դ-ն» ձեռքը հրում է մի կողմ, բացում իր կողմի դուռը, փորձում դուրս գալ մեքենայի սրահից, բայց մարմնով անընդհատ քաշվում է հետ Անձ «Բ-ի» կողմից: Մեքենայի դիմապակուց թափանցում է, որ սրահի ներսում նշված երկու անձինք վիճում են իրար հետ ձեռքերի գործադրմամբ: Անձ «Դ-ն» փորձում է դուրս գալ մեքենայի սրահից, բայց Անձ «Բ-ն» անընդհատ խոչընդոտում է՝ աջ ձեռքով բռնելով ուսային հատվածից:
Տեսագրության 20:10:20 վայրկյանին Անձ «Բ-ն» բացում է դուռը, դուրս գալիս սրահից, սակայն շարունակում խոսել Անձ «Դ-ի» հետ, ով մի քանի վայրկյան անց կտրուկ բացում է իր կողմի դուռը, դուրս գալիս սրահից, պտտվում մեքենայի հետնամասով, մոտենում Անձ «Բ-ին», փակում վերջինիս կողմից բաց թողնված դուռը, կտրուկ քայլում Անձ «Բ-ի» կողմ, հրում վերջինիս մի փոքր հետ, որից հետո մայթով քայլող մի կնոջ և տղամարդու հետ ինչ-որ բան խոսում, ապա նորից հրում Անձ «Բ-ին», շրջվում մեջքով, քայլելով մոտենում մեքենայի հետնամասին: Այս ընթացքում վերջինիս հետևից քայլում է նաև Անձ «Բ-ն»:
Այնուհետև նշված երկու անձիք մատներով հանգույց են անում իրար, որից Անձ «Դ-ն» փորձում է ազատվել՝ ձեռքերը ձախից աջ տանելով: Ինչից հետո Անձ «Բ-ն» երկու ձեռքով բռնում է վերջինիս ձեռքերից, գլուխը դնում պարանոցի հատվածին, հրելով մոտեցնում մեքենայի բեռնախցիկին, հենում դրան, ինչի արդյունքում ավտոմեքենա «3-ը» ճոճվում է:
Ապա Անձ «Բ-ն» Անձ «Դ-ին» հրելով մոտեցնում է ավտոմեքենա «3-ի» հետևում կանգնած մեկ այլ ավտոմեքենայի (այսուհետ՝ ավտոմեքենա «5») շարժիչի ծածկոցին, գրկում թիկունքից, կտրում գետնից, սպորտային հնարքի կիրառմամբ վերջինիս պտտում գլխի ձախ կողային հատվածով և տապալում գետնին, ինչի արդյունքում Անձ «Դ-ն» բերանքսիվայր ընկնում է գետնին և կենդանության որևէ նշան ցույց չի տալիս:
Տեսախցիկի նկարահանման տիրույթում նշված պահին երևում է երկու տղամարդ, ովքեր վերը նկարագրվածը տեսնելուց հետո մտնում են ինչ-որ շինությունից ներս, իսկ Անձ «Բ-ն» հեռանում է տարածքից՝ միայնակ քայլելով: Այդ ընթացքում Անձ «Դ-ն» անշարժ վիճակով պառկած դիրքում մնում է գետնին:
Ապա շինությունից դուրս են գալիս երկու տղամարդ, մյուս մայթից երկու կանայք, որոնք մոտենում են Անձ «Դ-ին», իսկ Անձ «Բ-ն» նորից հայտնվում է տեսախցիկի դիմաց ու քայլում ուղիղ՝ առանց Անձ «Դ-ին» մոտենալու: Ապա վերջինս հետ է պտտվում, մոտենում Անձ «Դ-ին», բռնում աջ հատվածից, մի փոքր բարձրացնում է, իրանով հենում մայթեզրի կողնակին և հեռանում: Հավաքված անցորդները փորձում են առաջին օգնություն ցուցաբերել Անձ «Դ-ին», ով նստում է իր մեքենան և ժամը 20:25-ի սահմաններում հեռանում տարածքից: Նշված տեսագրության հաջորդող րոպեներին դեպքին վերաբերելի այլ իրադարձություններ չեն արձանագրվել:
Երկրորդ տեսագրության վերևի ձախ անկյունում առկա է 01-30-2023 ժամը, որի վերջին 6 թվերը տեսագրության համընթաց փոփոխվում են՝ ըստ էության ցուցադրելով ժամը: Ներքևի ձախ անկյունում առկա է Camera 02 գրառումը: Տեսագրության սկիզբը համընկնում է Առաջին տեսագրության զննությամբ նկարագրված իրադարձություններին ամբողջությամբ, սակայն տեսախցիկը նկարահանում է այլ անկյունից՝ հակառակ կողմից: Նշված րոպեին՝ 2023 թվականի հունվարի 30-ին՝ ժամը 20:03-ի սահմաններում, Անձ «Բ-ն» մոտենում է մայթեզրին կայանված կարմիր երանգավորմամբ մի ավտոմեքենայի (այսուհետ՝ ավտոմեքենա «4») վարորդի կողքի նստատեղի դռանը, կիսաբաց պատուհանից խոսում ինչ-որ անձի հետ, որից հետո մեքենան հեռանում է:
Ժամը 20:12։21-ին «Մերեսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայի կողքի հատվածին է մոտենում բաց երանգավորմամբ «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենային նմանվող մեքենա, որի վթարային լապտերները միացված վիճակում են:
20:12:00-ին Անձ «Բ-ն» նորից հայտնվում է տեսախցիկի դիմաց ու քայլում ուղիղ՝ առանց Անձ «Դ-ին» մոտենալու: Ապա վերջինս հետ է պտտվում, մոտենում Անձ «Դ-ին», բռնում աջ հատվածից, մի փոքր բարձրացնում է, իրանով հենում մայթեզրի կողնակին և հեռանում, դեպի բաց երանգավորմամբ «ԲՄՎ» մակնիշի մենային նմանվող տրանսպորտային միջոցի ուղղությամբ:
Ժամը 20:13:10-ին Անձ «Բ-ն» մոտենալով «ԲՄՎ» «6-րդ» մեքենայի վարորդի կողքի դիմացի դռան ուղղությամբ, որի սրահում երևում է տղամարդու արտաքինով մի երիտասարդ, որը մուգ գույնի վերնազգեստով է: Մոտենալով իր աջ ձեռքով բարևում է վերջինիս, խոսում նրա հետ և ժամը 20:13:20-ին բացում նշված մեքենայի հետևի ուղևորի աջ դուռը նստում, և բոլորով հեռանում են: Հավաքված անցորդները փորձում են առաջին օգնություն ցուցաբերել Անձ «Դ-ին», ով նստում է իր մեքենան և ժամը 20:25-ի սահմաններում հեռանում տարածքից:
Նշված տեսագրության հաջորդող րոպեներին դեպքին վերաբերելի այլ իրադարձություններ չեմ արձանագրել:
Մասնակից Հռիփսիմե Մանվելի Ալեքսանյանը հայտարարլ էց, որ 1-ին և 2-րդ տեսագրություների մեջ պայամանական Անձ «Դ-ն» իր ամուսինն է, ում «Բ-ն» հրելով մոտեցնում է ավտոմեքենա «3-ի» հետևում կանգնած մեկ այլ ավտոմեքենայի ( այսուհետ՝ ավտոմեքենա «5») շարժիչի ծածկոցին, գրկում թիկունքից, կտրուկ գետնից, սպորտային հնարքի կիրառմամբ պտտում գլխի ձախ կողային հատվածով և տապալում գետնին, ինչի արդյունքում իր ամուսինը ընկնում է գետնին և չի շարժվում:
Հայտարարել է, որ տեսագրությունից երևում է, որ իր ամուսինը նոր է մեքենան լվացել և մեքենայի ներսում մաքրում է սրահը:
Տեսախցիկների զննությամբ դեպքին վերաբերելի այլ իրադարձություններ չեն արձանագրվել:
Մասնակից Հռիփսիմե Մանվելի Ալեքսանյանը զննության ընթացքում հայտարարլ է, որ նշված տեսգրությունների մեջ առկա անձանց չի ճանաչում, միայն ճանաչում է իր ամուսնուն:
Նշել է, որ այն հատվածը, որտեղ իր ամուսինը կայանում է իր մեքենան, Եևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանում գտնով «Էվրիկա» սուպերմարկետի դիմացի հատված է, որի հարակից հատվածում իր ամուսինը միշտ մեքենան կայանում է: Ամուսնուն վայր գցողին նույնպես չի ճանաչում:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 54-59, հատոր 2, գ.թ. 185-186)
35. ՀՀ ԱՆ հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կենտրոնի 2023 թվականի ապրիլի 19-ի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0643/հ եզրակացությունը, որի «Հետևություններ» մասի համաձայն՝ «Ա.Սարգսյանի ստացած մարմնական վնասվածքները, ըստ առկա բժշկական փաստաթղթերի՝ գագաթ-ծոծրակային, ճակատային շրջանների քերծվածքների, գագաթ-ծոծրակային շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից քունքոսկրի, գագաթոսկրի կոտրվածքների ձևով, որոնք ուղեկցվել են գլխուղեղի ծանր աստիճանի սալջարդով, աջ քունքային բլթում ներուղեղային արյունահավաքի, թափանցումով աջ կողմնային փորոք, ձախ քունքային բլթում ներուղեղային արյունահավաքի, թափանցումով աջ կողմնային փորոք, ձախ քունքային բլթի սուր սուբէպիդուրալ արյունահավաքով, գլխուղեղի այտուցով, պատճառվել է բութ առարկայով/ներով/, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և ինչպես առանձին-առանձին, այնպես էլ միասին վերցված, քանի որ տարանջատել հնարավոր չէ պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, սակայն եթե հետագայում քաղ. Ա.Սարգսյանը անձնական զննության ներկայանա ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ և ի հայտ գան նոր տվյալներ, ապա հետևություններում հնարավոր է լինեն համապատասխան փոփոխություններ: Ինչ վերաբերվում է մարմնական վնասվածքների առաջացմանը, ապա նշված հարցին հնարավոր կլինի պատասխանել փորձաքննվողին անձանական զննության, ինչպես նաև դեպքի վայրի արձանագրությունը ֆոտոլուսանկարներով ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ ներկայացնելուց հետո»:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1, գ․թ․ 103-105)
36. Հանցագործության մասին 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի հաղորդումը և դրա հիման վրա Նախաքննության մարմնի կողմից 2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ին թիվ 11-0159-23 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը, որոնց համաձայն՝ Սամվել Գագիկի Մելքումյանը (մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի հայրը) հաղորդում է ներկայացրել առ այն, որ Սոնա Մելքոնյանը, Սամվել Գաբրիելյանի հետ գալով հանցավոր համագործակցության, Սամվել Գաբրիելյանի դրդմամբ և օժանդակությամբ, հափշտակել է իր կողմից նրան վստահված առանձնապես խոշոր չափի՝ «Չարբախի շուկա» ՍՊ ընկրության 50 տոկոս բաժնեմասը, ընկերությանը մեծ վնասներ է պատճառել, բիզնես գործունեությունը տապալել և պարալիզացրել է։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 2, գ․թ․ 153-157)
36․1․ Գույքի արգելադրում կատարելու վերաբերյալ 2024 թվականի մարտի 6-ի միջնորդությունը և կից փաստաթղթերը, որոնց համաձայն՝ Սամվել Գագիկի Մելքումյանը միջնորդել է արգելադրում կիրառել սեփականության իավունքով իրեն պատկանող և Սոնա Մելքոնյանի անունով ձևակերպված՝ Երևան քաղաքի Արտաշիսյան 83 հասցեում գտնվող «Չարբախի շուկա» ՍՊ ընկերության կանոնադրական կապիտակի 50 (հիսուն) տոկոս բաժնեմասի և «Չարբախի շուկա» ՍՊ ընկերությանը պատկանող անշարժ գույքի վրա։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)
36․2․ Հանցագործության մասին 2024 թվականի օգոստոսի 31-ի հաղորդումը, որի համաձայն՝ Սամվել Գագիկի Մելքոնյանը հաղորդում է ներկայացրել առ այն, որ Սամվել Գաբրիելյանն իր մտերիմներ Սուրեն Ավագյանին և Ռոման Սադոյանին հայտնել է, որ ինքը (Սամվել Գագիկի Մելքոնյանը) նրան (Սամվել Գաբրիելյանին) վճարի 10․000 ԱՄՆ դոլար, որպեսզի նա իրեն հանգիստ թողնի, Սոնա Մելքոնյանին չդրրդի, չօժանդակի, դադարեցնի Չարբախի շուկայի 50 տոկոսն իրենից հափշտակելու գործողությունները։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)




36․3․ Նախաքննության մարմնի 2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 11-0082-23 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սամվել Գագիկի Մելքումյանը, «Չարբախի շուկա» ՍՊ ընկերության կնիքն օգտագործելով, Էրիկ Սամվելի Եփրեմյանի հետ կնքել է պայմանագիր։ Հետագայում Էրիկ Եփրեմյանը տեղեկացել է, որ ՍՊ ընկերության իրական տնօրենը հանդիսանում է Սոնա Արկադիի Մելքոնյանը, ով տեղյակ չէ Սամվել Գագիկի Մելքումյանի գործունեության մասին։ Ավելին՝ Սամվել Գագիկի Մելքումյանն անձամբ է ներակայացել որպես ՍՊ ընկերության տնօրեն և տարածքի սեփականատեր, ինչը մյուս կողմի համար առավել հաստատվել է այն փաստով, որ «տնօրեն» բառի դիմաց գրված է եղել «Ս․Մելքոնյան», առկա է եղել ընկերության կնիքը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)
37. ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերության 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ 69 եզրակացությունը, որի «Հետևություններ» մասի համաձայն՝ «Վերլուծելով և համադրելով քր. վարույթի նյութերը, անամնեստիկ տեղեկությունները. առկա բուժփաստաթղթերը և ներկա հետազոտման արդյունքները՝ փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի մոտ նախկինում հայտնաբերվել է և ներկայումս հայտնաբերվում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» F-20.0 քրոնիկական հոգեկան հիվանդությունը, որի կլինիկական արտահայտման նշանները առաջացել են ըստ բժշկական փաստաթղթերի Ավստրիայում և պաշտոնական ախտորոշումը դրվել է 22.05.2024թ.-ին՝ Ավստրիայի Քալցկամմերգութի կլինիկայում:
Ինչպես հետևում է ներկայացված բժշկական փաստաթղթից, իրավախախտումը կատարել է հիվանդությունը հայտնաբերվելուց շուրջ 1,5 տարի առաջ, երբ հիվանդության վերաբերյալ դեռևս որևէ տեղեկություն հայտնի չէր, ուստի և իրավախախտումը կատարելու պահին՝ ռետրոսպեկտիվ մեղսունակության, անմեղսունակության, սահմանափակ մեղսունակության վերաբերյալ միանշանակ եզրակացություն տալ հնարավոր չէ: Հաշվի առնելով «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» հիվանդության խրոնիկական բնույթը փորձաքննվողի մոտ, հիվանդության ծանր ընթացքը, ռեմիսիայի կարճատևությունը, անկայունությունը, կարելի է ենթադրել, որ իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը գտնվել է հիվանդության սրացման շրջանում:
Համաձայն 30.09.24թ. թիվ 81 ստացիոնար ԴՀՓ եզրակացության՝ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» F-20.0 քրոնիկական հոգեկան հիվանդությունը ի շնորհիվ բուժման 30.09.24թ գտնվել է դեղորայքային ռեմիսիայի /լավացման/ փուլում, հասարակության համար զննման պահին վտանգ չի ներկայացրել: Այնուհետև նշվել է, որ նա իր հոգեկան վիճակով այն ժամանակ ունակ էր հաշիվ տալ և ղեկավարել իր գործողությունները, կարող էր մասնակցել դատավարական գործողություններին:
Այնուհետև քանի որ Ա. Մելքումյանը գտնվելով տանը, կանոնավոր պահպանողական բուժում չի ստացել, և հոգեվիճակի վատացման հետ կապված 25.01.2025թ-ից մինչ 20.02.2025թ-ը հոսպիտալացվել է և որպես սուր դեպքի բուժվող ստացիոնար բուժման մեջ է գտնվել «ՀԱՊԱԿ» ՓԲԸ-ում, ինչը վկայում է հիվանդության կարճատև ռեմիսիայի մասին և դեղորայքային ոչ կայուն վիճակի մասին /թիվ 211/84414 հ/պ /: Արսեն Սամվելի Մելքումյանի մոտ առկա «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» հոգեկան հիվանդությունը կալանքի հետ անհամատեղելի է, նրա նկատմամբ ներկա հոգեվիճակով պայմանավորված անհրաժեշտ է կիրառել անվտանգության միջոց հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
Իր ներկա հոգեկան վիճակով պայմանավորված նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, ինչպես նաև ունակ չէ ճիշտ ընկալել և վերարտադրել վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները:»:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատած փաստական հանգամանքները․
38. Հետազոտելով սույն դատավճռի 28-37-րդ կետերում շարադրված ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբերելի են սույն քրեական գործին: Հիշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով՝ Դատարանը գտնում է նաև, որ դրանք բովանդակային տեսանկյունից էական հակասություններ չեն պարունակում: Հաշվի առնելով դրանցից յուրաքանչյուրի աղբյուրի հատկանիշները, ձևավորման հանգամանքները, ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք նաև հավաստի են:
39. Անդրադառնալով Արսեն Մելքումյանի առնչությանն իրեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքին՝ Դատարանը, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ ապացուցված է, որ 2023 թվականի հունվարի 30-ին՝ ժամը 20:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցի 81/11 հասցեում գտնվող «Էվրիկա» հանրախանութի դիմացի հատվածում կայանված՝ Աբրահամ Նշանի Սարգսյանի կողմից շահագործվող «Mercedes C180» մակնիշի, 36 OF 765 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դեպի ավտոկայանատեղի տանող մուտքի մոտ կայանելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության հետևանքով առաջացած քաշքշուկի ընթացքում առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու ուղղակի դիտավորությամբ, կիրառելով ըմբշամարտի հնարք, երկու ձեռքերով գրկելով Աբրահամ Սարգսյանի թիկունքից և գետնից կտրելով, այնուհետև պտտելով իր գլխի ձախ կողային հատվածով, տապալել է գետնին՝ Աբրահամ Սարգսյանի առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս՝ կյանքի համար վտանգավոր՝ գագաթ-ծոծրակային, ճակատային շրջանների քերծվածքների, գագաթ-ծոծրակային շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից՝ քունքոսկրի, գագաթոսկրի կոտրվածքների ձևով՝ ուղեկցված գլխուղեղի ծանր աստիճանի սալջարդով, աջ քունքային բլթում ներուղեղային արյունահավաքի, թափանցումով աջ կողմնային փորոք, ձախ քունքային բլթի սուր սուբէպիդուրալ արյունահավաքով և գլխուղեղի այտուցով (տե՛ս սույն դատավճռի 28-31-րդ և 33-36-րդ կետերը)։
Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմի փաստարկներին առ այն որ մեղադրյալի առնչությունը չի հիմնավորվել՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վկա Միքայել Սադոևի ցուցմունքի համաձայն՝ Ռուբենն իրեն հարցրել է, թե ով է այն կարմիր սպորտային վերնազգեստով ռուսախոս տղան, իսկ ինքը պատասխանել է, որ իր իմանալով՝ շուկայի ու ավտոկայանատեղիի տերն է, նա է տարածքը տիրություն անում, հայտնել է նաև, որ, եթե չի սխալվում, նրա անունը Արսեն է։ Նույն վկան նաև բնուագրել է տվյալ անձին, հայտնելով, որ նա ռուսերեն է խոսել, ունեցել է ջարդած քիթ, սպորտային կառուցվածք (տե՛ս սույն դատավճռի 31.1.-րդ կետը)։ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված բնութագիրը համընկնում է տեսագրությունում երևացող անձի արտաքին հատկանիշներին, ինչպես նաև համապատասխանում է մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի բնութագրին (մեղադրյալի արտաքինի՝ Դատարանի անմիջական ընկալմանը, ըմբշամարտի մարզիկ լինելուն, ՌԴ-ում ծնվելուն և ՌԴ քաղաքացի լինելուն, ՌԴ-ում որպես ըմբշամարտի մանկական մարզիչ աշխատելուն)։ Դրա հետ մեկտեղ Դատարանը հաշվի է առնում նաև վկայի կողմից՝ Արսեն Մելքումյանի «շուկայի ու ավտոկայանատեղիի տերը» լինելու վերաբերյալ հավանական տեղեկատվության տրամադրումը և Չարբախի շուկայի հետ մեղադրյալի հոր ունեցած կապի վերաբերյալ Դատարան ներկայացված տվյալները (տե՛ս սույն դատավճռի 36-36.3-րդ կետերը)։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ վկա Միքայել Սադոևի կողմից մինչդատական վարույթում հայտնած վերոնշյալ տվյալները համընկնում է նաև վկա Ռուբեն Նիկողոսյանի դատարանում տրված ցուցմունքի հետ (տե՛ս սույն դատավճռի 34-րդ կետը)։
Վերոնշյալ փաստական տվյալների համակցված գնահատման հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան ապացուցված է մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի առնչությունն իրեն մեղսագրված արարքին։

Պատճառաբանական մաս.
I. Անձին վերագրված արարքի իրավական գնահատականը.
40. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ նրա առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որը`
1) վտանգավոր է կյանքի համար,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից յոթ տարի ժամկետով:
(…)»:
40.1. Քննարկվող հանցակազմի անմիջական օբյեկտը մարդու առողջության անվտանգության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
Օբյեկտիվ կողմից տվյալ արարքը բնութագրվում է այնպիսի գործողությամբ կամ անգործությամբ, որի արդյունքում մարդու առողջությանը ծանր վնաս է պատճառվում: Հանցավորի գործողություններն արտահայտվում են տուժողի վրա ֆիզիկական, հոգեկան, մեխանիկական և նմանատիպ այլ ազդեցության գործադրմամբ: Մարդու առողջությանն անգործությամբ ծանր վնաս պատճառելն առկա է, երբ հանցավորը չի կատարում որոշակի գործողություններ, որոնք նա պարտավոր էր և տվյալ իրադրությունում կարող էր կատարել` սպառնացող վնասի առաջացումը կանխելու համար:
Առողջությանը պատճառվող ծանր վնասը կարող է լինել երկու տեսակի` կյանքի համար վտանգավոր (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին կետ) և կյանքի համար ոչ վտանգավոր՝ արտահայտված օրենքում հատուկ նշված հետևանքների առաջացմամբ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-6-րդ կետեր):
Քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է դիտավորությամբ։
40.2. Անդրադառնալով անձի մեղսունակության ապացուցվածության չափանիշներին՝ Վճռաբեկ դատարանը Սիրվարդ Այվազյանի վերաբերյալ որոշմամբ ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Վճռաբեկ դատարանը, քրեական դատավարությունում կանխավարկածի հասկացության լույսի ներքո զարգացնելով մեղսունակության (անմեղսունակության) առնչությամբ նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, հարկ է համարում արձանագրել, որ թեև ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքերում մեղսունակության կանխավարկածն ուղղակիորեն ամրագրված չէ, սակայն (...) քրեական վարույթի շրջանակներում գործում է անձի մեղսունակության կանխավարկածը, ըստ որի՝ անձը համարվում է մեղսունակ, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։
Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ՝ մեղսունակության կանխավարկածի նշանակությունը կայանում է նրանում, որ վարույթն իրականացնող մարմինը հարկադրված չլինի ապացուցել ենթադրյալ արարքը կատարած անձի մեղսունակությունը յուրաքանչյուր քրեական վարույթով, այդ թվում նաև այն դեպքերում, երբ կոնկրետ քրեական վարույթում առկա չլինի ենթադրյալ արարքը կատարած անձի մեղսունակությունը կասկածի տակ դնող որևէ փաստական տվյալ։ Այլ կերպ, մեղսունակության կանխավարկածը նպատակ է հետապնդում վարույթն իրականացնող մարմնին ազատել յուրաքանչյուր քրեական վարույթով ենթադրյալ արարքը կատարած անձի մեղսունակությունն ապացուցելու պարտականությունից։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անմեղսունակության վիճակի հաստատումը ոչ այլ ինչ է, քան մեղսունակության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անմեղսունակությունը հաստատված համարելու համար բավարար ապացույցների բացակայությունը նշանակում է, որ մեղսունակության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված անմեղսունակությունը հավասարազոր է ապացուցված մեղսունակության։
Վճռաբեկ դատարանը, մեղսունակության կանխավարկածի բուն էությունը սահմանելու հետ մեկտեղ, հարկ է համարում անդրադառնալ նաև այդ կանխավարկածի հաղթահարման համար անհրաժեշտ դատավարական պահանջներին։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 108-րդ հոդվածը՝ որպես հոգեկան հիվանդության, ժամանակավոր հիվանդագին հոգեկան խանգարման, այլ հիվանդագին վիճակի կամ տկարամտության հետևանքով դեպքի պահին իր գործողությունների (անգործության) բնույթը և նշանակությունը, դրանց վնասակարությունը գիտակցելու կամ դրանք ղեկավարելու՝ մեղադրյալի ունակ չլինելը հաստատելու համար, պարտադիր նախապայման է դիտարկում դատահոգեբուժական կամ դատահոգեբանական փորձագետի եզրակացությունը նախապես ստանալը և հետազոտելը։» (տե՛ս 2024 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԵԴ/0253/11/20 որոշման 22-րդ կետը)։
41. Սույն դատավճռի 40-րդ կետում շարադրված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների համատեքստում հաշվի առնելով սույն դատավճռի 39-րդ կետում շարադրված վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները, Դատարանը գտնում է, որ հետազոտված ապացույցներով «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավորվել են մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի կողմից մեղավորությամբ տուժող Աբրահամ Սարգսյանին կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը:
Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավորվել է մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։ Դատարանը գտնում է նաև, որ տվյալ հանցանքը կատարելու պահին մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի մեղսունակության կանխավարկածի հաղթահարման համար անհրաժեշտ պատշաճ ապացույցները բացակայում են (տե՛ս կետ 37)։

II. Արսեն Մելքումյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու հարցը.
42․ Ապացուցված համարելով Արսեն Սամվելի Մելքումյանի մեղսունակությունն իրեն մեղսագրված արարքը կատարելու պահին և դրանից հետո նրա մոտ հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը (տե՛ս կետ 37)՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ Արսեն Մելքումյանի նկատմամբ պատժի նշանակումը հետաձձգելու և բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- Ա.Մելքումյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է արդյոք կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց.
- բժշկական բնույթի հարկադրանքի ինչ միջոց պետք է կիրառվի Ա.Մելքումյանի նկատմամբ:
43. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե հանցանքը կատարելուց հետո, բայց մինչև դատավճիռ կայացնելը անձի մոտ ի հայտ է եկել հոգեկան առողջության այնպիսի խնդիր, որն անհնարին է դարձնում պատիժ նշանակելը, ապա դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացության հիման վրա պատժի նշանակումը հետաձգվում է: Այդ անձի նկատմամբ նշանակվում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, իսկ առողջական վիճակի այնպիսի փոփոխության դեպքում, երբ հոգեբուժական հանձնաժողովի եզրակացության համաձայն՝ անձը կարող է կրել պատիժ, դատարանը վերացնում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցը և նշանակում է պատիժ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անվտանգության միջոցը պետական հարկադրանքով ապահովված քրեաիրավական ներգործության միջոց է, որը դատարանի դատավճռով կամ որոշմամբ պետության անունից նշանակվում է պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն գլխով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Անվտանգության միջոցների նպատակն է կանխել պատժի սպառնալիքով արգելված արարքների կատարումը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Դատարանը կարող է նշանակել անվտանգության միջոց, եթե համարի, որ սույն օրենսգրքով պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձը կրկին կարող է այդպիսի արարք կատարել, կամ անվտանգության միջոցի կիրառումն անհրաժեշտ է իր կամ այլ անձի անվտանգությունն ապահովելու համար: Սույն օրենսգրքի 120-րդ հոդվածով նախատեսված անվտանգության միջոցի նշանակման վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը հաշվի է առնում կոնկրետ անձի նկատմամբ դրա կիրառման անհրաժեշտության և առավել արդյունավետ իրականացման եղանակների վերաբերյալ փորձագետի, իսկ սույն օրենսգրքի 115-րդ և 116-րդ հոդվածներով նախատեսված անվտանգության միջոցների նշանակման վերաբերյալ՝ բժշկական-մասնագիտական հանձնաժողովի տված եզրակացությունը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ կարող են նշանակվել անվտանգության հետևյալ միջոցները.
1) բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ՝
ա. հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում,
բ. ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
գ. հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
2) որոշակի վայրեր այցելելու արգելք,
3) հոգեբանական օգնություն ստանալու պարտականություն:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանը բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց է նշանակում այն անձի նկատմամբ, որը՝
3) հանցանքի կատարման պահին գտնվել է մեղսունակության վիճակում, սակայն դրանից հետո նրա մոտ դրսևորվել է հոգեկան առողջության խնդիր,
(...)
2. Դատարանն անձի նկատմամբ նշանակում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, եթե հանգում է հետևության, որ անձը, իր առողջական վիճակով պայմանավորված, կարիք ունի բժշկական միջամտության, որը կապահովի իր կամ այլ անձի անվտանգությունը, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ անվտանգության միջոցների կիրառման նպատակի իրականացումը:
(...)
4․ Դատարանը սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված և հոգեկան վիճակով իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն չներկայացնող անձի վերաբերյալ անհրաժեշտ նյութերն ուղարկում է առողջապահության համապատասխան մարմին՝ այդ անձի բուժման հարցը լուծելու համար։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձյան․
«1․ Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որի հոգեկան վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային պայմաններում:
2. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպության հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որն իր հոգեկան վիճակով վտանգավոր է իր կամ այլ անձի համար և պահանջում է մշտական հսկողություն:»։
Նույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն․
«Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը: Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կոնկրետ տեսակը նշանակելու որոշում կայացնելիս դատարանը հիմնվում է հոգեբուժական կազմակերպության հանձնաժողովի տված եզրակացության վրա:»։
44․ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու նպատակը օրենսդիրը պայմանավորում է իր կամ այլ անձի անվտանգության ապահովման, ինչպես նաև պատժի սպառնալիքով արգելված արարքների կատարումը կանխելու հետ։
Քննարկվող հարկադրանքի միջոցի կիրառման իրավական հիմքն իր առողջական վիճակով պայմանավորված անձի՝ բժշկական միջամտության կարիք ունենալն է։ Այդպիսի բժշկական միջամտությունը պետք է ուղղված լինի և ի զորու լինի ապահովել տվյալ կամ այլ անձի անվտանգությունը և կանխել պատժի սպառնալիքով արգելված արարքների կատարումը։
43․1․ Վերոգրյալից երևում է, որ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու պահին անձը պետք է շարունակի վտանգավոր լինել հասարակության համար, հակառակ դեպքում՝ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը կվերանա։ Այս տեսանկյունից բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը (բժշկական չափանիշ)։ Դրա հետ մեկտեղ պետք է գնահատման ենթարկվեն հետևյալ իրավական չափանիշները․
- կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը,
- դրա կատարմանը նպաստած գործոնները,
- անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը,
- իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը:
Անվտանգության միջոց նշանակելը դատարանի համար ոչ թե պարտականություն է, այլ հայեցողության շրջանակներում տրված իրավունք: Օրենսդիրը հստակեցնում է, որ դատարանը կարող է նշանակել անվտանգության միջոց, եթե համարի, որ պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձը կրկին կարող է այդպիսի արարք կատարել, կամ անվտանգության միջոցի կիրառումն անհրաժեշտ է իր կամ այլ անձի անվտանգությունն ապահովելու համար:
43․2․ Քննարկվող անվտանգության միջոցի նշանակման վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը հաշվի է առնում կոնկրետ անձի նկատմամբ դրա կիրառման անհրաժեշտության և առավել արդյունավետ իրականացման եղանակների վերաբերյալ բժշկական-մասնագիտական հանձնաժողովի տված եզրակացությունը։ Վերջինս անվտանգության միջոցի կիրառման բժշկական չափանիշի գնահատման միջոցն է: Ընդ որում, այդ եզրակացությունը դատարանի համար կաշկանդող չէ, քանի որ վերջինս ունի դատական հայեցողության շրջանակներում գործելու հնարավորություն և պարտավոր է գնահատման ենթարկել նաև իրավական չափանիշի առկայությունը։
43․2․1․ Այսպես՝ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի տեսակը որոշելու յուրաքանչյուր դեպքում դատարանը համապատասխան եզրակացության հետ մեկտեղ պետք է քննարկման առարկա դարձնի և հաշվի առնի նաև անձի կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Մասնավորապես, դատարանը պետք է քննարկման առարկա դարձնի, ի թիվս այլոց, այն հարցը, թե ինչ օբյեկտի, ինչպիսի հասարակական հարաբերությունների դեմ է ուղղված եղել անձի ոտնձգությունը, ինչ եղանակով է կատարվել, ինչպիսի հետևանքներ է առաջացրել կամ կարող էր առաջացնել այն։
44․2․2․ Անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականության գնահատումը սերտորեն կապված է նախորդ հանգամանքների գնահատման հետ։ Այս տեսանկյունից պետք է հաշվի առնել նաև մինչև հիվանդության ախտորոշումը, ինչպես նաև դրանից հետո անձի կողմից այլ հանցանքներ կատարած լինելու հանգամանքը, դրանց բնույթը, պարբերականությունը։
44․2․3․ Անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառման հնարավորությունը պայմանավորվում է նաև մինչև բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառման վարույթի դատական քննության ավարտը հասարակության համար անձի՝ վտանգավոր լինելու շարունակականության հանգամանքով: Վերջինս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ կարող է գնահատվել ոչ միայն բժշկական փաստաթղթերի հետազոտության, այլ նաև հոգեկան հիվանդությամբ տառապող անձի անհատական հատկանիշների, դատական նիստերի դահլիճում նրա դրսևորած վարքագծի, ունեցած հոգեվիճակի անմիջական գնահատման արդյունքում: Այս տեսանկյունից անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն, որ հոգեկան հիվանդություն ունեցող անձը դատավարությունում ունի երկբնույթ դեր, մասնավորապես` նա և՛ շահագրգիռ անձ է, և՛ դատաքննության օբյեկտ: Այս հաշվառմամբ էլ դատաքննությանը նրա մասնակցության ապահովմանն ուղղված պարտականություններ են դրված վարույթն իրականացնող մարմնի վրա, ինչը պայմանավորված է ոչ միայն գործն անձամբ ներկայացնելու նրա իրավունքի ապահովման, այլ նաև դատավորին հնարավորություն տալու համար իր անձնական կարծիքը ձևավորել գործի և այդ անձի հոգեկան վիճակի վերաբերյալ (տե՛ս, mutatis mutandis, Եվրոպական դատարանի` Kovalev v. Russia գործով 2007 թվականի մայիսի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 78145/01, կետեր 35-37): Դատավորի համար կարևոր է առնվազն հոգեկան հիվանդություն ունեցող անձի հետ կարճ հանդիպում ունենալը և նախընտրելի է նրան հարցեր ուղղելը: Եվրոպական դատարանը գտնում է, որ դատավորի կողմից գործի լուծումը միայն փաստաթղթավորված ապացույցների հիման վրա, առանց տեսնելու կամ լսելու անձին, հանդիսանում է Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված մրցակցության սկզբունքի խախտում (տե՛ս Եվրոպական դատարանի` Shtukaturov v. Russia գործով 2008 թվականի մարտի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 4409/05, կետեր 72-73):
Հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած սուբյեկտի անձը գնահատելիս դատարանը պետք է քննարկի նրա նկատմամբ նախկինում իրականացվող բուժման հանգամանքը, դրա տևողությունը, պայմանները, նրա ներկա հոգեկան վիճակը, վարքագիծը։ Դատարանը պետք է ուշադրություն դարձնի նաև այն հանգամանքների վրա, թե արդյոք տվյալ անձը նախկինում հանրորեն վտանգավոր արարք կատարել և համապատասխան բուժում ստացել է, թե ոչ։ Այս հանգամանքների պարզումը ևս կարող է էական նշանակություն ունենալ անձի` իր կամ շրջապատի համար վտանգավորության աստիճանը պարզելու հարցում։
44․3․ Վերոնշյալ հանգամանքների համատեղ գնահատմամբ միայն դատարանը կարող է հիմնավորված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և դրա կոնկրետ տեսակի վերաբերյալ։
45․ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենգրքով նախատեսված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները միմյանցից տարբերվում են, նախևառաջ, անձին պահելու ռեժիմի խստությամբ։ Դրանցից առավել մեղմ ռեժիմն ունի հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողությունը և հարկադիր բուժումը, իսկ մյուս երկու տեսակները ենթադրում են անձի ազատության իրավունքի սահմանափակում։
45․1․ Անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման հետ կապված բժշկական հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել բացառապես այդպիսի բժշկական ցուցման առկայության դեպքում։ Միևնույն ժամանակ այդպիսի բժշկական ցուցման առկայությունն ինքնին դատարանին չի պարտավորեցնում անձի ազատության իրավունքը սահմանափակող հարկադրանքի միջոց կիրառել։ Մասնավորապես՝ բժշկական ցուցումը վերաբերում է հարկադրանքի միջոց կիրառելու բժշկական չափանիշի առկայությանը, մինչդեռ դատարանը պարտավոր է դրա հետ մեկտեղ գնահատման ենթարկել նաև իրավական չափանիշի առկայությունը։ Այլ խոսքով՝ անձի նկատմամբ չի կարող ազատության իրավունքի սահմանափակման հետ կապված բժշկական հարկադրանքի միջոց կիրառվել առանց դրա վերաբերյալ համապատասխան բժշկական ցուցման առկայության։ Միևնույն ժամանակ այդպիսի բժշկական ցուցման առկայության դեպքում դատարանն իրավասու է իրավական չափանիշի հաշվառմամբ անձի նկատմամբ կիրառել ավելի մեղմ, այդ թվում՝ ազատության սահմանափակման հետ չկապված բժշկական հարկադրանքի միջոց։
46. Վերոգրյալների հիման վրա անդրադառնալով Արսեն Մելքումյանի նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու անհրաժեշտության հարցին՝ Դատարանը հաշվի է առնում, որ ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերության 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ 69 եզրակացության «Հետևություններ» մասի համաձայն՝ «(...) «Վերլուծելով և համադրելով քր. վարույթի նյութերը, անամնեստիկ տեղեկությունները. առկա բուժփաստաթղթերը և ներկա հետազոտման արդյունքները՝ փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի մոտ նախկինում հայտնաբերվել է և ներկայումս հայտնաբերվում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» F-20.0 քրոնիկական հոգեկան հիվանդությունը, որի կլինիկական արտահայտման նշանները առաջացել են ըստ բժշկական փաստաթղթերի Ավստրիայում և պաշտոնական ախտորոշումը դրվել է 22.05.2024թ.-ին՝ Ավստրիայի Քալցկամմերգութի կլինիկայում:
Ինչպես հետևում է ներկայացված բժշկական փաստաթղթից, իրավախախտումը կատարել է հիվանդությունը հայտնաբերվելուց շուրջ 1,5 տարի առաջ, երբ հիվանդության վերաբերյալ դեռևս որևէ տեղեկություն հայտնի չէր, ուստի և իրավախախտումը կատարելու պահին՝ ռետրոսպեկտիվ մեղսունակության, անմեղսունակության, սահմանափակ մեղսունակության վերաբերյալ միանշանակ եզրակացություն տալ հնարավոր չէ: Հաշվի առնելով «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» հիվանդության խրոնիկական բնույթը փորձաքննվողի մոտ, հիվանդության ծանր ընթացքը, ռեմիսիայի կարճատևությունը, անկայունությունը, կարելի է ենթադրել, որ իրավախախտումը կատարելիս փորձաքննվողը գտնվել է հիվանդության սրացման շրջանում:
Համաձայն 30.09.24թ. թիվ 81 ստացիոնար ԴՀՓ եզրակացության՝ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» F-20.0 քրոնիկական հոգեկան հիվանդությունը ի շնորհիվ բուժման 30.09.24թ գտնվել է դեղորայքային ռեմիսիայի /լավացման/ փուլում, հասարակության համար զննման պահին վտանգ չի ներկայացրել: Այնուհետև նշվել է, որ նա իր հոգեկան վիճակով այն ժամանակ ունակ էր հաշիվ տալ և ղեկավարել իր գործողությունները, կարող էր մասնակցել դատավարական գործողություններին:
Այնուհետև քանի որ Ա. Մելքումյանը գտնվելով տանը, կանոնավոր պահպանողական բուժում չի ստացել, և հոգեվիճակի վատացման հետ կապված 25.01.2025թ-ից մինչ 20.02.2025թ-ը հոսպիտալացվել է և որպես սուր դեպքի բուժվող ստացիոնար բուժման մեջ է գտնվել «ՀԱՊԱԿ» ՓԲԸ-ում, ինչը վկայում է հիվանդության կարճատև ռեմիսիայի մասին և դեղորայքային ոչ կայուն վիճակի մասին /թիվ 211/84414 հ/պ/: Արսեն Սամվելի Մելքումյանի մոտ առկա «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» հոգեկան հիվանդությունը կալանքի հետ անհամատեղելի է, նրա նկատմամբ ներկա հոգեվիճակով պայմանավորված անհրաժեշտ է կիրառել անվտանգության միջոց հատուկ հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
Իր ներկա հոգեկան վիճակով պայմանավորված նա չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, ինչպես նաև ունակ չէ ճիշտ ընկալել և վերարտադրել վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները:»:
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը ներկայացվել է դատական նիստի, որի ընթացքում դրսևորել է անհանգիստ և ոչ տրամաբանական վարքագիծ: Հետագա դատական նիստերին չի ներկայացվել՝ հոգեվիճակով իր անձի և շրջապատի նկատմամբ սոցիալապես վտանգավոր լինելու պատճառաբանությամբ՝ բժշկական հիմնարկի կողմից յուրաքանչյուր նիստով տրամադրված տեղեկատվության հաշվառմամբ:
Վերոհիշյալի հետ մեկտեղ Դատարանը հաշվի է առնում․
- Արսեն Մելքումյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքն անձի առողջության դեմ ուղղված, դիտավորյալ, ծանր հանցագործություն է, որը դրսևորվել է տուժողի կյանքի համար վտանգավոր մարմնական վնասվածք պատճառելով, կատարվել է ըմբշամարտի հնարքի կիրառմամբ, տուժողին պատճառվել է կյանքի համար վտանգավոր՝ գագաթ-ծոծրակային, ճակատային շրջանների քերծվածքների, գագաթ-ծոծրակային շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից՝ քունքոսկրի, գագաթոսկրի կոտրվածքների ձևով՝ ուղեկցված գլխուղեղի ծանր աստիճանի սալջարդով, աջ քունքային բլթում ներուղեղային արյունահավաքի, թափանցումով աջ կողմնային փորոք, ձախ քունքային բլթի սուր սուբէպիդուրալ արյունահավաքով և գլխուղեղի այտուցով,
- նրա մոտ ախտորոշված հոգեկան հիվանդության ախտանիշները դրսևորվում են մտածողության հարտրամաբանությամբ, դատողությունների անհետևողականությամբ, ամբիվալենտությամբ, նեգատիվիզմով, վերաբերման զառանցական մտքերով, հուզական անկայունությամբ, ցասունությամբ, դիսֆորիահով, որն ուղեկցվել է ագրեսիվությամբ, լարվածությամբ, անհեթհեթ, անադեկվատ հոգեշարժական գրգռված վարքով, սեռական ոլորտի ապարգելակվածությամբ, կամային ոլորտի իջեցումով, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ,
- մեկ այլ բժշկական հարկադրանքի վարույթով նրա նկատմամբ կիրառված է անվտանգության միջոց՝ բժշկության հսկողության ձևով:
47․ Ելնելով Արսեն Մելքումյանի հոգեկան առողջության վիճակի վերաբերյալ վերոգրյալ բժշկական բնույթի տեղեկատվությունից, այն համադրելով նաև սույն գործով Արսեն Մելքումյանին վերագրված քրեական օրենքով արգելված արարքի բնույթի (առողջությանը ծանր վնասի պատճառումը և դրա եղանակը), դրանից հետո մեղադրյալի դրսևորած անկայուն և ագրեսիվ վարքագծի հետ՝ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մելքումյանի կողմից հանրության համար վտանգ ներկայացնելու աստիճանը բարձր է, և նրա կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարելու հավանականությունն առկա է։
48․ Այսպիսով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մելքումյանի նկատմամբ պատժի նշանակումն անհրաժեշտ է հետաձգել, քանի որ նա՝ իր առողջական վիճակով պայմանավորված, կարիք ունի բժշկական միջամտության, և այդ միջամտությունն անհրաժեշտ է ինչպես իր և այլ անձանց անվտանգությունն ապահովելու, այնպես էլ պատժի սպառնալիքով արգելված արարքների կատարումը կանխելու համար:
Հաշվի առնելով նախորդ կետերում նշված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են Արսեն Մելքումյանի նկատմամբ պատժի նշանակումը հետաձգելու հիմքերը, նրա նկատմամբ համաչափ է և անհրաժեշտ է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի՝ հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժման տեսակը, որն ի զորու է ապահովել ինչպես իր և այլ անձանց անվտանգությունը, այնպես էլ պատժի սպառնալիքով արգելված արարքների կատարումը՝ հետաձգելով պատժի նշանակումը։
49. Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, հաշվի առնելով մեղադրյալի առողջական վիճակի և ֆինանսական դրության վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված տվյալները՝ Դատարանն այն համարում է լուծված։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Մելքումյանի նկատմամբ քրեադատավարական անվտանգության միջոց կիրառելու հարցին՝ հաշվի առնելով, որ բժշկական հարկադրանքի այլ վարույթի շրջանակներում նրա նկատմամբ արդեն իսկ կիրառված է բժշկական հսկողության տեսքով անվտանգության միջոց՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն վարույթով անվտանգության միջոց կիրառելու իրավական նպատակը բացակայում է։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 427-430-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Արսեն Սամվելի Մելքումյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 87-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատժի նշանակումը հետաձգել:
2. Մեղադրյալ Արսեն Սամվելի Մելքումյանի նկատմամբ որպես բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակել հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժումը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ